Γόνος οικογένειας αγροτών της επαρχίας Τβερ, ο άγιος Νεκτάριος γεννήθηκε το 1586 και σε ηλικία δεκατριών ετών προσήλθε στην Μονή του Οσίου Νείλου του Στυλίτου. Εκάρη μοναχός το 1601 και χειροτονήθηκε πρεσβύτερος το 1613. Το επόμενο έτος εξελέγη ηγούμενος και επί των ημερών του η μονή κατέστη μία από τις πλέον ονομαστές της Ρωσίας.
Ο όσιος Νεκτάριος ήταν ιδιαίτερα μορφωμένος, γνώριζε ελληνικά και λατινικά και αντέγραψε ο ίδιος έργα του αγίου Συμεών του Νέου Θεολόγου και του οσίου Εφραίμ. Είχε στενές σχέσεις με την τσαρική οικογένεια, η οποία έκανε γενναιόδωρες δωρεές για την Μονή.
Το 1636 χειροτονήθηκε επίσκοπος του Τομπόλσκ της Σιβηρίας από τον πατριάρχη Ιωάσαφ. Αρχικά δίσταζε να εγκαταλείψει την μονή της μετανοίας του, στην οποία είχε υποσχεθεί να παραμείνει μέχρι την τελευταία του πνοή την ημέρα της κουράς του, αλλά τελικά υποτάχθηκε στο θέλημα του πατριάρχη και του τσάρου και ξεκίνησε για την μακρινή επαρχία του. Αυστηρός ασκητής, αγαπούσε την προσευχή και την μελέτη, και η άφιξή του απετέλεσε έναυσμα μιας νέας πνευματικής ζωής στην επαρχία του. Οργάνωσε τα οικονομικά, συνέβαλε στην καταγραφή της τοπικής εκκλησιαστικής ιστορίας και αγωνίσθηκε κατά των καταλοίπων της ειδωλολατρικής δεισιδαιμονίας που παρέμεναν στον λαό.
Μετά τρία χρόνια παραιτήθηκε και επέστρεψε στην μονή του, όπου έζησε ως απλός μοναχός (1630). Το 1647 ανέλαβε εκ νέου την ηγουμενία παρά την θέλησή του, διασφαλίζοντας την εύνοια της αυτοκρατορικής αυλής προς την μονή. Εκοιμήθη ειρηνικά την 15η Ιανουαρίου 1667 και μνημονεύεται επίσης κατά την ημέρα της Συνάξεως των εν Σιβηρία Αγίων [10 Ιουν.].
Από το βιβλίο: Νέος Συναξαριστής της Ορθοδόξου Εκκλησίας, υπό Ιερομονάχου Μακαρίου Σιμωνοπετρίτου. Τόμος πέμπτος, Ιανουάριος. Εκδόσεις Ορμύλια, σελ. 175.
