Αφού η ευχή φέρνει τόσα καλά, τότε θα αρχίσουμε να τη λέμε όλοι συνέχεια. Τι είναι πέντε-δέκα λέξεις; Εύκολο πράγμα.
Για επιχειρείστε το! Δύσκολο πράγμα. Αγώνας αιματηρός. Και όποιος το επιτύχει ας το μάθει και σε μας.
Εύκολο πράγμα… Διαφωνεί κάθετα ο όσιος Αγάθων. Δύσκολο πράγμα! Λέει ο αββάς: «Δεν υπάρχει άλλος κάματος όπως να προσευχηθείς στον Θεό, γιατί πάντοτε όταν θέλει ο άνθρωπος να προσευχηθεί, ο εχθροί θέλουν να τον ανακόψουν, γιατί γνωρίζουν ότι από πουθενά δεν εμποδίζονται, παρά από το να προσευχηθείς στον Θεό… Το να προσευχηθείς χρειάζεται αγώνα μέχρι τελευταίας αναπνοής» (Γεροντικό 9).
Ο αββάς Ζωσιμάς παρουσιάζεται πιο εφεκτικός και παρηγορητικός: «Το να προσευχηθούμε με βία και με υπομονή γεννάει το να προσευχηθούμε καθαρά [αφοσιωμένα] και με ανάπαυση. Και το μεν, με βία [να προσευχηθούμε, είναι] της προαιρέσεώς [μας], το δε με ανάπαυση, [είναι] της χάριτος» (Μέγα Γεροντικό Πανοράματος Α’ σελ. 200).
Δεν είναι καθόλου εύκολη αυτή η μικρή πρόταση, η ευχή. Όταν την αρχίζουμε, ο νους μας φεύγει πέρα-δώθε. Όπως μας φανέρωσε ο άγιος Αγάθων, οι δαίμονες εξουδετερώνονται από την προσευχή, ώστε κάνουν το παν ν’ αποσπάσουν τον νου και την καρδιά μας. Μας φέρνουν τον λεγόμενο «μετεωρισμό» του νου, την περιπλάνησή του. Και σε χειρότερη βαθμίδα, σκάλα προς τα κάτω, σε αμαρτωλές σκέψεις και επιθυμίες και μίση. Στην ώρα της προσευχής θυμόμαστε προβλήματα και καταστάσεις από καιρό, που έρχονται και ζητούν πιεστικά λύσεις και αντιμετωπίσεις. Πολλές φορές, τότε βρίσκουμε τις καλύτερες και φαεινότερες λύσεις – μας τις σερβίρει ο σκοτεινός σατανάς με το «στανιό». Ακόμα γίνονται πράγματα στον χώρο μας, που διασπούν την προσοχή μας. Χίλιες δυο δυσκολίες. Ο διάβολος φέρνει τα εμπόδια επειδή τον ζεματίζει το όνομα του Ιησού μας.
Εξηγεί ο Ιωάννης ο Καρπάθιος με μια παρομοίωση: «Όπως τον σίδηρο τον κάνει αψηλάφητο η ένωση με τη φωτιά, έτσι οι πυκνές προσευχές παρασκευάζουν τον νου δυνατότερο στον πόλεμο του εχθρού. Για τούτο πάση δυνάμει προσπαθούν [οι δαίμονες] να μας εμβάλλουν οκνηρία στην προσπάθεια της προσευχής, γνωρίζοντάς την ως επίβουλο μεν των εαυτών τους, υπέρμαχο δε του νου [μας]» (Κεφάλαια Παραμυθητικά 76).
Η φλογερή προσευχή ατσαλώνει τον νου κατά των αντικειμένων αφ’ ενός, ενώ αφ’ ετέρου αυτοί δεν τολμούν να τον αγγίξουν, οπότε ούτε και οι μηχανορραφίες τους κατά της προσευχής. Αληθινά, ο χριστιανός που ανάβει την ευχή – και ανάβεται από την ευχή – γίνεται πυρακτωμένο σίδερο.
Ιερομόναχος Ιουστίνος
