Του αγίου μεγαλομάρτυρος Δημητρίου είναι απόψε, και είναι ιδιαίτερα μεγάλη εορτή για μας εδώ στη Θεσσαλονίκη· από κάποια πλευρά σαν δεύτερο Πάσχα. Και όπως γνωρίζουμε, ο άγιος Συμεών, ο αρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης, είχε καθιερώσει προ της εορτής τη Μεγάλη Εβδομάδα του αγίου Δημητρίου και έκανε ειδικές ακολουθίες. Και την ημέρα της εορτής γιόρταζε η Εκκλησία της Θεσσαλονίκης, η όλη πόλη, αυτό το δεύτερο Πάσχα. Έχουμε ακούσει πάρα πολλά για τον άγιο Δημήτριο, για το μαρτύριό του. Και εμείς εδώ έχουμε πει, και άλλοι έχουν μιλήσει, και βιβλία υπάρχουν για την εορτή, όπως, για παράδειγμα, οι εγκωμιαστικοί λόγοι. Από τότε ακόμη, από τον τρίτο αιώνα που μαρτύρησε στη Θεσσαλονίκη, κυρίως οι αρχιεπίσκοποι Θεσσαλονίκης –ορισμένοι μάλιστα ονομαστοί– έπλεξαν εγκώμια στον άγιο Δημήτριο. Τι δεν έχουν πει! Και λίγο πολύ όλοι τον βλέπουν ως εκείνον που περισσότερο από όλους, τρόπον τινά, τους αγίους εμιμήθη τον Χριστό και έγινε όμοιος με τον Χριστό. Και το τονίζουν με επιχειρήματα, θα λέγαμε, ακράδαντα, αδιάσειστα.
Δεν ξέρω βέβαια εάν, πέρα από τη μεγαλόπρεπη εορτή που κάνουν γενικώς οι Θεσσαλονικείς όλα τα χρόνια, και οι παλαιότεροι και οι νεώτεροι, δεν ξέρω εάν ιδιαίτερα μας εμπνέει το όλο παράδειγμα του αγίου Δημητρίου, ο οποίος μαρτύρησε. Διότι άλλο είναι να κάνουμε γιορτές απλώς, που αρέσουν στους ανθρώπους, και άλλο είναι να μιμηθούμε, όπως ο άγιος Δημήτριος, τον Χριστό· να μιμηθούμε δια του αγίου Δημητρίου τον Χριστό.
Κάποτε είχαμε κάνει μια ομιλία εκεί στον ναό του αγίου Δημητρίου και αναφερθήκαμε σ’ αυτό που είπε ο άγιος Νέστωρ: Ο Θεός Δημητρίου, βοήθει μοι. Έχει μεγάλη σημασία αυτό. Τον Θεό τον αληθινό τον βρίσκουμε στο πρόσωπο του Ιησού Χριστού. Ειδικότερα και κατά συγκεκριμένο τρόπο, τον Χριστό, που είναι ο αληθινός Θεός, τον βρίσκουμε μέσα στην Εκκλησία. Όχι όπως μας τον κηρύττουν –όποιοι μας τον κηρύττουν– απλώς θεωρητικά, αλλά κυρίως έτσι που είπε ο ίδιος ο Χριστός: «Εγώ ειμι η οδός, η αλήθεια και η ζωή» (Ιω. 14:6). Η ζωή. Ο Χριστός ήρθε «ίνα ζωήν έχωσι και περισσόν έχωσιν» (Ιω. 10:10) εκείνοι που θα τον ακολουθήσουν, και έδωσε τον εαυτό του, που είναι η αληθινή ζωή, στους αποστόλους, και οι απόστολοι στους μαθητάς τους και οι μαθηταί τους στους δικούς τους μαθητάς. Με αυτή την έννοια είπε τον λόγο εκείνο ο άγιος Νέστωρ, που ήταν ένας από τους μαθητάς του αγίου Δημητρίου.
Ο άγιος Δημήτριος δίδασκε τον Χριστό στους μαθητάς του εκεί στην Καταφυγή, στην κρύπτη. Δεν έκαναν απλώς γιορτές και πανηγύρια. Αυτά εύκολα τα κάνουν οι άνθρωποι. Τους δίδασκε τον Χριστό. Και βλέπουμε ότι έπιασε ιδιαίτερα στον άγιο Νέστορα η διδασκαλία αυτή· και με θάρρος πολύ πήγε στο στάδιο και είπε: Ο Θεός Δημητρίου, βοήθει μοι. Ο Θεός Δημητρίου. Όχι κάποιος άλλος Θεός. Ο αληθινός Θεός, αλλά όπως τον άκουσαν, όπως τον έζησαν από τον άγιο Δημήτριο οι μαθηταί του· ο Θεός αυτός στον οποίο πίστευε ο άγιος Δημήτριος, και είχε το θάρρος εκεί να φυλακιστεί, να μαρτυρήσει για τον Χριστό· να λογχευθεί και να μιμηθεί, ακόμη και δι’ αυτού του τρόπου, τον Κύριο, ο οποίος ελογχεύθη.
Ο άγιος Δημήτριος δεν νίκησε επειδή είχε παλικαριά. Είχε την πίστη, την πίστη στον Χριστό, και είχε τον Χριστό μέσα του. Και γι’ αυτό ο άγιος Νέστωρ είπε: Ο Θεός Δημητρίου, βοήθει μοι. Δεν στηρίζεται καθόλου ο άγιος Δημήτριος στις δικές του δυνάμεις, στη δική του εξυπνάδα, όπως συνηθίζουμε εμείς οι άνθρωποι να κάνουμε, που κυρίως προσέχουμε την ανθρώπινη πλευρά. Και χριστιανική γιορτή να κάνουμε, πανηγύρι χριστιανικό –είτε είναι δεσποτική ή θεομητορική εορτή είτε εορτή κάποιου αγίου– πιο πολύ προσέχουμε τι θα κάνουμε εμείς. Θα τα οργανώσουμε, θα τα φτιάξουμε και θα καμαρώνουμε: «Τι ωραία που ήτανε!»
Δεν είναι όμως έτσι. Να παραδοθούμε στον Χριστό. Ούτε με την εξυπνάδα μας μπορούμε να κάνουμε τίποτε ούτε με την όποια δύναμή μας, με την όποια αντοχή μας. «Όταν ασθενώ, τότε δυνατός ειμι», λέει ο απόστολος Παύλος (Β’ Κορ. 12:10), μετά από αυτό που του είπε ο Κύριος: «Η γαρ δύναμίς μου εν ασθενεία τελειούται» (Β’ Κορ. 12:9). Εμείς τα παίρνουμε ανάποδα, τα παίρνουμε στραβά τα πράγματα. Και γι’ αυτό, θα λέγαμε, οι χριστανοί είναι λίγο ταλαίπωροι· ταλαίπωρα πλάσματα. Και είναι φοβερό αυτό: να γνωρίζουμε –υποτίθεται– τα πράγματα καλύτερα από τους άλλους, ο Θεός να έρχεται κοντά μας θέλοντας να μας φωτίσει, να μας οδηγήσει, κι εμείς να πέφτουμε σε πλάνες, να κάνουμε τα δικά μας, κι εκεί να εξαντλούμαστε! Και τελικά τι κάνουμε; Τίποτε.
Τίποτε άλλο να μην πάρουμε απόψε· αυτό μόνο: ότι ο άγιος Δημήτριος θεώρησε καλό, και ανθρωπίνως, τοπικά, γεωγραφικά, αν θέλετε, να υπάρχει ένας τόπος όπου θα μαζεύονται ήσυχα-ήσυχα –να μην τους ενοχλεί κανείς– και θα ακούν· θα ακούν τον λόγο του Θεού και θα βάζουν μέσα τους τον Θεό. Αλλά τον Θεό που είχε ο άγιος Δημήτριος, αυτόν τον Θεό, τον αληθινό Θεό, που είναι ο Χριστός. Όχι απλώς να πιστεύουν, όχι απλώς να θρησκεύουν. Όχι όπως λένε μερικοί: «Εγώ τον Θεό τον θέλω έτσι, εγώ τον Θεό τον νομίζω έτσι». Ό,τι θέλει λέει ο καθένας σήμερα. Τέτοια αφροσύνη που δεν λέγεται! Τι να πει κανείς;
Ο Θεός Δημητρίου, βοήθει μοι. Ο άγιος Νέστωρ τον βρήκε ολοζώντανο τον Χριστό στο πρόσωπο του αγίου Δημητρίου. Δεν πήγε απλώς να πάρει την ευχή του αγίου. Οπωσδήποτε πήγε και πήρε την ευχή του. Αλλά η δύναμη στον άγιο Δημήτριο έρχεται από τον Χριστό, η δύναμή του είναι ο Χριστός, και αυτή η δύναμη, ο Χριστός, ο αληθινός Θεός, αυτός θα βοηθήσει τον Νέστορα. Όπως και όντως τον βοήθησε και κατετρόπωσε τον Λυαίο. Με αυτή την έννοια λοιπόν: Ο Θεός Δημητρίου, βοήθει μοι.
26-10-2006
Από το βιβλίο: π. Συμεών Κραγιοπούλου, “Θέλεις να αγιάσεις;”, Οκτώβριος, Πανόραμα Θεσσαλονίκης, 2018, σελ. 284, 289.
«Ο Θεός Δημητρίου, βοήθει μοι»
