Χαρακτηριστικό της αγάπης είναι ο πόνος. Αν αγαπάει κανείς χωρίς πόνο, αν δεν συμπονάει τον πλησίον, στην πραγματικότητα δεν τον αγαπάει. Πόσες φορές λέμε: «Αυτός ο άνθρωπος δεν με πόνεσε, δεν με πονάει». Γιατί το λέμε; Διότι δεν μας καταλαβαίνει. Και δεν μας καταλαβαίνει, γιατί σήμερα όλοι είμαστε διπλοκλειδωμένοι μέσα στο εγώ μας. Δεν μένουν μετά περιθώρια να ασχοληθούμε με τις ανάγκες του πλησίον.
Πρώτη και κύρια εντολή είναι η αγάπη. Αγάπη Θεού είναι να βγαίνει κανείς από τον εαυτό του. Και η αγάπη προϋποθέτει να έχεις περάσει από μια σειρά άλλων αρετών. Δεν μπορεί να φτάσει κανείς στην αγάπη έξω από την ταπείνωση, τη μετάνοια και την υπακοή· υπακοή στο θέλημα του Θεού. Μόνο τότε φτάνει κανείς στην αγάπη.
Συνήθως οι αγάπες οι ιδιοτελείς καταλήγουν σε μίσος. Αν δεν υπάρχει αγάπη Θεού, η οποία ισορροπεί μέσα μας τα πράγματα – μαλακώνει την ψυχή, την τορνεύει, την ανεβάζει, την ελαφρύνει την ψυχή – όλα τα άλλα είναι – πώς να πούμε; – ψεύτικες και επικίνδυνες αγάπες.
Η αγάπη η αληθινή δεν παθαίνει τίποτε. Να μη μετανιώνουμε, λοιπόν, για την αγάπη που θα δείχνουμε. Αν την εκμεταλλευτεί ο άλλος, δικό του πρόβλημα. Το θέμα είναι τι θα κάνουμε εμείς. Εμείς αγαπούμε ειλικρινά, εμείς δίνουμε την ψυχή μας, είμαστε τακτοποιημένοι ενώπιον του Θεού; Αυτό μετράει. Το τι θα κάνει ο άλλος, δεν είμαστε εμείς που θα το κρίνουμε. Έχουμε τον Θεό μπροστά μας, αυτός αναλαμβάνει τον καθένα.
Όταν ο άλλος καταλαβαίνει ότι αυτό που λες το λες με λίγη εμπάθεια, με λίγα κρατούμενα μέσα σου, με μια διάθεση να τον υποτιμήσεις, να τον ταπεινώσεις, τότε δεν ακούει. Αν μπορούμε να έχουμε αγάπη, και πέτρες μπορούν να λιώσουν, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν υπάρχουν κάποιες εξαιρέσεις. Αλλά το όλο θέμα είναι να μιλήσεις στον άλλο με αγάπη· αγάπη όχι φτιαχτή. Και η αληθινή αγάπη φαίνεται· βγαίνει μέσα από τον άνθρωπο ως βίωμα και σπάζει κόκαλα. Σ’ αυτή την αγάπη μπορεί να φτάσει κανείς, μόνο όταν έχει πολλή συναίσθηση της δικής του αμαρτωλότητος.
Από το βιβλίο: Γερόντισσας Φιλοθέης, Η υπέρβαση του εαυτού μας στην καθημερινή πραγματικότητα. Πανόραμα Θεσσαλονίκης 2022, σελ. 96.
