Πρώτη και κύρια εντολή είναι η αγάπη. Αγάπη Θεού είναι να βγαίνει κανείς από τον εαυτό του. Και η αγάπη προϋποθέτει να έχεις περάσει από μια σειρά άλλων αρετών. Δεν μπορεί να φτάσει κανείς στην αγάπη έξω από την ταπείνωση, τη μετάνοια και την υπακοή· υπακοή στο θέλημα του Θεού. Μόνο τότε φτάνει κανείς στην αγάπη.

Συνήθως οι αγάπες οι ιδιοτελείς καταλήγουν σε μίσος. Αν δεν υπάρχει αγάπη Θεού, η οποία ισορροπεί μέσα μας τα πράγματα – μαλακώνει την ψυχή, την τορνεύει, την ανεβάζει, την ελαφρύνει την ψυχή – όλα τα άλλα είναι – πώς να πούμε; – ψεύτικες και επικίνδυνες αγάπες.

Η αγάπη η αληθινή δεν παθαίνει τίποτε. Να μη μετανιώνουμε, λοιπόν, για την αγάπη που θα δείχνουμε. Αν την εκμεταλλευτεί ο άλλος, δικό του πρόβλημα. Το θέμα είναι τι θα κάνουμε εμείς. Εμείς αγαπούμε ειλικρινά, εμείς δίνουμε την ψυχή μας, είμαστε τακτοποιημένοι ενώπιον του Θεού; Αυτό μετράει. Το τι θα κάνει ο άλλος, δεν είμαστε εμείς που θα το κρίνουμε. Έχουμε τον Θεό μπροστά μας, αυτός αναλαμβάνει τον καθένα.

Όταν ο άλλος καταλαβαίνει ότι αυτό που λες το λες με λίγη εμπάθεια, με λίγα κρατούμενα μέσα σου, με μια διάθεση να τον υποτιμήσεις, να τον ταπεινώσεις, τότε δεν ακούει. Αν μπορούμε να έχουμε αγάπη, και πέτρες μπορούν να λιώσουν, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν υπάρχουν κάποιες εξαιρέσεις. Αλλά το όλο θέμα είναι να μιλήσεις στον άλλο με αγάπη· αγάπη όχι φτιαχτή. Και η αληθινή αγάπη φαίνεται· βγαίνει μέσα από τον άνθρωπο ως βίωμα και σπάζει κόκαλα. Σ’ αυτή την αγάπη μπορεί να φτάσει κανείς, μόνο όταν έχει πολλή συναίσθηση της δικής του αμαρτωλότητος.

Από το βιβλίο: Γερόντισσας Φιλοθέης, Η υπέρβαση του εαυτού μας στην καθημερινή πραγματικότητα. Πανόραμα Θεσσαλονίκης 2022, σελ. 96.

Πρώτη και κύρια εντολή είναι η αγάπη

The post Πρώτη και κύρια εντολή είναι η αγάπη appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

Να δεχόμαστε τον αδελφό έτσι όπως είναι. Αυτό είναι το μυστικό. Έτσι αρχίζει κανείς και ξεμπλοκάρεται και βγαίνει από τη δική του ασφυκτική κατάσταση. Έτσι βοηθάει και τον άλλο να αρχίσει να ξεσφίγγει και τις δικές του αλυσίδες.

Εχθρός μπορεί να είναι ο πλησίον – ο σύζυγος, ο γιος, η κόρη, οι συγγενείς, οι γείτονες, οι συνεργάτες. Αυτοί γίνονται εχθροί μας εξαιτίας των μη σωστών εκδηλώσεών μας και με την όλη δική μας στάση. Αν δηλαδή μέσα μας δεν μπορούμε να αγκαλιάσουμε αυτόν τον άνθρωπο έτσι όπως είναι – όχι αφού διορθωθεί πρώτα και γίνει όπως εμείς θα τον θέλαμε – δεν φτάσαμε ακόμη σε μέτρα, δεν γίναμε έτσι όπως μας θέλει ο Θεός.

Αν δεν καταλάβουμε ότι κάθε άνθρωπος είναι μοναδικός και ανεπανάληπτος – έχει δική του προσωπικότητα, δική του οντότητα, και δεν μπορούμε εμείς να τον αλλάξουμε – θα υποφέρουμε.

Να δεχόμαστε τους συνανθρώπους μας έτσι όπως είναι. Δεν θα τους μάθουμε εμείς το μάθημα· είναι ο Θεός πάνω από μας. Αυτός κάποια συγκεκριμένη στιγμή θα δώσει όλη την ευχέρεια και την ευκαιρία στον καθένα μας να αφυπνισθεί. Θα βρει τον τρόπο να μας αγγίξει όλους στο τέλος, όσοι φυσικά έχουμε καλή διάθεση. Δεν θα αφήσει κανέναν ο Θεός έξω από αυτή την πραγματικότητα, κανέναν που επιθυμεί τη σωτηρία.

Ο αληθινά χριστιανός ποτέ δεν πιστεύει ότι έφτασε σε υψηλά μέτρα. Αντίθετα, πιστεύει ότι είναι ένα τίποτε, και με πολλή συγκατάβαση, ταπείνωση, συμπόνοια, συμμετέχει στην όλη δυσκολία του πλησίον. Συγκαταβαίνει, βλέπει το πρόβλημα του πλησίον και προσπαθεί να κάνει το παν για να τον ειρηνεύσει, να τον βοηθήσει να βγει από το πρόβλημά του.

Να έχουμε την ικανότητα να εντοπίζουμε στον πλησίον – μέσα σε όλα τα άσχημα που βλέπουμε ότι έχει – και κάποια καλά στοιχεία· από εκεί να πιαστούμε. Αυτά είναι ψήγματα χρυσού, έχουν αξία.

Η Εκκλησία είναι το γενικό νοσοκομείο. Μέσα εδώ όλοι είμαστε ασθενείς πάσης φύσεως. Επομένως, έχουμε υποχρέωση ο ένας να στηρίζει τον άλλο, να κατανοεί τον άλλο, να μπαίνει στη θέση του άλλου, και όλοι μαζί να έχουμε στόχο τη θεραπεία της ψυχής μας· θεραπεία που δίνεται δωρεάν τελείως από το πολύ έλεος, τη μεγάλη ευσπλαχνία του Θεού. Αυτήν να νιώσουμε.

Από το βιβλίο: Γερόντισσας Φιλοθέης, Η υπέρβαση του εαυτού μας στην καθημερινή πραγματικότητα. Πανόραμα Θεσσαλονίκης 2022, σελ. 99 (αποσπάσματα).

Ο ένας να στηρίζει τον άλλο

The post Ο ένας να στηρίζει τον άλλο appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

Πήγαιναν οι μάρτυρες στο μαρτύριο· τους σούβλιζαν, τους έκαιγαν, τους έριχναν στα θηρία, αλλά δεν πάθαιναν μέσα τους τίποτε, διότι αγαπούσαν πάρα πολύ τον Χριστό. Και όταν αγαπάει κανείς ειλικρινά τον Χριστό, αγαπάει και την εικόνα του Χριστού, τον άνθρωπο, τον πλησίον, όποιος κι αν είναι αυτός.

Η πρώτη και τελευταία εντολή, που είναι η αγάπη, έχει δύο σκέλη: αγάπη στον Θεό και αγάπη στον πλησίον.

Αν αγαπάει κανείς τον Θεό, θα αγαπάει το θέλημα του Θεού και δεν θα του στοιχίζει τόσο πολύ το να κόβει το δικό του θέλημα. Ο ίδιος θα το διαθέτει, ο ίδιος θα το κόβει, καθώς θα βλέπει ότι δεν είναι συντονισμένος με το θέλημα του Θεού.

Και δεύτερο έρχεται το «αγαπήσεις τον πλησίον σου ως σεαυτόν». Όχι απλώς να τον αγαπούμε τον πλησίον, αλλά να τον αγαπούμε όπως τον εαυτό μας. Για σκεφτείτε τώρα, πόση αγάπη οφείλουμε στον αδελφό, τη στιγμή που εμείς τόσα κρατούμενα έχουμε εσωτερικά εις βάρος του αδελφού, επειδή ακριβώς μας ενόχλησε κάποια στιγμή· έτσι, έχει μαγκωθεί η ψυχή μας και δεν μπορούμε ελεύθερα να πάμε να συνεργαστούμε!

Να έχουμε ψυχή Χριστού. Ξέρετε πόσα θαύματα μπορούν να γίνουν μετά; Θα αλλάξουν αυτά τα θαύματα όλη τη νοοτροπία και τακτική της οικογένειας, όλης της κοινωνικής ομάδος. Πότε; Αν αρχίσουμε έτσι, αν βάλουμε δηλαδή στόχο στη ζωή μας να αγαπούμε τον αδελφό όπως τον εαυτό μας.

Όπως θα θέλαμε να μας συμπεριφερθούν οι άλλοι, να συμπεριφερθούμε και εμείς. Χωρίς να δίνουμε πιστοποιητικά αθώωσης στους άλλους – έχουν και εκείνοι τα προβλήματά τους, τις αρρωστημένες τους καταστάσεις, όπως έχουμε όλοι μας – ας κρίνουμε από τον εαυτό μας: Θα θέλαμε οι άλλοι να μας συμπεριφερθούν έτσι, δηλαδή να μας απορρίψουν, να μας κατακρίνουν, να μας καταδικάσουν;

Από το βιβλίο: Γερόντισσας Φιλοθέης, Η υπέρβαση του εαυτού μας στην καθημερινή πραγματικότητα. Πανόραμα Θεσσαλονίκης 2022, σελ. 94.

Αγάπη στον Θεό και αγάπη στον πλησίον

The post Αγάπη στον Θεό και αγάπη στον πλησίον appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

Διάβασε ο άγιος το βιβλίο του αββά Μάρκου του ασκητού, που του είχε δώσει ο πνευματικός του, και πρόσεξε τη φράση: «Ζητών ωφέλειαν επιμέλησαι της συνειδήσεως και όσα λέγει ποίησον και ευρήσεις ωφέλειαν». Και το πήρε αυτό τοις μετρητοίς και αυτό έκανε. Δηλαδή, καθώς προσευχόταν, πριν πάει να κοιμηθεί, και η συνείδησή του τον πληροφορούσε ότι έχει ακόμη περιθώριο να προσευχηθεί, συνέχιζε να προσεύχεται.

Προσευχόταν, προσευχόταν, και μια μέρα έφτασε να προσεύχεται μέχρι το πρωί που γέμισε το δωμάτιο όλο από χάρη Θεού, από φως Χριστού, γιατί ακριβώς οι εμπειρίες αυτές ήταν αποτέλεσμα της υπακοής που είχε κάνει και της πίστεως που έδειξε· το πήρε τοις μετρητοίς. Βέβαια, μετά δεν τον άφησε σ’ αυτή την κατάσταση της χάριτος ο Θεός, γιατί όλοι πρέπει να πειραστούμε, και όλοι οι άγιοι δεν γεννήθηκαν άγιοι· και αυτοί πέρασαν πάρα πολλούς πειρασμούς, πολλές δυσκολίες, εκεί δοκιμάστηκε η πίστη τους, γι’ αυτό μας άφησαν τα βιώματά τους ως πείρα της Εκκλησίας, για να μπορούμε και εμείς ανάλογα να βαδίζουμε στα ίχνη τους. Και μετά, λέει, αφού πίστεψε τόσο πολύ και απέκτησε όλες αυτές τις εμπειρίες της αλήθειας (και φυσικά το Φως του Χριστού φέρνει την αλήθεια μέσα από τον Θεό), μετά γεννήθηκε η ελπίδα.

Και φύτεψε, λέει, ο άγιος την ελπίδα στο δέντρο της πίστεως, σαν να ήταν η πίστη μια γλάστρα και μέσα εκεί φύτεψε την ελπίδα. Αλλά η ελπίδα για να αυξηθεί, έπρεπε να ποτιστεί, και ποτίστηκε με τη μετάνοια και τα δάκρυά του. Αυτά τα γράφει ο ίδιος εκεί στη δεύτερη “Ευχαριστία”. Η μετάνοια δηλαδή σαν να ήταν το νεράκι το δροσερό που αύξησε την ελπίδα· γιατί σε όποιον πιστεύει, ξέρετε, χαρακτηριστικό γνώρισμα είναι η ελπίδα. Δεν μπορεί να πιστεύει κανείς και να είναι βουλιαγμένος στην απελπισία του και στη μελαγχολία του· αυτός πιστεύει στον εαυτό του μόνο. Αδιαφορεί για την ύπαρξη του Θεού, αδιαφορεί για την αγάπη του Θεού και πάει, ο καημένος, να τα βγάλει μόνος του πέρα· και καθώς προσπαθεί, προσπαθεί και δεν καταφέρνει τίποτε, στο τέλος μελαγχολεί και βουλιάζει.

Σκεφτείτε τώρα, χριστιανός βαπτισμένος να μην ελπίζει στον Χριστό και να ελπίζει στα αγαθά του κόσμου αυτού. Δηλαδή από αυτής της πλευράς νομίζω ότι πρέπει πολύ να προβληματιστούμε, όχι λίγο, κατά πόσο αυτή η λίγη, ελάχιστη έστω πίστη μας είναι σωστή, κατά πόσο είναι αληθινή (να μη μιλάμε για πληρότητα), για να μπορεί να μας δώσει ο Θεός και τα υπόλοιπα, τις εμπειρίες που θα ακολουθήσουν. Αλλά, είπαμε, η ελπίδα αυτή ποτίζεται με τη μετάνοια. Κακά τα ψέματα: χριστιανός χωρίς μετάνοια δεν νομίζω να μπορεί να σταθεί, και η μετάνοια προϋποθέτει πόνο, πόνο ακριβώς για την αμαρτία.

Αν κανείς δεν έχει συναίσθηση του πόσο αμαρτωλός είναι, δεν μπορεί να μετανοήσει, δεν μπορεί να καταλάβει τι είναι η μετάνοια, ενώ όταν μέσα του βαθιά-βαθιά τον απασχολεί το θέμα αυτό της αμαρτωλότητος, τότε το καταλαβαίνει. Να τονίσουμε ακόμη μια φορά ότι δεν φοβάται ο Θεός την αμαρτία – πολλές φορές το έλεγε ο πάτερ Συμεών –, ο Θεός φοβάται την αμετανοησία. Η αμαρτία ούτως ή άλλως είναι δεδομένη, ξέρει ο Θεός πόσο αδύναμοι και πόσο αμαρτωλοί άνθρωποι είμαστε, αλλά θέλει μετάνοια, ανά πάσαν στιγμήν. Έπεσες; να σηκωθείς· παρασύρθηκες; να απαγκιστρωθείς. Αυτή είναι η τακτική του κατά Θεόν αγωνιστού ανθρώπου: να αγωνίζεται θετικά, συνεχώς να φεύγει από την αρνητική θέση και να περνάει στη θετική. Γιατί σε όλη αυτή εδώ την πορεία, εκτός από τον εαυτό μας τον αμαρτωλό και βεβαρημένο, το δεύτερο εμπόδιο είναι ο διάβολος, αλλά και αυτός πάει να εκφοβίσει απλώς τον άνθρωπο. Στο τέλος-τέλος, ο εαυτός μας είναι ο πρώτος εχθρός· ο διάβολος δεν κάνει τίποτε, αν τον περιφρονήσουμε.

Από το βιβλίο: Φιλοθέης μοναχής, Προσεγγίζοντας τη διδαχή του πατρός Συμεών. Συνάξεις κυριών. Πανόραμα Θεσσαλονίκης 2016, σελ. 63 (αποσπάσματα).

Πίστη και ελπίδα

The post Πίστη και ελπίδα appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.