Διδαχή για το πάθος της αφοβίας του Θεού
Θέλετε, παιδιά μου, να ακούσετε και να διδαχθείτε δια βραχέων το θράσος και την παραπλάνηση και την πονηρή αιχμαλωσία της υπερηφάνειας και της αφοβίας του νου της τιποτένιας αυτής γενεάς; Γιατί αυτή είναι η γενιά, την οποίαν ανέφερε ο άγιος απόστολος, η οποία λέγει· ας κάνουμε τα κακά για να έλθουν τα καλά (Ρωμ. 3:8). Γιατί κανείς που τώρα πειράζεται ή θλίβεται ή αδικείται ή που ενοχλείται από κάποιο πάθος δεν θέλει λίγο να κοπιάσει και με προσευχή και δάκρυα και νηστεία και άλλες κακοπάθειες να καθικετεύσει το Θεό, για να απελευθερωθεί από τις δυσχέρειες· αλλά μάλλον προσθέτουμε στα κακά μας «προφασιζόμενοι προφάσεις εν αμαρτίαις» (Ψαλμ. 140:4). Ή, όταν υποφέρουμε, παρενοχλούμε και διαταράσσουμε τον πλησίον με σκοπό τάχα να του φορτώσουμε τα δικά μας βάρη, επειδή νομίζουμε ότι έτσι θα ξαλαφρώσουμε· ή και τον ίδιο το Θεό ακόμη παραπικραίνουμε είτε με κρυφές είτε με φανερές προκλήσεις, επειδή νομίζουμε ότι έτσι τάχα θα πετύχουμε κάποιο ξαλάφρωμα.
Αυτές οι ενέργειες είναι σατανική πλάνη και χλευασμός του εχθρού και μάλλον παίγνιο και απώλεια των ψυχών μας· όπως πάρα πολύ εύστοχα προλέγει για μας ο άγιος απόστολος, ότι θα κάνουμε τα κακά, για να έλθουν τα καλά. Όταν, δηλαδή, παριστάμεθα ενώπιον του Θεού κατά τη διάρκεια της ιεράς Ακολουθίας ή της θείας Λειτουργίας, ενώ οφείλουμε να στρέψουμε το νου μας στο Θεό, μια και προσερχόμεθα για να δεηθούμε για τα εκούσια και ακούσια πταίσματά μας, με το σώμα μεν παριστάμεθα ενώπιον του Θεού, αλλά με το νου βάλλουμε εναντίον του πλησίον, με το να οργιζόμαστε, να ξεφυσάμε, να κλωτσάμε, να ωρυόμεθα, να φτύνουμε κάποιους και δεν ημερεύουμε οι δόλιοι· ώστε και άδικα να διαταράσσουμε πολλές φορές τον πλησίον μπροστά στο Θεό.
Έστω ακόμη και εάν δίκαια στεναχωρούμεθα, γιατί μπροστά στο Θεό, τον δίκαιο και φοβερό και παντεπόπτη Κριτή, τολμά τέτοια πράγματα η ασύνετη και ξεδιάντροπη και αφηρημένη καρδιά μας; Μήπως για να λεχθεί εύλογα και για μας, ότι δεν φοβούμεθα το Θεό και δεν ντρεπόμαστε τους ανθρώπους; Διότι παίζουμε μέσα στην εκκλησία σαν σε παιχνίδι ή σε θέατρο παλεύοντας άφοβα, ενώ παριστάμεθα ενώπιον του Θεού, από το βλέμμα του Οποίου θα λιώσει η γη και όλα όσα βρίσκονται σ’ αυτή και θα σαλευθούν όλες οι δυνάμεις του ουρανού.
Δεν υπάρχει πράγματι πάθος χειρότερο από την αφοβία. Γιατί αυτή γεννά την υπερηφάνεια και όλα τα ολέθρια πάθη· γι’ αυτό και λέγει η θεία Γραφή· «μακάριος όποιος είναι πάντοτε συνεσταλμένος από ευλάβεια» (Παρ. 28:14), και «αρχή σοφίας φόβος Κυρίου» (Ψαλμ. 110:10)· ενώ ο άφρων με την αφοβία του καταστρέφει τη ζωή του και ενεργεί τα κακά.
Είναι δυστυχώς μεγάλη (η αφοβία) στη δική μας γενιά· γι’ αυτό και παίζουμε τέτοια παίγνια χωρίς φόβο θεατρινίζοντας την εκκλησία του Θεού, είτε για τους ανθρώπους από κενοδοξία και ανθρωπαρέσκεια, είτε επειδή ενοχλούμαστε από δικό μας πάθος, είτε από λύπη ενοχλώντας και εκδικούμενοι τον πλησίον· αυτόν μεν τον ανησυχούμε και την ψαλμωδία διαταράσσουμε ενώπιον του Θεού.
Αλλοίμονο, για το μέγεθος της αλαζονείας μας! Αλλοίμονο, για τη μάταια φυσίωση του νου μας! Τι να πω και τι να λαλήσω; Δεν ξέρουμε τι κάνουμε. Όλες οι δυνάμεις των ουρανών παρίστανται με φόβο και τρόμο, τα Χερουβείμ και τα Σεραφείμ φρίττουν και συγκαλύπτουν τα πρόσωπά τους με τις φτερούγες τους, χωρίς να τολμούν να ατενίσουν την απρόσιτη δόξα της ακαταλήπτου θεότητος· αλλά σκυμμένα κάτω με κάθε φόβο βοούν με ακατάπαυστες φωνές· «Άγιος, άγιος, άγιος, πλήρης ο ουρανός και πάσα η γη της δόξης Αυτού» (Ησ. 6:3). Ο ουρανός και η γη είναι πλήρης από τη δόξα Του και εμείς οι ταλαίπωροι σαν σε παίγνιο, χωρίς φόβο εμπαίζουμε την αγία ψαλμωδία και λειτουργία ενώπιόν Του.
Άραγε συγχωρούνται, παιδιά μου, αυτοί που τέτοια πράττουν; Άρα δεν θεωρείται αυτό αληθινή υπερηφάνεια; Άρα δεν είναι βέβηλοι και βδελυκτοί και άτιμοι όσοι τέτοια κάνουν; Αυτοί μάλλον δεν ελεούνται, ούτε αξίζουν συγχώρεση, αλλά προκαλούν στο πρόσωπό τους την ιερή αγανάκτηση και την οργή του Θεού για τέτοια βέβηλη πράξη, όπως λέγει, και τους απειλεί· πορεύονται στα έργα τους σύμφωνα με τις δολοπλοκίες των καρδιών τους (Ψαλμ. 80:13).
Γι’ αυτό και ούτε είναι εύκολο να ελευθερωθεί κανείς από πάθος. Γιατί, όπως λέγει, ποιος θα ελεήσει οφιόδηκτον, επαοιδόν και φαρμακόν; ( Σ. Σειρ. 12:13) Οφιόδηκτος είναι αυτός που δαγκώθηκε τόσο πολύ από το νοητό όφι και γέμισε από το δηλητήριό του, ώστε και αυτός να έχει τη δύναμη να πληγώνει τον πλησίον προς όλεθρον· επαοιδός δε, αυτός που ενώ παρίσταται ενώπιον του Θεού, αντί να προσεύχεται για να συγχωρεθούν οι αμαρτίες του, μεταχειρίζεται μαγικές επωδές (κάνει ξόρκια) εναντίον τού πλησίον του με σχήματα και λόγια για να προσελκύσει το θύμα του κοντά του και να το κάνει ό,τι θέλει, όπως ακριβώς εκείνοι που προσελκύουν τα φίδια με ξόρκια από τα βάθη της γης, για να τα θηρεύσουν· φαρμακός λέγεται αυτός που φράσσει το νου τού πλησίον και τον εμποδίζει να προσεύχεται και τον αποσπά από κάθε κατά Θεόν βιοτή, όπως εκείνοι που δηλητηριάζουν τα σώματα με ισχυρά δηλητήρια και τα θανατώνουν.
Βλέπετε, παιδιά μου, δούλοι του Χριστού, από ποια ψυχοφθόρα παραδείγματα επηρεάζεται ο ταλαίπωρος νους της ταπεινής γενιάς μας; Και αυτό οφείλεται στο ότι παριστάμεθα την ώρα της προσευχής σαν σε παίγνιο ενώπιον του Θεού και σαν σε παράταξη εναντίον του πλησίον, και το πιο φοβερό και το γεμάτο φρίκη, ότι εξαιτίας μας βλασφημείται έτσι το όνομα του Θεού. Όταν, δηλαδή, μπαίνει κανείς στην εκκλησία και αντί, όπως είπε ο άγιος απόστολος, να ελέγχεται από όλους (Α’ Κορ. 14:24) και αφού πέσει και προσκυνήσει το Θεό να λέγει, ότι πράγματι ο Θεός είναι μέσα μας, μάλλον δεν θα διστάσει να πει, ότι οι άνθρωποι αυτοί δεν φοβήθηκαν το Θεό, αλλά πλέκουν μέσα τους πονηρά διαβούλια και κάνουν μάλλον παιχνίδι αντί για λειτουργία. Και θα σκανδαλισθούν από μας, όσοι μας βλέπουν, έτσι άφοβα και χωρίς ευλάβεια να λυμαίνουμε και να ψάλλουμε ζαλισμένα την αγία ψαλμωδία, σαν άτακτη καταιγίδα, μπροστά στο Θεό, είτε με σχήματα, είτε με βρυχηθμούς, είτε με εμπαιγμούς.
Και να γνωρίζετε, αγαπητοί μου αδελφοί, ότι ενώ μπαίνουμε στο ιατρείο για να μας θεραπεύσει ο Θεός από τα φοβερά παραπτώματα που κάναμε και να μας καθαρίσει από τα πάθη, εκεί μάλλον, εννοώ στην εκκλησία, τραυματίζουμε ο ένας τον άλλο περισσότερο από τους έξω, χωρίς φόβο και χωρίς ευλάβεια, με το να πολεμάμε και να πολεμούμεθα, να δαγκώνουμε και να δαγκωνόμαστε· και φοβούμαι, όπως λέγει ο θείος λόγος, μήπως καταστρέψουμε ο ένας τον άλλο.
Από το βιβλίο: Ο όσιος Γεώργιος ο Χοζεβίτης. Έκδοση «Ενωμένη Ρωμηοσύνη» 2016, σελ. 113.
