Γιορτάζουμε σήμερα το μεγάλο γεγονός του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου. Είναι η ημέρα που ο Θεός εκδηλώνει την απόφασή του, που είχε πάρει προ χρόνων αιωνίων, αλλά ιδιαίτερα όταν έδινε την υπόσχεση της σαρκώσεως, της ενανθρωπήσεως του Υιού του, καθώς έδιωχνε τους πρωτοπλάστους από τον παράδεισο (Γεν. 3:15). Έτσι την ημέρα αυτή, την ημέρα του Ευαγγελισμού, αποστέλλει τον αρχάγγελο Γαβριήλ για να φέρει αυτή την καλή είδηση στην Παναγία και σε όλη την ανθρωπότητα· ότι θα γεννήσει τον Υιό του Θεού, ότι ο Θεός δι’ αυτής θα σαρκωθεί, θα γίνει άνθρωπος. Κάτι που δεν μπορεί, όχι τότε, όχι αργότερα, αλλά ποτέ δεν μπορεί να το συλλάβει ο ανθρώπινος νους, πώς ο Θεός γίνεται άνθρωπος.
Και η Παναγία, που ακούει αυτή την καλή είδηση από τον αρχάγγελο Γαβριήλ και που είναι τόσο πιστή στον Θεό και τόσο ταπεινή, ως άνθρωπος έχει απορία. Όπως ο Κύριος αργότερα ως άνθρωπος μέσα στον κήπο της Γεθσημανή θα πει: «Πάτερ μου, ει δυνατόν εστι, παρελθέτω απ’ εμού το ποτήριον τούτο» (Ματθ. 26:39)· και φαίνεται σ’ αυτά τα λόγια του, σ’ αυτή τη στάση του πέρα για πέρα ότι είναι άνθρωπος. Έτσι και η Παναγία είναι άνθρωπος, δεν είναι φάντασμα. Και ως άνθρωπος, παρ’ όλη την πίστη της, παρ’ όλη την ταπείνωσή της ρωτά τον άγγελο: «Πώς έσται μοι τούτο, επεί άνδρα ου γινώσκω;» Πώς μπορεί να γίνει αυτό; Και ο άγγελος απαντά: «Πνεύμα Άγιον επελεύσεται επί σε και δύναμις υψίστου επισκιάσει σοι» (Λουκ. 1:34-35). Ναι, έχεις δίκιο – σαν να λέει στην Παναγία ο άγγελος – δεν μπορεί να γίνει αυτό. Δεν μπορεί να γίνει κάτι τέτοιο με τις ανθρώπινες δυνάμεις. Όσο καθαρός κι αν είναι ο άνθρωπος, όσο άγιος κι αν είναι, ακόμη και σ’ εσένα δεν μπορεί να γίνει αυτό ανθρωπίνως, μόνο από την ανθρώπινη πλευρά. Θα έρθει Πνεύμα Άγιο σ’ εσένα και θα σε επισκιάσει δύναμις υψίστου. Ο Θεός είναι που γίνεται άνθρωπος, αλλά ο Θεός πάλι είναι εκείνος που δια του Πνεύματος του Αγίου θα πραγματοποιήσει αυτό το θαυμαστό γεγονός: να γίνει άνθρωπος.
Και τότε η Παναγία, ως πολύ πιστή που ήταν και πολύ αφοσιωμένη στον Θεό και πολύ έτοιμη, δεν ήθελε να ακούσει περισσότερα. Της έφτανε που είχε τις δύο διαβεβαιώσεις· αφ’ ενός ότι όντως θα γίνει Μητέρα του Θεού και αφ’ ετέρου ότι αυτό θα γίνει με τη δύναμη του Αγίου Πνεύματος. Και απάντησε: «Ιδού η δούλη Κυρίου· γένοιτό μοι κατά το ρήμα σου» (Λουκ. 1:38). Μέχρι αυτή τη στιγμή το όλο γεγονός είναι στον δρόμο του, πάει να γίνει. Αλλά χωρίς το ναι της Παναγίας, δεν μπορούσε να γίνει. Όταν είπε το ναι η Παναγία, «ο Λόγος σαρξ εγένετο» (Ιω. 1:14).
Εκείνο που ο Θεός, αδελφοί μου, θέλει να κάνει στον καθένα μας είναι περίπου αυτό το οποίο έγινε στην Παναγία. Εάν ήρθε το Πνεύμα το Άγιο και «ο Λόγος σαρξ εγένετο», ο Υιός του Θεού έγινε άνθρωπος και γεννήθηκε από την Παναγία, αυτό έγινε για να έρθουμε όλοι οι άνθρωποι, οι πάντες σε κοινωνία με τον Θεό· για να πραγματοποιηθεί μέσα μας αυτό το ασύλληπτο, το ακατάληπτο γεγονός – που δεν μπορεί να το καταλάβει ο ανθρώπινος νους – να μορφωθεί μέσα στον καθένα μας ο Χριστός. Και ο κάθε άνθρωπος να μην είναι απλώς άνθρωπος που, έστω, έχει μια κάποια βοήθεια από τον Θεό, αλλά να είναι ο άνθρωπος που έχει μέσα του τον Χριστό και που ο Χριστός τον έχει μέσα του.
Όσοι κάπως το έχουν καταλάβει το θέμα της σωτηρίας και κάπως πήραν με ζήλο την όλη υπόθεση, λίγο πολύ φτάνουν στο σημείο που βρίσκονται σε απορία: Πώς μπορεί να γίνει αυτό; Πώς μπορεί ο άνθρωπος να είναι σκεύος και μέσα του να είναι ο Θεός, μέσα του να κατοικεί ο Χριστός; Πώς μπορεί ο άνθρωπος να μη ζει αυτός, αλλά να ζει μέσα του ο Χριστός; Λίγο πολύ καθένας, παρά την καλή του διάθεση, παρά τον αγώνα του, θέτει το ερώτημα αυτό: «Πώς έσται τούτο;» Πώς μπορεί να γίνει αυτό; Διότι, όσο κι αν δεν το πιάνει ο νους ο ανθρώπινος, όμως λίγο πολύ καταλαβαίνει ότι δεν γίνεται αυτό ανθρωπίνως.
Και η απάντηση που παίρνουμε ο καθένας, ιδιαίτερα τη σημερινή ημέρα, είναι ότι θα έρθει το Πνεύμα το Άγιο σ’ εμάς και δύναμις υψίστου θα μας επισκιάσει· και αυτό το Πνεύμα, αυτή η δύναμη είναι εκείνη που θα πραγματοποιήσει αυτό το μεγάλο γεγονός, το ασύλληπτο γεγονός της σαρκώσεως, τρόπον τινά, του Υιού του Θεού, του Χριστού μέσα μας.
Αλλά, όσο κι αν ο Θεός τα έχει ετοιμάσει έτσι, όσο κι αν το Πνεύμα το Άγιο είναι έτοιμο να τελεσιουργήσει αυτό το μυστήριο μέσα μας, δεν μπορεί να γίνει, εάν εμείς από τη δική μας πλευρά, όπως η Παναγία, δεν πούμε χωρίς την παραμικρή επιφύλαξη και με απόλυτη εμπιστοσύνη αυτό, το «ιδού ο δούλος Κυρίου· γένοιτό μοι κατά το ρήμα σου».
Γι’ αυτό γιορτάζουμε αυτή την ημέρα: Για να σκεφθούμε, αδελφοί μου, για να πλησιάσουμε μέσα στη λατρεία της Εκκλησίας, μέσα στο μυστήριο της θείας Ευχαριστίας αυτό το φοβερό γεγονός· για να δούμε τη συγκατάβαση του Θεού, την αγάπη του Θεού, να δούμε ότι ο Θεός κατά ιδιαίτερο τρόπο στον καθένα μας θέλει να πραγματοποιηθεί αυτό το μεγάλο γεγονός. Και να παρακινηθούμε, αδελφοί μου, από την ημέρα αυτή – πρωτίστως από την Παναγία, η οποία χωρίς τον παραμικρό δισταγμό είπε το ναι, αλλά και από όλους εκείνους που επίσης είπαν το ναι και αγιάστηκαν – να παρακινηθούμε να πούμε και εμείς το ναι ανεπιφύλακτα στον Θεό, στην αγάπη του, στη συγκατάβασή του, στον ερχομό του· να πούμε το ναι.
Και ο Λόγος του Θεού, ο Χριστός θα αρχίσει να μορφώνεται μέσα μας, θα αρχίσει σιγά-σιγά – όχι βέβαια απότομα, όχι αμέσως· θα γίνουν όλα, αλλά λίγο-λίγο, σιγά-σιγά – να μορφοποιείται μέσα μας ο Χριστός. Και μέρα με την ημέρα που θα περνάει, θα μπορούμε όλο και περισσότερο να λέμε: «Ζω δε ουκέτι εγώ, ζη δε εν εμοί Χριστός» (Γαλ. 2:20), για να ζήσουμε έτσι εν Χριστώ, να ζήσουμε με τον Χριστό και να τελειώσουμε τη ζωή μας εν Χριστώ, ώστε να ζήσουμε αιώνια μαζί του.
25-3-1989
Από το βιβλίο: π. Συμεών Κραγιοπούλου (†), “Θέλεις να αγιάσεις;”, Μάρτιος, Πανόραμα Θεσσαλονίκης, 2024, σελ. 164.
