Ο άγιος Συμεών ο Νέος Θεολόγος, που σήμερα τελούμε τη μνήμη του, ομιλεί για τη μετάνοια και επανέρχεται σ’ αυτό το θέμα, αλλά και πάλι δεν σταματά σ’ αυτό. Η απόδειξη ότι όντως κανείς μετενόησε, ότι όντως έκλαψε, ότι όντως έγινε αυτό το μακελειό – με την καλή έννοια – μέσα στην ψυχή του, είναι ότι πάλι λαμβάνει το Πνεύμα το Άγιο, τη χάρη του Αγίου Πνεύματος, που έχασε με τις αμαρτίες του από τότε που βαπτίστηκε. Αυτό είναι που τονίζει ο άγιος, και δεν μπορεί ο εαυτός του να ησυχάσει. Αυτό βλέπουμε στους αγίους.
Εμείς εύκολα βολευόμαστε, εύκολα αισθανόμαστε τακτοποιημένοι. Μπορεί να έχουμε αναισθησία, πάθη στην ψυχή μας και να τα αφήνουμε έτσι. Μπορεί να υπάρχει αμετανοησία, όγκος υπερηφανείας στην ψυχή μας, και να τα αφήνουμε έτσι. Μπορεί καθόλου να μην έχουμε αίσθηση του φωτός του Θεού, της χάριτός του, και να τα αφήνουμε έτσι.
Κάθε άγιος, αλλά ιδιαιτέρως ο άγιος Συμεών, δεν μπορεί να το αφήσει έτσι αυτό το πράγμα. Δεν αναπαύεται. Και όπως παραστατικά αναφέρει ο ίδιος, καμιά φορά ένιωθε να τον χάνει τον Χριστό – αυτό το επέτρεπε ο Χριστός, ακριβώς για να τον κάνει να ζωντανέψει πιο πολύ, να ενεργοποιηθεί, να τρέξει πιο πολύ – και λέει: «Όπως ο σκύλος κυνηγάει τον λαγό, και μια κρύβεται ο λαγός, μια φαίνεται, έτσι κι εγώ τρέχω πίσω σου, και οδύρεται και κλαίει η ψυχή μου, καθώς σε χάνω από τα μάτια μου και δεν σε βλέπω. Και ξανά φαίνεσαι λίγο και πάλι χάνεσαι».
Ο άγιος όμως δεν λέει αυτό: «Τι να κυνηγώ και τι να ψάχνω και τι να τρέχω;», και να σταματήσει, όπως θα κάναμε εμείς, που δεν μας πολυνοιάζει. Όχι· τρέχει. Τα λέει παραστατικά, μόνο και μόνο για να δείξει αυτό το τρέξιμο της ψυχής του, αυτή την αγωνία, αυτόν τον καημό της ψυχής του, τον πόθο του. Όπως είπα, κάτι κεντρίζει την ψυχή των αγίων και δεν τους αφήνει να ησυχάσουν. Μια μέθη μέσα στην ψυχή, που δεν τους αφήνει να ξενοιάσουν, μια γλυκάδα, που τους κάνει σαν να είναι – πώς να πούμε; – έξω από τις συνηθισμένες καταστάσεις του βολέματος και της τακτοποιήσεως, που ζούμε εμείς.
Ο άγιος Συμεών, λοιπόν, αυτό κηρύσσει, αυτό διδάσκει, γι’ αυτό φωνάζει. Ο ίδιος το ζει αυτό το πράγμα, την παρουσία μέσα του της χάριτος, και φωνάζει και άλλοι να κάνουν ό,τι χρειάζεται για να το αποκτήσουν. Βαπτιστήκαμε, αλλά εφόσον αμαρτήσαμε, πάει· χάθηκε εκείνη η χάρη. Ό,τι έγινε, έγινε. Τώρα χρειάζεται δεύτερο βάπτισμα. Και δεν μιλάει για ένα επαναλαμβανόμενο δεύτερο βάπτισμα, αλλά για το ότι χρειάζεται να έρθει και να παραμείνει η μετάνοια, να μείνει αυτή η κατάσταση και να μη φύγει ξανά από την ψυχή. Δηλαδή, συναισθάνθηκε την κατάστασή του κανείς, συνετρίβη, μετενόησε, επέστρεψε στον Θεό με όλη τη δύναμη της ψυχής του, και ως απόδειξη ότι όντως μετενόησε, ότι όντως έγινε το δεύτερο βάπτισμα, ότι τον δέχθηκε ο Θεός, έλαβε τη χάρη του Αγίου Πνεύματος.
Ενώ αυτά τα διαβάζουμε, τα ακούμε, τα ξέρουμε, έχουμε και μια κάποια προσωπική πείρα – ο Θεός, δηλαδή, όλο και βρίσκει έναν τρόπο, όσο ανάξιοι κι αν είμαστε, κάτι να δώσει για να μας γλυκάνει – είναι απορίας άξιον πώς ησυχάζουμε και ούτε μας νοιάζει αν πράγματι μετενόησε η ψυχή μας, αν πράγματι βαπτίστηκε εν Πνεύματι Αγίω, αν βρήκε τη χάρη του Θεού, αν ζει η ψυχή μας, αν υπάρχει μέσα της η ζωή και το φως του Χριστού.
Υποθέτω – δεν χρειάζεται πολύ να βασανίσουμε το μυαλό μας για να το σκεφθούμε – ότι ο άγιος Συμεών, καθώς τον γνωρίζουμε μέσα από τα γραπτά του, απόψε, που γιορτάζουμε τη γιορτή του και αύριο όλη την ημέρα, αλλά και κάθε μέρα, αυτά θα ήθελε να μας πει: «Τι σας ωφελεί που πάτε κι έρχεστε στον ναό, στις ακολουθίες; Τι σας ωφελεί που έχετε εξωτερικά ένα σχήμα χριστιανικό; Τι σας ωφελούν όλα αυτά, αν μέσα σας βράζουν τα πάθη, αν μέσα βαθιά στην ψυχή δεν έφθασε ακόμη η μετάνοια και δεν “βαπτίστηκε” η ψυχή βαθιά μέσα δια της μετανοίας, αλλά και δια της ελεύσεως της χάριτος του Αγίου Πνεύματος;»
Νομίζω, όπως το βλέπουμε στη ζωή των αγίων, ο Θεός από κανέναν δεν στερεί τη χάρη. Ίσα-ίσα, όπως λένε οι άγιοι, ο Θεός πολύ περισσότερο θέλει να δώσει τη χάρη του στον καθένα μας, από ό,τι επείγεται να γεννήσει η γυναίκα που έφτασε η ώρα της και θέλει να γεννήσει το συντομότερο. Τι αναποδιά, τι αντίσταση, τι κρυάδα, τι αναισθησία πρέπει να υπάρχει στον καθένα μας, σ’ εμάς τους καλούς χριστιανούς – που τάχα είμαστε καλοί – τι πρέπει να συμβαίνει, για να μη δίνει ο Θεός τη χάρη ως δεύτερο βάπτισμα, ενώ τόσο πολύ θέλει να τη δώσει!
Λίγο να ανησυχήσουμε, λίγο να ταρακουνηθούμε, λίγο να έρθει καημός μέσα μας και να μην ησυχάζουμε, έως ότου να πραγματοποιηθεί αυτό το βάπτισμα, δηλαδή η πλήρης και τέλεια μετάνοια μέσα στην ψυχή μας και ο ερχομός της χάριτος του Αγίου Πνεύματος. Δεν πρέπει να ησυχάσουμε. Τελείωσε· να μη φύγουμε έτσι από τον κόσμο αυτόν.
Από το βιβλίο: π. Συμεών Κραγιοπούλου, “Θέλεις να αγιάσεις;”, Οκτώβριος, Πανόραμα Θεσσαλονίκης, 2018, σελ. 161.
