Το παιδί έρχεται στον κόσμο και αναπτύσσεται μέσα στην οικογένεια, μέσα σ’ αυτή τη φωλιά την ανθρώπινη, όπως τα πουλιά στη φωλιά τους, όπως τα ζώα τα μικρά στη δική τους φωλιά, που έφτιαξε η μητέρα τους. Όλο το μυστικό είναι να υπάρχει μέσα στην οικογένεια τέτοια ατμόσφαιρα, που το παιδί να ζει τη στοργή, να αισθάνεται το κύρος των γονέων και την ασφάλεια από την παρουσία τους, να αισθάνεται την αγάπη των γονέων και γενικότερα ολόκληρης της οικογενείας.
Πρέπει όμως να γνωρίζουμε και τούτο: το παιδί μέσα στην οικογένεια δεν βοηθιέται απλώς από τον πατέρα του και τη μητέρα. Μερικοί ειδικοί λένε ότι καμιά φορά παίρνει περισσότερα από τα αδελφάκια του. Όταν δηλαδή οι γονείς δημιουργούν καλή ατμόσφαιρα για τα παιδιά τους μέσα στο σπίτι, τότε τα παιγνίδια, οι συζητήσεις, η όλη συμβίωση που έχουν τα αδελφάκια, όλα αυτά τα βοηθούν να αναπτύσσονται κατά τον καλύτερο τρόπο. Διότι μεταξύ του παιδιού και των γονέων, μεταξύ των μικρών και των μεγάλων, δεν μπορεί να γίνει τόσο εποικοδομητικός διάλογος, όπως μπορεί να γίνει μεταξύ των παιδιών.
Ακόμη και όταν τυχόν το ένα παιδί σηκώνει χέρι εναντίον του άλλου, και μπορεί να κτυπηθούν, να κλάψουν, να μαλώσουν, ή και όταν το ένα αρπάζει το παιγνίδι του αδελφού του, και το άλλο μπορεί να χυμήξει επάνω του, ακόμη και τότε, εφόσον οι γονείς – και ιδιαίτερα η μητέρα, που είναι πάντοτε στο σπίτι – ξέρουν να φερθούν απέναντι στα παιδιά με τρόπο κατάλληλο και ανάλογο, ![]()
Θα μπορούσαμε εδώ να φέρουμε το εξής παράδειγμα: Σε ένα ποτάμι, όταν έχει πολύ νερό – τον χειμώνα κυρίως, όταν βρέχει πολύ – το νερό με τη δύναμη, με τη φόρα που έχει, παρασύρει τις πέτρες, και, καθώς κατρακυλούν, η μια πέτρα κτυπάει την άλλη, και έτσι τελικά γίνονται λείες, παίρνουν δηλαδή ένα καλό εξωτερικό σχήμα. Μάλιστα στη θάλασσα μερικές φορές βρίσκει κανείς πέτρες φαγωμένες κατά τέτοιον τρόπο, που τις χαίρεται.
Μέσα λοιπόν στην οικογένεια που έχει τη χάρη και τον φωτισμό του Θεού, όπου οι γονείς ξέρουν να παίζουν καλά τον ρόλο τους και δημιουργούν μια ατμόσφαιρα, που θα μπορούσε κανείς να την ονομάσει ατμόσφαιρα της κατ’ οίκον Εκκλησίας, μέσα εκεί λοιπόν, αν υποθέσουμε ότι κάτι γίνει ανάμεσα στα αδελφάκια ή καμιά φορά μεταξύ των παιδιών και των γονέων, εφόσον γίνεται, επαναλαμβάνω, σε κατάλληλη ατμόσφαιρα, τελικά βγαίνει σε καλό. Όπως στο παράδειγμα που αναφέραμε, η μια πέτρα δεν φθάνει στο σημείο να σπάσει, να σχίσει την άλλη ή να της δημιουργήσει ρωγμές, αλλά απλώς φθάνουν στο σημείο η μια πέτρα να τορνεύσει, να στρογγυλέψει την άλλη.
![]()
Μέσα λοιπόν στο σπίτι, το να έχει απαίτηση το ένα αδελφάκι να μην τα παίρνει όλα το άλλο αδελφάκι, βέβαια από μια πλευρά προκαλεί στενοχώρια. Βλέπει, π.χ., ότι, ενώ θα έπαιρνε δύο γλυκά, παίρνει μόνο το ένα, γιατί το άλλο το παίρνει το αδελφάκι του. Ή, μπορεί να μην είναι δύο τα γλυκά και να είναι μόνο ένα, και να χρειασθεί να το μοιράσουν στη μέση το γλυκό. Εκ πρώτης όψεως κάπως στενοχωριέται το παιδί ή στενοχωρούνται και τα δύο.
Τελικά όμως εάν, επαναλαμβάνω, επικρατεί κατάλληλη ατμόσφαιρα, και οι γονείς ξέρουν να συμπεριφέρονται κατά τον κατάλληλο τρόπο, από αυτή τη στενοχώρια, που είναι ένα κτύπημα εξωτερικό, τα παιδιά, όπως οι πέτρες στο ποτάμι, παίρνουν μέσα στο σπίτι τη φόρμα που πρέπει να πάρουν. Μαθαίνουν να είναι ταπεινά, να σκέπτονται τον άλλο, μαθαίνουν να υποχωρούν, μαθαίνουν να στερούνται κάτι, μαθαίνουν να θυσιάζονται. Όλη όμως η βάση είναι η ατμόσφαιρα που επικρατεί μέσα στο σπίτι· και γι’ αυτό πάρα πολύ πρέπει να προσέξουν οι γονείς αυτό το σημείο, που είναι και το σημαντικότερο.
2-11-1969
Από το βιβλίο: π. Συμεών Κραγιοπούλου, Γονείς και παιδιά, τ. Α’, Πανόραμα Θεσσαλονίκης, 2004, σελ. 76.

