Τι σημαίνει να προσευχόμαστε αδιάκοπα;

Δεν έχουμε και εμείς τις δικές μας βιοτικές φροντίδες, είναι δυνατόν να ασχολούμαστε μόνο με προσευχή; Η εντολή αυτή φαίνεται απραγματοποίητη. Και όμως είναι εφικτή και εφαρμόσιμη, διότι τίποτα το ανέφικτο δεν ζητά από μας ο Κύριος Ιησούς Χριστός.

Πώς όμως μπορούμε να εφαρμόσουμε στη ζωή μας αυτή την εντολή που ισχύει για όλους τους χριστιανούς; Το να προσευχόμαστε αδιάκοπα δεν σημαίνει μόνο να διαβάζουμε τις ευχές, να κάνουμε γονυκλισίες και να πηγαίνουμε στην εκκλησία. Δεν είναι έτσι τα πράγματα. Να προσευχόμαστε αδιάκοπα μπορούμε πάντα και όπου και να βρισκόμαστε. Το μόνο που χρειαζόμαστε είναι να έχει η καρδιά μας διάθεση για προσευχή. Να είναι ταπεινή και να θρηνεί αδιάκοπα την αναξιότητα και την αμαρτωλότητά της. Γεμάτη φόβο μπροστά στη μεγαλοσύνη του Θεού, τον Οποίον προσβάλλουμε με τις αμαρτίες μας. Αν τέτοια θα είναι η καρδιά μας, τότε πάντα θα είμαστε προσευχόμενοι και στη δουλειά και στο σπίτι. Θα είμαστε προσευχόμενοι ακόμα και τότε, όταν κληθούμε να δώσουμε λόγο σ’ αυτούς που έχουν στα χέρια τους εξουσία. Και στεκόμενοι μπροστά στην πόρτα τους θα στέλνουμε τις σιωπηλές μας κραυγές στον Θεό, παρακαλώντας Τον να μας προστατέψει.

Σε κάθε μας έργο μπορούμε να προσευχόμαστε, μόνο να υπάρχει διάθεση για προσευχή, να ποθεί η καρδιά μας τον Κύριο και τότε η εντολή που μας έδωσε ο απόστολος μπορεί εύκολα να πραγματοποιηθεί.

Εμείς δεν είμαστε και τόσο πολύ απασχολημένοι σε σύγκριση με τον προφήτη Δαβίδ. Αυτός ήταν βασιλιάς του Ισραήλ και από το πρωί έως το βράδυ ασχολιόταν με κρατικές υποθέσεις φροντίζοντας τον δικό του λαό. Άραγε είχε χρόνο για προσευχή; θα ρωτούσε κανείς με απορία. Και όμως κοιτάξτε πώς προσευχόταν: «Εγενήθη τα δάκρυά μου εμοί άρτος ημέρας και νυκτός» (ψαλ. 41:4). Ο προφήτης πάντα έχυνε δάκρυα, τα οποία ήταν γι’ αυτόν σαν το ψωμί. Μέρα νύχτα ικέτευε τον Θεό με προσευχές και δεήσεις, έγραψε πλήθος ψαλμών που όλοι τους είναι προσευχές στον Θεό. «Εκοπίασα εν τω στεναγμώ μου, λούσω καθ’ εκάστην νύκτα την κλίνην μου» (ψαλ. 6:7). Τέτοια ήταν η προσευχή του, ακόμα και ξαπλωμένος στο κρεβάτι έβρεχε το προσκέφαλο με ποτάμια δακρύων…

Είναι δυνατόν εμείς που είμαστε λιγότερο απασχολημένοι να μη βρίσκουμε χρόνο να φέρουμε με την προσευχή τις θλίψεις μας στον Θεό και να χύσουμε ενώπιόν Του τα δάκρυά μας; Δεν πρέπει να προσευχόμαστε μόνο με προκαθορισμένες ευχές, αλλά από το περίσσευμα της καρδιάς πρέπει να μιλάει το στόμα. Πρέπει σιωπηλά, μέσα από την καρδιά να απευθύνουμε στον Θεό τις ευχές μας, όπως το έκανε η Άννα η μητέρα του προφήτη Σαμουήλ. Αυτή ήταν στείρα και το πράγμα αυτό της προκαλούσε μεγάλη θλίψη και πόνο, ήθελε πάρα πολύ να έχει παιδί. Και πήγε μια μέρα στην Ιερουσαλήμ να προσευχηθεί στον ναό. Στεκόταν γονατισμένη και παρακαλούσε τον Θεό να της χαρίσει παιδί. Και έδωσε όρκο να το αφιερώσει στον Κύριο. Προσευχόταν χωρίς να ανοίγει το στόμα, μόνο ελαφρά κουνούσε τα χείλη. Η καρδιά της βοούσε στον Θεό και Τον παρακαλούσε με πόνο. Δεν προσευχόταν με λέξεις αλλά με στεναγμούς της καρδιάς.

Έτσι προσευχόταν και ο προφήτης του Θεού Μωυσής όταν παρακαλούσε τον Κύριο να μην τιμωρήσει τον λαό του. Το στόμα του ήταν κλειστό και αυτός προσευχόταν με την καρδιά στον Θεό. Αλλά και τα χείλη του ακόμα ήταν ακίνητα, και όμως ο Θεός του είπε: «Τι βοάς προς με;» (Εξ. 14:15). Ο Μωυσής δεν μιλούσε, αλλά η προσευχή του ανέβαινε στον Θεό και ήταν σαν μια κραυγή γεμάτη θλίψη και πόνο που έβγαινε από τα βάθη της δικής του καρδιάς.

Βλέπετε πώς μπορεί ο άνθρωπος να προσεύχεται; Η ουσία της προσευχής είναι να παραδιδόμαστε ολοκληρωτικά, με όλη την καρδιά μας, να ικετεύουμε τον Θεό, και η προσευχή να είναι γεμάτη πίστη και ακράδαντη ελπίδα. Έτσι όμως προσεύχεται η πλειοψηφία των ανθρώπων; Ασφαλώς όχι. Η δική μας προσευχή είναι μόνο επανάληψη κάποιων λέξεων, που έχουμε αποστηθίσει, και ενώ τα διαβάζουμε, το πνεύμα μας δεν προσεύχεται, αλλά τα επαναλαμβάνουμε μηχανικά, χωρίς να σκεφτόμαστε αυτά που ζητούμε. Εμείς οι ίδιοι δεν ακούμε τις προσευχές μας· και αν δεν τις ακούμε εμείς, τότε πώς θέλουμε ο Θεός να ακούσει αυτά που ζητούμε;

Από το βιβλίο: Αγίου Λουκά Αρχιεπισκόπου Κριμαίας, Λόγοι και ομιλίες, τόμος Γ’. Εκδόσεις «Ορθόδοξος Κυψέλη», Θεσσαλονίκη 2003.

Προσευχή γεμάτη πίστη και ακράδαντη ελπίδα

The post Προσευχή γεμάτη πίστη και ακράδαντη ελπίδα appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

Προτού να φθάσει αυτός στην πόρτα, του ανοίγεις· προτού να πέσει να προσκυνήσει αυτός, του προσφέρεις το χέρι· προτού να χύσει αυτός δάκρυα, ρίχνεις επάνω του τους οικτιρμούς σου, και σαν έμπορο, που ήρθε στην πατρίδα του με πλούτο πολύ, έτσι δέχεσαι αυτόν που πλησιάζει με όλη την ψυχή του· διότι ποθείς να δεις τη μετάνοια, και επιθυμείς να δεις τα δάκρυα, και χαίρεσαι για την προθυμία των δούλων σου που αγωνίζονται να βρουν την καθαρότητα.

Αλλά επειδή δεν είναι δυνατό να αγοράσει κανείς τις θεραπείες της χάρης σου, Κύριε, και επειδή τις χορηγείς αυτές με τα δάκρυα, χωρίς αντάλλαγμα, χάρισε σ’ εμένα τον ανάξιο δούλο σου δάκρυα, ώστε με φωτισμό και πόθο και πίστη να παρακαλώ την ασύλληπτη από το νου αγαθότητά σου, για να θεραπευθώ από τα κρυφά τραύματά μου. Δείξε λοιπόν στα μέλη μου την πολλή ευσπλαχνία σου, εύσπλαχνε γιατρέ, και κάνε άσπιλα τα τραύματά μου, και θα φανεί η ευσπλαχνία σου, σ’ εμένα τον ταλαίπωρο. Απάλλαξέ με από τις τιμωρίες που μου πρέπουν. Απάλλαξέ με, Κύριε, από την πίεση των αόρατων εχθρών, και ας κηρυχθεί η χάρη σου, διότι αυτή με έσωσε. Ας κηρυχθεί η χάρη σου, όπως πάντοτε και σε άλλα μέρη σε αμέτρητους ράθυμους σαν εμένα.

Μοιάζει, Δέσποτα, ο άρρωστος νους μας με νεοφυτεμένο δένδρο, που χρειάζεται διαρκώς τη δροσιά του νερού. Έτσι και ο νους μας που είναι άρρωστος, έχει ανάγκη αδιάκοπα από τη χάρη σου και από το φωτισμό σου. Θεράπευσέ με, Κύριε, και θα θεραπευθώ. Αν όμως έδειξα και συνεχίζω να δείχνω ανυπακοή ως άνθρωπος γήινος, εσύ που γέμισες τις στάμνες με την ευλογία σου, γέμισε και την καρδιά μου με τη χάρη σου και την αγαθοσύνη σου.

Η σπλαχνική μητέρα, Κύριε, και αν ακόμη καταφρονείται από το βρέφος της, δεν θα αδιαφορήσει γι’ αυτό, διότι νικιέται από την ευσπλαχνία της. Η ευσπλαχνία του πτηνού χύνεται επάνω στα μικρά του, και κάθε ώρα τα επισκέπτεται, και τα φέρνει τροφή, και κοπιάζει για να τα ταΐσει. Έτσι και η δική σου ευσπλαχνία θα υποχωρήσει στην αγαθότητα της φύσης σου, ώστε να ελεήσει αυτούς που σε επικαλούνται με όλη τους την ψυχή.

Εκείνα βέβαια, επειδή δεν έχουν λογικό, δεν οδηγούνται σε κρίση, εγώ όμως ο ταλαίπωρος, που αμαρτάνω ενσυνείδητα, ξέρω ότι θα κριθώ. Πέφτω λοιπόν στους οικτιρμούς σου και παρακαλώ, Υιέ του Θεού μονογενή, να με επισκέπτεται κάθε ώρα η χάρη σου, και να γίνει αυτή για μένα φωτισμός και καταφύγιο και δύναμη, ώστε και εκεί, στη φοβερή ώρα της δίκης, να σκεπασθώ κάτω από τις φτερούγες της, και να σταθώ στα δεξιά σου μαζί μ’ αυτούς που αγωνίσθηκαν σωστά και σε ευαρέστησαν, αφού ελεηθώ από τη χάρη σου, αφού σωθώ με την ευσπλαχνία σου, δοξάζοντας και ευλογώντας την απειροδύναμη αγαθότητά σου, στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.

Όλα εσύ τα δημιούργησες, Κύριε· αλλά εκείνα βέβαια δεν περνούν από κρίση, εγώ όμως θα καταδικασθώ και για αργό λόγο και για πονηρούς λογισμούς και για την ίδια την επιθυμία. Εγώ επίσης, μόλις ξαφνικά επιτεθεί σ’ εμένα κάποια ηδονή, αμέσως τα ξεχνώ όλα μαζί, και σαν να κυριεύθηκα από παραφροσύνη, υπηρετώ σε όλα την κακία· γίνομαι δηλαδή κενόδοξος, οργίλος, χαύνος, οκνηρός, υπερήφανος, γαστρίμαργος, φιλήδονος, ρυπαρός. Κάθε ώρα βαδίζω μέσα στην πλάνη και δεν το καταλαβαίνω.

Η παρουσία της χάρης σου, φιλάνθρωπε Κύριε, προσφέρει γλυκύτητα, ησυχία, κατάνυξη. Ω φιλάνθρωπε Κύριε, υπεράγαθε, είτε θέλω είτε δε θέλω, σώσε με χάρη στην πολλή σου αγαθότητα.

Από το βιβλίο: Οσίου Εφραίμ του Σύρου Έργα, τ. ΣΤ’, “Προσευχές”. Εκδόσεις «Το Περιβόλι της Παναγίας», Θεσσαλονίκη 1998, σελ. 341.

Είτε θέλω είτε δε θέλω, Κύριε, σώσε με

The post Είτε θέλω είτε δε θέλω, Κύριε, σώσε με appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

Και πολλοί Πατέρες, προχωρημένοι πνευματικά στο Άγιον Όρος κυρίως στα σπίτια ή στην έρημο περισσότερο, μόνο στην Λειτουργία πηγαίνουν, για να κοινωνήσουν. Όλες τις άλλες Ακολουθίες τις κάνουν με το κομποσχοίνι. Όταν λέμε με το κομποσχοίνι, εννοούμε ότι λένε συνεχώς την ευχή «Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με. Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με». Και είναι αυτοί και ο Θεός. Έχουν μια πραγματικά συνεχή επικοινωνία με τον Θεό.

Και είδα κάποιον τέτοιον Πατέρα, που ζούσε αυτή την προσευχή. Ήταν στα Καρούλια. Έχει χρόνια πια, «κοιμήθηκε». Επιμέναμε πολύ, χτυπούσαμε την πόρτα, θέλαμε να τον δούμε. Αυτός, φαίνεται, έκανε προσευχή μέσα. Δεν μας είπε τίποτε, αλλά φάνηκε ότι προσευχόταν. Βγήκε έξω. Είχε δάκρυα στα μάτια του και έλαμπε το πρόσωπό του! Πολλή γαλήνη! Ήταν πολύ φωτεινός! Ναι, όταν τον είδαμε, δεν χορταίναμε να τον βλέπουμε. Δεν θέλαμε τίποτε άλλο. Να τον βλέπουμε μόνο θέλαμε. Και δεν μας είπε πολλά λόγια. Αλλά φύγαμε πετώντας από εκεί. Ήμασταν και παιδιά τότε. Μέσα στα βράχια στα Καρούλια πετούσαμε κυριολεκτικά (όσοι πήγαν στα Καρούλια ξέρουν), γιατί σταθήκαμε λίγο κοντά σε έναν άνθρωπο, που έζησε την προσευχή. Και αυτός δεν έκανε άλλη προσευχή, μόνο με το κομποσχοίνι «Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με». Ούτε βιβλία διάβαζε ούτε τίποτε. Αυτή την ευχή έκανε.

Αυτές οι λίγες λέξεις μάς βοηθούν να συγκεντρώσουμε τον νου μας και να σκεφτόμαστε μόνο τον Θεό, γιατί μεγάλη αδυναμία στην προσευχή είναι ο διασκορπισμός, να λες δηλαδή λόγια και να σκέφτεσαι άλλα. Να, θα έχετε προσέξει, όσοι διαβάζετε το Απόδειπνο, ότι πολλές φορές λέμε το «Πιστεύω» και μερικά χωρία από το «Πιστεύω» νομίζουμε ότι δεν τα είπαμε. Ή μέσα στην Εκκλησία τις Κυριακές, τις γιορτές, σκέφτεσαι και λες· «αυτό το είπαν;». Το άκουσες. Αλλά ήσουν αλλού. Το είπαν; Νομίζουμε ότι δεν το είπαν. Ναι, γιατί σωματικά μόνο βρισκόμασταν· η σκέψη μας είχε «πάει περίπατο». Άρα δεν μπορούμε έτσι να νιώσουμε την προσευχή, να ζήσουμε την προσευχή. Αλλά είπε κάτι ο όσιος Παΐσιος σε μια ψυχούλα που έκανε την ερώτηση: «Καλά, Πάτερ μου, εγώ έβγαλα το Δημοτικό. Δεν καταλαβαίνω». «Δεν καταλαβαίνεις; Ακούς την λέξη Παναγία μέσα στο τροπάριο», του είπε, «να σκέφτεσαι την Παναγία Θεοτόκο. Ακούς την λέξη Χριστός, να σκέφτεσαι τον Χριστό συνεχώς. Ακούς την λέξη Άγιος, να σκέφτεσαι τον Άγιο, τους Αγίους».

Και πραγματικά όταν έτσι κάνεις, το έχω προσέξει… Όταν ένα τροπάριο αναφέρεται στην Παναγία και όταν ακούγοντας κανείς την λέξη Παναγία, σκέφτεται την Παναγία, απλούστατα το μυαλό του είναι στην Παναγία, επικοινωνεί με την Παναγία. Ή είναι στον Χριστό, είναι στον Άγιο. Κάνει ό,τι κάνει και ο άλλος που καταλαβαίνει τα λόγια. Και μπορεί έτσι και προσεύχεται. Δεν σκέφτεται άλλα αντί άλλων, δεν ρεμβάζει, δεν διασκορπίζεται. Εάν όμως κάποιον τον αναπαύει η ατομική προσευχή, να την κάνει. Αλλά να προσπαθούμε να ζούμε και τις προσευχές της Εκκλησίας. Γιατί, όταν πραγματικά τις ζούμε, τότε δεν θα χρειάζεται να έχουμε ατομική προσευχή. Γιατί αυτή η προσευχή της Εκκλησίας θα είναι δικιά μας προσευχή.

Από το βιβλίο: ΟΜΙΛΙΕΣ ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ Α’, Ιερόν Ησυχαστήριον “Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος”, Μεταμόρφωσις Χαλκιδικής 2020, σελ. 96.

Ο διασκορπισμός στην προσευχή

The post Ο διασκορπισμός στην προσευχή appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

Για επιχειρείστε το! Δύσκολο πράγμα. Αγώνας αιματηρός. Και όποιος το επιτύχει ας το μάθει και σε μας.

Εύκολο πράγμα… Διαφωνεί κάθετα ο όσιος Αγάθων. Δύσκολο πράγμα! Λέει ο αββάς: «Δεν υπάρχει άλλος κάματος όπως να προσευχηθείς στον Θεό, γιατί πάντοτε όταν θέλει ο άνθρωπος να προσευχηθεί, ο εχθροί θέλουν να τον ανακόψουν, γιατί γνωρίζουν ότι από πουθενά δεν εμποδίζονται, παρά από το να προσευχηθείς στον Θεό… Το να προσευχηθείς χρειάζεται αγώνα μέχρι τελευταίας αναπνοής» (Γεροντικό 9).

Ο αββάς Ζωσιμάς παρουσιάζεται πιο εφεκτικός και παρηγορητικός: «Το να προσευχηθούμε με βία και με υπομονή γεννάει το να προσευχηθούμε καθαρά [αφοσιωμένα] και με ανάπαυση. Και το μεν, με βία [να προσευχηθούμε, είναι] της προαιρέσεώς [μας], το δε με ανάπαυση, [είναι] της χάριτος» (Μέγα Γεροντικό Πανοράματος Α’ σελ. 200).

Δεν είναι καθόλου εύκολη αυτή η μικρή πρόταση, η ευχή. Όταν την αρχίζουμε, ο νους μας φεύγει πέρα-δώθε. Όπως μας φανέρωσε ο άγιος Αγάθων, οι δαίμονες εξουδετερώνονται από την προσευχή, ώστε κάνουν το παν ν’ αποσπάσουν τον νου και την καρδιά μας. Μας φέρνουν τον λεγόμενο «μετεωρισμό» του νου, την περιπλάνησή του. Και σε χειρότερη βαθμίδα, σκάλα προς τα κάτω, σε αμαρτωλές σκέψεις και επιθυμίες και μίση. Στην ώρα της προσευχής θυμόμαστε προβλήματα και καταστάσεις από καιρό, που έρχονται και ζητούν πιεστικά λύσεις και αντιμετωπίσεις. Πολλές φορές, τότε βρίσκουμε τις καλύτερες και φαεινότερες λύσεις – μας τις σερβίρει ο σκοτεινός σατανάς με το «στανιό». Ακόμα γίνονται πράγματα στον χώρο μας, που διασπούν την προσοχή μας. Χίλιες δυο δυσκολίες. Ο διάβολος φέρνει τα εμπόδια επειδή τον ζεματίζει το όνομα του Ιησού μας.

Εξηγεί ο Ιωάννης ο Καρπάθιος με μια παρομοίωση: «Όπως τον σίδηρο τον κάνει αψηλάφητο η ένωση με τη φωτιά, έτσι οι πυκνές προσευχές παρασκευάζουν τον νου δυνατότερο στον πόλεμο του εχθρού. Για τούτο πάση δυνάμει προσπαθούν [οι δαίμονες] να μας εμβάλλουν οκνηρία στην προσπάθεια της προσευχής, γνωρίζοντάς την ως επίβουλο μεν των εαυτών τους, υπέρμαχο δε του νου [μας]» (Κεφάλαια Παραμυθητικά 76).

Η φλογερή προσευχή ατσαλώνει τον νου κατά των αντικειμένων αφ’ ενός, ενώ αφ’ ετέρου αυτοί δεν τολμούν να τον αγγίξουν, οπότε ούτε και οι μηχανορραφίες τους κατά της προσευχής. Αληθινά, ο χριστιανός που ανάβει την ευχή – και ανάβεται από την ευχή – γίνεται πυρακτωμένο σίδερο.

Ιερομόναχος Ιουστίνος

Αγώνας στην ευχή «Κύριε Ιησού Χριστέ…»

The post Αγώνας στην ευχή «Κύριε Ιησού Χριστέ…» appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.