Ο άγιος Χρυσόστομος ήταν και αυτός μία προφητική μορφή. Ένας προφήτης της Καινής Διαθήκης, ο οποίος δεν είχε άλλη αποστολή στην ζωή του και άλλο σκοπό ούτε άλλο πόθο από το να εφαρμόζεται στην ζωή του και στην ζωή όλων των ανθρώπων το θέλημα του Θεού. Όχι με ημίμετρα, όχι συμβιβασμένα, αλλά όλο το θέλημα του Θεού και όλα τα δικαιώματα του Θεού να τηρούνται, και από τον ίδιο και από τους ανθρώπους. Όπως είπε ο μακαριστός πατήρ Γεώργιος Φλορόφσκυ, ο άγιος Χρυσόστομος ήταν «προφήτης της τελείας χριστιανικής ζωής». Την τελειότητα ζητούσε ο Μέγας Χρυσόστομος, για την τελειότητα αγωνιζόταν στον εαυτό του και για την τελειότητα στην χριστιανική ζωή του ποιμνίου του αγωνιζόταν. Δεν ήθελε Χριστιανούς κατ’ όνομα, δεν ήθελε Χριστιανούς με ημίμετρα. Ήθελε Χριστιανούς, οι οποίοι ζουν με συνέπεια την χριστιανική ζωή, που αγωνίζονται να τηρούν όλες τις εντολές του Θεού.
Και επειδή έτσι ήταν ασυμβίβαστος, και στον εαυτό του και στους άλλους και στο ποίμνιό του και στους άρχοντες, τον μεν εαυτό του κατεδαπάνησε στην υπηρεσία του Κυρίου και το σώμα του το ταλαιπώρησε και το θυσίασε. Και ήταν όλη του η ζωή ένα ολοκαύτωμα αγάπης και θυσίας προς τον Θεό και το ποίμνιό του. Αλλά και το ποίμνιό του με πολύ ζήλο, με προφητικό ζήλο καθημερινά δίδασκε έργω και λόγω, μέχρις ότου γίνει αυτό που λέει ο απόστολος Παύλος στις επιστολές του: «Μέχρι καταντήσωμεν οι πάντες… εις μέτρον ηλικίας του πληρώματος του Χριστού» (Εφ. 4:13). Ήθελε να κάνει τον κάθε Χριστιανό να φθάσει στο μέτρο της πνευματικής ηλικίας του Χριστού, στην τελειότητα του Χριστού. Γι’ αυτό δεν έδινε «ύπνον τοις οφθαλμοίς του και τοις βλεφάροις του νυσταγμόν και ανάπαυσιν τοις κροτάφοις του» (πρβ. Ψαλμ. 131:4). Γι’ αυτό δεν δίστασε να ελέγξει και τους ισχυρούς της γης, εν γνώσει του τι θα σήμαινε αυτός ο έλεγχος. Και γι’ αυτό με μεγάλη καρτερία έλαβε και τον δρόμο των δύο εξοριών. Και όπως ξέρετε, η δεύτερη εξορία ήταν οδυνηρή, ήταν γεμάτη ταλαιπωρίες, τέτοιες ταλαιπωρίες που το αραχνώδες σωμάτιό του, το ασθενικό του σώμα, δεν μπόρεσε να βαστάσει, και στον Ναό του αγίου Μάρτυρος Βασιλίσκου παρέδωσε το πνεύμα στις 14 Σεπτεμβρίου.
Όταν κανείς πλησιάζει τον ιερό Χρυσόστομο και εντρυφά στους λόγους του και ακούει για την ζωή του και βλέπει την ζωή του, αισθάνεται μία μεγάλη ευγνωμοσύνη προς τον Θεό, διότι ο Τριαδικός Θεός ευσπλαγχνιζόμενος τους ανθρώπους έστειλε στον λαό του τέτοιον διδάσκαλο, να παρηγορήσει τους λαούς των Χριστιανών όλων των αιώνων. Διότι ο θείος Χρυσόστομος είναι αιώνιος ποιμήν της Εκκλησίας και αιώνιος παρηγορητής του λαού του Θεού και αιώνιος διδάσκαλος και αιώνιος κήρυξ της μετανοίας. Είναι δεύτερος Πρόδρομος, ως κήρυξ της μετανοίας. Και αφού ευχαριστήσει τον Θεό, μετά αισθάνεται και την ανάγκη να ευχαριστήσει και τον Άγιο, γιατί τόσα πολλά προσέφερε και προσφέρει κάθε μέρα στην Εκκλησία και σε μας.
Και σκέφτεται κανείς, αν δεν είχαμε αυτούς τους μεγάλους διδασκάλους της Εκκλησίας μας, αυτούς τους μεγάλους ποιμένας μας και παιδαγωγούς μας, πόσο πτωχοί θα ήμασταν. Ακόμη σκέφτεται κανείς, πόσο μας πλουτίζει κάθε Άγιος απεικονίζοντας τον Χριστό. Και πόσο πλουσιότεροι είμαστε, που έχουμε εν τω μέσω ημών τον ιερό Χρυσόστομο. Γι’ αυτό ευγνωμονούμε και τον ιερό Χρυσόστομο.
Αλλά μετά λέμε, ποια είναι και η δική μας ευθύνη; Έχουμε ένα Χρυσόστομο. Τι ευθύνη έχουμε εμείς απέναντί του, απέναντι της θυσίας του, απέναντι της προσφοράς του, απέναντι της αγιότητός του, απέναντι του παραδείγματός του, απέναντι εκείνων που ζητάει από μας, απέναντι της θείας Λειτουργίας του, την οποία επιτελούμε κάθε μέρα;
Γι’ αυτό, ας παρακαλέσουμε σήμερα ταπεινά τον άγιο Χρυσόστομο, ως φιλάνθρωπος που είναι, να πρεσβεύσει στον Κύριο να μας αξιώσει και εμάς να φιλοτιμηθούμε και να πούμε: «Αυτός έκανε αυτόν τον μεγάλο αγώνα. Ας κάνουμε και εμείς τον δικό μας αγώνα με χαρά. Ας τρέξουμε και εμείς προς τον Θεό, ας ποθήσουμε και εμείς τα ουράνια, ας ζηλώσουμε και εμείς τα δικαιώματα του Κυρίου και Θεού του Παντοκράτορος, ας μη επαναπαυώμαστε στην χριστιανική και την μοναχική μας ζωή στα ημίμετρα, αλλά ας ποθήσουμε την τελειότητα αυτή, την οποία με τόσο πάθος και τόσο πόθο ο ιερός Χρυσόστομος ζητούσε και κήρυττε προς όλους». Και έτσι αν φιλοτιμηθούμε και αγωνιστούμε, νομίζω, ότι και ο άγιος Χρυσόστομος θα χαρεί. Διότι η χαρά των Αγίων θα είναι αυτή, να βλέπουν ότι και εμείς ακολουθούμε στα ίχνη τους. Και έτσι θα τον έχουμε πάντοτε σύμμαχο και βοηθό στην ζωή μας.
(1985)
Από το βιβλίο: † Αρχιμανδρίτου Γεωργίου, Ομιλίες σε Εορτές Αγίων (των ετών 1981-1991) Β’. Έκδ. Ι.Μ. Οσίου Γρηγορίου, Άγιον Όρος 2016, σελ. 59.
