«Ένεκά σου θανατούμεθα όλην την ημέραν,
ελογίσθημεν ως πρόβατα σφαγής» (Ψαλμ. 43:23)
Εάν, αγαπητοί μου, ανοίξουμε το Λευϊτικό της Παλαιάς Διαθήκης, θα δούμε πώς οι Ισραηλίτες λάτρευαν το Θεό, τι θυσίες έπρεπε να προφέρουν στο θυσιαστήριό τους. Θυσίαζαν απαρχές καρπών και ζώα που τα έσφαζαν (περιστέρια, τρυγόνια, πρόβατα, ερίφια, βόδια), και τα έκαιγαν στη φωτιά οι ιερείς. Μία λοιπόν απ’ τις θυσίες τους ήταν και τα ολοκαυτώματα.
Τι θα πει ολοκαύτωμα; Είναι η θυσία που το ζώο καιγόταν ολόκληρο πάνω στο θυσιαστήριο. Τη φωτιά βέβαια την άναβαν οι ιερείς. Υπήρξαν όμως και έκτακτες περιπτώσεις που τη φωτιά την άναψε ο ίδιος ο Θεός· ήταν πυρ εξ ουρανού. Αυτό έγινε π.χ. στη θυσία του προφήτη Ηλία, που «έπεσε πυρ παρά Κυρίου εκ του ουρανού και κατέφαγε τα ολοκαυτώματα και τας σχίδακας (= τα ξύλα)…, και τους λίθους και τον χουν εξέλειξε (= έγλειψε) το πυρ» (Γ’ Βασ. 18:38).
Εάν, αγαπητοί μου, λάβουμε υπ’ όψιν ότι όσα όριζε η Παλαιά Διαθήκη ήταν σύμβολα, σκιές και εικόνες πραγμάτων της Καινής Διαθήκης, τότε τι σημαίνει το ολοκαύτωμα;
- Είναι πρώτα σύμβολο εκείνου που εκφράζει η πρώτη εντολή· «Αγαπήσεις Κύριον τον Θεόν σου εξ όλης της καρδίας σου και εξ όλης της ψυχής σου και εξ όλης της δυνάμεώς σου» (Δευτ. 6:5).
Αλλά ποιος αγάπησε το Θεό με όλη την ύπαρξή του; Ένας μόνο, ο Υιός της Παρθένου, ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός. Η υπακοή και η αφοσίωσή του στον ουράνιο Πατέρα ήταν πλήρης, ολοκληρωτική, τελεία. Αυτή την προσφορά της καρδιάς ζητούσε ο Θεός παραπάνω από τις υλικές θυσίες. «Ει ηθέλησας θυσίαν», λέει ο Δαβίδ, «έδωκα αν· ολοκαυτώματα ουκ ευδοκήσεις. Θυσία τω Θεώ πνεύμα συντετριμμένον, καρδίαν συντετριμμένην και τεταπεινωμένην ο Θεός ουκ εξουδενώσει» (Ψαλμ. 50:18-19). Και ο προφήτης Ωσηέ λέει· «Έλεος θέλω και ου θυσίαν, και επίγνωσιν Θεού ή ολοκαυτώματα» (Ωσ. 6:6). Και ο Ησαΐας λέει· «Τι μοι πλήθος των θυσιών υμών; λέγει Κύριος· πλήρης ειμί ολοκαυτωμάτων κριών, και στέαρ αρνών και αίμα ταύρων και τράγων ου βούλομαι» (Ησ. 1:11).
Εύκολο ήταν για έναν Ισραηλίτη και μάλιστα πλούσιο να προσφέρει ζώα ως ολοκαύτωμα· το δύσκολο ήταν να θυσιάσει τον εαυτό του, τον παλαιό εαυτό του, τις κακίες και τα πάθη του!
- Το ολοκαύτωμα λοιπόν, ως θυσία του αρχαίου κόσμου, ήταν προπαντός η σκιά της μεγάλης, μοναδικής, της αληθινής θυσίας που προσέφερε ο Χριστός. Ο σταυρός ήταν το θυσιαστήριο.
Στους Ιουδαίους ήταν άλλος ο θύτης και άλλο το θύμα· στο Γολγοθά ο Χριστός είναι ο ίδιος θύτης και θύμα, θυσίασε εκουσίως τον εαυτό του «υπέρ της του κόσμου ζωής και σωτηρίας» (Λειτ. Μ. Βασ. καθαγ.). Ενώ μπορούσε ν’ αποφύγει το σταυρό, βάδισε σ’ αυτόν με προθυμία. Η θυσία του, εν αντιθέσει με τις θυσίες των ζώων που τα ‘σερναν άβουλα στη σφαγή, είναι εκουσία.
Και οι μεν θυσίες της Παλαιάς Διαθήκης δεν είχαν δύναμη να εξαλείψουν αμαρτία· διατηρούσαν μόνο τη συνείδηση της αμαρτωλότητος και τον πόθο της λυτρώσεως. Η θυσία όμως του Χριστού εξαλείφει τις αμαρτίες όχι λίγων θνητών αλλά όλου του κόσμου, όσων λούζονται στο αίμα του εσφαγμένου Αρνίου και ντύνονται τις λαμπρές στολές της χάριτος (βλ. Απ. 5:6,12· 13:8· 7:9,14).
Αλλοίμονο αν έλειπε η θυσία του Χριστού! Ποτάμια από αίμα ζώων δεν μπορούσαν να σβήσουν ούτε τον σπινθήρα ενός μικρού αμαρτήματος, ενώ τώρα μία σταλαγματιά από το αίμα του Χριστού φτάνει για να σβήσει βουνά φλεγόμενα, όλη την πυρκαϊά της αμαρτίας που άναψε ο σατανάς. Αυτό διακηρύττει η Καινή Διαθήκη· «αδύνατον αίμα ταύρων και τράγων αφαιρείν αμαρτίας. Διό εισερχόμενος εις τον κόσμον λέγει· Θυσίαν και προσφοράν ουκ ηθέλησας, σώμα δε κατηρτίσω μοι· ολοκαυτώματα και περί αμαρτίας ουκ ηυδόκησας» (Εβρ. 10,4-6· βλ. Ψαλμ. 39:7).
Το αληθινό ολοκαύτωμα είναι ο Εσταυρωμένος. Ολόκληρο τον εαυτό του από τελεία αγάπη «προσάξας ως προσφοράν Πατρί τω ιδίω» (ακολ. θ. Μεταλ. Χ), εξακολουθεί να τον προσφέρει και στο μυστήριο της θείας ευχαριστίας.
Επάνω τώρα στο ίχνη του Χριστού βάδισαν, αγαπητοί μου, και οι Δώδεκα απόστολοι. Αυτοί είναι τα ιερά σφάγια, τα ολοκαυτώματα.
Οι απόστολοι δεν γεννήθηκαν από βράχο, δεν ζούσαν μακριά απ’ τον κόσμο, αμέτοχοι των αγαθών της κοινωνίας· και γονείς είχαν, και αδέρφια, και συγγενείς, και φίλους, και γυναίκα και παιδιά· μερικοί όπως ο Πέτρος, και σπίτια, και επαγγέλματα. Με όλα αυτά ήταν δεμένοι. Τι λοιπόν; να τ’ αφήσουν και ν’ ακολουθήσουν τον φτωχό Ναζωραίο, που δεν «είχε πού την κεφαλήν κλίνη» (Ματθ. 8:20, Λουκ. 9:58), και φτωχοί όπως αυτός να ριχτούν στη μεγάλη περιπέτεια του κηρύγματος, ενός κηρύγματος που θα ερχόταν σε αντίθεση με εσφαλμένες αντιλήψεις και πλάνες, με πάθη και κακίες ριζωμένες βαθιά και, ασθενείς κι αδύνατοι αυτοί, ν’ ανοίξουν μέτωπο όχι με ένα ή δύο εχθρούς αλλά μ’ ολόκληρο τον κόσμο; Χρειαζόταν πίστη στον Κύριο, μεγάλη αυταπάρνηση. Έπρεπε να τα θυσιάσουν όλα για Εκείνον, να μην κρατήσουν τίποτα για τον εαυτό τους, να ’ναι κάθε στιγμή έτοιμοι για μαρτύριο, για σταυρό. ’Έπρεπε δηλαδή να γίνουν ολοκαυτώματα όπως ο Κύριός τους. Και έγιναν.
Στην πρόκληση του Κυρίου «Ακολούθει μοι» (Ματθ. 9:9, Μάρκ. 2:14 κ.α.) άφησαν το πάντα και ακολούθησαν. Είχαν ατέλειες και αδυναμίες, το ομολογούν οι ίδιοι· όταν όμως την Πεντηκοστή κατήλθε το Πνεύμα το άγιο, κάθε τι το χοϊκό και ιδιοτελές κατακάηκε. Η απόφασή τους ήταν πλέον ακλόνητη. Όλα τα θυσίασαν στο βωμό της αγάπης του Χριστού. Η ζωή τους ήταν μια καθημερινή θυσία, προφορά ολοκαυτώματος όπως εκείνη που προσέφερε πρωί και βράδυ ο παλαιός Ισραήλ. Ο κορυφαίος Παύλος επαναλαμβάνει το ψαλμικό «Ένεκά σου (Χριστέ) θανατούμεθα όλην την ημέραν· ελογίσθημεν ως πρόβατα σφαγής» (Ψαλμ. 43:23). αλλ’ εν τούτοις πάσιν υπερνικώμεν διά του αγαπήσαντος ημάς. πέπεισμαι γαρ ότι ούτε θάνατος ούτε ζωή ούτε άγγελοι ούτε αρχαί ούτε δυνάμεις ούτε ενεστώτα ούτε μέλλοντα ούτε ύψωμα ούτε βάθος ούτε τις κτίσις ετέρα δυνήσεται ημάς χωρίσαι από της αγάπης του Θεού της εν Χριστώ Ιησού τω Κυρίω ημών» (Ρωμ. 8:36-39).
Θαυμάζουμε, αδελφοί μου, τους αποστόλους και τους αξίους διαδόχους τους, ποιμένες, διδασκάλους, ομολογητές και μάρτυρες, για τις θυσίες, για τα ολοκαυτώματά τους· αντί της κοσμικής χαράς προτίμησαν να συγκακουχούνται «τω λαώ του Θεού ή πρόσκαιρον έχειν αμαρτίας απόλαυσιν» (Εβρ. 11:25). Αλλ’ εάν ρίξουμε τώρα ένα βλέμμα στη δική μας εποχή, θα δούμε το πνεύμα της αυτοθυσίας να βασιλεύει στις ψυχές των Χριστιανών; Υπάρχει τώρα προσφορά ολοκληρωτική στο βωμό του Εσταυρωμένου, θυσίες και ολοκαυτώματα;
Ναι, υπάρχουν θυσίες και ολοκαυτώματα υπέρ πατρίδος, επιστήμης, παιδιών, συγγενών, ακόμη και αμαρτωλών δεσμών (πορνείας, μοιχείας…), ή ευτελών συνηθειών (αθλητισμού, τυχερών παιχνιδιών, ουσιών…). Μα σ’ αυτές καίει φωτιά γήινη ή φλόγες αμαρτωλής αγάπης. Πού είναι η ουράνια φωτιά; Σήμερα πολλοί νομίζουν ότι εξοφλούν το χρέος στο Χριστό με πολύ μικρές πράξεις· ένα κερί ή λιβάνισμα, μια τυπική προσευχή, ένα προσκύνημα – μάλλον τουριστικό ταξίδι… Πόσο πλανώνται! Φανταστείτε έναν Ισραηλίτη πού, αντί να προφέρει θυσία ολόκληρο το ζώο, θα έκοβε και θα έριχνε στη φωτιά ένα αυτί ή μερικές τρίχες του. Κάτι παρόμοιο κάνουμε κ’ εμείς· αντί να προφέρουμε στον Κύριο τους εαυτούς μας ολοκαύτωμα, εμείς κρατούμε δικό μας ό,τι είναι πολύτιμο, και σ’ εκείνον δίνουμε ό,τι είναι τιποτένιο. Ο Χριστιανισμός δεν μας στοιχίζει!
Η φιλαυτία τυφλώνει, δεν βλέπει ότι η ευτυχία βρίσκεται στην πλήρη αγάπη στο Θεό.
Ω Κύριε, Θεέ των αποστόλων και των πατέρων! η φωνή σου μας καλεί σε θυσία ολοκληρωτική. Ο κόσμος δεν ξυπνάει από το λήθαργό του αν δεν δει παραδείγματα αυτοθυσιαστικής αγάπης. Την αυτοκρατορία του Ναβουχοδονόσορα συγκλόνισαν οι Τρείς Παίδες, που μέσα στην κάμινο προσεύχονταν· «Δέσποτα, …εν ψυχή συντετριμμένη και πνεύματι ταπεινώσεως προσδεχθείημεν ως εν ολοκαυτώμασι κριών και ταύρων και ως εν μυριάσιν αρνών πιόνων, ούτως γενέσθω η θυσία ημών ενώπιόν σου σήμερον…» (Δαν. 3 προσ. 13-16). Την αυτοκρατορία της Ρώμης των Νερώνων και Καλιγούλων συγκλόνισε η αυταπάρνηση και θυσία των αποστόλων και των πρώτων Χριστιανών. Σήμερα; Νεκρά – σβησμένα είναι τα θυσιαστήρια των καρδιών μας. Στείλε μας τη φωτιά του ουρανού, άναψέ μας τη φλόγα του θείου έρωτος, για να καταφάει ό,τι χοϊκό αμαρτωλό και φιλήδονο υπάρχει, ώστε όλη η ζωή μας να ’ναι μία διαρκής προφορά θυσίας, να γίνει ολοκαύτωμα!
Από το φυλλάδιο ΚΥΡΙΑΚΗ, αριθμός 2103, 30 Ιουνίου 2018, Φλώρινα
Περιληπτική μεταφορά στην σήμερα ομιλουμένη γλώσσα άρθρου που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Σταυρός» (τ. 64, Ιούνιος 1966, σσ. 81-84) 9-5-2018.
