«πας όστις με ομολογήσει ενώπιον των ανθρώπων…»
Οι Άγιοι Πάντες, που εορτάζουμε σήμερα, είναι το αποτέλεσμα της Πεντηκοστής, της έλευσης του Παρακλήτου στον κόσμο. Ταυτόχρονα, όμως, είναι, λόγω της ένωσής τους με τον Θεό, και οι ίδιοι Πεντηκοστή, αντανακλούν το φως του Χριστού στον κόσμο, είναι μία αβίαστη ομολογία της αληθινής πίστης.
Μερικές ψυχές σε κάθε γενεά είναι μόνιμα και διαρκώς ενωμένες με τον Θεό. Αυτοί είναι οι Άγιοι. Ο άγιος Σεραφείμ του Σαρώφ έλεγε: «Σώσε τον εαυτό σου και θα σώσεις άλλους χίλιους γύρω σου». Δηλαδή, γίνε εσύ κατοικητήριο του Αγίου Πνεύματος και η άκτιστη χάρις που θα σε καλύπτει θα αλλοιώσει τις ψυχές όσων σε περιβάλλουν. Πράγματι, η χάρις του Αγίου Πνεύματος, αν και αόρατη, πληροφορεί τις ψυχές των ανθρώπων για την παρουσία της. Οι Άγιοι είναι το ζωντανό Ευαγγέλιο, είναι η απόδειξη ότι εάν τηρήσεις τις εντολές του Θεού στην εντέλεια, τότε ο Θεός κατοικεί μέσα σου κατά την αψευδή ρήση του. Δεν μπορείς από μόνος σου να αγιάσεις ασφαλώς, αλλά ο Θεός βλέποντας την προαίρεση καθενός ενεργεί αναλόγως. Η ζωή μας, δηλαδή, είναι μία προσπάθεια να προσελκύσουμε την χάρη του Αγίου Πνεύματος.
Αβίαστη εκδήλωση της αγιότητας είναι η ομολογία του Θεού στους ανθρώπους. Ο Άγιος εκφράζει αυτό που ζει, την παρουσία του Θεού στην ζωή του και όλοι οι λόγοι του στόματός του είναι έκφραση της εμπειρίας του. Ο Άγιος ζει σε μια άλλη κατάσταση και οι ακροατές του γίνονται μέτοχοι σε ένα κόσμο όχι φανταστικά περιγραφόμενο αλλά εμπειρικά εκφραζόμενο. Ο Θεός δεν είναι περιγραφές και καταγραφές σε βιβλία μόνο. Μπορεί να είναι εμπειρία, δεδομένου ότι κοινωνεί με τον κόσμο δια των ακτίστων του ενεργειών. Οι Άγιοι είναι κοινωνοί και της θεοποιού ενέργειας του Θεού και η χάρη τους είναι τελεία. Κατά την έκφραση του Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά: «η ατέλεστος τελειότης των τελείων». Ατέλεστος, ασφαλώς, επειδή μόνο ο Θεός είναι τέλειος.
Όταν, λοιπόν, τιμούμε τους Αγίους τιμούμε την χάρη του Θεού που κατοικεί μέσα τους. Για τον λόγο αυτό τα λείψανα των Αγίων είναι πολλές φορές άφθαρτα και ευωδιάζουν. Αυτό συμβαίνει επειδή στα χοϊκά σώματα των Αγίων εγκατοίκησε ο Θεός και η παρουσία του μαρτυρείται και μετά τον θάνατό τους.
Έχουμε όλοι την πρόσκληση να γίνουμε Άγιοι. Το Ευαγγέλιο αναφέρει: «Άγιοι εστέ ότι άγιος ειμί». Η πορεία του ανθρώπου είναι μία πορεία προς την θέωση. Η πρόσληψη της ανθρώπινης φύσης στην μια υπόσταση του Θεού Λόγου οδοποιεί την δυνατότητα του ανθρώπου να ενωθεί με τον Θεό, να γίνει συγκάθεδρος του Θεού Λόγου, να γίνει κατά χάριν Θεός. Ο Θεός μάς έχει προορίσει για ευλογίες που ο νους δεν φαντάζεται και λόγος δεν μπορεί να τις εκφράσει. Χρειάζεται μόνο η δική μας μικρή, ειλικρινής, ατελής, όμως άδολη προσπάθεια. Εμείς καλύπτουμε ελάχιστη απόσταση και ο Θεός γεφυρώνει το τεράστιο άνοιγμα που χρειάζεται για να συναντηθούμε. Η αγάπη του Θεού προς το πλάσμα του είναι άπειρη και το σχέδιό του δεδομένο για την δυνατότητα θέωσης του ανθρώπου. Θα είναι αποτυχία να μη δεχθούμε την πρόσκληση του Θεού, επειδή η αγάπη προς τον εαυτό μας συσκοτίζει την διάνοιά μας και πράττουμε κατ’ ουσίαν κατά του εαυτού μας.
Χρειάζεται, λοιπόν, άσκηση για την απόκτηση της χάριτος. Η Ορθοδοξία είναι ασκητική και το βίωμά της είναι η τήρηση των εντολών και κάθε μορφής ασκητική προσπάθεια ώστε ο νους να καθυποτάξει το σώμα. Είναι στην ουσία η προσπάθεια να ζήσουμε κατά φύση και όχι παρά φύση, να πραγματώσουμε το «καθ’ ομοίωσιν». Ό,τι φαίνεται ακραίο ή εκζεζητημένο, είναι στην ουσία η προσπάθειά μας να αντιμαχήσουμε με το πνεύμα του κόσμου, να εγκαθιδρύσουμε μέσα στον κόσμο μία άλλη ανάγνωση, την εμπειρία του Θεού.
Από το βιβλίο: Αρχιμανδρίτου Δωροθέου Τζεβελέκα, ΔΙΗΓΗΣΟΜΑΙ ΠΑΝΤΑ ΤΑ ΘΑΥΜΑΣΙΑ ΣΟΥ (η αγάπη του Θεού στα κυριακάτικα Eυαγγέλια). Θεσσαλονίκη 2015
Οι Άγιοι είναι το ζωντανό Ευαγγέλιο – Κυριακή των Αγίων Πάντων
