«…ιδού τα ημίση των υπαρχόντων μοι, Κύριε, δίδωμι τοις πτωχοίς,
και εί τινός τι εσυκοφάντησα, αποδίδωμι τετραπλούν» (Λουκ. 19:8).
Μερικούς ανθρώπους, μερικές ψυχές, είναι να τους θαυμάζει κανένας. Μπορεί να ζούνε μέσα στο σκοτάδι της αμαρτίας. Ίσως να έχουν χάσει το δρόμο τους. Δε μένουν όμως ήσυχοι. Νιώθουν στην ψυχή τους ένα κενό. Δεν τους ικανοποιεί τίποτα από αυτά που καταπιάνονται και ασχολούνται. Διαισθάνονται πως υπάρχει τρόπος να ξεφύγουν απ’ αυτό το τέλμα που βρίσκονται. Ψάχνουν να βρουν τη διέξοδο που θα τους οδηγήσει στην ευχάριστη ατμόσφαιρα και θα ικανοποιήσει πραγματικά την ψυχή τους. Δεν τους αρκεί μια οποιαδήποτε λύση. Μια οποιαδήποτε διέξοδος. Θέλουν να βρουν το σωστό. Το μόνο σωστό δρόμο. Και τότε, σαν τον βρουν, σαν νιώσουν στην ψυχή τους τα σκιρτήματα της χαράς και της ικανοποιήσεως, ζούνε ολόψυχα την καινούρια ζωή. Απολαμβάνουν τη χαρά με όλη τους την ύπαρξη. Τραβάνε πέρα για πέρα τις συνέπειες. Προσπαθούν να γευτούν τις πνευματικές ικανοποιήσεις όλες, όσες μπορούν να δοκιμάσουν, χωρίς όριο.
Ένας τέτοιος τύπος ήταν και ο Τελώνης Ζακχαίος, καθώς μας τον περιγράφει το ιερό Ευαγγέλιο. Ανικανοποίητος από τη ζωή του «εζήτει ιδείν τον Ιησούν» (Λουκ. 19:3). Ήθελε να συναντήσει τον Κύριο Ιησού. Ποθούσε να Τον γνωρίσει. Έβλεπε πως μόνο Αυτός θα μπορούσε να ρίξει λίγο βάλσαμο στην ταραγμένη ψυχή του. Πίστευε πως μόνο Αυτός θα τον ανακούφιζε και θα του έδειχνε το χαρούμενο δρόμο της ζωής. Γι’ αυτό και χρησιμοποίησε κάθε τρόπο για να Τον πλησιάσει. Κι όταν τον συνάντησε, ε, τότε, δεν ξέρει πώς να εκδηλώσει την ευγνωμοσύνη του. Θέλγεται από την παρουσία του Κυρίου. Χαίρεται γνωρίζοντας τη συγκατάβαση του Θεού και την αλήθεια Του. Αισθάνεται την ανάγκη να εξωτερικεύσει την ευγνωμοσύνη του εμπράκτως. Θέλει να δείξει εμπράκτως και τη μετάνοιά του. Αλλάζει πορεία στη ζωή αληθινά. Όχι με λόγια μόνον. Παίρνει αποφάσεις γενναίες: Να επανορθώσει όλες τις αδικίες που έκανε, επιστρέφοντας στο τετραπλάσιο, όσα αδίκως ή παρανόμως εισέπραξε. Μπροστά σ’ αυτή την άπειρη χαρά που γεμίζει η ψυχή του, σκορπίζει στους πτωχούς τη μισή του περιουσία. Έτσι πιστεύει πως εξιλεώνεται για όσα κακά μέχρι τώρα είχε γίνει αίτιος. Εξιλεώνεται για όσο καιρό άφησε να πάει χαμένος. Δεν του αρκούσε ότι από δω και μπρος θα άλλαζε ζωή.
Να γιατί εμείς, αδελφοί μου, δεν ικανοποιούμαστε από τη χριστιανική ζωή που ακολουθούμε. Τη ζούμε φαίνεται μισή. Χωρίς συνέπεια. Με επιφυλάξεις και υπολογισμούς. Δε δεχόμαστε σε όλο το βάθος και την έκταση το Ευαγγέλιο. Ο λόγος του Θεού, οι εντολές Του, δεν είναι για μας νόμος. Ξεθαρρεύουμε με την αγάπη του Κυρίου και φρονούμε πως μπορούμε να αδιαφορούμε για την μια εντολή ή να παραλείπουμε την άλλη. Ή κι αν αλλάξουμε νοοτροπία και μετανοήσουμε πραγματικά, κοιτάζουμε μόνο τι θα κάνουμε από δω και μπρος. Βεβαίως, ο λόγος του Θεού παραγγέλλει «τα μεν οπίσω επιλανθανόμενος, τοις δε έμπροσθεν επεκτεινόμενος» (Φιλ. 3:13) να προχωρεί κανένας στο δρόμο τού αγώνα και της ανορθώσεώς του της πνευματικής. Να λησμονεί το παρελθόν το αμαρτωλό. Να απαγκιστρώνεται από τα πάθη. Να ατενίζει με εμπιστοσύνη στην αγάπη και τη δύναμη του Θεού για το μέλλον. Να προχωρεί έτσι σταθερά. Αλλά οι αδικίες που έκανε ως τώρα; Δεν αρκεί η απόφαση να μην τις επαναλάβει. Πραγματική είναι η μεταστροφή και η μετάνοια, όταν κανένας ζητώντας το έλεος του Κυρίου για τα αμαρτήματά του, φροντίζει να διορθώσει ό,τι κακό έκανε. Τι μετάνοια θα ήταν αυτή του κλέφτη π.χ. να αλλάξει ζωή, αποφασισμένος να μην ξανακλέψει, αλλά όσα έκλεψε τα κρατάει και τα απολαμβάνει χωρίς τύψη;
Παράλληλα με την καινούρια ζωή, είναι απαραίτητο να διορθώσουμε ό,τι κακό κάναμε στο παρελθόν. Θα ζητήσουμε συγγνώμη από εκείνον που βλάψαμε, θα συγχωρήσουμε αυτόν που μας πίκρανε, θα επιστρέψουμε ό,τι αδίκως λάβαμε. Αν παρανόμως ωφεληθήκαμε κάτι, να το χαρίσουμε. Να αποκαταστήσουμε την τιμή του άλλου που τυχόν συκοφαντήσαμε ή κατακρίναμε. Να γλυκάνουμε με την αγάπη μας τον πόνο που προκαλέσαμε. Αυτή η έμπρακτη εκδήλωση της λύπης μας για το κακό που κάναμε, θα μας δώσει ένα αίσθημα εξιλεώσεως. Θα νιώσουμε κι εμείς και οι άλλοι την ειλικρίνεια των διαθέσεών μας. Θα μας στοιχίσει η μεταστροφή. Αλλά αυτό αξίζει. Και ενώ αυτό είναι μια πράξη απλής δικαιοσύνης, λογίζεται για προσφορά. Για θυσία. Σ’ αυτές δε τις θυσίες ευαρεστείται ο Θεός. Στις θυσίες που πέρα από την υλική προσφορά μετέχει και η καρδιά. Στις θυσίες που η υλική προσφορά προκαλεί κάποια στέρηση. Που γίνονται με πνεύμα ευγνωμοσύνης. Σαν ξεχείλισμα της αγάπης που πλημμυρίζει την καρδιά. Σαν ξέχυμα της προσωπικότητας εκείνου που την προσφέρει προς όσους την δέχονται. Αυτή η αίσθηση της προσφοράς και της ενώσεως προς τον Κύριο, με τους αδελφούς του Χριστού, αυτό είναι που χαρίζει την ανακούφιση και το βαθύ αίσθημα της λυτρώσεως. Νομίζει μάλιστα κανένας πως, ό,τι κι αν δίνει, δεν είναι αρκετά για να αντισταθμίσουν τη χάρη και τη δωρεά της συγγνώμης που λαμβάνει από τον Πολυέλεο Κύριο. Αυτός που αληθινά νιώθει το βάρος της αμαρτωλότητάς του και την απεραντοσύνη του ελέους του Θεού δεν μπορεί να εκφράσει το μέγεθος της ευεργεσίας. Αισθάνεται πως πάντα μένει χρεώστης. Πως διαρκώς πρέπει να δίνει, να προσφέρει.
Με τον τρόπο αυτό γεννιούνται ανάμεσά μας εκείνες οι ευλογημένες ψυχές που νιώθοντας χρεωμένες στο Θεό προσπαθούν διαρκώς και περισσότερα να προσφέρουν σ’ Εκείνον. Και τούτη την αρετή να καλλιεργήσουν. Και το άλλο ελάττωμα να κόψουν. Στον αγώνα αυτό για την τελείωσή τους να αποδυθούν. Εκείνο ακόμη το υλικό δώρημα να χαρίσουν. Όλα στο Θεό τα αφιερώνουν. Για το Θεό και την αγάπη Του. Τίποτα δεν κρατούν δικό τους. Έχουν το αίσθημα πως Του οφείλουν τα πάντα. Δεν ικανοποιούνται παρά μόνον στερούμενοι χάριν Εκείνου, παλεύοντας για να προοδεύσουν, να κερδίσουν περισσότερο την αγάπη Του και την εύνοιά Του, ανεβαίνοντας πιο ψηλά και θυσιάζοντας πιο πολλά.
Είναι οι άνθρωποι που με την αδιάκοπη μέριμνά τους να ικανοποιήσουν το θείο θέλημα, γίνονται δείκτες αρετής και αγιότητας για τους υπόλοιπους. Είναι αυτοί που με τον ασίγαστο πόθο τους να ευχαριστήσουν τον Θεό αναδεικνύονται πραγματικοί αδελφοί για τους άλλους. Εκείνοι που με τη βαθιά συναίσθηση της ενοχής τους απέναντι του Κυρίου, βλέπουν «την αμαρτίαν των ενώπιον αυτών δια παντός», όχι για να θρηνούν και απελπίζονται. Μα για να γίνεται αυτή τους η συναίσθηση αφορμή ταπεινώσεως και πηγή ευεργετικής δημιουργικότητας, κίνητρο ευγνωμοσύνης προοδευτικής προσφοράς προς το Θεό. Έτσι αναδεικνύεται καθένας τους «τύπος των πιστών» και μέτρο συγκρίσεως γι’ αυτούς που θέλουν να αρέσουν στον Κύριο και να εκδηλώνουν εμπράκτως την αγάπη τους σ’ Αυτόν.
Αδελφοί μου, ένας Τελώνης με την ολοκληρωτική του μεταστροφή, μια αμαρτωλή με τον αυθορμητισμό της αγάπης στον Κύριο μένουν παραδείγματα που το ιερό Ευαγγέλιο μάς προβάλλει προς μίμηση. Δεν έχει σημασία τι ήταν κανένας στο παρελθόν. Από την ώρα που ζητάει το Χριστό, Τον βρίσκει και Τον δέχεται ανεπιφύλακτα, γίνεται άλλος άνθρωπος. Πολίτης του Ουρανού. Επίγειος άγγελος. Χριστοφόρος. Γίνεται πρότυπο ζωής. Να τι περιμένει και από μας ο Χριστός.
Από το βιβλίο: Πολυκάρπου Βαγενά, Μητροπολίτου Κερκύρας, «Ελθέτω η βασιλεία σου», τ. Γ’, σελ. 308.
