«Τολμήσας εισήλθε προς Πιλάτον και
ητήσατο το σώμα του Ιησού» (Μαρκ. 15:43)
Ίσως δεν μπορεί να φτάσει η φαντασία μας στην κατάσταση που επικράτησε αμέσως μετά τη σταύρωση του Κυρίου. Ο Κύριος, ο Διδάσκαλος, που ήλπιζαν ότι θα ήταν «ο μέλλων λυτρούσθαι τον Ισραήλ» (Λουκ. 25:21), άπνους επάνω στο Σταυρό. Οι μαθητές σκορπίστηκαν. Ο Ιωάννης με την Παναγία Μητέρα Του απομακρύνθηκαν. Οι Φαρισαίοι και οι άρχοντες θριαμβολογούσαν, διότι είχαν εξουδετερώσει Αυτόν που τους ενοχλούσε με τη διδασκαλία Του. Πολλοί περνούσαν μπροστά από το Σταυρό και βλασφημούσαν ή ειρωνεύονταν. Οι στρατιώτες αγριωποί και αδιάφοροι έπαιζαν και ενέπαιζαν το Σταυρωμένο Κύριο. Παγωνιά και φόβος στις καρδιές όλων εκείνων που γνώριζαν και ακολουθούσαν τον Ιησού. Ο τρόμος τους είχε παραλύσει. Τους ανάγκαζε να κρυφτούν. «Δια τον φόβον των Ιουδαίων» (Ιω. 20:19). Οι μυροφόρες γυναίκες μόνο καθόντουσαν και παρακολουθούσαν από μακριά τα γινόμενα. Οι πάντες φοβούνταν να πλησιάσουν τον τόπο της Σταυρικής Θυσίας.
Τότε ακριβώς παρουσιάστηκε ο Ιωσήφ. Άρχοντας με θέση ιδιαίτερη στην κοινωνία της εποχής. Δεν μπορούσε να μείνει αδρανής. Η ευλάβειά του προς το Σωτήρα Χριστό η πηγαία τον δραστηριοποίησε. Πόση τόλμη χρειαζόταν μέσα σ’ αυτή τη βαριά και καταθλιπτική ατμόσφαιρα για να ενδιαφερθεί κάποιος για τον Κύριο! Αλλά η αγάπη του τα ξεπέρασε όλα. «Τολμήσας εισήλθε προς Πιλάτον και ητήσατο το σώμα του Ιησού» (Μαρκ. 15:43). Πόσα δεν λέει αυτό το «τολμήσας»! Έπρεπε να υπερνικήσει την προσωπική του αδράνεια. Έπρεπε να αδιαφορήσει για τη σκληρότητα των σταυρωτών. Να μην υπολογίσει την αγριότητα των φρουρών. Να μη λογαριάσει τη διάθεση του πλήθους που ήταν πλέον εχθρική. Να μη διστάσει, μόνος αυτός, να πλησιάσει το Πραιτώριο και να σταθεί μπροστά στον ηγεμόνα. Χωρίς κλονισμό, με θάρρος και αξιοπρέπεια, παρουσιάζεται και ζητά να εκδηλώσει την ευγνωμοσύνη του προς τον Κύριο, φροντίζοντας με επιμέλεια και ευλάβεια για τον ενταφιασμό Του. Πόση τιμή, πόση δόξα γι’ αυτόν! Αυτή η τόλμη, που δεν μπορούμε να αναλογιστούμε την έκταση και την αξία της, ήταν τόσο απαραίτητη την ώρα αυτή. Αυτή του η τόλμη έγινε η απαρχή και το πρότυπο για όλους εκείνους που δειλιασμένοι σκόρπισαν.
Ίσως αυτή η τόλμη έγινε αφορμή να τολμήσουν και οι μαθήτριες να πορευτούν προς το Μνημείο και πρώτες αυτές να δεχτούν το μήνυμα της Αναστάσεως. Και από τότε που το «φαιδρόν της Αναστάσεως κήρυγμα» εξαπολύθηκε, πολλοί αναθάρρησαν. Στο πέρασμα των αιώνων πλήθη πιστών τόλμησαν να ομολογήσουν το Χριστό. Αγία και σωτήρια τόλμη πράγματι. Αυτή ανέδειξε τους μάρτυρες, τους Ομολογητές, τους Ασκητές, τους Πατέρες της Εκκλησίας μας. Αυτή η τόλμη στήριξε την Εκκλησία και κήρυξε το Ευαγγέλιο στα πέρατα της οικουμένης. Αυτή η τόλμη που μας λείπει τόσο σήμερα!
Ας σκεφτούμε, αδερφοί μου, πόσες παραλείψεις και πόσες παραβάσεις κάνουμε στη ζωή μας, γιατί μας λείπει η τόλμη της ομολογίας της πίστεώς μας. Δειλιάζουμε ν’ αντιμετωπίσουμε τις αντιδράσεις του εαυτού μας. Δεν έχουμε το θάρρος και τη δύναμη να ξεπεράσουμε τις αδυναμίες μας. Προτιμάμε να πορευόμαστε στη ζωή νικημένοι από τα πάθη μας. Αποθαρρυνόμαστε μπρος στην εντύπωση που μας προκαλούν οι σκέψεις, τα πειράγματα, η νοοτροπία των άλλων.
Αναγνωρίζουμε ποιο είναι το σωστό, τι είναι το πρέπον, αλλά δεν τολμάμε να το πούμε ή να το πράξουμε, από φόβο μήπως γίνουμε στόχος στα μάτια αυτών που ζουν γύρω μας. Μ’ αυτόν το φόβο συντροφιά προσπαθούν πολλοί μάλιστα να υπερβάλουν σε ασέβεια ή αδιαντροπιά τους άλλους, για να μη φανούν πως υστερούν. Γι’ αυτό, αντί να προσπαθούν να σταθούν ακέραιοι και ηθικοί, ευσεβείς και πιστοί, αγωνίζονται ποιος περισσότερο θα προβληθεί σαν έξυπνος τάχα και πονηρός, αναιδής και ασεβής. Ποιος περισσότερο θα επιδειχτεί άπιστος και υλιστής. Είναι και αυτό της μόδας.
Και ζει ο σύγχρονος άνθρωπος αυτό το δράμα: να επιδεικνύει μια συμπεριφορά που του δημιουργεί ψυχικό κενό τρομερό, από φόβο μήπως χαρακτηριστεί οπισθοδρομικός ή πιστός. Προτιμά να βασανίζεται εσωτερικά, απροσανατόλιστος και άδειος από κάθε ιδανικό, παρά να φανεί πως παραδέχεται τις αιώνιες αξίες. Δεν τολμά να αναγνωρίσει και να παλέψει για να κάμει κτήμα του ό,τι είναι δυνατόν να του γεμίσει το τραγικό και βασανιστικό αυτό κενό. Προφασίζεται πως δε βρίσκει πουθενά στήριγμα και κάτι που να του ικανοποιεί τον ψυχικό του κόσμο. Ενώ το ξέρει πολύ καλά τι είναι αυτό που θα τον γεμίσει και θα του δώσει περιεχόμενο, θα του δώσει ένα σκοπό, μια αποστολή στη ζωή του. Θα τον βγάλει από το τέλμα της ρουτίνας και της αδράνειας, της ακεφιάς και του άγχους. Ξέρει καλά ποιο είναι εκείνο που θα του δώσει ζωή και χαρά. Θα του χαρίσει το γαλήνεμα και ταυτόχρονα τη διάθεση και τη δύναμη για δράση. Μα δεν τολμά.
Δεν τολμά να αναγνωρίσει ό,τι βλέπει στης ψυχής του τα βάθη. Δεν τολμά να ξεπεράσει τους φόβους του. Δεν τολμά να αφήσει ελεύθερο τον πόθο του να βρει το Θεό. Δεν τολμά ν’ αναπτύξει τις ικανότητες και τις τάσεις τους για μια ζωή ηθική. Δεν τολμά να κόψει συνήθειες και δεσμούς που τον δένουν με τη νωθρότητα και την ηττοπάθεια. Δεν τολμά να φέρει τα βήματά του στο Ναό, για να νιώσει τη λυτρωτική δύναμη του Αναστημένου Χριστού να στερεώνει τους αρμούς του. Δεν τολμά ακόμη να ξεφύγει από τον κλοιό μιας νωχελικής και χωρίς λόγο αναγκαστικής προσαρμογής στις απαιτήσεις μιας ζωής που μόνο προσωρινές και φτηνές ευκαιρίες φυγής από την καταθλιπτική πραγματικότητα δίνουν.
Σε άλλα καθεστώτα η εκδήλωση της θρησκευτικότητας έχει συνέπειες τρομερές. Στοιχίζει ίσως τη θέση του στο δημόσιο υπάλληλο, τον εγκλεισμό σε στρατόπεδα ή ψυχιατρεία, τις στερήσεις ή τον εκπατρισμό και την εξορία σ’ αυτόν που τολμά. Και φτάσαμε εμείς οι ίδιοι, ελεύθεροι άνθρωποι, να ντρεπόμαστε να εκδηλώσουμε την πίστη μας μέσα στον ελληνοχριστιανικό μας κόσμο, που καυχιόμαστε γι’ αυτόν. Δειλία και ηττοπάθεια, χωρίς να υπάρχει εχθρός ή διώκτης.
Είναι γεγονός, αδερφοί μου, πως ο «τολμών νικά». Για τους τολμηρούς είναι η πρόοδος, η χαρά. Με την τόλμη κερδίζονται τα αγαθά. Και ο Κύριος το ετόνιζε: «Η Βασιλεία του Θεού βιάζεται και οι βιασταί αρπάζουσιν αυτήν» (Ματθ. 11:12). Όταν κανείς είναι αποφασιστικός και επιβάλλεται στον εαυτό του, όταν εφαρμόζει τη βία για να χαλιναγωγήσει τις ορμές, τις φαντασιώσεις, τις επιθυμίες του, τότε γίνεται δημιουργικός και αποδοτικός. Μη δειλιάζουμε μπρος στα οποιαδήποτε εμπόδια, στις οποιεσδήποτε αντιδράσεις. Αυτή η τόλμη θα μας χαρίσει κάθε επιτυχία.
Από το βιβλίο: Πολυκάρπου Βαγενά, Μητροπολίτου Κερκύρας, «Ελθέτω η βασιλεία σου», τ. Α’.
