Η οσία Μαρία, όπως γράφουν τα βιβλία, έζησε τον έκτο αιώνα, στα χρόνια του αυτοκράτορος Ιουστινιανού (527-565 μ.Χ.). Γεννήθηκε στην Αλεξάνδρεια, τη μεγάλη πόλη της Αιγύπτου, κέντρο εμπορίου, πλούτου και γραμμάτων, αλλά και μεγάλης διαφθοράς. Οι γονείς της όμως, που δεν γνωρίζουμε τα ονόματά τους, έδειξαν ασυγχώρητη αμέλεια στην ανατροφή του παιδιού τους, με αποτέλεσμα το μικρό κορίτσι να ξεφύγει από την επιτήρησή τους και να πάρει από νωρίς το δρόμο τον κακό.

Δεν χάρηκε επί πολύ την παιδική αθωότητα· ζώντας στη μεγαλούπολη της Αλεξανδρείας μολύνθηκε γρήγορα από τη διαφθορά του περιβάλλοντος και σε ηλικία 12 ετών εξόκειλε πολύ στην αμαρτία. Από τότε και επί 17 ολόκληρα χρόνια εθήτευε στην ακολασία. Ζούσε από «μισθώματα πορνείας», όπως λέει ο προφήτης (Μιχ. 1:7). Προσείλκυε πλήθος εραστές, εμπορευόταν τη σάρκα της, κέρδιζε πλούτη πολλά, αλλά πλούτη επαίσχυντα. Είχε γίνει φοβερή παγίδα και δίχτυ αμαρτίας για θύματα.

Όταν ήταν περίπου 30 ετών αποφάσισε ν’ ακολουθήσει έναν όμιλο προσκυνητών που αναχωρούσε για τους Αγίους Τόπους. Πήγε μαζί τους, αλλά με άλλα κίνητρα, όχι από ευλάβεια. Μοιάζει κάπως στο σημείο αυτό της ζωής της η οσία Μαρία με τους προσκυνητές εκείνους που τρέχουν και τώρα σε γιορτές και πανηγύρια εξωκκλησίων όχι για να προσκυνήσουν, αλλά για να διασκεδάσουν.

Ήταν Σεπτέμβριος και στις 14 του μηνός γινόταν η εορτή του τιμίου σταυρού. Πλήθος κόσμου συνέρρεαν στην εκκλησία να προσκυνήσουν. Όταν υψώθηκε ο σταυρός πήγε να μπει μαζί με όλους στο ναό, αλλ’ αυτό στάθηκε αδύνατον. Ενώ επιχείρησε τρεις-τέσσερις φορές να περάσει το κατώφλι, κάποια μυστηριώδης δύναμη δεν την άφηνε. Για πρώτη φορά τότε συναισθάνθηκε, ότι δεν είναι άξια να μπει στο ναό λόγω των αμαρτιών της. Δάκρυα έτρεξαν απ’ τα μάτια της κ’ έκανε μέσα της μια προσευχή θερμή στην Παναγία: Κυρία Θεοτόκε, συ που γέννησες τον Υιό του Θεού, μη με απορρίψεις· αξίωσε κ’ εμένα να προσκυνήσω τον τίμιο σταυρό, και σου υπόσχομαι ότι στο εξής θ’ αλλάξω ζωή, θα εγκαταλείψω την αμαρτία! (βλ. Ε.Π. Migne 87Γ’, 3713C-D).

Μόλις τελείωσε την προσευχή, αισθάνθηκε ελεύθερη και μπήκε στο ναό. Προσκύνησε το τίμιο Ξύλο και είπε πάλι στην Παναγία· Σ’ ευχαριστώ, που με άκουσες· λοιπόν, Οδηγήτρια του κόσμου, οδήγησε κ’ εμένα όπου κρίνει η ευσπλαχνία σου· ό,τι μου πεις θα κάνω, Παναγία μου… Κ’ ενώ έλεγε αυτά, ακούει κάποιον να φωνάζει από μακριά «Εάν τον Ιορδάνην διέλθης, καλήν ευρήσεις ανάπαυσιν» (ε.α. 3716Α). Κι αμέσως εκτελεί την οδηγία. Χαίρε κόσμε μάταιε, χαίρετε άνθρωποι και πολιτείες της αμαρτίας, η Μαρία σας αποχαιρετά!…

Ήταν 9 το πρωί. Της έδειξαν το δρόμο, βάδισε όλη μέρα, και το ηλιοβασίλευμα έφτασε στον Ιορδάνη, όπου υπήρχε ναός του Αγίου Ιωάννου του Βαπτιστού. Προσκύνησε κ’ έβρεξε το πρόσωπο και τα χέρια της με το νερό του ποταμού. Εκεί μετέλαβε τα άχραντα μυστήρια, ήπιε νερό από τον Ιορδάνη, και διανυκτέρευσε πλαγιάζοντας κατά γης στην όχθη. Την άλλη μέρα βρήκε ένα πλοιάριο και πέρασε απέναντι. Εκεί προσευχήθηκε πάλι στην Παναγία να την οδηγήσει όπου είναι αρεστό σ’ αυτήν. Έτσι άρχισε μέσα στην έρημο μια ζωή σκληρή, συντροφιά με τα θηρία, και με περιπλάνηση που κράτησε 47 χρόνια!

Ποιος τώρα να διηγηθεί τους πειρασμούς της, τον πόλεμο του σατανά, τους κινδύνους, τους αγώνες της, τις προσευχές της, τα θαυμαστά σημεία της; 17 χρόνια πάλεψε με τις αναμνήσεις του παρελθόντος και τις κοσμικές επιθυμίες που την τάραζαν. Οι λογισμοί άλλοτε της θύμιζαν την Αλεξάνδρεια και της έλεγαν, Πόσο ανόητη είσαι που άφησες τη μεγαλούπολή σου για να έρθεις να θαφτής σ’ αυτή την έρημο…! άλλοτε τις θύμιζαν τα συμπόσια, τα πλούσια φαγητά και ποτά, τις μουσικές, τα πορνικά τραγούδια, τους χορούς, τους εραστές, τα πλούτη, τα πολυτελή ρούχα, όλα όσα μπορούν ν’ ανάψουν την πυρκαϊά των παθών.

Ικέτευε τον Κύριο πέφτοντας στα γόνατα και βρέχοντας το έδαφος με δάκρυα. Οδηγό, βοηθό και παρήγορό της είχε την Παναγία, στην οποία κατέφευγε κάθε φορά. Κι όταν πλέον ο εχθρός είδε ότι δεν μπορεί να τη νικήσει, την άφησε. Έζησε έτσι στην έρημο άλλα 30 χρόνια, εν συνόλω δηλαδή 47.

Στο διάστημα αυτό, άλλοτε μέσα την παγωνιά του χειμώνα κι άλλοτε μέσα στον καύσωνα του θέρους, το ρούχο που φορούσε έλειωσε, το σώμα της στέγνωσε, τα μαλλιά της άσπρισαν

Τρεφόταν με ό,τι μπορεί να βρεθεί στην έρημο. Άνθρωπο δεν είδε. Βιβλία να διαβάσει δεν είχε – δεν ήξερε άλλωστε γράμματα. Μόνη πηγή ενισχύσεως η αγάπη στο Θεό, η πίστη στην πρόνοιά του, η διαρκής προσευχή.

Προς το τέλος του βίου της οικονόμησε ο Θεός, κατά τη συνήθεια των μοναχών, να βγει στην έρημο τις ημέρες της μεγάλης Τεσσαρακοστής ένας ασκητής, ο αββάς Ζωσιμάς. Η οσία Μαρία, υπό συνθήκες θαυμαστές, συναντήθηκε μαζί του και του διηγήθηκε όλη την ιστορία της. Προτού ν’ αποχωριστούν τον παρακάλεσε, τη Μεγάλη Πέμπτη του επομένου έτους να της φέρει το σώμα και το αίμα του Κυρίου να κοινωνήσει. Ο Ζωσιμάς δεν το ξέχασε. Παίρνει τα τίμια δώρα και έρχεται. Αλλά πώς να περάσει το ποτάμι; Βλέπει όμως την οσία στην απέναντι όχθη να κάνη το σημείο του σταυρού στον ποταμό – ήταν νύχτα με πανσέληνο –, να περιπατάει πάνω στα νερά και να ‘ρχεται προς αυτόν. Ο Ζωσιμάς κοίταζε κατάπληκτος. Μετά, αφού είπε το Πιστεύω και το Πάτερ ημών, την κοινώνησε. Εκείνη ύψωσε τα χέρια στον ουρανό και με δάκρυα είπε «Νυν απολύεις την δούλην σου, ω Δέσποτα, …ότι είδον οι οφθαλμοί μου το σωτήριόν σου» (Λουκ. 2:29-30). Τέλος του ζήτησε, να ξαναέρθη του χρόνου· «Ελθέ πάντως δια τον Κύριον, και πάλιν όψει με καθώς θέλει ο Κύριος» (ε.α. 3721Β-D).

Μετά από ένα έτος, όταν ήρθε πάλι ο άγιος Ζωσιμάς, τη βρήκε νεκρή στο μέρος όπου συναντήθηκαν την πρώτη φορά. Κοντά στο κεφάλι της είδε χαραγμένα στη γη τα λόγια· «Θάψον, αββά Ζωσιμά, εν τούτω τω τόπω της ταπεινής Μαρίας το λείψανον» (ε.α. 3724Β-C). Την έθαψε με τη βοήθεια ενός λιονταριού, που έσκαψε με τα νύχια του τον τάφο της.

Αυτός με συντομία είναι ο βίος και το τέλος της σημερινής αγίας. Όλα αυτά τα διηγήθηκε η ίδια στον άγιο Ζωσιμά· από αυτόν έγινε γνωστός ο βίος και η άθλησή της, και τον 7ο αιώνα τα έγραψε ο άγιος Σωφρόνιος πατριάρχης Ιεροσολύμων (βλ. Βίος Μαρίας Αιγυπτίας, Ε.Π. Migne 87Γ’, 3697-3726).

Το πρώτο ασφαλώς που εντυπωσιάζει στον βίο της οσίας Μαρίας της Αιγυπτίας είναι, αγαπητοί μου, η δύναμη της μετανοίας. Πως μια ψυχή χαμένη κερδήθηκε για τον Κύριο! «Μεγάλη η μετάνοια» θ’ ακούσουμε τη Μεγάλη Τετάρτη (αίν.). Αν δεν υπήρχε μετάνοια, θα είχε αγίους ο παράδεισος; όλοι θα ήταν για την κόλαση.

Και το δεύτερο που κάνει εντύπωση είναι η στάση, ο σεβασμός της οσίας προς τον ιερέα. Ήταν αγία, ζούσε υπέρ φύσιν, έκανε θαύματα· και όμως, για να σωθεί, είχε ανάγκη από το πετραχήλι. Γι’ αυτό κι ο άγιος Κοσμάς δίδασκε· Αν συναντήσεις έναν άγγελο και έναν ιερέα, τον ιερέα να προσκυνήσεις πρώτα.

Ας μετανοήσουμε κ’ εμείς, ας μισήσουμε την αμαρτία, ας αναζητήσουμε καλό πνευματικό πατέρα, με την ευλογία του ας κοινωνήσουμε τα θεία μυστήρια, και ο Θεός ασφαλώς θα μας αξιώσει του ελέους του· αμήν.

Από το φυλλάδιο ΚΥΡΙΑΚΗ, αριθμός 2175, 14 Απριλίου 2019, Φλώρινα

Από το χειρόγραφο ομιλίας, η οποία έγινε σε άγνωστο ι. ναό της ι. μητροπόλεως Αιτωλίας και Ακαρνανίας και πιθανώς την 10-4-1938.

Ας μετανοήσουμε

The post Ας μετανοήσουμε appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

Ο Σταυρός, λοιπόν, με την άνοδο του Κυρίου πάνω Του, ανανοηματοδοτείται και από σύμβολο θανάτου γίνεται σύμβολο της ζωής, από σύμβολο εσχάτης ταπεινώσεως και εξευτελισμού γίνεται σύμβολο ανορθώσεως και τιμής, από φονικό όργανο για τους αμαρτωλούς γίνεται όργανο σωτηρίας για τους μετανοούντες, και εν τέλει σύμβολο λυτρώσεως και αναστάσεως!

Εμείς, όμως, οι άνθρωποι φαίνεται ότι δεν έχομε αντιληφθή τον σταυρό ως λυτρωτικό και σωτήριο σύμβολο, γι’ αυτό και αρνούμαστε πεισματικά να τον σηκώσωμε. Προτιμάμε, λοιπόν, να γονατίζωμε υπό το βάρος των αμαρτιών μας, παρά να αγωνιζώμαστε να τις αποβάλλωμε. Προτιμάμε να παραμένωμε υποδουλωμένοι στα πάθη μας, στην φιλαυτία, στην φιλοδοξία, στην φιληδονία και στα συμπαρομαρτούντα, παρά να κοπιάζωμε, για να τα αποτινάξωμε από πάνω μας. Προτιμάμε να αρρωσταίνωμε από τις αμαρτίες μας, ψυχικές και σωματικές, παρά να τις εξομολογούμαστε και να θεραπευώμαστε οριστικά από αυτές. Προτιμάμε, επίσης, για να λυτρωθούμε από τα δεινά μας, να εμπιστευώμαστε επίγειους «σωτήρες», που μας ζητάνε μάλιστα να θυσιάζωμε όλα τα αγαθά και τις ελευθερίες μας, παρά να εμπιστευτούμε τον ουράνιο Σωτήρα μας, που θυσιάστηκε ο Ίδιος για χάρη μας.

Και εάν ζητάη από εμάς να Τον ακολουθήσωμε, δεν εκβιάζει το θέλημά μας, διότι Εκείνος μας έπλασε αυτόβουλους και αυτεξούσιους. Ζητάει να τον ακολουθήσωμε, όχι για να αυξήση τους οπαδούς Του, διότι πολύ απλά η εξουσία Του δεν είναι «εκ του κόσμου τούτου», της φθοράς και της αμαρτίας. Ούτε επιθυμεί να τον ακολουθήσωμε, για να μας κατεξουσιάση, όπως οι επίγειοι άρχοντες, εφ’ όσον Εκείνος «ουκ ήλθε διακονηθήναι αλλά διακονήσαι».

Αυτή είναι και η μεγάλη Του διαφορά απ’ όλους τους άλλους επίδοξους σωτήρες. Εκείνοι, υποσχόμενοι την σωτηρία μας από τα δεινά του κόσμου τούτου, για να μας δελεάσουν, στην αρχή μας σκορπίζουν απλόχερα πλούτη, δόξες και απολαύσεις, και μόλις μας δένουν στα δίκτυα των, μας τα αρπάζουν πάλι, αποσπώντας και την πολυπόθητη ελευθερία μας, ή, για να συνεχίσουν να μας τα παραχωρούν, απαιτούν όλο και μεγαλύτερες και περισσότερο δυσβάστακτες θυσίες. Και όταν πετύχουν πλήρως τον στόχο των και δεν μας έχουν πλέον ανάγκη, τότε μας πετούν και εμάς, κατά το λαϊκό: «ο διάβολος δεν αγαπάει ούτε τα παιδιά του».

Εκείνος, όμως, ο Χριστός μας, θυσιαζόμενος ο Ίδιος πρώτα για μας, μας δείχνει τον δρόμο και τον τρόπο, για να κερδίσωμε και εμείς την σωτηρία μας, με την δική Του χάρη! Τρία είναι τα βήματα της σωτηρίας, με βάση το Ευαγγέλιο της ημέρας (Μαρκ. 8:34 – 9:1): η άρνηση του εαυτού, η άρση του σταυρού, και η συμπόρευση μαζί Του. Όποιος απαρνείται τον κακό του εαυτό, αυτός αυτομάτως σηκώνει τον σταυρό του, καλείται δηλαδή να αποβάλλη το οικείο θέλημα και να ντυθή με τα όπλα των αρετών, όπως έκαναν και οι άγιοί μας, ώστε να γίνη συνοδοιπόρος του Χριστού. Έτσι ερμηνεύουν άλλωστε και οι θεοφόροι Πατέρες μας το παραπάνω χωρίο (Μαρκ. 8:34).

Ο Χριστός μας, βεβαίως, γνωρίζει ότι ειδικά το πρώτο βήμα, η απάρνηση του κακού εαυτού μας, είναι το δυσκολώτερο, λόγω της φυσικής ροπής μας προς την θανατηφόρα αμαρτία. Γι’ αυτό ακριβώς προσφέρεται να μας τείνη χείρα βοηθείας, να γίνη ο Κυρηναίος μας, να μας βοηθήση να άρωμε τον σταυρό μας, αρκεί εμείς να συγκατατεθούμε στην βοήθειά Του. Αλλά για να το κάνωμε αυτό, χρειάζεται να πιστέψωμε ότι Αυτός είναι «η οδός, η αλήθεια και η ζωή» (Ιω. 14:6).

Εάν πιστέψωμε ότι ο Χριστός είναι η αλήθεια, τότε καλούμαστε να ακολουθήσωμε και την προτροπή Του, να αγωνιστούμε δηλαδή να εισέλθωμε «δια της στενής πύλης», και ακόμη να είμαστε υποψιασμένοι ότι είναι «πλατεία η πύλη και ευρύχωρος η οδός η απάγουσα εις την απώλειαν», γι’ αυτό και «πολλοί οι εισερχόμενοι δι’ αυτής». Αντιθέτως, να είμαστε έτοιμοι και αποφασισμένοι ότι «στενή η πύλη και τεθλιμμένη η οδός η απάγουσα εις την ζωήν», γι’ αυτό «και ολίγοι εισίν οι ευρίσκοντες αυτήν» (Ματθ. 7:13-14, Λουκ. 13:23-24).

Ο Χριστός, λοιπόν, όχι μόνον δεν μας είπε ψέματα για τον δρόμο του Σταυρού και της σωτηρίας, ότι είναι δύσβατος και ανηφορικός, αλλά μας προσέφερε και τα κριτήρια, για να ξεχωρίζωμε τους γνησίους σωτήρες από τους ψευδοπροφήτες της σωτηρίας. Μας προειδοποίησε, μάλιστα, ότι οι δεύτεροι αναγνωρίζονται «από των (σαπρών) καρπών αυτών» (Ματθ. 7:20).

Ας έχωμε λοιπόν τα μάτια μας ανοικτά, ώστε να μην εξαπατώμεθα από τις κάθε λογής επαγγελίες του πονηρού και των πονηρών. Ας μην αυταπατώμεθα! Ο δρόμος του Σταυρού είναι ο μόνος λυτρωτικός και σωτήριος, γι’ αυτό η Εκκλησία μας ψάλλει: «Χαίροις ο ζωηφόρος Σταυρός, δι’ ου κατεπόθη του θανάτου η δύναμις, και υψώθημεν από γης προς ουράνια».

Εάν θέλωμε, επομένως, και εμείς να υψωθούμε προς τον ουρανό, για τον οποίον πλαστήκαμε, ας παρακαλούμε τον Εσταυρωμένο Κύριό μας και Θεό μας, που η Εκκλησία προβάλλει μπροστά μας στο μέσο της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής, να ενδυναμώνη όλους μας να σταυρώνωμε τα προσωπικά μας πάθη και να αποδιώχνωμε την ιοβόλο αμαρτία, ώστε να αξιωθούμε να αντικρύσωμε και εφέτος το σωτήριο φως της Αναστάσεώς Του. Κύριε, ευδόκησον και «Σταυρέ του Χριστού σώσον ημάς τη δυνάμει Σου!»

Σοφία Μπεκρή

Ζωηφόρος Σταυρός και θανατηφόρα αμαρτία

The post Ζωηφόρος Σταυρός και θανατηφόρα αμαρτία appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

Είπαμε και άλλη φορά ότι η Εκκλησία δεν έβαλε τυχαία τη μνήμη του αγίου Γρηγορίου του Παλαμά τη Β’ Κυριακή των Νηστειών. Θεωρείται σαν μια δεύτερη Κυριακή της Ορθοδοξίας ή, όπως λέει κάποιος θεολόγος και έχει δίκιο, μπορεί να θεωρηθεί ως Κυριακή της Ορθοπραξίας.

Τον ΙΔ’ αιώνα που έζησε ο άγιος Γρηγόριος, δημιουργήθηκαν πολλά θέματα, που αφορούσαν στην ορθόδοξη ζωή και διδασκαλία, στα οποία ο άγιος Γρηγόριος πρωτοστάτησε παρουσιάζοντας την πίστη της Εκκλησίας. Τελικά συνήλθαν δύο σύνοδοι στην Κωνσταντινούπολη, που απεφάσισαν υπέρ των απόψεων του αγίου Γρηγορίου. Και γι’ αυτό μετά τον θάνατό του όρισε η Εκκλησία να γιορτάζεται η μνήμη του τη Β’ Κυριακή των Νηστειών, και να θεωρείται ως μια δεύτερη Κυριακή, όπως είπαμε, της Ορθοδοξίας.

Τότε υπήρχε μεγάλη σύγχυση. Ακόμη και άνθρωποι που θεωρούνταν ευσεβείς χριστιανοί στο Βυζάντιο, στην Πόλη, ήταν εναντίον του αγίου Γρηγορίου του Παλαμά και έγραψαν αρκετά εναντίον του. Δεν ήταν μόνο ο Βαρλαάμ ο Καλαβρός. Και θα έλεγε κανείς ότι πολύ μπερδεύονταν τα πράγματα και πολλή σύγχυση είχε δημιουργηθεί, καθώς ήταν ισχυροί αυτοί οι οποίοι υποστήριζαν τα αντίθετα από τον άγιο Γρηγόριο, και οι οποίοι φυσικά υποστήριζαν το ψεύδος. Η αλήθεια ήταν με το μέρος του αγίου Γρηγορίου.

Όπως και να είχε το πράγμα, όταν τελικά η Εκκλησία κάθισε να αποφασίσει σχετικά με το όλο θέμα, φωτίσθηκε από το Άγιο Πνεύμα και είπε την αλήθεια. Αυτό έγινε και άλλες φορές· και πιο μπροστά και μετά, αλλά και μέχρι σήμερα γίνεται. Πολλές φορές δημιουργούνται συγχύσεις και μπερδέματα, και άλλος λέει το ένα, άλλος λέει το άλλο, αλλά όταν η Εκκλησία αποφαίνεται, όπως και να έχει το πράγμα, η Εκκλησία θα πει την αλήθεια.

Έτσι, μέσα στην Εκκλησία ο κάθε χριστιανός αισθάνεται ασφαλής, μπορεί να αισθάνεται ασφαλής. Μέσα στην Εκκλησία δεν θα πέσει έξω και δεν θα πλανηθεί. Είπαμε πολλές φορές ότι το να είσαι θρησκευτικός άνθρωπος δεν είναι δύσκολο. Λίγο-πολύ όλοι οι άνθρωποι θρησκεύουν, λίγο-πολύ όλοι οι άνθρωποι είναι χριστιανοί, τουλάχιστον εδώ στην Ελλάδα. Το θέμα είναι να μην πλανάσαι, το θέμα είναι να μην πέφτεις έξω και να μην πιστεύεις σε θρησκευτικά πράγματα που είναι όμως ψευδή και όχι αληθινά και να μην άγεσαι και φέρεσαι από πλάνες. Όχι απλώς από πλάνες των χιλιαστών ή από πλάνες γενικά των αιρετικών. Ακόμη και μέσα, ας πούμε, γενικότερα στη θεωρητική ορθόδοξη πίστη μπορεί κανείς να πλανάται. Αν όμως έχει κανείς εμπιστοσύνη στην Εκκλησία και αν κατά βάθος ζητάει την αλήθεια, ο Θεός τελικά δεν θα τον αφήσει να πλανηθεί.

Μέσα στην Εκκλησία βρίσκει κανείς την αλήθεια και είναι εν ασφαλεία, όπως ακριβώς έγινε και τότε, στην εποχή του αγίου Γρηγορίου του Παλαμά. Αυτά τα οποία έλεγε ο άγιος Γρηγόριος, από μια πλευρά ήταν πρωτάκουστα, ενώ ήταν αυτά τα ίδια που ανέκαθεν δίδασκε η Εκκλησία, αυτά τα ίδια που ανέκαθεν δίδασκαν όλοι οι Πατέρες της Εκκλησίας. Επειδή όμως παρουσιάσθηκε το όλο θέμα κατά έναν καινούργιο τρόπο, ήταν σαν να έλεγε πρωτάκουστα πράγματα. Μάλιστα θεωρήθηκε ότι ο άγιος Γρηγόριος εισάγει καινά δαιμόνια.

Ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς δεν έμαθε τα πνευματικά γράμματα και τα πνευματικά πράγματα σε σχολές ή απλώς σε συζητήσεις και σε βιβλία, αλλά έμαθε και βίωσε την αλήθεια τη χριστιανική, την ορθόδοξη αλήθεια, στην άσκηση, στη μόνωση, στην ερημία, εκεί στο Άγιο Όρος, όπου πήγε να μονάσει. Δεν ζητούσε ο άγιος Γρηγόριος ούτε θέσεις ούτε αξιώματα ούτε να προβάλει τον εαυτό του ούτε να κάνει το θέλημά του ή να κάνει καμιά βασιλεία δική του. Παραδόθηκε στον Θεό, παραδόθηκε στην Εκκλησία, παραδόθηκε στο πνεύμα, στη ζωή και στη διδασκαλία των Πατέρων, και ήταν φυσικό να δεχθεί όλη την αλήθεια και να ζήσει όλη την αλήθεια κατά γνήσιο και αληθινό τρόπο. Μετά, δεν λυπήθηκε καθόλου τον εαυτό του, δεν εφείσθη κόπου και χρόνου, όπως λέμε, αλλά αγωνίσθηκε υπέρ αυτής της αληθείας, όταν είδε ότι νοθεύεται. Γιατί, όταν νοθεύεται η αλήθεια του Χριστού, όπου κι αν είναι κανείς, πρέπει να βγει και να την υπερασπισθεί, και μάλιστα, όταν ο Θεός δείχνει ότι από σένα θέλει την υπεράσπιση αυτή, πρέπει να την υπερασπισθείς, όπως έκανε ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς.

Και μολονότι, όπως είπαμε, όλα αυτά τα οποία ζούσε και δίδασκε ο άγιος Γρηγόριος, φαίνονταν εκεί στη Βασιλεύουσα παράξενα και πρωτάκουστα, όταν κάθισαν κάτω να μελετήσουν, να συζητήσουν και να αποφασίσουν υπεύθυνα οι άνθρωποι της Εκκλησίας, οι επίσκοποι, αποφάνθηκαν ότι η διδασκαλία του αγίου Γρηγορίου είναι η διδασκαλία της Ορθοδόξου Εκκλησίας. Και δεν τη δέχθηκαν απλώς ως μια θεωρητική διδασκαλία αλλά ως πράξη, ως ζωή.

Έτσι, οι ορθόδοξοι χριστιανοί που γιορτάσαμε την Κυριακή της Ορθοδοξίας, καλούμαστε σήμερα να γιορτάσουμε την Κυριακή της Ορθοπραξίας. Θεωρητικά δεν είναι πολύ δύσκολο να δέχεται κανείς τα ορθά, τα σωστά. Τι γίνεται στην πράξη; Θα παρακαλούσα προπαντός σήμερα, στις ημέρες μας δηλαδή, να το προσέξουμε αυτό. Πάρα πολλοί γραμματιζούμενοι, θεολόγοι και μη, από θεωρητικής απόψεως λένε σπουδαία πράγματα και δέχονται τα πιο πνευματικά πράγματα. Στην πράξη όμως καθένας κάνει τη ζωή του, καθένας κάνει και τις αμαρτίες του. Και είναι σαν μια αρρώστια αυτό. Δεν είναι όμως έτσι. Η Εκκλησία και φέτος με την Κυριακή της Ορθοδοξίας μας υπενθύμισε ότι καλούμαστε να πιστεύουμε ορθώς, και σήμερα, Κυριακή της Ορθοπραξίας, μας θυμίζει ότι καλούμαστε και να πράττουμε ορθώς. Διότι ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς πρώτα έπραξε, βίωσε την αλήθεια και μετά έγραψε, δίδαξε, κήρυξε και αγωνίσθηκε γι’ αυτήν.

Όλη η διδασκαλία του θα λέγαμε ότι καταλήγει σ’ αυτό· έρχεται η άκτιστος ενέργεια του Θεού μέσα στον άνθρωπο, και ενώνεται ο άνθρωπος με τον Θεό. Όχι απλώς ο άνθρωπος βοηθιέται από τον Θεό, αλλά ο Θεός έρχεται μέσα στον άνθρωπο, και ενώνεται ο άνθρωπος με τον Θεό και γεμίζει ο άνθρωπος από το φως του Θεού, από τη Χάρι του Θεού.

Αυτά ο άγιος Γρηγόριος τα έζησε και βοήθησε πολλούς άλλους να τα ζήσουν. Και όλα αυτά παραδόθηκαν ως ζωή και υπάρχουν μέσα στην Εκκλησία και έφθασαν μέχρις ημών. Η Εκκλησία δεν αποφάσισε υπέρ αυτών κατά θεωρητικό τρόπο, αλλά ακριβώς αυτά ήταν ζωή της. Και δεν είναι αυτά θεωρητική θεολογία, αλλά είναι, ας πούμε, πρακτική θεολογία.

Και σήμερα η Εκκλησία, με τις πρεσβείες του αγίου Γρηγορίου μας καλεί να σκεφθούμε όχι απλώς, αν τα ξέρουμε σωστά, αν τα μάθαμε σωστά, αν πρεσβεύουμε σωστά, αν πιστεύουμε σωστά, αλλά αν ζούμε κατά ορθόδοξο τρόπο. Όχι απλώς αν πιστεύουμε κατά ορθόδοξο τρόπο, αλλά αν ζούμε. Και ζει κατά ορθόδοξο τρόπο εκείνος ο οποίος μιμείται τη ζωή των αγίων, οι οποίοι μιμήθηκαν τη ζωή του Χριστού. Και πιο συγκεκριμένα σήμερα εμείς καλούμαστε να μιμηθούμε τη ζωή όλων των αγίων αλλά ειδικότερα τη ζωή του αγίου Γρηγορίου του Παλαμά.

Έτσι θα γιορτάσουμε τη Β’ Κυριακή των Νηστειών σωστά και έτσι θα τιμήσουμε τον άγιο, αλλά θα τιμήσουμε και τον εαυτό μας. Γιατί τελικά, όταν μιμούμαστε τους αγίους, όταν ενωνόμαστε με τον Χριστό, όταν βάζουμε μέσα μας τον Χριστό, όταν χριστοποιείται η ζωή μας, τότε τιμάται και η δική μας η ύπαρξη, τιμάται και ο εαυτός μας, γιατί ο Θεός μάς έκανε, για να είμαστε τιμημένοι στον αιώνα, και είμαστε τιμημένοι, όταν έχουμε μέσα μας Εκείνον.

30-3-1986

Από το βιβλίο: π. Συμεών Κραγιοπούλου, “Θέλεις να αγιάσεις;”, Πανόραμα Θεσσαλονίκης, 1999, σελ. 314-9.

Ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς

The post Ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

δ’) Ένα ακόμη διαφορετικό σημείο, αδελφοί μου, είναι ο ύμνος που ψάλλεται όταν περνούν τα άγια. Εδώ ο ύμνος αυτός είναι διαφορετικός. Και ενώ στις άλλες λειτουργίες γονατίζουμε στο «Τα σα εκ των σων…», εδώ γονατίζουμε στη μεγάλη είσοδο· γιατί είναι ήδη αγιασμένα τα τίμια δώρα. Εδώ ψάλλουμε όχι «Οι τα Χερουβίμ μυστικώς εικονίζοντες…», αλλά «Νυν αι δυνάμεις των ουρανών συν ημίν αοράτως λατρεύουσιν. Ιδού γαρ εισπορεύεται ο βασιλεύς της δόξης. Ιδού θυσία μυστική τετελειωμένη δορυφορείται. Πίστει και πόθω προσέλθωμεν, ίνα μέτοχοι ζωής αιωνίου γενώμεθα. Αλληλούϊα». Είναι ένα από τα ωραιότερα τραγούδια, που δεν υπάρχει αλλού, ούτε στους φράγκους ούτε στους προτεστάντες, πουθενά. Αυτοί που το μετέφρασαν σε ξένες γλώσσες, λένε ότι ο ύμνος αυτός είναι θεϊκός, τραγούδι αγγελικό. «Νυν αι δυνάμεις των ουρανών…»! λόγια γεμάτα νοήματα, που δίνουν φτερά στον άνθρωπο ν’ αφήσει τη γη και να πετάξει ψηλά. Ποιο είναι το νόημά τους; Αυτή την ώρα, αδελφοί μου, που είμαστε μέσ’ στην εκκλησία, δεν πατάμε στη γη. Άγγελοι και αρχάγγελοι έχουν φτάσει από τα ουράνια. Σμίξαμε άνθρωποι και άγγελοι και υποδεχόμαστε τον βασιλέα της δόξης, που μας καλεί με πίστη και πόθο να κοινωνήσουμε «εις ζωήν αιώνιον».

ε’) Τέλος η λειτουργία των προηγιασμένων διαφέρει από τις άλλες λειτουργίες και σ’ ένα ακόμη σημείο. Είναι το κοινωνικό. Εδώ, αντί του «Αινείτε τον Κύριον…», έχουμε άλλο που λέει· «Γεύσασθε και ίδετε, ότι χρηστός ο Κύριος. Αλληλούϊα» (Ψαλμ. 33:9). Άλλα πάλι νοήματα, άλλα διαμάντια. Τι μας λέει; Ότι οι τέρψεις και τα γλέντια αυτού του κόσμου, όλα τα ευχάριστα που έχει, στην αρχή είναι γλυκά, αλλά στο τέλος είναι πικρά. Είναι όπως ένα γλύκισμα που του έχουν ρίξει μέσα παραθείο· το τρως και φαίνεται γλυκό, αλλά πίσω είναι ο πόνος και ο θάνατος. Ο διάβολος έχει ρίξει στα γλυκίσματα που μας προσφέρει παραθείο· αυτό, που θεωρούμε σιρόπι, είναι φαρμάκι.

Άνθρωποι, λέει ο Θεός, γιατί μ’ αφήνετε και φεύγετε μακριά, γιατί αποστατείτε από κοντά μου; Θα μάθετε πάνω στα πράγματα, ότι είναι πικρό να εγκαταλείπετε εμένα. Ελάτε κοντά μου. Ελάτε σεις οι αμαρτωλοί, που είστε πικραμένοι από το αψίνθιο, την πίκρα της αμαρτίας· ελάτε κοντά μου. Ελάτε κοντά στο Χριστό. Γιατί τι είναι ο Χριστός; Δεν βρίσκω λέξη να το εκφράσω. «Γεύσασθε και ίδετε, ότι χρηστός ο Κύριος». Ο Χριστός είναι το ψωμί, το αληθινό ψωμί. Ο Χριστός είναι το κρασί που ευφραίνει την καρδιά. Ο Χριστός είναι η ζωή, το οξυγόνο της ζωής. Είναι το άλφα και το ωμέγα. Είναι το ποτάμι που τρέχει μέλι και γάλα. Έλα να δοκιμάσεις το Χριστό. Κι άμα αγαπήσεις το Χριστό και ενωθείς μαζί του, θα βρεις αυτό που ζητάς. Όπως η γυναίκα άμα ενωθεί με τον άντρα της μένει ενωμένη μαζί του μέχρι τέλους και δεν τη χωρίζει κανένας, έτσι και η καρδιά που αγαπά το Νυμφίο Χριστό, τον ωραίο Νυμφίο της. Μια τέτοια αγάπη πρέπει να δώσουμε στο Χριστό. Είναι ο ωραίος Νυμφίος της Εκκλησίας και κάθε μιας ψυχής. «Τον Νυμφίον, αδελφοί, αγαπήσωμεν…» (όρθρ. Μ. Τριτ. κάθ.). Και αν αγαπήσεις το Χριστό και γευθείς τη χαρά και την αγαλλίαση που χαρίζει, τότε, κι όλοι οι διάβολοι να κατεβούν, δεν μπορούν να σε χωρίσουν από αυτόν. «Τις ημάς χωρίσει από της αγάπης του Χριστού;…»· ούτε ουράνια, ούτε επίγεια, ούτε καταχθόνια (Ρωμ. 8:35-39). «Γεύσασθε και ίδετε, ότι χρηστός ο Κύριος».

Σας παρουσίασα, αγαπητοί μου, με λίγα φτωχά λόγια την προηγιασμένη λειτουργία. Σας είπα, ότι αυτή διαφέρει από τις άλλες λειτουργίες. Σας είπα, ότι σ’ αυτήν τα τίμια δώρα είναι προηγιασμένα επάνω στην αγία τράπεζα.

Αλλ’ εάν υποθέσουμε, ότι στη λειτουργία αυτή μπαίνει ένας κουφός που δεν ακούει τίποτε απολύτως, τι λέτε, μπορεί αυτός να καταλάβει ότι διαφέρει αυτή λειτουργία; Ναι, θα το καταλάβει. Πώς; Με τα μάτια του. Γιατί αν ρίξει μια ματιά στην αγία τράπεζα, θα δει ότι είναι ντυμένη στα μαύρα. Αν ρίξει μια ματιά στον ιερέα, θα τον δει κι αυτόν ντυμένο στα μαύρα. Γιατί μαύρα; μαύρα τα άμφια του ιερέως, μαύρα η αγία τράπεζά μας; Η Εκκλησία μας έχει πένθος. Σε ένα από τα υπέροχα αναγνώσματα που διαβάζονται την περίοδο αυτή στην προηγιασμένη (βλ. Γεν. 49:33 – 50:26) λέει ότι, όταν πέθανε στην Αίγυπτο εκείνος ο καλός πατέρας με τα δώδεκα παιδιά, ο πατριάρχης Ιακώβ, το παιδί του ο Ιωσήφ ήταν εκεί αντιβασιλεύς και ετιμάτο. Και μόλις πέθανε ο πατέρας του, ο βοσκός, μαζεύτηκαν όλοι, μπήκαν στις άμαξες και πήγαν μακριά, στη γη Χαναάν, για να τον θάψουν. Και κλάψανε «κοπετόν μέγαν» (ε.α. 50:10). Θρήνησαν όλα τα παιδιά και οι θυγατέρες και τα εγγόνια του, πένθησε όλος ο Ισραήλ επτά ημέρες, γιατί πέθανε ο πατριάρχης. Έτσι λοιπόν κι εμείς έχουμε πένθος και η Εκκλησία είναι ντυμένη στα μαύρα. Πρέπει να πενθήσουμε με την Εκκλησία μας για τα σεπτά πάθη του Σωτήρος.

Έχουμε όμως και τα δικά μας πάθη. Πρέπει να πενθήσουμε για τ’ αμαρτήματά μας, τα αμαρτήματα των ανδρών γυναικών και παιδιών, των πλουσίων και των φτωχών, των μορφωμένων και των αγραμμάτων, των μικρών και των μεγάλων, του κλήρου και του λαού, όλου του κόσμου. Βουνό έχουν γίνει τα αμαρτήματά μας.

Πρέπει να ζητήσουμε το έλεος του Θεού. Γιατί αδελφοί μου – να το πούμε – μόνο το έλεος του Θεού μας κρατάει. Εάν ο Κύριος θελήσει να ρίξει μια ματιά οργής επάνω στη γη, θα δεις τα βουνά να «καπνίζωνται» (Ψαλμ. 103:32) και ο κόσμος να διαλύεται. Ζούμε μέσα στο άπειρο έλεος του Θεού.

Αδελφοί μου αγαπητοί! Δεν ξέρω τι συμβαίνει στις δικές σας καρδιές. Εγώ τουλάχιστον όταν ακούω τη λειτουργία αυτή ελέγχομαι. Είναι έλεγχος η προηγιασμένη. Γιατί; Μας ελέγχει, γιατί δεν αγαπούμε τη νηστεία όπως την αγαπούσαν οι Χριστιανοί των πρώτων αιώνων (η προηγιασμένη τότε γινόταν το βράδυ, όλη μέρα έμεναν νηστικοί, και το βράδυ κοινωνούσαν τα άχραντα μυστήρια). Μας ελέγχει, γιατί δεν αγαπούμε την αγία Γραφή (η προηγιασμένη είναι γεμάτη από αναγνώσματα της Γραφής). Μας ελέγχει ακόμα, γιατί δεν αγαπούμε την προσευχή· και πρέπει να αγαπήσουμε την προσευχή παραπάνω από καθετί άλλο. Μας ελέγχει δε ακόμη περισσότερο, γιατί δεν κοινωνούμε τα άχραντα μυστήρια.

Ω αν μπορούσαμε να γυρίσουμε πίσω και να πάμε εκεί όπου ήταν Ελληνισμός και Χριστιανισμός, Ορθοδοξία, τότε που υπήρχε η θερμή πίστη και η αγάπη στο Θεό! Ας μπορούσαμε κι εμείς σήμερα να αγαπήσουμε το Χριστό όπως τον αγαπούσαν εκείνοι! Ας είχαμε κι εμείς μέσα μας ένα δράμι από την αγάπη που είχαν εκείνοι, από τον θείο έρωτα που αισθάνονταν οι ευγενείς καρδιές τους!

Κλείστε τα μάτια σας και φανταστείτε μια Ελλάδα, μια κοινωνία διαφορετική. Ποια; Κάθε βράδυ ο άντρας να λέει στη γυναίκα και η γυναίκα στον άντρα· Έλα να προσευχηθούμε. Όλο το σπίτι να προσεύχεται. Να ‘χουν εικόνες, θυμίαμα, «Κατευθυνθήτω η προσευχή μου…». Για φανταστείτε ένα τέτοιο σπίτι, ένα αντρόγυνο να προσεύχεται, να διαβάζει Ησαΐα, βίους αγίων. Φανταστείτε μια κοινωνία που άμα χτυπά η καμπάνα σαν τα ζαρκάδια τα διψασμένα να τρέχουν όλοι στην εκκλησία· μια κοινωνία ν’ αγαπά τη σωφροσύνη, την εγκράτεια. Κάθε Κυριακή, εκατό Χριστιανοί είναι; και οι εκατό να κοινωνούν τα άχραντα μυστήρια. Σε μια τέτοια κοινωνία θα σβήσουν τα εγκλήματα, θ’ αδειάσουν οι φυλακές. Θα περνούν χρόνια χωρίς να γίνεται έγκλημα. Τόπος αγιασμένος, λουλούδια τα βράχια μας.

Όσοι πιστεύουμε στο Χριστό, έχουμε μια υποχρέωση. Να δουλέψουμε όλοι με ζέση, με αγάπη και ομόνοια, να γίνουμε Χριστιανοί πραγματικοί, και τότε να πούμε στους άλλους· «Δεύτε λάβετε φως εκ του ανεσπέρου φωτός» (Πάσχ. παννυχ.), του Χριστού· ον, παίδες, υμνείτε και υπερυψούτε εις πάντας τους αιώνας.

Από το φυλλάδιο ΚΥΡΙΑΚΗ, αριθμός 1047, 19 Απριλίου 2019, Φλώρινα.

Β’ μέρος απομαγνητοφωνημένης ομιλίας, που έγινε στον Ι. Ναό Αγίου Ιωάννου Ν. Μαδύτου Αθηνών την 31-3-1961.

Η προηγιασμένη και η σύγκριση της με άλλες λειτουργίες ( Α )

Η προηγιασμένη και η σύγκριση της με άλλες λειτουργίες ( Β )

The post Η προηγιασμένη και η σύγκριση της με άλλες λειτουργίες ( Β ) appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.