O ύμνος αυτός είναι τελευταίος της ακολουθίας του Ακαθίστου. Είναι ένα από τα ωραιότερα εγκώμια της Παρθένου Μαρίας, αλλά και το αθάνατο εγκώμιο της παρθενίας. Είναι ακόμη ο έμμεσος έλεγχος όσων εγκατέλειψαν τα διδάγματα του Ευαγγελίου και ως χοίροι κυλιούνται στο τέλμα των αισχροτάτων παθών και ηδονών.

Μας λέει, ότι ο αρχάγγελος Γαβριήλ κατέβηκε από τα ουράνια και στάθηκε με θαυμασμό μπροστά στην Παρθένο. Τι εθαύμασε; Το κάλλος, την ωραιότητα της παρθενίας.

Το κάλλος είναι δύο ειδών. Έχουμε κάλλος φυσικό, και κάλλος υπερφυσικό. Έχουμε κάλλος σωματικό, και κάλλος πνευματικό.

Το σωματικό κάλλος είναι η αρμονία, η τάξη, η συμμετρία που υπάρχει στα αρχαία αγάλματα. Είναι επίσης η τάξη και η αρμονία που υπάρχει στα έμψυχα αγάλματα, όπως είναι οι ωραίες γυναίκες και οι ωραίοι άνδρες.

Λυτό όμως το κάλλος είναι μικρής αξίας. Γιατί μικρής; Πρώτον, διότι είναι φθαρτό.

Ήρθε στη μητρόπολη μία γριά 85 ετών με το μπαστουνάκι. Το κεφάλι της από το σκύψιμο άγγιζε τα σκαλοπάτια. Την έβαλα να καθίσει. Βγάζει μια φωτογραφία και μου τη δείχνει. Ήταν μια ωραιότατη κοπέλα.

– Είναι η εγγονή σου; ρώτησα.

– Ποια εγγονή μου· εγώ είμαι. Πριν από 60 χρόνια δεν υπήρχε άλλη ωραιότερη. Τώρα κατάντησα έτσι…

Και δεν είναι μόνο φθαρτό το κάλλος αυτό· είναι και επιζήμιο. Εξαιτίας του γυναικείου κάλλους δημιουργούνται ζηλοτυπίες, φόνοι, διαζύγια, οικογενειακά δράματα, παγκόσμιοι πόλεμοι και συρράξεις. H ωραία Ελένη της αρχαίας Ελλάδος έγινε αιτία του Τρωικού πολέμου. Και η Κλεοπάτρα, με τα κάλλη της, έγινε το μήλο της έριδος, ένεκα του οποίου διασπάσθηκε η Ρωμαϊκή αυτοκρατορία…

Ανοίξτε το βιβλίο των Παροιμιών (11:22)· Το κάλλος, μας λέει, πρέπει να συνοδεύεται απαραιτήτως από την αρετή. Πάρτε – επιτρέψτε μου τη λέξη, δεν είναι δική μου, τη λέει η αγία Γραφή –, πάρτε ένα χοίρο, μια γουρούνα. Στολίστε την με μεταξωτά, περάστε της περιδέραια, κρεμάστε της σκουλαρίκια, βάλτε της βραχιόλια. Έχει καμιά αξία η γουρούνα; Μόλις τα φορέσει αυτά, έτσι όπως είναι, θα πέσει μέσα στη λάσπη. Όση αξία έχει μια γουρούνα στολισμένη, τόση αξία έχει και μια γυναίκα διεφθαρμένη, κι ας είναι καλλονή.

Θέλετε ένα ακόμη παράδειγμα από τις διδαχές του αγίου Κοσμά; Περπατούσαν, μας λέει, δύο κάποτε στο δρόμο. O ένας ήταν ασκητής, και ο άλλος ήταν άγγελος. O ασκητής δεν τον κατάλαβε τον άγγελο· τον πέρασε για έναν ωραίο νέο. Περνώντας από μια χαράδρα βρίσκουν ένα σκύλο ψόφιο που βρωμούσε. O ασκητής έπιασε τη μύτη του· ο άγγελος τίποτε. Προχωρούν παραπάνω, συναντούν ένα βόδι ψόφιο. O ασκητής έπιασε πάλι τη μύτη του· ο άγγελος όχι. Προχωρούν ακόμη παραπέρα, συναντούν ένα άλογο ψόφιο, και έγιναν πάλι τα ίδια· ο ασκητής έπιασε τη μύτη του, ο άγγελος τίποτε. Προχωρούν παραπέρα και να, έβγαινε από την πόλη μια ωραιότατη γυναίκα. Έλαμπε εξωτερικά, φορούσε μεταξωτά, και τα βραχιόλια της κουδούνιζαν. O ασκητής τέντωσε τα μάτια του και την κοίταζε. O άγγελος έπιασε τη μύτη του.

– Μα τι είσαι συ; ρώτησε ο ασκητής. Όταν περνούσαμε από τα ψοφίμια που βρωμούσαν δεν έπιανες τη μύτη σου, τώρα σ’ αυτή την καλλονή, που κ’ εμένα του ασκητή συγκλονίζει το είναι μου, εσύ πιάνεις τη μύτη σου;

– Α, του απαντά, εγώ είμαι άγγελος. Και ήρθα να σε διδάξω, ότι δεν υπάρχει χειρότερο πράγμα από το κάλλος, όταν αυτό σκεπάζει βρωμιές. Αυτή η γυναίκα, που είναι εξωτερικά ωραιότατη, εσωτερικά είναι βρώμα και δυσωδία· γι’ αυτό έπιασα τη μύτη μου.

Ναι κοπέλα μου, ναι κυρία μου! Οσοδήποτε ωραία και αν είσαι, εάν δεν έχεις εσωτερικό κάλλος, προκαλείς την βδελυγμία αγγέλων και ανθρώπων.

Εκτός όμως από το κάλλος το σωματικό υπάρχει και το αθάνατο και αιώνιο κάλλος, το οποίο δεν φθείρει ο πανδαμάτωρ χρόνος. Και το κάλλος αυτό είναι της αρετής. Είναι η παρθενία. Είναι η αγνότητα των αισθημάτων, της σκέψεως και της καρδιάς.

H δε αγνότητα εσκήνωσε κατ’ εξοχήν στην υπεραγία Θεοτόκο, η οποία ονομάζεται Παρθένος. Και όχι μόνο παρθένος, αλλά αειπάρθενος. H Παναγία ήταν το «ρόδον το αμάραντον», το «κρίνον εν μέσω ακανθών» (Ασμ. 2:2).

Αλλά ας σταματήσουμε εδώ, και ας κάνουμε ένα ερώτημα. Εάν ο αρχάγγελος Γαβριήλ κατέβαινε τώρα στην αμαρτωλή μας γη και ζητούσε κοπέλα, ζητούσε γυναίκα παρθένο, για να της δώσει το σκήπτρο της αγνότητος, θα εύρισκε;…

Θα ήταν πολύ μακρός ο λόγος, αλλά δεν θέλω να σας κουράσω. Γι’ αυτό συντέμνω τον λόγο και λέγω τα εξής ολίγα.

Είναι φρικτή η κατάσταση, όσο δεν φανταζόμουν. Ήταν κάποτε ευλογημένη εποχή, που από τη Μάνη μέχρι τον Έβρο κι από την Κέρκυρα μέχρι την Κύπρο η αγνότης ελατρεύετο και η Ελλάς έκτιζε Παρθενώνες. Δεν είναι αυτό μικρό πράγμα. Έκτιζε Παρθενώνες, για να ακούγεται σ’ όλο τον κόσμο, ότι η Ελλάς εκτιμά την εγκράτεια, τιμά την παρθενία.

Δεν έστησε πάνω στην Ακρόπολη την Αφροδίτη την πάνδημο, την θεά των αισχρών ερώτων, αλλά έκτισε τον Παρθενώνα, για να συμβολίζει την υψίστη αρετή, την οποία εγκωμίαζαν οι αρχαίοι φιλόσοφοί μας· σε μια τέτοια εποχή υπήρχε εγκράτεια. Νέος και νέα ήταν 100% αγνοί. Νέος και νέα ήταν κρυστάλλινα καθαρότατα ποτήρια. Έρχονταν εις γάμον και αισθάνονταν το μεγαλείο του γάμου· και έλεγε ο ένας στον άλλον εκείνο του Σαίξπηρ: «Σε και μόνον, και αιωνίως».

Ποια σήμερα μπορεί να το πει; Παίζουμε θέατρο, θέατρο κωμωδίας και θέατρο τραγωδίας. Έπαυσε πλέον η αγνότητα να αποτελεί απαραίτητο προσόν του γάμου. Και ενώ άλλοτε δημιουργούνταν τεράστια επεισόδια οικογενειακά δι’ έλλειψιν αγνότητος, σήμερον πλέον αποκτήσαμε συνείδηση Δανών, Νορβηγών και άλλων εκφύλων λαών τύπου Σικάγου και Xόλυγουντ.

Εδώ στην περιφέρειά μας υπάρχουν οι προγαμιαίες σχέσεις. Ευθύς μόλις αρραβωνιάζονται, έρχονται σε σαρκικές σχέσεις, και από τις σχέσεις αυτές δημιουργούνται τεράστια οικογενειακά δράματα.

Εξέδωκα εγκυκλίους, εφώναξα, διαμαρτυρήθηκα, και στο τέλος απείλησα – και το εφήρμοσα –, ότι όποιος νέος και νέα, αποδεδειγμένως, έρχεται σε προγαμιαίες σχέσεις, δεν θα στεφανώνεται εδώ μέσα στον Άγιο Παντελεήμονα, αλλά στα εξωκκλήσια. Και αυτή είναι η μικρότερη και η επιεικέστερη ποινή. Αλλά «φωνή βοώντος εν τη ερήμω» η φωνή του επισκόπου Φλωρίνης.

Σήμερα, στον Ακάθιστο ύμνο, είναι γεμάτες οι εκκλησίες απ’ άκρου εις άκρον. Ωραίο θέαμα. Πλήρης ο οίκος του Θεού. Μικροί και μεγάλοι, όλοι ανεξαιρέτως, ευρίσκεσθε εδώ. Και σε λίγο θα ακούσετε· «Την ωραιότητα της παρθενίας σου, και το υπέρλαμπρον το της αγνείας σου…».

Πολύ ωραία! Πόσες φορές θα το ακούσετε; Τέσσερις – πέντε φορές το χρόνο. Και μετά; Μετρήστε· χίλιες φορές, δύο και τρείς χιλιάδες φορές, ακούεται απ’ άκρου εις άκρον, από το αισχρό ραδιόφωνο της πατρίδος και από την αισχρότατη τηλεόραση και από τα θέατρα και τους κινηματογράφους, ακούγεται η… «ωραιότης» της πορνείας, η «ωραιότης» της μοιχείας, η «ωραιότης» πάσης κακίας και διαφθοράς.

Αχ πατρίδα ευλογημένη, πως ήσουν άλλοτε! Διαβάστε τα δημοτικά τραγούδια, που ψάλλανε κάτω στο Μωριά, στην Κρήτη, στα νησιά, πέρα στον Έβρο και στον Πόντο τον αθάνατο. Τα τραγούδια τα δημοτικά ήταν τρόπον τινά μετάφραση του ωραιότατου αυτού ύμνου, που ψάλλουμε στους Χαιρετισμούς· «Την ωραιότητα της παρθενίας σου…».

Υμνούσε ο Έλληνας και η Ελληνίδα την παρθενία. Τώρα τα μπουζούκια, με δύναμη χιλίων δαιμόνων, σπρώχνουν το νέο και τη νέα στην ατιμία και τη διαφθορά.

Μόνο εδώ στην εκκλησία ακούγεται ο έπαινος της παρθενίας. Έξω ακούγονται τα αντίθετα. Και αν νομίζετε ότι τα λέω υπερβολικά, γυρίστε το κουμπί της τηλεοράσεως και του ραδιοφώνου – και έχετε όλοι ραδιόφωνα και τηλεοράσεις, μόνο εγώ δεν έχω και δεν καυχώμαι γι’ αυτό, θα σας πω άλλοτε –, ανοίξτε τα κουμπιά και θα βγει η κοπριά αυτή του διαβόλου· θα μαζευτεί απ’ όλα αυτά τα κέντρα από τα οποία υμνείται η ατιμία και κάθε διαφθορά της ανθρώπινης φύσεως.

Δεν μπορούμε να ψάλλουμε εδώ μέσα «Την ωραιότητα της παρθενίας…», και έξω να λέμε την… «ωραιότητα» της πορνείας και την «ωραιότητα» της ασελγείας. Όχι.

Κινδυνεύει η Ελλάς, η μαρτυρική αυτή χώρα, κινδυνεύει να σαπίσει μέσα στον βόρβορο των αισχρών παθών. Και είμαστε όλοι υπεύθυνοι. Προπαντός δε υπεύθυνοι είμαστε εμείς οι ρασοφόροι, οι οποίοι πρέπει να κηρύξουμε επανάσταση, επανάσταση ηθική, μέσα στο έθνος μας. Αν θέλουμε να σωθεί το έθνος μας, να κλείσουμε τα μπουζούκια και τους αισχρούς ραδιοφωνικούς σταθμούς· γιατί η Εκκλησία έχει δύναμη μεγάλη και δεν μπορεί ν’ ανέχεται αυτά τα αίσχη.

– Απαισιόδοξος είσαι, πάτερ μου;

Όχι δεν είμαι απαισιόδοξος· είμαι γεμάτος αισιοδοξία. Γιατί, παρ’ όλο που σας τα λέω αυτά, η παρθενία δεν εξέλιπε επί του Μακεδονικού εδάφους.

Μπορώ να σας το μαρτυρήσω. Υπάρχουν νέοι παρθένοι, βοσκοί και χωρικοί, αλλά και επιστήμονες. Υπάρχουν νέες παρθένες. Μάλιστα και εδώ στην Φλώρινα και στις άλλες πόλεις και μέσα στην Αθήνα, που είναι γεμάτη βόρβορο, Σόδομα και Γόμορρα. Υπάρχουν νέοι και νέες, φοιτητές, καθηγητές, αγνά παιδιά, επίγειοι άγγελοι. Και οι άγγελοι του ουρανού καταπλήσσονται εμπρός σ’ αυτό το θαύμα.

Υπάρχουν παρθένοι όχι μόνο μέσα στην Ελλάδα, αλλά και στο εξωτερικό, και σ’ αυτό το βρωμερό Παρίσι, που είναι τα Σόδομα του σημερινού κόσμου. «Πάτερ μου», με διαβεβαίωσε κληρικός που σπούδασε στο Παρίσι, «υπάρχει διαφθορά μεγάλη στον Σηκουάνα ποταμό, αλλά υπάρχουν και κρίνα αμόλυντα, υπάρχουν παρθένες Γαλλίδες, Αγγλίδες, Αμερικανίδες».

Όχι, όχι! δεν θα εκλείψει η παρθενία, οσοδήποτε και αν λιγοστεύουν οι παρθένοι νέοι και νέες, οσοδήποτε και εάν διαβάλλεται η παρθενία, εφ’ όσον ανατέλλει ο ήλιος και εφ’ όσον μαρμαίρουν τα άστρα και εφ’ όσον τρέχουν οι ποταμοί οι μεγάλοι και ανθίζουν τα άνθη και εφ’ όσον κελαηδούν αηδόνια, δεν θα παύσει επάνω στη γη αυτή, των αιμάτων και των μαρτυρίων, να τιμάται η παρθενία, εις αίσχος όλων αυτών που την περιφρονούν.

Με το αίσθημα αυτό της τιμής και της αξιοπρεπείας, ως Χριστιανοί Έλληνες και Ελληνίδες, ας ψάλλουμε τον ωραιότατο αυτόν ύμνο· «Την ωραιότητα της παρθενίας σου…». Αμήν.

Ομιλία στον ιερό ναό Αγίου Παντελεήμονος Φλωρίνης 18-4-1975, Παρασκευή του Ακαθίστου.

Το αθάνατο εγκώμιο της παρθενίας

The post Το αθάνατο εγκώμιο της παρθενίας appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

Και η Παναγία, που ακούει αυτή την καλή είδηση από τον αρχάγγελο Γαβριήλ και που είναι τόσο πιστή στον Θεό και τόσο ταπεινή, ως άνθρωπος έχει απορία. Όπως ο Κύριος αργότερα ως άνθρωπος μέσα στον κήπο της Γεθσημανή θα πει: «Πάτερ μου, ει δυνατόν εστι, παρελθέτω απ’ εμού το ποτήριον τούτο» (Ματθ. 26:39)· και φαίνεται σ’ αυτά τα λόγια του, σ’ αυτή τη στάση του πέρα για πέρα ότι είναι άνθρωπος. Έτσι και η Παναγία είναι άνθρωπος, δεν είναι φάντασμα. Και ως άνθρωπος, παρ’ όλη την πίστη της, παρ’ όλη την ταπείνωσή της ρωτά τον άγγελο: «Πώς έσται μοι τούτο, επεί άνδρα ου γινώσκω;» Πώς μπορεί να γίνει αυτό; Και ο άγγελος απαντά: «Πνεύμα Άγιον επελεύσεται επί σε και δύναμις υψίστου επισκιάσει σοι» (Λουκ. 1:34-35). Ναι, έχεις δίκιο – σαν να λέει στην Παναγία ο άγγελος – δεν μπορεί να γίνει αυτό. Δεν μπορεί να γίνει κάτι τέτοιο με τις ανθρώπινες δυνάμεις. Όσο καθαρός κι αν είναι ο άνθρωπος, όσο άγιος κι αν είναι, ακόμη και σ’ εσένα δεν μπορεί να γίνει αυτό ανθρωπίνως, μόνο από την ανθρώπινη πλευρά. Θα έρθει Πνεύμα Άγιο σ’ εσένα και θα σε επισκιάσει δύναμις υψίστου. Ο Θεός είναι που γίνεται άνθρωπος, αλλά ο Θεός πάλι είναι εκείνος που δια του Πνεύματος του Αγίου θα πραγματοποιήσει αυτό το θαυμαστό γεγονός: να γίνει άνθρωπος.

Και τότε η Παναγία, ως πολύ πιστή που ήταν και πολύ αφοσιωμένη στον Θεό και πολύ έτοιμη, δεν ήθελε να ακούσει περισσότερα. Της έφτανε που είχε τις δύο διαβεβαιώσεις· αφ’ ενός ότι όντως θα γίνει Μητέρα του Θεού και αφ’ ετέρου ότι αυτό θα γίνει με τη δύναμη του Αγίου Πνεύματος. Και απάντησε: «Ιδού η δούλη Κυρίου· γένοιτό μοι κατά το ρήμα σου» (Λουκ. 1:38). Μέχρι αυτή τη στιγμή το όλο γεγονός είναι στον δρόμο του, πάει να γίνει. Αλλά χωρίς το ναι της Παναγίας, δεν μπορούσε να γίνει. Όταν είπε το ναι η Παναγία, «ο Λόγος σαρξ εγένετο» (Ιω. 1:14).

Εκείνο που ο Θεός, αδελφοί μου, θέλει να κάνει στον καθένα μας είναι περίπου αυτό το οποίο έγινε στην Παναγία. Εάν ήρθε το Πνεύμα το Άγιο και «ο Λόγος σαρξ εγένετο», ο Υιός του Θεού έγινε άνθρωπος και γεννήθηκε από την Παναγία, αυτό έγινε για να έρθουμε όλοι οι άνθρωποι, οι πάντες σε κοινωνία με τον Θεό· για να πραγματοποιηθεί μέσα μας αυτό το ασύλληπτο, το ακατάληπτο γεγονός – που δεν μπορεί να το καταλάβει ο ανθρώπινος νους – να μορφωθεί μέσα στον καθένα μας ο Χριστός. Και ο κάθε άνθρωπος να μην είναι απλώς άνθρωπος που, έστω, έχει μια κάποια βοήθεια από τον Θεό, αλλά να είναι ο άνθρωπος που έχει μέσα του τον Χριστό και που ο Χριστός τον έχει μέσα του.

Όσοι κάπως το έχουν καταλάβει το θέμα της σωτηρίας και κάπως πήραν με ζήλο την όλη υπόθεση, λίγο πολύ φτάνουν στο σημείο που βρίσκονται σε απορία: Πώς μπορεί να γίνει αυτό; Πώς μπορεί ο άνθρωπος να είναι σκεύος και μέσα του να είναι ο Θεός, μέσα του να κατοικεί ο Χριστός; Πώς μπορεί ο άνθρωπος να μη ζει αυτός, αλλά να ζει μέσα του ο Χριστός; Λίγο πολύ καθένας, παρά την καλή του διάθεση, παρά τον αγώνα του, θέτει το ερώτημα αυτό: «Πώς έσται τούτο;» Πώς μπορεί να γίνει αυτό; Διότι, όσο κι αν δεν το πιάνει ο νους ο ανθρώπινος, όμως λίγο πολύ καταλαβαίνει ότι δεν γίνεται αυτό ανθρωπίνως.

Και η απάντηση που παίρνουμε ο καθένας, ιδιαίτερα τη σημερινή ημέρα, είναι ότι θα έρθει το Πνεύμα το Άγιο σ’ εμάς και δύναμις υψίστου θα μας επισκιάσει· και αυτό το Πνεύμα, αυτή η δύναμη είναι εκείνη που θα πραγματοποιήσει αυτό το μεγάλο γεγονός, το ασύλληπτο γεγονός της σαρκώσεως, τρόπον τινά, του Υιού του Θεού, του Χριστού μέσα μας.

Αλλά, όσο κι αν ο Θεός τα έχει ετοιμάσει έτσι, όσο κι αν το Πνεύμα το Άγιο είναι έτοιμο να τελεσιουργήσει αυτό το μυστήριο μέσα μας, δεν μπορεί να γίνει, εάν εμείς από τη δική μας πλευρά, όπως η Παναγία, δεν πούμε χωρίς την παραμικρή επιφύλαξη και με απόλυτη εμπιστοσύνη αυτό, το «ιδού ο δούλος Κυρίου· γένοιτό μοι κατά το ρήμα σου».

Γι’ αυτό γιορτάζουμε αυτή την ημέρα: Για να σκεφθούμε, αδελφοί μου, για να πλησιάσουμε μέσα στη λατρεία της Εκκλησίας, μέσα στο μυστήριο της θείας Ευχαριστίας αυτό το φοβερό γεγονός· για να δούμε τη συγκατάβαση του Θεού, την αγάπη του Θεού, να δούμε ότι ο Θεός κατά ιδιαίτερο τρόπο στον καθένα μας θέλει να πραγματοποιηθεί αυτό το μεγάλο γεγονός. Και να παρακινηθούμε, αδελφοί μου, από την ημέρα αυτή – πρωτίστως από την Παναγία, η οποία χωρίς τον παραμικρό δισταγμό είπε το ναι, αλλά και από όλους εκείνους που επίσης είπαν το ναι και αγιάστηκαν – να παρακινηθούμε να πούμε και εμείς το ναι ανεπιφύλακτα στον Θεό, στην αγάπη του, στη συγκατάβασή του, στον ερχομό του· να πούμε το ναι.

Και ο Λόγος του Θεού, ο Χριστός θα αρχίσει να μορφώνεται μέσα μας, θα αρχίσει σιγά-σιγά – όχι βέβαια απότομα, όχι αμέσως· θα γίνουν όλα, αλλά λίγο-λίγο, σιγά-σιγά – να μορφοποιείται μέσα μας ο Χριστός. Και μέρα με την ημέρα που θα περνάει, θα μπορούμε όλο και περισσότερο να λέμε: «Ζω δε ουκέτι εγώ, ζη δε εν εμοί Χριστός» (Γαλ. 2:20), για να ζήσουμε έτσι εν Χριστώ, να ζήσουμε με τον Χριστό και να τελειώσουμε τη ζωή μας εν Χριστώ, ώστε να ζήσουμε αιώνια μαζί του.

25-3-1989

Από το βιβλίο: π. Συμεών Κραγιοπούλου (†), “Θέλεις να αγιάσεις;”, Μάρτιος, Πανόραμα Θεσσαλονίκης, 2024, σελ. 164.

Για να μορφωθεί μέσα στον καθένα μας  ο Χριστός

The post Για να μορφωθεί μέσα στον καθένα μας  ο Χριστός appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

Απόψε, αγαπητοί μου, τετάρτη Παρασκευή της περιόδου αυτής, η αγία μας Εκκλησία όρισε να διαβάζεται η τετάρτη στάσις του Ακαθίστου ύμνου. Το εμπνευσμένο αυτό ποίημα της Βυζαντινής περιόδου είναι τρόπον τινά μία ανθοδέσμη, ένα μπουκέτο, από 144 ευωδιαστά λουλούδια· το καθένα είναι επανάληψις του χαιρετισμού που απηύθυνε ο αρχάγγελος Γαβριήλ την ώρα του Ευαγγελισμού στην αειπάρθενο Μαρία «Χαίρε, κεχαριτωμένη…» (Λουκ. 1:28).

Κάθε Παρασκευή προσπαθούμε να ερμηνεύσουμε και ένα χαιρετισμό. Απόψε θα σας παρακαλέσω να προσέξουμε τον στίχο των Χαιρετισμών που λέει· «Χαίρε, η στήλη της παρθενίας· χαίρε, η πύλη της σωτηρίας» (Ακάθ. ύμν. Τ1), δηλαδή· Χαίρε, Παναγία, διότι είσαι η στήλη της παρθενίας, το ορόσημο της σωματικής και ψυχικής καθαρότητος, το άφθαστο ύψος της αγνότητος· χαίρε, Παναγία, διότι με την αγνότητα και την παρθενία σου έγινες η Μητέρα του Θεού και η πύλη που εισάγει το ανθρώπινο γένος στην σωτηρία.

Ο άνθρωπος, αδελφοί μου, όπως έχουμε πει κατ’ επανάληψιν, είναι δημιούργημα του Θεού. Διαφέρει δε από τα άλλα πλάσματα κατά τούτο· για τα άλλα λέει η Γραφή, ότι «είπε, και εγενήθησαν» (Ψαλμ. 32:9· 148:5), ενώ ο άνθρωπος είναι αποτέλεσμα ιδιαιτέρας προνοίας. «Και είπεν ο Θεός· Ποιήσωμεν άνθρωπον…», λέει η Γραφή (Γεν. 1:26)· τρόπον τινά καλεί σε σύσκεψη για το πώς θα κατασκευάσει τον άνθρωπο.

Και κατασκευάσθηκε διπλός, ορατός και αόρατος, ύλη και πνεύμα. Και το μεν ορατό είναι από το χώμα, απ’ όπου πλάσθηκε ο Αδάμ (βλ. ε.α. 2:7), αλλά η ψυχή του είναι πνεύμα, αθάνατο και αιώνιο. Ο πρώτος άνθρωπος ετέθη στον παράδεισο, μέσα σε εκλεκτή περιοχή της Μεσοποταμίας, μεταξύ των δύο ποταμών Ευφράτου και Τίγρητος, και ήταν ευτυχισμένος.

Ευτυχισμένος; Κάτι του έλειπε. Ποιο είν’ αυτό που του έλειπε; το φως, το νερό, οι καρποί, τα άσματα των πουλιών…; Κάτι άλλο, ένα πλάσμα που να ταιριάζει μ’ αυτόν· του έλειπε μία σύζυγος. Και ο Θεός του «επέβαλε έκστασιν» (ε.α. 2:21), κοιμήθηκε· κι εκεί που κοιμόταν, ο Θεός επενέβη και δημιούργησε τη γυναίκα. Και όπως διδάσκει ο άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός, πήρε σάρκα όχι από τα πόδια ούτε από το κεφάλι, αλλ’ από την πλευρά του Αδάμ. Όχι απ’ τα πόδια, γιατί δεν θέλει να ‘ναι η γυναίκα σκλάβα του αντρός· ούτε όμως από το κεφάλι, γιατί δεν θέλει να κυριαρχεί και να τον κυβερνά η γυναίκα. Πήρε σάρκα από την πλευρά του Αδάμ κι από ‘κει την έπλασε, για να δείξει, ότι αυτή είναι ισότιμη και αγαπητή σύντροφος του ανδρός.

Ξύπνησε ο Αδάμ. Και όταν την είδε δίπλα του, χάρηκε και θαύμασε, γιατί αυτή ήταν το ανώτερο πλάσμα· η γυναίκα τον κατέκτησε. Και τότε είπε· «Τούτο νυν οστούν εκ των οστέων μου και σαρξ εκ της σαρκός μου»· αυτή θα είναι η γυναίκα μου. Γι’ αυτό ο άνθρωπος με το μυστήριο του γάμου αφήνει τους γονείς του και προσκολλάται στη γυναίκα του, κατά το θείο πρόσταγμα «Και έσονται οι δύο εις σάρκα μίαν» (ε.α. 2:23-24). Αυτή είναι η δημιουργία του Αδάμ και της Εύας, όπως διδάσκει η Γραφή, και έτσι θέσπισε ο Θεός τον γάμο.

Λίγα λόγια περί γάμου, εφ’ όσον απευθύνομαι σ’ εσάς.

Ένας νέος νυμφεύθηκε και όταν το ανήγγειλε στον Αδαμάντιο Κοραή είπε· – Έγινα διπλός. – Λάθος κάνεις, του είπε εκείνος· δεν έγινες διπλός, αλλά ολοκληρώθηκες!

Άξιο προσοχής είναι, ότι ο Θεός για τον Αδάμ έκανε μία γυναίκα· δεν έκανε πέντε ή δέκα γυναίκες, όπως κάνουν οι μωαμεθανοί που έχουν χαρέμια και πολυγαμία (αυτά ο Κεμάλ παρά την προσπάθειά του απέτυχε να τα καταργήσει – τόσο ριζωμένα είναι στη ζωή τους).

Ο Χριστός μας, που έκανε αμέτρητα θαύματα, το πρώτο θαύμα του το έκανε στο γάμο (βλ. Ιω. 2:1-11), για να δείξει την σημασία του και να τον αγιάσει ως μυστήριο της Εκκλησίας.

Καρπός του ευλογημένου νομίμου γάμου είναι και η γέννηση παιδιών. Η παρεμπόδιση της τεκνογονίας με διάφορα σατανικά μέσα και μάλιστα με τις δολοφονικές εκτρώσεις είναι μεγάλο έγκλημα, θανάσιμη αμαρτία.

Το παν όμως, όπως είπε ο ιερός Χρυσόστομος, δεν είναι να γεννήσει ο άνθρωπος· αυτό είναι εύκολο, και τα ζώα γεννούν. Αξία έχει κυρίως το ανατρέφειν. Και αυτή η ανατροφή λείπει σήμερα πολύ στην κοινωνία μας.

Η Εκκλησία καταδικάζει τόσο την πολυγαμία όσο και το διαζύγιο. Τα χριστιανικά αντρόγυνα δεν χώριζαν· ήταν τόσο αγαπημένα, ώστε μερικές φορές το πρωί πέθαινε ο άντρας και το βράδυ η γυναίκα. Τώρα με τον πολιτικό «γάμο» μπορεί κανείς να πάρει πολλές γυναίκες· και έτσι, ενώ κατηγορούμε τους μωαμεθανούς, πέφτουμε στο ίδιο σφάλμα. Πού σήμερα εκείνη η πιστότης και η ομόνοια;…

Αλλ’ εκτός και πέρα από τον γάμο, στον οποίο αναποφεύκτως εκδηλώνεται και το σαρκικό στοιχείο, υπάρχει, αγαπητοί μου, και η ανωτέρα βαθμίδα ζωής, η παρθενία, την οποία εγκωμιάζει απόψε ο Ακάθιστος ύμνος στο πρόσωπο της Παναγίας λέγοντας· «Χαίρε, η στήλη της παρθενίας» (Ακάθ. ύμν. Τ1α’). Η Παναγία είναι το άφθαστο πρότυπο της αρετής αυτής.

Τι είναι η παρθενία; Ορισμένοι άνθρωποι, άντρες και γυναίκες, με τη χάρη του Θεού εκλέγουν, αντί να έλθουν σε γάμο, ν’ ακολουθήσουν μία άλλη μορφή ζωής, να ζήσουν όπως οι άγγελοι, αφοσιωμένοι στη λατρεία και την υπηρεσία του Θεού. Και άλλοι μεν καταφεύγουν σε μοναστήρια, άλλοι δε εντάσσονται σε ιεραποστολικές και φιλανθρωπικές αδελφότητες εργαζόμενοι μέσα στην κοινωνία.

Τον παλαιό καιρό, μετά την πτώση των πρωτοπλάστων, η παρθενία ήταν κάτι ακατόρθωτο, λησμονημένο σχεδόν τελείως, «είδος υπό εξαφάνισιν». Όλοι οι μεγάλοι άνδρες (ο Αδάμ, ο Νώε, ο Αβραάμ, ο Ισαάκ, ο Ιακώβ, ο Μωυσής και όλοι σχεδόν οι προφήτες) ήταν έγγαμοι. Μόνο προς το τέλος της περιόδου της παλαιάς διαθήκης, με το κήρυγμα των προφητών, άρχισε να εμφανίζεται σποραδικώς η παρθενία. Και όταν πλέον, με την έλευση του Χριστού και τη χάρη της απολυτρώσεως που έφερε στον κόσμο, οι άνθρωποι ενισχύθηκαν, τότε και η παρθενία εξέλαμψε. Η παρθενία είναι άνθος που φύτρωσε κάτω από τη σκιά του σταυρού. Ο ίδιος ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός, η υπεραγία Θεοτόκος, ο Ιωάννης ο Πρόδρομος, ορισμένοι μαθηταί του (όπως ο Ιωάννης ο θεολόγος ο απόστολος Παύλος και άλλοι), η μυροφόρος Μαρία η Μαγδαληνή κλπ. έκαναν την αρχή. Στην Εκκλησία υπήρχε ξεχωριστή τάξις παρθένων και στους βίους των αγίων διαβάζουμε ότι πολλοί έζησαν εν παρθενία, είτε άντρες (π.χ. οι άγιοι Δημήτριος, Γεώργιος, Παντελεήμων, Αντώνιος κλπ.) είτε γυναίκες (π.χ. οι άγιες Θέκλα, Βαρβάρα, Αικατερίνη, Παρασκευή, Συγκλητική, Κασσιανή κλπ.).

Όπως το να κακολογείται και να εμποδίζεται ο γάμος αποτελεί αίρεση (βλ. Α’ Τιμ. 4:3), έτσι αποτελεί αίρεση και το να εμποδίζεται ή να περιφρονείται και διαβάλλεται η παρθενία. Η δε Παναγία Θεοτόκος, όπως λέει ένας άλλος χαιρετισμός, είναι «η παρθενίαν και λοχείαν ζευγνύσα» (Ακάθ. ύμν. Ο4β’), εκείνη δηλαδή που συνενώνει και τα δύο, την παρθενία και τη λοχεία (δηλαδή τον γάμο)· στο πρόσωπό της κατά ανεξήγητο υπερφυσικό τρόπο συνυπάρχουν και τα δύο. Η υπεραγία Θεοτόκος είναι ο ιδεώδης τύπος γυναικός· παρθένος προ του τοκετού, παρθένος κατά τον τοκετό, παρθένος μετά τον τοκετό. Γι’ αυτό οι ορθόδοξοι την ονομάζουμε «Αειπάρθενον», εν αντιθέσει προς τους αιρετικούς προτεστάντες και χιλιαστές, που ασκούν προσηλυτισμό και διαδίδουν τις πλάνες των.

«Χαίρε, η στήλη της παρθενίας…». Εδώ εγκωμιάζεται η παρθενία, η οποία στον αρχαίο κόσμο ήταν άγνωστη. Τώρα όμως μερικοί προσπαθούν ν’ αναβιώσουν την ειδωλολατρία με «βαπτίσεις» και «γάμους» στον Όλυμπο, εκεί που κατά τη μυθολογία οργίαζαν οι θεοί. Γυρίζουμε σε χρόνια ειδωλολατρικά!

«…Χαίρε, η πύλη της σωτηρίας». Από μας εξαρτάται αν θα θελήσουμε να σωθούμε. Όχι απλώς ν’ ακούμε, αλλά και να μετανοούμε για τ’ αμαρτήματά μας, και μάλιστα όσοι είναι ένοχοι φοβερών αμαρτημάτων, όπως η φθορά της παρθενίας, η έκτρωση εμβρύου, το διαζύγιο και άλλα εγκλήματα. Παρακαλώ τρέξτε να εξομολογηθείτε με δάκρυα, όπως η οσία Μαρία η Αιγυπτία. Υπάρχει το φάρμακο της μετανοίας.

Ο Θεός ας γίνει ίλεως. Γιατί αν εξακολουθήσουμε έτσι, κάποιο κακό θα μας βρει. Τι θα είναι; σεισμός, φωτιά, κάτι άλλο; Δεν γνωρίζω, δεν είμαι προφήτης· αμαρτωλός επίσκοπος είμαι.

Είθε ο Θεός δια πρεσβειών της υπεραγίας Θεοτόκου και της αγίας Μαρίας της Αιγυπτίας να ελεήσει όλους μας· αμήν.

Από το φυλλάδιο ΚΥΡΙΑΚΗ, αριθμός 2171, 5 Απριλίου 2019, Φλώρινα

Ομιλία στον Ι. Ναό Αγίου Παντελεήμονος Φλωρίνης την 15-4-1994.

Ορόσημο καθαρότητος

The post Ορόσημο καθαρότητος appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

1674… Στη μακρινή Ρωσία, οι βαρβαρικές ορδές των Μογγόλων λυμαίνονται τα πάντα. Λεηλατούν και τα μοναστήρια. Έχουν συλλάβει μοναχούς και τους κακομεταχειρίζονται. Τους βάζουν να δουλεύουν απ’ το πρωί ως το βράδυ σκληρά στα λατομεία, όπου κάτω απ’ το μαστίγιο σπάζουν και κουβαλούν πέτρα. Έχουν περάσει στα χέρια τους σιδερένιες αλυσίδες.

Οι μοναχοί όμως και μέσα στις απάνθρωπες συνθήκες της σκλαβιάς δεν χάνουν το θάρρος τους. Δεν απελπίζονται. Παρά την κοπιώδη εργασία, δεν σταματούν την προσευχή τους. Υψώνουν το βλέμμα στον ουρανό για να παρακαλέσουν τον ουράνιο πατέρα τους, να ικετεύσουν τη Βασίλισσα των ουρανών να έλθει βοηθός στη θλίψη τους. Σε μια τέτοια στιγμή ένας μοναχός υψώνει την κραυγή της ψυχής του προς την Παναγία:

– Θέλω να σε βρω, Παναγία μου, πάλι! Θέλω να ’ρθω στο Ποτσάεβ (μοναστήρι της Παναγίας) να σε προσκυνήσω! Θέλω να ’ρθω στη Χάρη σου!

Και η Γοργοεπήκοος Παναγία ακούει τον αγαπημένο υιό της που τη φωνάζει μυστικά. Και τι κάνει; Στέλνει άγγελο Κυρίου. Και ενώ ο μοναχός, μετά από μια κουραστική μέρα, κάθεται λίγο να ξεκουραστεί, νοιώθει ξαφνικά κάποιον να τον σηκώνει ψηλά. Να τον μεταφέρει μακριά στον αέρα. Να τον φέρνει απέναντι από την Παναγία, στο μοναστήρι του Ποτσάεβ και εκεί να τον αφήνει κάτω.

Ο μοναχός νοιώθει σαν να ξυπνάει. Και βλέπει πως έχει πετάξει πραγματικά μέσα απ’ τα σύννεφα, απ’ τα ουράνια, ότι είναι ελεύθερος πλέον. Και ότι βαδίζει προς το μοναστήρι της Παναγίας.

– Παναγία μου! φωνάζει γεμάτος χαρά και τρέχει να την προσκυνήσει.

Και το θαύμα αυτό, μαζί με πολλά άλλα θαύματα της Παναγίας, είναι αγιογραφημένο μέσα στον πανέμορφο ναό της στο Ποτσάεβ. Εκεί, σε μια γωνιά της εικόνας, είναι αποτυπωμένο και μέρος από την αλυσίδα που έδενε πρώτα τα χέρια του μοναχού, αλλά η Χάρη της την έκαμε κομμάτια.

Η Παναγία όμως δεν σήκωσε ψηλά τον μοναχό αυτόν μονάχα. Ελευθερώνει από τα δεσμά της σκλαβιάς και ανορθώνει τον καθένα μας. Και όχι απλώς από τις αλυσίδες που μπορεί καμιά φορά να δένουν τα χέρια μας. Αλλά απ’ τις πολύ χειρότερες αλυσίδες που κρατούν πάντοτε δέσμια την ψυχή μας. Τις αλυσίδες των παθών.

Ελεύθερη η Παναγία μας από κάθε πάθος, πραγματικά άσπιλη, αμόλυντη, άφθορη, άχραντη, αγνή, έχει τη δύναμη να λυτρώνει και εμάς από όλα τα πάθη που μας κρατάνε δεμένους στο χώμα. Να μας ανυψώνει από την κακία. Να είναι η πραγματική ανόρθωσή μας από τη δουλεία της αμαρτίας.

Αλλά δοκιμαζόμαστε τυχόν και από καταστάσεις που περιορίζουν τη φυσική μας ελευθερία, σαν τους παλιούς εκείνους μοναχούς της Ρωσίας; Μας δένουν και πραγματικές αλυσίδες; Μέτρα που μας αφαιρούν τη δυνατότητα να τρέχουμε στους ναούς μας και να προσφέρουμε ελεύθερα την «εν πνεύματι και αληθεία» λατρεία μας στον Θεό;

Και σ’ αυτή την περίπτωση, αν υπάρχει πραγματική λαχτάρα μέσα μας και φλόγα ψυχής, η Παναγία δεν δυσκολεύεται καθόλου να έλθει κοντά μας. Η Χάρη της δεν εμποδίζεται από κανένα φυσικό εμπόδιο να πλημμυρίσει την καρδιά μας. Από εμάς και μόνο εξαρτάται το πόσο κοντά μας θα βρίσκεται.

Η Μεγαλόχαρη Μάνα μας μπορεί να μας ανορθώσει από κάθε δυσκολία, από κάθε δοκιμασία, από κάθε θλίψη της επίγειας ζωής μας.

Ας την ευχαριστούμε λοιπόν γι’ αυτό ακατάπαυστα, υμνώντας την κι εμείς με τα υπέροχα λόγια του μελωδού:

«Χαίρε ανόρθωσις των ανθρώπων»!

«Αντιύλη» – Ι. Ν. Αγ. Βασιλείου, 481 00 Πρέβεζα

π. Δημήτριος Μπόκος

Η Παναγία μάς υψώνει!

The post Η Παναγία μάς υψώνει! appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.