Σήμερα θα παρουσιάσουμε δύο αγίους, οι οποίοι γιορτάζουν στις 18 Αυγούστου. Τα ονόματα των δύο αγίων είναι Φλώρος και Λαύρος. Υπάρχει δε και χωριό στην Πελοπόννησο, που φέρει το όνομα του ενός από αυτούς, του Φλώρου, και γιορτάζει πανηγυρικά την ημέρα αυτή σ’ ένα όμορφο ναό, που είναι κτισμένος προς τιμή του αγίου Φλώρου.
* * *
Οι δύο αυτοί άγιοι ήταν δίδυμα αδέλφια. Γεννήθηκαν στα μέρη της νοτιοανατολικής Θράκης, έζησαν και μαρτύρησαν την εποχή των διωγμών των πρώτων αιώνων.
Οι γονείς τους ήταν φτωχοί άνθρωποι. Δεν μπορούσαν να τους σπουδάσουν. Φρόντισαν να μάθουν τα παιδιά τους μια καλή τέχνη, για να ζήσουν τίμια μέσ’ στην κοινωνία. Στα μέρη τους υπήρχε τότε ένα εργαστήριο, που το διηύθυναν περίφημοι τεχνίτες. Εκεί οι νέοι μάθαιναν πώς να πελεκούν τις πέτρες και να γίνονται λιθοξόοι και χτίστες. Και ένας καλός και τίμιος τεχνίτης είναι ένας πολύτιμος παράγοντας της κοινωνίας και αξίζει πιο πολύ από ένα επιστήμονα, που έμαθε γράμματα όχι για να υπηρετήσει την κοινωνία αλλά για να την εκμεταλλευθεί. Τεχνίτες φιλότιμοι και εργατικοί προσφέρουν μεγάλες υπηρεσίες στην κοινωνία. Ναοί, σχολεία και πανεπιστήμια, νοσοκομεία και γηροκομεία, σπίτια, εργοστάσια, γέφυρες και κάθε είδους οικοδομή είναι έργα τεχνιτών. Ευλογημένα ας είναι τα χέρια τους και κανένας ας μην τους περιφρονήσει.
* * *
Στο εργαστήριο, που πήγαν οι δύο νέοι για να μάθουν την τέχνη του λιθοξόου, αρχιτεχνίτες και δάσκαλοί τους ήταν δύο σπουδαίοι άνδρες, ο Πάτροκλος και ο Μάξιμος. Αυτοί οι δύο δάσκαλοι και αρχιτεχνίτες ήταν πιστοί χριστιανοί και στους μαθητές τους προσπαθούν όχι μόνο να διδάξουν την τέχνη, αλλά και να τους μεταδώσουν την πίστη στο Χριστό. Ω, πόσο σπάνιο πράγμα είναι προϊστάμενοι διαφόρων εργαστηρίων να είναι ευσεβείς! Όσοι είχαν την ευτυχία να μάθουν τέχνη κοντά σε ευσεβείς αρχιτεχνίτες, με αίσθημα ευγνωμοσύνης αναφέρουν τα ονόματά τους. Εργαστήριο, που διευθύνεται από πιστό χριστιανό, γίνεται σχολείο Χριστού. Αντίθετα, εργαστήριο, που διευθύνεται από άπιστο και διεφθαρμένο αρχιτεχνίτη, γίνεται αιτία να διαφθείρονται ηθικώς και θρησκευτικώς οι μαθητευόμενοι.
Λαμπρό ήταν το εργαστήριο, που διηύθυναν οι δύο εξαίρετοι άνθρωποι Πάτροκλος και Μάξιμος. Οι νέοι που είχαν την ευτυχία να φοιτήσουν στο εργαστήριό τους έβγαιναν έξοχοι τεχνίτες και πιστοί χριστιανοί. Ήταν περιζήτητοι οι τεχνίτες αυτοί. Αλλά το λαμπρό αυτό εργαστήριο λιθοξόων και κτιστών έκλεισε. Γιατί; Διότι ειδωλολάτρες, που φθονούσαν την πρόοδο του εργαστηρίου, πήγαν και κατήγγειλαν στους άρχοντες, ότι ο Πάτροκλος και ο Μάξιμος είναι χριστιανοί και μαζί με την τέχνη τους διδάσκουν στους νέους και το Χριστό. Ύστερα απ’ την καταγγελία αυτή οι δύο προϊστάμενοι του εργαστηρίου πιάστηκαν, ομολόγησαν με θάρρος την πίστη στο Χριστό και θανατώθηκαν. Πάτροκλος και Μάξιμος τεχνίτες, στεφανώθηκαν από το Χριστό με το στεφάνι του μαρτυρίου.
* * *
Μετά από το μαρτύριο των διδασκάλων τα δύο αδέλφια Φλώρος και Λαύρος άφησαν τα μέρη εκείνα και πήγαν σε άλλα μακρινά μέρη, στην Ιλλυρία και Σλαβονία, και εκεί ασκούσαν την τέχνη τους. Η φήμη τους, ότι ήταν καλοί τεχνίτες, ξαπλώθηκε. Τα δύο αδέλφια έγιναν περιζήτητοι. Όλοι τους ζητούσαν. Τους κάλεσε κι ένας άρχοντας και τους ανέθεσε να σχεδιάσουν και να κτίσουν ένα μεγάλο ειδωλολατρικό ναό. Τα δύο αδέλφια σχεδίασαν το ναό και το σχέδιο άρεσε στον άρχοντα και έδωσε αυτός πολλά χρήματα για να τον κτίσουν. Αλλά τα δύο αδέλφια ήταν χριστιανοί. Πώς θα έκτιζαν ναό ειδωλολατρικό; Δεν θα ήταν και αυτοί, κατά κάποιο τρόπο, υπεύθυνοι για το κτίσιμο ενός ειδωλολατρικού ναού; Δεν θα ήταν προτιμότερο να αρνηθούν; Αλλ’ αυτοί προτίμησαν κάτι άλλο, που αργότερα αποδείχτηκε ότι ήταν ανώτερο και συνετέλεσε στη δόξα του Χριστού. Τι έκαναν;
Τα μεν χρήματα, που τους έδωσε ο άρχοντας, δεν τα κράτησαν για τον εαυτό τους, αλλά τα πήραν και τα μοίρασαν στους φτωχούς. Αυτοί δε τη νύχτα προσεύχονταν στο Θεό, να τους κρατήσει πιστούς και αφοσιωμένους στο θέλημά του, και την ημέρα εργάζονταν με μεγάλη επιμέλεια, και μέσα σε λίγο χρόνο κατόρθωσαν να κτίσουν ένα πολύ ωραίο ναό. Αλλ’ ο ναός αυτός, που προοριζόταν για τη λατρεία των ειδώλων, δεν χρησιμοποιήθηκε για το σκοπό αυτό. Χρησιμοποιήθηκε για τη λατρεία του Χριστού. Πώς;
Οι δύο τεχνίτες στο διάστημα που κτίζανε το ναό δεν σταμάτησαν να διδάσκουν και να οδηγούν ανθρώπους στο Χριστό. Ανάμεσα δε στους ανθρώπους που κατήχησαν και κατόρθωσαν να τους πείσουν να γίνουν χριστιανοί, ήταν και ο ιερεύς των ειδώλων, Μερέντιος στο όνομα. Αυτός και ο γιός του πίστεψαν στο Χριστό. Κατόπιν οι δύο τεχνίτες κάλεσαν τους φτωχούς, που είχαν ελεήσει και τους είχαν κάνει να πιστέψουν στο Χριστό, και δίνοντας πρώτοι αυτοί το παράδειγμα, έσυραν με σχοινιά τα είδωλα, τα γκρέμισαν και τα έκαναν κομμάτια. Και το ναό τον αφιέρωσαν στη λατρεία του Χριστού. Και τέλεσαν λαμπρή τελετή.
* * *
Μεγάλο το κατόρθωμά τους. Ιερεύς των ειδώλων χριστιανός. Είδωλα γκρεμισμένα και ναός ειδωλολατρικός να μετατρέπεται σε ναό χριστιανικό. Τι κατόρθωσαν δύο τεχνίτες, που πίστευαν και είχαν φλογερή αγάπη στο Χριστό!
Αλλ’ αυτό που έκαναν τα δύο αδέλφια Φλώρος και Λαύρος δεν ήταν δυνατό να μείνει μυστικό. Έγινε μπροστά στο λαό. Κι όταν ο άρχοντας έμαθε λεπτομερώς τα καθέκαστα, οργίστηκε, έπιασε τους δύο τεχνίτες, τους έριξε στη φυλακή, τους τυράννησε με σκληρά βασανιστήρια. Τέλος τους έριξε μέσα σ’ ένα πηγάδι και εκεί βρήκαν μαρτυρικό θάνατο.
* * *
Άγιοι μάρτυρες Φλώρε και Λαύρε, σας παρακαλούμε, πρεσβεύετε στον Κύριο, ώστε όλοι οι ομότεχνοί σας κτίστες να εμπνέονται απ’ την πίστη του Χριστού, που αυτή και μόνο μορφώνει και αναδεικνύει λαμπρούς χαρακτήρες, τίμια μέλη της κοινωνίας και κληρονόμους της βασιλείας των ουρανών!
Από το βιβλίο: Επισκόπου Αυγουστίνου Καντιώτου, ΑΠ’ ΟΛΑ ΤΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ. Έκδ. Δ’, Αθήναι 2008.
