Για να ειρηνεύσουμε αυτούς που είναι διαπληκτισμένοι, πρώτα να προσευχόμαστε γι’ αυτούς. Μετά να τους προτρέπουμε για εξομολόγηση στον Πνευματικό και να τους συμβουλεύουμε με τα λόγια του Ευαγγελίου, κατά τον λόγο του Κυρίου, που λέει: «Μακάριοι οι ειρηνοποιοί, ότι αυτοί υιοί Θεού κληθήσονται». Αυτοί που δεν θέλουν να συμφιλιωθούν, δεν μπορούν και να κοινωνήσουν. Αν ο ένας απ’ αυτούς πεθάνει ασυμφιλίωτος με τον αντίδικό του, τότε πρέπει ο ζων να πάει στον τάφο του επί 40 ημέρες και να τον παρακαλεί να τον συγχωρήσει. Αυτό βέβαια είναι κάπως δύσκολο. Εμείς όμως προτρέπουμε τους ζώντες να βάζουν μετάνοια στους νεκρούς με τους οποίους στην ζωή μάλωσαν κι ελπίζουμε στο έλεος του Θεού να τους συγχωρήσει.
Δεν σας εύχομαι εδώ στην γη ν’ αποκτήσετε ούτε δόξα, ούτε περιουσία, ούτε κάθε τι το μάταιο και φθαρτό. Αλλά να κάνετε το θέλημα του Θεού για να έχετε κι εδώ πολύ όφελος και στην άλλη ζωή την αιώνια μακαριότητα.
Να μη ξεχνάτε τον θάνατο, διότι στην ζωή μας αυτός είναι ο καλύτερος διδάσκαλος. Όλοι, όσοι ακολούθησαν την ανθρώπινη δόξα και εξαπατήθηκαν από τις κοσμικές μέριμνες, στο τέλος της ζωής τους, λυπήθηκαν πολύ, αλλά ήταν αργά.
Να έχετε τον φόβο του Θεού και κάθε ημέρα να βάζετε καινούργια αρχή. Ό,τι ελλείψεις έχετε να τις διορθώνετε. Αν βλέπετε ότι δεν έχετε, τότε να φυλάγεσθε να μη πέσετε. Είναι εύκολο να ζήσετε, αλλά είναι πολύ δύσκολο να πεθάνετε. Οι άνθρωποι ξεχνούν την ώρα του θανάτου, κατά την οποία θα δουν με τα μάτια τους αυτά που έκαναν, κακά ή καλά, στην ζωή τους.
Κάποτε βρέθηκα στο κρεβάτι κάποιου ετοιμοθανάτου, ο οποίος ήταν απροετοίμαστος, βασανιζόταν και κραύγαζε σε μένα απελπισμένος: «Μη με αφήνεις, πάτερ Παΐσιε, μη με αφήνεις». Σηκώθηκε από το κρεβάτι, ήθελε να φύγει, να γλυτώσει και φώναζε: «Μη με αφήνεις, πάτερ Παΐσιε». Πέθανε σ’ αυτή την κατάσταση· ο Θεός να τον συγχωρήσει.
Ένας άλλος, που ήταν ασθενής, είχε ειρηνικό θάνατο. Εξομολογήθηκε, κοινώνησε τ’ άχραντα Μυστήρια και ζήτησε να τον διαβάσουν μεγαλόσχημο μοναχό. Ο Θεός παίρνει τους νέους για να μην αμαρτήσουν άλλο, και αφήνει τους γέροντες για να μετανοήσουν. Δοξασμένο τ’ όνομα του Θεού, που ανέχεται και μένα ακόμη για να ζήσω και να μετανοήσω.
Από το βιβλίο: π. Κων. Κόμαν, Αρχιμ. π. Ιωαννικίου Μπάλαν, Ο Γέροντας Παΐσιος Ολάρου, Πνευματικός του Γέροντος Κλεόπα Ηλίε (1897-1990). Μετάφραση-επιμέλεια υπό αδελφών Ι. Μ. Οσίου Γρηγορίου Αγίου Όρους. Άγιον Όρος 1990.
