«Διδάσκαλε, τι ποιήσας, ζωήν αιώνιον κληρονομήσω;»
Η σημερινή ευαγγελική περικοπή, αγαπητοί εν Κυρίω αδελφοί, προβάλλει με σαφήνεια μπροστά μας «το κεφάλαιο, την βάση του Νόμου και των Προφητών», την καρδιά και την ουσία της πνευματικής εν Χριστώ ζωής, την κορυφαία αρετή της αγάπης. Της διπλής αγάπης, αυτής προς τον Δημιουργό και Σωτήρα μας Θεό, και αυτής προς τον αδελφό μας, τον κάθε αδελφό και πλησίον μας.
Ταυτόχρονα όμως μας παρουσιάζει φανερά, μέσα από τον παραβολικό του Κυρίου μας λόγο, την άμετρη θεία ευσπλαχνία προς τον άνθρωπο, τον αμαρτωλό άνθρωπο, που περιέπεσε στους δαίμονες ληστές στην οδό του βίου και τραυματίστηκε θανάσιμα η ψυχή του. Αλλά, ας ιδούμε την περικοπή από την αρχή.
Κάποτε, ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός δίδασκε τους μαθητές Του, απευθυνόμενος ιδιαιτέρως προς τον κύκλο των εβδομήκοντα, αποκαλύπτοντάς τους βαθειές αλήθειες της Πίστης. Τότε, κάποιος νομοδιδάσκαλος Ιουδαίος, ο οποίος, όπως διαφαίνεται, θεωρούσε σοφό και πολύξερο τον εαυτό του, παρεμβαίνει και ζητεί να δοκιμάσει και, αν μπορέσει, να παγιδεύσει με λόγους τον αληθινό και Μέγα Διδάσκαλο, τον Χριστό, ερωτώντας τον: «Δάσκαλε, τι πρέπει να κάνω, τι να τηρήσω, για να κληρονομήσω την αιώνια ζωή»;
Και ο Κύριος αμέσως τον παραπέμπει στον Μωσαϊκό Νόμο, ώστε ο ίδιος ο νομικός να δώσει την απάντηση στο ερώτημά του. Κι αυτό πανσόφως το έκανε ο Κύριος, για να δείξει ότι δεν ήταν αντίθετος προς τον Μωσαϊκό Νόμο – όπως τον κατηγορούσαν οι Ιουδαίοι, κι όπως ασφαλώς θα νόμιζε ο νομικός αυτός –, αλλά τηρούσε τον Νόμο, τον οποίο «ουκ ήλθε καταλύσαι, αλλά πληρώσαι», δηλαδή να τον συμπληρώσει και να τον αναγάγει σε ύψιστη τελειότητα.
Και ορθότατα ο νομικός απάντησε πως η καίρια προϋπόθεση για τη σωτηρία μας είναι η τήρηση της διπλής αγάπης, αυτής προς τον Θεό, με όλη την ψυχή, την ισχύ και τη διάνοιά μας, και αυτής προς τον πλησίον μας, που να είναι τουλάχιστον ίση με την αγάπη προς τον εαυτό μας. Και ο Χριστός μας επικρότησε την απάντησή του, λέγοντας: «Σωστά απάντησες. Έτσι να κάνεις και θα αξιωθείς την αιώνια ζωή».
Αυτός όμως, δυσαρεστημένος τελικά που απέτυχε τον σκοπό του, και θέλοντας να “ξελασπώσει” από την παγίδα στην οποία ο ίδιος έπεσε, ερωτώντας κάτι του οποίου γνώριζε την απάντηση, ερωτά και πάλιν, «και, ποιος είναι ο πλησίον μου;», για να λάβει ως απάντηση την έξοχη παραβολή του Καλού Σαμαρείτου, που σήμερα ακούσαμε. Για να καταλήξει ο Κύριος: «πορεύου και συ ποίει ομοίως». Δηλαδή πήγαινε, και κάνε και συ το ίδιο. Όχι ό,τι έκαμε ο ιερέας, που είδε τον δυστυχή Σαμαρείτη πεσμένο κάτω, πληγωμένο, αιμόφυρτο, «ημιθανή», και τον προσπέρασε αδιάφορα! Ούτε ό,τι έκανε και ο Λευΐτης – και τούτος εκπρόσωπος των αφιερωμένων στην υπηρεσία του ναού του Θεού –, που τον περιεργάστηκε ασυμπάθητα και τράβηξε ανέμελος τον δρόμο του. Αλλά ό,τι έκανε ποιος; Ένας άγνωστος, ένας αλλοεθνής, ένας Σαμαρείτης προς Ιουδαίο, παρότι μεταξύ τους υπήρχε απέχθεια και μίσος και ούτε καν αντάλλασσαν ένα απλό χαιρετισμό.
Η εντολή του Δεσπότου Χριστού, αδελφοί, «πορεύου και συ ποίει ομοίως», απευθύνεται διαχρονικά προς όλους, κατεξοχήν εμάς τους χριστιανούς. Η αγάπη και το έλεός μας πρέπει να κατευθύνεται σε κάθε εμπερίστατο συνάνθρωπό μας. Τι έκαμε όμως ακριβώς ο καλός Σαμαρείτης, που πρέπει να μιμηθούμε; Βλέποντας τον δυστυχισμένο συνάνθρωπό του πεσμένο στον δρόμο, αμέσως τον συμπόνεσε. Έτρεξε, έσκυψε επάνω του, έπλυνε τις πληγές, έδεσε τα τραύματά του, τον φόρτωσε στο ζώο του, τον μετέφερε στο πανδοχείο, τον φρόντισε, πλήρωσε ακόμη για να συνεχίσουν τη φροντίδα του και υποσχέθηκε στον ξενοδόχο πως θα ξαναπερνούσε για να καταβάλει όσα τυχόν θα δαπανούσε επιπλέον για τη θεραπεία του.
Οι λόγοι του Χριστού δεν είναι τυχαίοι, δεν είναι όμορφες και συγκινητικές ιστοριούλες. Μας καθοδηγούν επακριβώς στον δρόμο της σωτηρίας. Και τούτη η σπουδαία παραβολή, τι μας διδάσκει για το χρέος της αγάπης;
Πρώτον, η αγάπη μας να εκφράζεται έμπρακτα, κι όχι μόνο με λόγια. «Η πίστις χωρίς των έργων νεκρά εστί», τονίζει ο αδελφόθεος Ιάκωβος. Κι ο απόστολος της αγάπης Ιωάννης, «τεκνία, μη αγαπώμεν λόγω, μηδέ γλώσση, αλλ’ εν έργω και αληθεία». Η αγάπη να μεταφράζεται σε συγκεκριμένες πράξεις: Ο φτωχός θέλει βοήθεια, ο πεινασμένος ψωμί, ο γυμνός ένδυμα, ο φυλακισμένος επίσκεψη, ο άρρωστος παρηγορία και συμπαράσταση.
Δεύτερο, η αγάπη μας να εκδηλώνεται άμεσα. Όσο πιεστικότερη η ανάγκη του άλλου, τόσο ταχύτερη να είναι η ανταπόκρισή μας. Και συχνά, όταν αντιληφθούμε την ανάγκη του αδελφού μας, δεν πρέπει να περιμένουμε να έρθει ο ίδιος να μας ζητήσει βοήθεια. Υπάρχουν άνθρωποι που στερούνται, αλλά από αξιοπρέπεια δεν βγαίνουν στους δρόμους να ζητήσουν ελεημοσύνη.
Τρίτον, η αγάπη μας να είναι όσο γίνεται τελειότερη, ολοκληρωμένη. Δεν αρκεί συχνά κάτι να δώσουμε στον άλλο, για να τον “ξεφορτωθούμε”. Το ενδιαφέρον μας να είναι πηγαίο και έντονο και η προσφορά μας όχι ένα μπάλωμα, μα πραγματική ανακούφιση.
Τέταρτον, η αγάπη μας πρέπει να δραστηριοποιείται άφοβα. Να μην μας ανακόπτουν τα τυχόν πικρόχολα σχόλια ή οι ειρωνείες και κατηγορίες, που κάποιοι όχι σπάνια εκτοξεύουν αβασάνιστα. Όποιος αγαπά κατά Θεόν, αψηφά τα πάντα και ενεργεί με οδηγό και βοηθό τον Θεό.
Τέλος, η αγάπη μας να είναι ανιδιοτελής, χωρίς υστεροβουλίες. «Η αγάπη ου ζητεί τα εαυτής». Βασικό γνώρισμα της γνήσιας αγάπης είναι η με ανιδιοτέλεια, αφάνεια και ταπείνωση έκφρασή της. Η όποια επίδειξη στην αγαθοεργία μας, μας στερεί τον ουράνιο μισθό της.
Να παρεμβάλουμε εδώ μία σύντομη διήγηση από το σπουδαίο βιβλίο που λέγεται Γεροντικόν, και το οποίο συνιστάται να το διαβάζουμε, γιατί είναι πολύ ψυχωφελές. Η διήγηση τούτη μας δείχνει πώς εφάρμοσε αυτήν την αληθινή αγάπη ένας άνθρωπος του Θεού, ο Αββάς Αγάθωνας, μεγάλος Αιγύπτιος ασκητής του 5ου αιώνα. Πήγαινε, λέει, κάποτε στην Αλεξάνδρεια να πωλήσει το μικρό του εργόχειρο, κάτι ζεμπίλια και καλαθάκια που είχε πλέξει, για να εξασφαλίσει το λιτό του φαγητό, λίγο δηλαδή παξιμάδι. Εκεί πηγαίνοντας, βρίσκει παραπεταμένο στον δρόμο ένα λεπρό.
– Πού πηγαίνεις; ερωτά ο λεπρός τον Γέροντα.
– Στην πόλη να πωλήσω το εργόχειρό μου.
– Κάνε αγάπη, του λέει ο άρρωστος, και πάρε με κι εμένα εκεί που πας.
Τον υποβάστασε τότε ο Αββάς και τον πήρε μαζί του στην πόλη. Κι όταν πώλησε εκεί ένα σκεύος, τον ρωτάει ο λεπρός:
– Πόσα το πώλησες;
– Τόσα, του απάντησε ο Γέροντας.
– Αγόρασέ μου, παρακαλώ, μια πίττα να φάω, που είμαι πεινασμένος.
Και του αγόρασε. Κι ό,τι πωλούσε, ο άρρωστος του ζητούσε κάθε φορά και κάτι να του αγοράσει, μέχρι που πώλησε όλα τα καλαθάκια του και ξόδεψε όλες τις εισπράξεις του για τον λεπρό. Και, όταν ήταν να επιστρέψει στο καλύβι του, τον παρακάλεσε ο άρρωστος να τον μεταφέρει ξανά εκεί που τον βρήκε. Με πολλή υπομονή και αγάπη ο Αγάθωνας τον φορτώθηκε ξανά και τον πήρε στο μέρος που τον είχε πρωτοβρεί. Και ακούει να του λέει: «Ευλογημένος να είσαι Αγάθων από τον Κύριο στον ουρανό και στη γη!», και χάθηκε από μπροστά του! Ήταν άγγελος Κυρίου, που στάλθηκε να δοκιμάσει τη μεγάλη του υπομονή και αγάπη!
Να θυμηθούμε εδώ και την υπόδειξη του Παύλου· «Η φιλαδελφία μενέτω, της φιλοξενίας μη επιλανθάνεσθε· δια ταύτης γαρ έλαθόν τινες ξενίσαντες Αγγέλους» (Εβρ. 13:2). Δηλαδή να παραμένει σ’ εσάς η φιλαδελφία και να μην παραλείπετε να εφαρμόζετε τη φιλοξενία. Διότι διαμέσου της ορισμένοι φιλοξένησαν αγγέλους, χωρίς να το αντιληφθούν.
Αδελφοί μου, ο καλός Σαμαρείτης της παραβολής, όπως ερμηνεύουν οι Πατέρες της Εκκλησίας, είναι ο ίδιος ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός. Ήρθε στον κόσμο για την αγάπη μας, δίδαξε, θαυματούργησε, σταυρώθηκε κι αναστήθηκε για χάρη μας, και ίδρυσε την Εκκλησία, το μέγα τούτο πνευματικό πανδοχείο και ιατρείο, για όλους εμάς, που ήμασταν πεσμένοι και πληγωμένοι από τους νοητούς ληστές, τους δαίμονες.
Κι ολ’ αυτά τα έπραξε από μόνη την αγάπη Του. Κι αυτή ζητά από εμάς. Ν’ ακολουθούμε τ’ αχνάρια Του· να εμπνεόμαστε από Εκείνον, που «ουκ ήλθε διακονηθήναι, αλλά διακονήσαι». Και να διακονούμε όσο και όπως μπορεί ο καθένας τον πλησίον μας, τους συνανθρώπους μας, που δεν είναι ξένοι και άγνωστοι, αλλά τέκνα του Θεού, αδελφοί μας. Για να ακούσουμε εν ημέρα Κρίσεως: «Εφ’ όσον κάνατε το καλό σ’ έναν ελάχιστο αδελφό μου, σ’ εμένα το κάνατε. Εισέλθετε στην χαρά του Κυρίου σας!» Αμήν. Γένοιτο, Κύριε Ιησού!
Από την ιστοσελίδα της Ιεράς Μητροπόλεως Μόρφου
