Ο σημερινός άνθρωπος έχει και κάτι άλλο· δεν αντέχει ν’ ακούσει να τον μαλώνουν λίγο, να τον παρατηρούν λίγο. Δεν αντέχει ν’ ακούσει να του πουν: «Κοίταξε· έκανες αμαρτίες. Πρέπει να μετανοήσεις, πρέπει να διορθωθείς, πρέπει να αλλάξεις». Και βλέπετε, θέσαμε σε λειτουργία άλλη τακτική· να μην πούμε τίποτε, να μη στενοχωρήσουμε τον άλλο, να μην τον ανησυχήσουμε. Γιατί; Αυτά είναι στραβά πράγματα, ανάποδα πράγματα.

* * *

Εάν παίρνουμε σωστή στάση απέναντι στον Θεό, η πρόνοια του Θεού επάνω μας, όταν αμαρτάνουμε, είναι σαν μαστίγιο. Ακριβώς, επειδή αμαρτάνουμε. Η αμαρτία κυριολεκτικά αναστατώνει τον άνθρωπο. Έρχεται η ενοχή, έρχονται οι τύψεις, και ο άνθρωπος αισθάνεται την πρόνοια του Θεού σαν μαστίγιο. Αλλά όταν δεν το φοβηθεί αυτό και πει: «Θεέ μου, αυτό είναι ακριβώς που μου χρειάζεται. Θεέ μου, μη με λυπηθείς», τότε είναι ακριβώς που λυτρώνεται ο άνθρωπος, τότε είναι που ο άνθρωπος ξαλαφρώνει, τότε είναι που ο άνθρωπος βρίσκει τον εαυτό του, τότε είναι που αισθάνεται πολύ όμορφα και πολύ ωραία και αυθόρμητα λέει: «Κι άλλο, Θεέ μου, να μ’ ελέγξεις. Κι άλλο, Θεέ μου, να με παρατηρήσεις. Κι άλλο, Θεέ μου, να με μαστιγώσεις, για να μη μείνει κανένας μώμος μέσα μου».

Ο άνθρωπος ο σημερινός – μιλούμε για τον χριστιανό – ο οποίος δεν αγάπησε τη μετάνοια και δεν έχει μετάνοια στην ψυχή του, μην ακούσει τέτοια πράγματα. Δεν τα αντέχει. Και γι’ αυτό, λέει, θέλει να αισθάνεται να τον αγαπούν, θέλει να αισθάνεται να τον προσέχουν κλπ. Δηλαδή τέλειος αποπροσανατολισμός και αλλοτρίωση, και τελείως βγαίνει ο άνθρωπος από τα νερά του, από τη σωστή κατάστασή του και γίνεται άλλο πράγμα.

* * *

Παρακαλώ, αδελφοί μου, παρακαλώ, παρακαλώ, παρακαλώ. Ακόμη μία φορά θα πω· να γίνουμε χριστιανοί. Και μη φοβόμαστε τίποτε από κει και πέρα. Να γίνουμε χριστιανοί. Δεν μπορεί κανένας να μας κάνει τίποτε. Όλοι να τα βάλουν μαζί μας, όλοι να πέσουν επάνω μας και ο διάβολος. Τι θα γίνει; Καλό μόνο θα γίνει. Κακό δεν πρόκειται να γίνει. Αν όσα μας λένε είναι αληθινά, τι άλλο καλύτερο να σου λένε αυτά τα οποία είναι αληθινά; Όσο κι αν σε κατηγορήσουν, καλό σου κάνουν. Αν πάλι δεν είναι αληθινά και είναι ψέματα και είναι συκοφαντίες, τι άλλο καλύτερο; Τι άλλο καλύτερο; Πλέκουν το στεφάνι της ψυχής σου, που θα έχεις στη Βασιλεία του Θεού.

Από το βιβλίο: π. Συμεών Κραγιοπούλου, “Θέλεις να αγιάσεις;”, Πανόραμα Θεσσαλονίκης, 1999, σελ. 366.

Αναφορά στη μετάνοια

The post Αναφορά στη μετάνοια appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

Έναν ολόκληρο χρόνο ο αδελφός έδειχνε τέτοια μετάνοια και με τέτοια λόγια και θερμά δάκρυα ικέτευε ολόψυχα, λιώνοντας και τσακίζοντας το σώμα και την ψυχή του με τη νηστεία, την αγρυπνία και την υπόλοιπη κακοπάθεια. Μια μέρα λοιπόν που καθόταν στο έδαφος και θρηνούσε όπως πάντα και έκλαιγε γοερά, νύσταξε από την πολλή λύπη και αποκοιμήθηκε. Του παρουσιάστηκε τότε ο Χριστός και του είπε με πρόσχαρη φωνή: «Τι έχεις, άνθρωπε; Γιατί κλαις έτσι;» Ο αδελφός τον γνώρισε ποιος είναι, και τρέμοντας ολόκληρος αποκρίθηκε: «Γιατί έπεσα, Κύριε». «Να σηκωθείς», του είπε εκείνος στην οπτασία. «Δεν μπορώ, Κύριε», απάντησε αυτός, «αν δεν μου δώσεις το χέρι σου». Και εκείνος άπλωσε το χέρι, τον έπιασε και τον σήκωσε.

Όταν σηκώθηκε ο αδελφός, έκλαιγε πάλι με πολύ πένθος. Του είπε λοιπόν πάλι ο Κύριος στην οπτασία με γαλήνια και πρόσχαρη φωνή: «Γιατί κλαις, άνθρωπε; Γιατί λυπάσαι;» Ο αδελφός αποκρίθηκε: «Δεν θέλεις, Κύριε, να κλαίω και να λυπάμαι που τόσο πολύ σε λύπησα, ενώ έχω απολαύσει από εσένα τόσα αγαθά;»

Εκείνος άπλωσε πάλι το χέρι του, το ακούμπησε στο κεφάλι του αδελφού και του είπε: «Από εδώ και πέρα μη λυπάσαι. Επειδή εσύ λυπήθηκες για χάρη μου, εγώ δεν έχω πια καμία λύπη εναντίον σου. Αν για εσένα έδωσα το αίμα μου, πόσο περισσότερο δεν θα δώσω και τη συγχώρηση και σ’ εσένα και σε κάθε ψυχή που μετανοεί αληθινά;»

Μόλις συνήλθε ο αδελφός από την οπτασία, ένιωσε την καρδιά του πλημμυρισμένη από χαρά και βεβαιώθηκε ότι ο Θεός τον σπλαχνίστηκε. Και ζούσε στο εξής με πολλή ταπείνωση, ευχαριστώντας τον.

Από το βιβλίο: ΕΥΕΡΓΕΤΙΝΟΣ, τόμος Α’, Υπόθεση Γ’, σελ. 52. Εκδόσεις Το Περιβόλι της Παναγίας, Θεσσαλονίκη 2001.

Μετάνοια που έφερε χαρά

The post Μετάνοια που έφερε χαρά appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

Αλοίμονο σ’ αυτόν που θα πέσει στα χέρια του αληθινού Θεού (Εβρ. 10:31), αλοίμονο σ’ αυτόν που θα δοκιμάσει εκεί το θυμό του Κυρίου και δεν έχει γνωρίσει από εδώ, μέσω του θείου φόβου, τη δύναμη της οργής Του και δεν προεξασφάλισε με τα έργα του τη φιλανθρωπία του Θεού, χρησιμοποιώντας όπως πρέπει τον τωρινό καιρό.

Γι’ αυτό πράγματι μας παραχώρησε και τη ζωή αυτή ο Θεός, δίνοντάς μας τόπο μετάνοιας. Γιατί αν δεν ήταν έτσι, ευθύς με μία αμαρτία του ο άνθρωπος θα έχανε και τη ζωή του αυτή· τι όφελος θα είχε πια από αυτήν; Γι’ αυτό και η απελπισία δεν έχει καμία θέση ανάμεσα στους ανθρώπους, αν και ο πονηρός με διάφορους τρόπους την υποβάλλει, όχι μόνον σ’ εκείνους που ζουν με αδιαφορία, αλλά κάποτε και στους αγωνιστές.

Επειδή δηλαδή ο καιρός της ζωής είναι καιρός για μετάνοια, αυτό το να εξακολουθεί να ζει ο αμαρτωλός, είναι εγγύηση για όποιον επιθυμεί την επιστροφή του, ότι ο Θεός τον δέχεται. Κι αυτό, γιατί με την εδώ ζωή συνυπάρχει πάντοτε το αυτεξούσιο. Και είναι υπόθεση του αυτεξουσίου να προτιμήσει ή ν’ αποφύγει το δρόμο της ζωής και του θανάτου, που προείπαμε· γιατί έχει τη δυνατότητα να αποκτήσει όποιο θέλει.

Πού λοιπόν να βρει θέση η απελπισία, αφού πάντοτε και όλοι μπορούν όταν θέλουν να αποκτήσουν την αιώνια ζωή; Αλλά βλέπεις το μέγεθος της φιλανθρωπίας του Θεού; Όταν απειθήσουμε, δε μας επιβάλλει από την αρχή τη δίκαιη τιμωρία Του, αλλά μακροθυμεί και μας δίνει καιρό επιστροφής. Στον καιρό αυτό της μακροθυμίας Του, μας δίνει εξουσία, αν θελήσουμε, να γίνουμε παιδιά Του. Τι λέω, να γίνουμε παιδιά Του; Να ενωθούμε με Αυτόν και να γίνουμε ένα πνεύμα μαζί Του.

Αλλά και στον καιρό αυτό της μακροθυμίας, αν εμείς βαδίσουμε τον αντίθετο δρόμο και αγαπήσουμε το θάνατο περισσότερο από την αληθινή ζωή, Αυτός δε μας αφαιρεί την εξουσία που μας έδωσε. Κι όχι μονάχα δεν την αφαιρεί, αλλά και μας ξανακαλεί κοντά Του και ψάχνει παντού ζητώντας μας για να μας επιστρέψει στα έργα της ζωής, όπως στην παραβολή του αμπελώνα (Ματθ. 20:1-16), από το πρωί μέχρι και το βράδυ της ζωής αυτής.

Από το βιβλίο: ΦΙΛΟΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΙΕΡΩΝ ΝΗΠΤΙΚΩΝ, Τόμος Δ’. Εκδόσεις “Το περιβόλι της Παναγίας”, Θεσσαλονίκη 1997. Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς, Προς τη σεμνοτάτη μοναχή Ξένη, σελ. 249.

Ο καιρός της ζωής είναι καιρός για μετάνοια

The post Ο καιρός της ζωής είναι καιρός για μετάνοια appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

Ο πρώτος λόγος του Κυρίου, καθώς άρχισε το κήρυγμά του, ήταν «μετανοείτε και πιστεύετε εν τω Ευαγγελίω» (Μαρκ. 1:15). Δεν είπε “μετανοήσατε” αλλά είπε “μετανοείτε”, πράγμα που σημαίνει ότι η μετάνοια είναι για όλους μας υπόθεση ζωής ολοκλήρου. Γι’ αυτό και ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς στην ομιλία του κατά την Παραμονή των Φώτων λέγει, ότι η μετάνοια είναι «και αρχή και μεσότης και τέλος της των Χριστιανών πολιτείας». Και όσο πιο πολύ κανείς αισθάνεται την αμαρτωλότητά του, τόσο και μετανοεί καλύτερα και περισσότερο. Και γι’ αυτό βλέπουμε αυτό το μεγάλο σημείο – μυστήριο μπορεί να πει κανείς – στη ζωή των Αγίων, οι οποίοι ενώ έχουν φθάσει πολύ κοντά στον Θεό, όμως έχουν μία πραγματική μετάνοια, ένα πνεύμα μετανοίας το οποίο μας εκπλήσσει, διότι εμείς βλέπουμε την αγιότητα της ζωής τους αλλά και την άκρα ταπείνωση και την μεγάλη μετάνοιά τους.

Έργο του Χριστιανού διαρκές είναι η μετάνοια. Και έργο του Μοναχού διαρκές είναι η μετάνοια. Γι’ αυτό, πατέρες, ήλθαμε και εδώ στην έρημο, για να κάνουμε υπόθεση της ζωής μας την μετάνοια. Το κύριο έργο μας είναι αυτό· όλα τα άλλα είναι δευτερεύοντα. Και μόνον όταν όλα τα άλλα εντάσσονται σε αυτό το κύριο έργο της μετανοίας έχουν σκοπό και νόημα.

Εχθές δώσαμε με την Χάρη του Θεού τα διακονήματα. Αυτά τα πήραμε, για να είναι και αυτά μία οδός μετανοίας, ένας τρόπος με τον οποίο εν τω διακονήματι θα εκφράζουμε την μετάνοιά μας και θα προσπαθούμε δια της ευλαβούς ασκήσεως του διακονήματος να βιώνουμε το γεγονός της μετανοίας.

Γι’ αυτό θα ήθελα σήμερα να παρακαλέσω τον Θεό να μας φωτίσει όλους, ποτέ να μη φεύγει από τον νου μας αυτό το οποίο ετόνισα, ότι κύριο έργο μας είναι η μετάνοια. Και κάθε ημέρα να είναι βαθύτερη η μετάνοια, πληρέστερη η μετάνοια, πιο ευάρεστη στον Θεό η μετάνοια. Έχει απύθμενο βάθος η μετάνοια. Και όσο μετανοεί κανείς, τόσο αισθάνεται την ανάγκη ότι και περισσότερο πρέπει να μετανοήσει. Και ο Θεός να μας φυλάξει να μη προσκολληθούμε σε άλλα πράγματα δευτερεύοντα, ακόμα και μέσα στην μοναχική μας ζωή, τα οποία θα μας κάνουν να χάσουμε τον κύριο σκοπό μας και το όραμα της μετανοίας μας.

Γι’ αυτό η όλη πολιτεία του μοναχού, και η ενδυμασία του και η συμπεριφορά του και η σιωπή του και η αυτομεμψία του και η εσωστρέφειά του, όλα αυτά είναι δείγματα μετανοούσης ψυχής. Και όταν δεν υπάρχουν αυτά, σημαίνει ότι δεν υπάρχει και η μετανοούσα ψυχή. Και ο μοναχός μπορεί να είναι εξωτερικά μοναχός, αλλά εσωτερικά, εφόσον δεν έχει την μετάνοια, δεν είναι μοναχός.

Γι’ αυτό, πατέρες, σας παρακαλώ πολύ, κάνοντας και υπακοή στο κήρυγμα του Σωτήρος μας «μετανοείτε· ήγγικε γαρ η Βασιλεία των Ουρανών» (Ματθ. 4:17), αγωνίζεσθε, και εσείς και εγώ. Να αγωνιζόμαστε και να είμαστε όλοι μας πάντοτε μοναχοί της μετανοίας. Τότε θα ευαρεστούμε τον Θεό, και τότε και η αδελφότης μας θα είναι μία μετανοούσα αδελφότης, και τότε θα έχει και την Χάρη του Θεού η αδελφότης μας, και τότε θα βοηθήσει και τον κόσμο.

Διότι δεν πρόκειται εμείς οι μοναχοί να βοηθήσουμε τον κόσμο ούτε με τις ομιλίες ούτε με τα βιβλία ούτε με τίποτε από αυτά. Με την μετάνοιά μας θα τον βοηθήσουμε. Αν εμείς μετανοούμε μυστικά, ο Θεός θα ευλογεί και θα ενισχύει. Και θα βοηθεί και τους άλλους ανθρώπους, οι οποίοι και αυτοί περιμένουν από εμάς αυτό το πράγμα, το παράδειγμα της μετανοίας. Γι’ αυτό και οι Ιεροί Κανόνες λέγουν, ότι Μοναχός είναι εκείνος ο οποίος «στηλογραφεί» στον κόσμο, δηλαδή δείχνει το παράδειγμα της μετανοίας (μγ’ κανών της ΣΤ’ Οικ. Συνόδου).

Εάν σήμερα ο κόσμος δυσκολεύεται να πλησιάσει τον Χριστό, δυσκολεύεται διότι του λείπει η μετάνοια. Εάν σήμερα οι θεολόγοι μας – τινές εκ των θεολόγων – βλέπουμε ότι δεν μπορούν να συλλάβουν το βαθύτερο νόημα της Ορθοδόξου θεολογίας, αυτό οφείλεται στο ότι επίσης λείπει η μετάνοια. Εάν η Εκκλησία δεν έχει τόσο αποτελεσματική παρουσία στον κόσμο, αυτό οφείλεται στο ότι οι άνθρωποι της Εκκλησίας δεν είμαστε άνθρωποι της μετανοίας.

Γι’ αυτό λοιπόν το κήρυγμα του Κυρίου μας δεν είναι μόνο γι’ αυτούς που είναι εκτός της Εκκλησίας, αλλά είναι και για μας που είμαστε μέσα στην Εκκλησία και μέσα στον Μοναχισμό. Ο Κύριος περιμένει από όλους μας αυτήν την πιο ευάρεστη σ’ Αυτόν και πιο πλήρη μετάνοια.

Από το βιβλίο: † Αρχιμανδρίτου Γεωργίου, Ομιλίες σε Εορτές του Τριωδίου και περί αρετών (των ετών 1981-1991) Γ’. Έκδ. Ι.Μ. Οσίου Γρηγορίου, Άγιον Όρος 2017, σελ. 215.

Περί μετανοίας

The post Περί μετανοίας appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.