Ο άγιος ηγεμόνας Δανιήλ υπήρξε στερνός γιος του μεγάλου δουκός αγίου Αλεξάνδρου της Νέβα [23 Νοεμ.] και της μεγάλης δουκίσσης Μπάσσα· γεννήθηκε το 1261 και έμεινε ορφανός σε ηλικία δύο ετών. Ο Θεός του κληροδότησε την πόλη της Μόσχας, η οποία, άσημη στο παρελθόν, ανεδείχθη επί της βασιλείας του ισχυρή ηγεμονία. Πράος, ταπεινός και ειρηνικός, ο ηγεμόνας ήταν όλο επιείκεια απέναντι στους εχθρούς του και όταν παρουσιάζονταν εχθρικά στρατεύματα προ των πυλών, πήγαινε και στεκόταν ενώπιον των αντιπάλων, κατασίγαζε την πολεμική τους ζέση με τους γλυκείς λόγους του και κατόρθωνε τις περισσότερες φορές να τους πείσει να υποχωρήσουν, αποφεύγοντας την αιματοχυσία. Όταν το 1292 ο ηγεμόνας του Καζάν, Ανδρέας, που διεκδικούσε την πρωτοκαθεδρία, έφερε στη Ρωσία ορδή Τατάρων, ο μακάριος ηγεμόνας Δανιήλ τον υποδέχθηκε στη Μόσχα ως φιλοξενούμενο και τον άφησε να φύγει ειρηνικά. Τέσσερα χρόνια αργότερα, όταν ο Ανδρέας έγινε μέγας ηγεμόνας του Βλαντίμιρ, ξέσπασε εμφύλιος ανάμεσα στους Ρώσους πρίγκηπες, αλλά και τότε ακόμη ο άγιος Δανιήλ υπήρξε άγγελος ειρήνης και κατόρθωσε να συμφιλιώσει τους εχθρούς. Δεν αποζητούσε δόξα και κατακτήσεις, όπως τόσοι επιφανείς αυτού του κόσμου, αλλά μοναδική του μέριμνα ήταν να φυλά στην καρδιά του τον φόβο του Θεού και να εργάζεται για την προκοπή της ηγεμονίας που του παραχώρησε η θεία Πρόνοια. Για τον λόγο αυτό η βασιλεία του ήταν πλήρης ευλογίας και χωρίς διόλου να το επιζητήσει ο μακάριος Δανιήλ προσάρτησε κληρονομικώ δικαιώματι την ηγεμονία του Περεγιασλάβλ σε εκείνη της Μόσχας, αποκτώντας έτσι τα πρωτεία έναντι όλων των άλλων ρωσικών πριγκηπάτων, οπότε ο γιος του έλαβε τον τίτλο του μεγάλου ηγεμόνα.
* * *
Ο άγιος Δανιήλ ίδρυσε το πρώτο μοναστήρι της Μόσχας, προς τιμή τού προστάτη του αγίου Δανιήλ του Στυλίτου, όπου και εκάρη μοναχός προς το τέλος του βίου του. Από ταπείνωση ζήτησε στη διαθήκη του να ταφεί στο κοιμητήριο της μονής, μαζί με τους άλλους μοναχούς, και όχι στον ναό ως πρίγκηπας, και παρέδωκε την ψυχή του στον Κύριο στις 4 Μαρτίου 1303.
Αργότερα το μοναστήρι μεταφέρθηκε σε άλλη τοποθεσία, ο τάφος του εγκαταλείφθηκε και η μνήμη του λησμονήθηκε, ως την ημέρα που ο πρίγκηπας φανερώθηκε σε έναν νέο της ακολουθίας του μεγάλου ηγεμόνος Ιωάννου Γ’ Βασίλιεβιτς και του είπε να μεταφέρει σε εκείνον αυτά τα λόγια: «Αν με ξεχάσατε, Αυτός, ο Θεός μου, δεν με ξεχνά». Από τότε ο μέγας ηγεμόνας έκανε μνημόσυνα, μοίραζε ελεημοσύνες και προσέφερε γεύματα στους φτωχούς για την ανάπαυση των ψυχών των προγόνων του. Ύστερα από την θαυματουργή ίαση του γιου ενός εμπόρου της Κολόμνα, άρχισε ο λαός να τιμά τον άγιο Δανιήλ. Η τιμή του επικυρώθηκε από την Εκκλησία το 1652, όταν τα τίμια λείψανά του ευρέθησαν άφθορα (*).
(*) Η μετακομιδή των λειψάνων του στην Μονή του Αγίου Δανιήλ εορτάζεται στις 30 Αυγούστου. Αφού πλειστάκις μετατοπίσθηκε και ανακατασκευάστηκε στην διάρκεια της ιστορίας της, η Μονή αυτή έγινε από το 1987 η έδρα του Πατριαρχείου Μόσχας.
Από το βιβλίο: Νέος Συναξαριστής της Ορθοδόξου Εκκλησίας, υπό Ιερομονάχου Μακαρίου Σιμωνοπετρίτου. Τόμος έκτος, Φεβρουάριος. Εκδόσεις Ορμύλια, σελ. 50.
