Συμβουλεύουν οι Πατέρες να μην αυταπατόμαστε όταν ο Θεός μακροθυμεί, είτε όταν βασανιζόμαστε είτε όταν βασανίζουμε. Να μην αυταπατόμαστε ότι είναι κενοί λόγοι τα περί τιμωρίας των δυσσεβών, που παρουσιάζονται συχνά να ευδοκιμούν υλικά και να φαίνονται ευτυχισμένοι. Δυσεξαρίθμητες απειλές Του ο Θεός τις έκανε πράξεις, για να πεισθούμε ότι υπάρχει ανταπόδοση και κόλαση. Ας μνημονεύσουμε μόνο τη συμφορά του Αδάμ. Τον είχε προειδοποιήσει απερίφραστα και αυστηρά ο Πλάστης, ο γενάρχης μας όμως λίγη σημασία έδωσε στην απειλή και έπαθε ό,τι έπαθε – και πάθαμε!
Η μακροθυμία μεταφράζεται σε παράταση προθεσμίας και όχι σε αδικία, αμνησία-αμνηστία, και έλλειψη απονομής στον καθένα του δέοντος.
Ας δούμε πιο συγκεκριμένα δυο-τρία τρομακτικά περιστατικά, όπου ξεχείλισε το κακό και έληξε η θεία μακροθυμία· ας μας πτοήσουν και διδάξουν.
Τη μετάνοια «απεξεδέχετο η του Θεού μακροθυμία εν ημέραις Νώε κατασκευαζομένης κιβωτού, εις ην ολίγαι, τουτ’ έστιν οκτώ ψυχαί, διεσώθησαν δι’ ύδατος» (Α’ Πέτρ. 3.20). Είχε υπερπληρωθεί η οικουμένη από τις αδικίες, όπως δήλωσε ο Ύψιστος στον Νώε, ώστε είχε εξαντληθεί το όποιο περιθώριο.
Έτσι «έσπασαν όλες οι πηγές της αβύσσου, και οι καταρράχτες του ουρανού ανοίχθηκαν». Οι μοναδικοί που επέζησαν από σύνολη την υφήλιο ήσαν ο δίκαιος και η οικογένειά του. Πρωτόγνωρη και ανεπανάληπτη παγκόσμια καταστροφή! (Γεν. 6.5-8.18).
Μακροθύμησε υπέρμετρα ο Σαβαώθ στην περίπτωση των Σοδόμων και της Γομόρρας. Παρότι ανέβαινε μέχρι των Ουρανών η κραυγή της αμαρτίας τους, πάλι ο μακρόθυμος Κύριος ανέβαλλε να χτυπήσει. Η ανοχή Του Τον οδήγησε στο να κατέβη και να κάνει πραγματογνωμοσύνη.
Μόλις ύστερα από όλα τούτα, ενεργοποιήθηκε η δικαιοσύνη Του και τον λόγο είχε πια η βροχή από θειάφι και φωτιά. Η περιοχή των συγκεκριμένων πόλεων πρόκειται μέχρι σήμερα θέαμα αξιοθρήνητο και παραδειγματικά απαράκλητο: η έρημος της Νεκράς Θαλάσσης.
Περνούν αιώνες από τον ανωτέρω όλεθρο και σχηματίζεται η εβραϊκή φυλή. Αν μακροθύμησε κάπου ο Θεός υπερβολικά, μακροθύμησε στο έθνος τούτο. Ιδίως στην σαρανταετή διάρκεια της Εξόδου τους από την Αίγυπτο ερέθιζαν με ευκολία τον Κύριο. Γόγγυζαν, ειδωλολατρούσαν, και αγνωμονούσαν στις πληθωρικές και τεράστιες ευεργεσίες και τα θαύματα του Παντοκράτορα.
Στη συνέχεια και αφού κατέκτησαν υπό την αιγίδα Του τη γη Χαναάν, και απόλαυσαν τα καλά της και την ευφορία της, απομακρύνονταν και αποκόπτονταν από την αληθινή πίστη συχνά-πυκνά και κακοποιούσαν τους προφήτες που τους έστελνε ο γαιοκτήμονας της παραβολής μας.
Όταν εξαιτίας της διαγωγής τους υποδουλώνονταν στους εχθρικούς γειτονικούς λαούς, μέσα στα δεινά τους δέονταν εναγώνια στον Πανάγαθο, που τους έστελνε ανεξίκακα ηγέτες, τους Κριτές, οι οποίοι τους έσωζαν. Ύστερα όμως ξαναξεχνούσαν τον Κύριο και επέστρεφαν στα πονηρά επιτηδεύματά τους, όπως εκθέτει το ομώνυμο των Κριτών βιβλίο της Παλαιάς Διαθήκης. Ωστόσο ο Ύψιστος δεν απογοητευόταν και δεν αποθαρρυνόταν και δεν τους εγκατέλειπε.
Τους αποδοκίμασε τελεσίδικα ο Πατήρ όταν πια σκότωσαν τον Υιό Του τον μονογενή, που τους είχε στείλει για να ζητήσει το γέννημα του αμπελώνα. Τότε έληξε η μακροθυμία και επιείκειά Του. Πήρε τη Βασιλεία από τον άστατο και αποστάτη σκληροτράχηλο πρώην περιούσιο λαό και την παρέδωσε στον Χριστιανισμό.
Αδελφοί μου, ο Πολυεύσπλαχνος μακροθυμεί ακόμη. «Άρα ουν ως καιρόν έχομεν» (Γαλ. 6.10), ας σπεύσουμε ν’ αποτινάξουμε τη νύστα και να εργασθούμε το αγαθό με νεύρο, με φιλότιμο, με ζήλο, «ειδότες τον καιρόν, ότι ώρα ημάς ήδη εξ ύπνου εγερθήναι» (Ρωμ. 13.11).
Ιερομόναχος Ιουστίνος
