Ο τίμιος Σταυρός βρέθηκε στις 6 Μαρτίου. Επειδή όμως τώρα τον Σεπτέμβριο θα γίνονταν τα εγκαίνια του Ναού της Αναστάσεως, θεώρησε καλό ο Πατριάρχης, η Ύψωσις του τιμίου Σταυρού να συνδεθεί με τα εγκαίνια του ναού. Τα εγκαίνια, όπως ξέρετε, τα εορτάζουμε στις 13 Σεπτεμβρίου και στις 14 είναι η εορτή της Υψώσεως.

Ύστερα από πολλά χρόνια που είχε χαθεί ο Σταυρός, πάνω στον οποίο ο Κύριος έχυσε το αίμα του και τον καθαγίασε, βρέθηκε, και έσπευσαν οι χριστιανοί από παντού, για να τον προσκυνήσουν και να χαριτωθούν, να ευλογηθούν, αλλά και να ανανεώσουν τη συσταύρωσή τους με τον Χριστό, για να ζουν έτσι και την ανάσταση μαζί με τον Χριστό.

Και έκτοτε κάθε χρόνο οι χριστιανοί, οι ορθόδοξοι χριστιανοί, την ημέρα αυτή, καθώς υψώνεται, αλλά και προτίθεται ενώπιον μας ο τίμιος Σταυρός, καλούμαστε από την Εκκλησία να τον προσκυνήσουμε, αναγνωρίζοντας ότι επάνω στον Σταυρό ο Κύριος έχυσε το αίμα του και παρέδωσε το πνεύμα του στον Θεό, και από καταραμένο ξύλο που ήταν ο Σταυρός, έγινε χαριτωμένο ξύλο και ευλογημένο. Εκεί, επάνω στον Σταυρό, έδειξε όλη την αγάπη του ο Θεός. Σταυρώθηκε για μας, κι εμείς εκεί σταυρωθήκαμε μαζί του, και έτσι πέθανε το σώμα της αμαρτίας, καταργήθηκε ο θάνατος και ο Άδης, και σώθηκε ο άνθρωπος.

Ο Σταυρός –το ξέρουμε όλοι– είναι το σύμβολο της θυσίας του Κυρίου, είναι το σύμβολο της αγάπης του Θεού, είναι το σύμβολο της σωτηρίας μας. Και τον τιμούμε και τον προσκυνούμε και αυτός είναι «ο φύλαξ πάσης της οικουμένης». Πάντοτε να προσκυνούμε τον Σταυρό και πάντοτε να σταυρώνουμε τον εαυτό μας με το σημείο του σταυρού· και όταν τρώμε και όταν πίνουμε και όταν κοιμόμαστε και όταν ξυπνούμε και όταν χαιρόμαστε και όταν βρισκόμαστε σε δυσκολία και όταν κινδυνεύουμε και όταν ενθυμούμαστε τον Θεό και όταν ζητούμε το έλεός του και όταν τον δοξάζουμε και όταν τον ευγνωμονούμε. Πάντοτε να κάνουμε το σημείο του σταυρού και έτσι να αγιάζουμε όλη την ύπαρξή μας με το σημείο του σταυρού.

Όμως ο Σταυρός δεν είναι μόνο σύμβολο, δεν είναι μόνο το όπλο κατά του διαβόλου και δεν είναι μόνο αυτό το σημείο με το οποίο διώκονται δαίμονες και φυγαδεύεται το κακό. Ο Σταυρός είναι η κύρια πράξη του Κυρίου μας. Επάνω στον Σταυρό ο Κύριός μας εμπράκτως πραγματοποίησε όλα αυτά που είπε και με λόγια, όλα αυτά που προηγουμένως είχε διδάξει. Δεν περιορίστηκε δηλαδή ο Κύριος καθ’ όλη τη ζωή του επί της γης, στο να πει μόνο λόγια, αλλά τα λόγια τα έκανε πράξη, και η κύρια πράξη ήταν ο Σταυρός. Πράξεις βέβαια είναι το ότι θεράπευε αρρώστους, πλήθαινε άρτους, χόρταινε πεινασμένους και άλλα. Αλλά ήταν εύκολο, ας πούμε, για τον Κύριο να τα κάνει αυτά.

Όμως τη σταύρωση ο Κύριος την έζησε, όπως θα τη ζήσει κάθε άνθρωπος, αν βρεθεί σε παρόμοια περίσταση. Την έζησε ως άνθρωπος. Το σώμα, ο άνθρωπος, έπαθε πάνω στον Σταυρό· όχι ο Θεός. Η Θεότης έμεινε απαθής. Και εκεί ο Κύριος πόνεσε, πληγώθηκε, μαρτύρησε, εκεί χύθηκε το αίμα του και εξέπνευσε βασανιζόμενος, εξέπνευσε, καθώς έτρεχε το άγιό του αίμα.

Και παρακαλώ την αγάπη σας ιδιαίτερα απόψε να σκεφθούμε, αλλά και πάντοτε να μη λησμονούμε αυτή την έννοια του Σταυρού. Είσαι χριστιανός; Κάνεις τον σταυρό; Κάνεις πολύ καλά που είσαι χριστιανός, κάνεις πολύ καλά που κάνεις τον σταυρό σου, κάνεις πολύ καλά που προσκυνάς τον Σταυρό, που ευλαβείσαι τον Σταυρό. Όμως δεν φθάνει. Αυτά δεν είναι δύσκολο να γίνουν. Θυμήσου ότι ο Σταυρός μάς φανερώνει εμπράκτως την αγάπη του Θεού. Είναι μια πράξη του Θεού. Ο Θεός δεν λέει μόνο λόγια ούτε κάνει μόνο πράξεις που είναι εύκολες για τον Θεό. Πάνω στον Σταυρό ο Θεός εμπράκτως φανερώνει την αγάπη του και το ενδιαφέρον του για μας. Όμως η πράξη αυτή είναι ανθρώπινη· την ζει ως άνθρωπος, διότι στον Σταυρό ο Θεός πάσχει ως άνθρωπος. Αυτό πάντοτε να το ενθυμούμαστε, ποτέ να μη το ξεχνούμε.

Όπως ο Θεός εκδήλωσε την αγάπη του δια της πράξεως αυτής που πέθανε εκεί επάνω στον Σταυρό, που ήταν βέβαια θεϊκή πράξη, αλλά την έζησε ως άνθρωπος, έτσι, αν είμαστε χριστιανοί, αν κάνουμε το σημείο του σταυρού, αν τιμούμε τον Σταυρό, αν αγαπούμε τον Θεό, αν είμαστε δικοί του, αν είμαστε πιστοί, αν θέλουμε να σωθούμε, καλούμαστε να τα εκδηλώσουμε όλα αυτά εμπράκτως. Ποθείς τον Θεό; Εκδήλωσέ το εμπράκτως. Αγαπάς τον Θεό; Εκδήλωσέ το εμπράκτως. Έχεις ζήλο, έχεις πόθο, έχεις καημό, έχεις λαχτάρα, από μέσα σου εκφράζεσαι και λες λόγια καλά για τον Θεό και προς τον Θεό; Είναι καλά όλα αυτά, αλλά εκδήλωσέ τα με πράξη. Κάνε συγκεκριμένη πράξη αγάπης, υπομονής, συγκεκριμένη πράξη προσευχής, ταπεινώσεως, συγκεκριμένη πράξη μετανοίας κλπ.

Από το βιβλίο: π. Συμεών Κραγιοπούλου, “Θέλεις να αγιάσεις;”, Πανόραμα Θεσσαλονίκης, 1999, σελ. 51

Η Ύψωσις του τιμίου και ζωοποιού Σταυρού

The post Η Ύψωσις του τιμίου και ζωοποιού Σταυρού appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

Η βεβαιότητα, μάλιστα, αυτή μας δίνει μεγάλο κουράγιο και δύναμη. Πράγματι, δεν είναι δυνατόν να απαριθμήση κανείς «τα μεγαλεία των υπέρ νουν θαυμάτων» της Παναγίας, «των τετελεσμένων διηνεκώς», όπως αυτά παρουσιάζονται μέσα από την υπέροχη υμνογραφία της ημέρας και τα οποία δεν συνδέονται, ασφαλώς, αποκλειστικά με την δική της κοίμηση αλλά πολύ περισσότερο με την δική μας σωτηρία.

«Ω του παραδόξου θαύματος! Η πηγή της ζωής εν μνημείω τίθεται και κλίμαξ προς ουρανόν ο τάφος γίνεται». Ο γήινος τάφος, που φέρει το ζωηφόρο σώμα της Παναγίας, μετατρέπεται σε ουράνια κλίμακα, «η τάφον οικήσασα (Παναγία) έδειξεν Παράδεισον», και η Γεθσημανή γίνεται τόπος χαράς: «Ευφραίνου Γεθσημανή, της Θεοτόκου το άγιον τέμενος». Όλες οι επίγειες και επουράνιες δυνάμεις, με προεξάρχοντα τον αρχάγγελο Γαβριήλ, καλούνται να υμνήσουν την Κεχαριτωμένη. «Επί σοι, χαίρει, Κεχαριτωμένη, πάσα η φύσις, αγγέλων το σύστημα και ανθρώπων το γένος, ηγιασμένε ναέ και Παράδεισε λογικέ».

Η επανάληψη, μάλιστα, της φράσεως «Κεχαριτωμένη χαίρε, μετά σου ο Κύριος», στην κατάληξη των Στιχηρών του Εσπερινού, θυμίζει το χαρμόσυνο γεγονός του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, «δι’ ης ημείς εθεώθημεν».

Δικαίως, λοιπόν, η Κοίμηση ονομάστηκε «Πάσχα του καλοκαιριού», αφού όλη η φύση συμμετέχει στην χαρά και στην αγαλλίαση για την εορτή της Παναγίας, η οποία «πεποικιλμένη (= στολισμένη) τη θεία δόξη πάντας συνηγάγετο προς ευφροσύνην τους πιστούς» (Ειρμός α’ ωδής του Κανόνος του Κοσμά του Μελωδού).

Λησμονεί, έτσι, κανείς, προς στιγμήν, ότι πρόκειται για κοίμηση. «Σήμερον (η Παναγία) την παναγίαν παρατίθεται ψυχήν και συν αυτή πληρούται τα σύμπαντα χαράς» (Στιχηρό ιδιόμελο της Λιτής). Όσο περισσότερο, μάλιστα, εμβαθύνει στην μελέτη της υμνογραφίας της ημέρας, άλλο τόσο διαπιστώνει ότι το συναίσθημα της χαράς είναι κυρίαρχο. Εξ άλλου, σε όλες τις κοιμήσεις των Αγίων μας δεν θρηνούμε, αλλά πανηγυρίζομε, πόσο μάλλον στην Κοίμηση της Παναγίας μας, της πικραμένης χαράς της Ορθοδοξίας, όπως την αποκαλεί θαυμάσια ο Φώτης Κόντογλου.

Πολλά, λοιπόν, τα παράδοξα της εορτής: Από την μία, η Κοίμηση γίνεται Ευαγγελισμός, από την άλλη, ο θάνατός της προξενεί την ζωή. Πράγματι, η Θεοτόκος δεν πέθανε, αλλά «μήτηρ υπάρχουσα της ζωής – του Χριστού – μετέστη προς την ζωήν». Άλλωστε, στο πρόσωπό της «νενίκηνται της φύσεως οι όροι», εφ’ όσον υπήρξε «μετά τόκον Παρθένος και μετά θάνατον ζώσα» (Ειρμός θ’ ωδής του Κανόνος της εορτής).

Είναι, μάλιστα, χαρακτηριστικό ότι το «διπλούν θαύμα», ότι παρέμεινε Παρθένος, μετά από τον τόκο της – την γέννηση του Κυρίου –, και ότι «μετέστη προς την ζωήν» μετά θάνατον, παρουσιάζεται και σε άλλα τροπάρια, όπως στο Κάθισμα του Όρθρου: «εν τη γεννήσει σου (όταν γέννησες τον Χριστό) σύλληψις άσπορος, εν τη κοιμήσει σου νέκρωσις άφθορος». Γνωστότερη, βεβαίως, είναι η αναφορά του διπλού αυτού θαύματος στο Απολυτίκιο της εορτής: «εν τη γεννήσει την παρθενίαν εφύλαξας, εν τη κοιμήσει τον κόσμον ου κατέλιπες, Θεοτόκε…».

Ο υμνογράφος – όχι μόνον ένας – δεν ενδιαφέρεται, ως φαίνεται, να σταθή στην πρόσκαιρη θλίψη της κοιμήσεως αλλά σκοπεύει να μας μεταφέρη στην μόνιμη χαρά της αιωνίου ζωής που «προμνηστεύεται» (= προεξαγγέλλει) ο «θάνατος» της Παναγίας. Τελικά, έχουν και τα παράδοξα την εξήγησή των!

Ένας άλλος θαυμάσιος παραλληλισμός γίνεται ανάμεσα στα γεγονότα της επιγείου ζωής του Χριστού και τα αντίστοιχα της Θεοτόκου. Εάν ο Κύριος «ταφήν υπέστη εκουσίως ως θνητός», τότε η Παναγία «πώς ταφήν αρνήσεται;» αναρωτιέται πάλι ο υμνογράφος. Γι’ αυτό, «ου θαύμα θνήσκειν κοσμοσώτειραν κόρην, του κοσμοπλάστου σαρκικώς τεθνηκότος» (Συναξάρι).

Όπως, όμως, Εκείνου το σώμα δεν παρέμεινε στον τάφο αλλά ανέστη, έτσι και Εκείνην «τάφος και νέκρωσις ουκ εκράτησεν». Πώς θα μπορούσε, άλλωστε, ο τάφος να κρατήση μέσα του το σώμα Εκείνης που έφερε μέσα της την «ζωή»; Κατ’ αναλογία, λοιπόν, Εκείνος ανέστη και η «μήτηρ της ζωής μετέστη προς την ζωήν». Εξ άλλου, όπως λέει και ο εξαίρετος υμνητής της Παναγίας, Νικόλαος Καβάσιλας, η Παναγία «έδει (= έπρεπε) δια πασών ελθείν των οδών δι’ ων ο Σωτήρ» ήλθε (Λόγος εις την Κοίμησιν 12, Π. Νέλλα, Η Θεομήτωρ, σελ. 214).

Όπως, όταν ζούσε η Παναγία, ήταν απολύτως εναρμονισμένη με το θέλημά Του, ζούσε και πολιτευόταν πλήρως εν Χριστώ, «ούτω πρώτη σύμμορφος εγένετο τω ομοίω μετά του Σωτήρος θανάτου και δια τούτο και της αναστάσεως προ πάντων μετέσχεν» (ο.π. σελ. 217). Συμφώνως, άλλωστε, με την ορθόδοξη αντίληψη, η Παναγία μας δεν ανελήφθη απ’ ευθείας στους ουρανούς, όπως δογματίζουν ατεκμηρίωτα οι Παπικοί, αλλά πρώτα εκοιμήθη και στην συνέχεια, ενωμένη και πάλι η ψυχή της με το σώμα της, ανέστη και, στην συνέχεια, μετέστη στους ουρανούς, όπου ζει πλέον αιώνια μαζί με τον Υιό Της.

Κατά την Κοίμησή της, μάλιστα, όπως αναφέρει το σχετικό Εξαποστειλάριο και εμφανίζεται στην εικονογραφία, «η πηγή της ζωής» παραδίδει το πνεύμα της στον Δημιουργό της ζωής. «Σήμερον την ολόφωτον ψυχήν αυτής εις τας αχράντους παλάμας του εξ αυτής σαρκωθέντος παρατίθησιν» και «ο Λόγος του Πατρός», που έλαβε σάρκα και οστά από τα πανάγια αίματά της, δεν αφήνει το άχραντό της σώμα να υποστή την αλλοίωση και την φθορά του θανάτου, γι’ αυτό την μεταθέτει «εκ γης προς ουρανόν», με τα ίδια του τα χέρια, «ενδόξως και υπέρ λόγον». Της κάνει, μάλιστα, την τιμή να την καθίση εκ δεξιών Του, «ως Βασίλισσα του παντός, περιβεβλημένη αθανασίας αίγλην» (Μεγαλυνάριο).

Τελικά, το μεγάλο παράδοξο δεν είναι πώς η Παναγία μας κατάφερε να νικήση «της φύσεως τους όρους» αλλά πώς ο υμνογράφος κατορθώνει, με τις πεπερασμένες του δυνάμεις, να εξυμνήση το μεγαλείο της «υψηλοτέρας των ουρανών, ενδοξοτέρας των Χερουβίμ και πάσης κτίσεως τιμιωτέρας».

«Ποία πνευματικά άσματα νυν προσάξωμέν σοι, Παναγία; τη γαρ αθανάτω σου κοιμήσει άπαντα τον κόσμον ηγίασας», αναφωνούμε και εμείς, μαζί με τον υμνογράφο, και παρακαλούμε, με την σειρά μας, την «εν πρεσβείαις ακοίμητον Θεοτόκον και προστασίαις αμετάθετον ελπίδα», Εκείνην που ο θάνατός της έγινε το «διαβατήριο ζωής της αϊδίου και κρείττονος» να μεσιτεύη πάντοτε στον Υιό της και Θεό μας να μας χαρίση και εμάς το διαβατήριο της αιωνίου ζωής. Αμήν! Γένοιτο!

Σοφία Μπεκρή

Τα «παράδοξα» της Κοιμήσεως

The post Τα «παράδοξα» της Κοιμήσεως appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

Ο Κύριος είχε προείπει ότι κάποιοι πριν πεθάνουν θα δουν την Βασιλεία του Θεού να έρχεται με δύναμη. Και, όντως, μετά από έξι μέρες, πραγματοποιήθηκε η πρόρρησή Του στο όρος Θαβώρ, ενώπιον των τριών προκρίτων Μαθητών Του. Είδαν έκπληκτοι τον Κύριο να μεταμορφώνεται, το πρόσωπό Του να λάμπη όπως ο ήλιος και τα ιμάτιά Του λευκά σαν το φως εξαστράπτοντα και να συνομιλή με τους δύο θεόπτες Προφήτες, τον Μωυσή και τον Ηλία.

Κατά την Μεταμόρφωση έχομε διακριτή αποκάλυψη των τριών προσώπων της Αγίας Τριάδος για δεύτερη φορά μετά την Βάπτιση. Τον μεταμορφωθέντα Υιό καλύπτει η φωτεινή νεφέλη, που δηλώνει την παρουσία του Αγίου Πνεύματος, και από την νεφέλη ακούστηκε η φωνή του Πατρός να λέγη: «Αυτός είναι ο Υιός μου ο αγαπητός· σ’ Αυτόν να υπακούετε» (Μαρκ. 9:7). «Μετά από την φωνή του Πατρός, ο Μωυσής επέστρεψε στον τόπο του και ο Ηλίας στην θέση του, ενώ οι Απόστολοι έπεσαν κάτω με το πρόσωπο στην γη και ο Ιησούς στεκόταν μόνος, διότι η φωνή εκείνη μόνο γι’ Αυτόν εκπληρωνόταν. Όπως η φωνή του Πατρός έρριξε αυτούς κάτω, έτσι και η φωνή του Υιού με την δύναμη της Θεότητός Του τους σήκωσε» (2).

Δίδαξε ο ίδιος ο Πατήρ ότι τελείωσε η προπαρασκευαστική περίοδος του Νόμου και αντί του Μωυσέως πρέπει τώρα να ακούν τον Υιό. «Ο Πατέρας φανερώνει τον Υιό» (3) και ζητά την υπακοή όλων στον Υιό Του. Κατά την Μεταμόρφωση «χάρηκαν οι Προφήτες, όταν είδαν την ανθρώπινη φύση Του, που δεν την ήξεραν. Χάρηκαν επίσης και οι Απόστολοι, όταν είδαν την δόξα της Θεότητός Του, που δεν την γνώριζαν, και άκουσαν την φωνή του Πατρός να δίνη μαρτυρία για τον Υιό· και μ’ αυτή την φωνή γνώρισαν (οι Προφήτες) την ενανθρώπησή Του, που ήταν άγνωστη σ’ αυτούς, και βεβαίωσε αυτούς μαζί με την φωνή του Πατρός, η δόξα του σώματός Του που φανερώθηκε και που προερχόταν από την Θεότητά Του που ενώθηκε σ’ Αυτόν χωρίς να μεταβληθή και χωρίς να υποστή σύγχυση» (4).

Ο Χριστός, όπως μας λέγει ο ευαγγελιστής Ιωάννης, ως Θεός είναι Φως, πάντα είναι φωτεινός και εκπέμπει φως, αλλά η ανθρώπινη αδυναμία δεν δύναται να τον δη, όπως πραγματικά είναι. Μεταμορφώθηκε ο Χριστός, όχι παίρνοντας ό,τι δεν είχε, ούτε μεταβαλλόμενος σε ό,τι δεν ήταν, αλλά φανερώθηκε στους Μαθητές Του, όπως πραγματικά ήταν (5). Αποκάλυψε στους Αποστόλους «την δόξα της Θεότητός Του, που ήταν άγνωστη και κρυμμένη στην ανθρώπινη φύση Του» (6), «μετασκευάζων επί το θειότερον τους οφθαλμούς των». Ο Χριστός έδειξε μόνο μια ακτίνα από την δόξα Του, και οι Μαθητές Του έπεσαν πρηνείς. Δεν έδειξε όλο το μεγαλείο της δόξης Του, αλλά όσο ηδύναντο να βαστάξουν τα μάτια των Μαθητών Του «για να μη χάσουν μαζί με την όραση και την ζωή» (7). Οι Μαθητές «καθώς εχώρουν εθεάσαντο την δόξαν» του Μεταμορφωθέντος.

Ο Χριστός «έδειξε ότι από όλο το σώμα Του ανάβλυζε η δόξα της Θεότητός Του και από όλα τα μέλη του σώματός Του έλαμπε το φως Του, όχι όπως ο Μωυσής που έλαμψε εξωτερικά η σάρκα του» (8). Ο Χριστός είναι η πηγή του ακτίστου φωτός, ενώ ο Μωυσής στο Σινά καταλάμφθηκε από αυτό το φως εξωτερικά και έλαμψε το πρόσωπό του.

Έγινε μόνο δέκτης του φωτός, ενώ ο Χριστός είναι «το φως το αληθινό», ο Ήλιος της δικαιοσύνης, που παρέχει το φως, την χάρη Του και την Βασιλεία Του στους αξίους.

Το όρος Θαβώρ θυμίζει το όρος Σινά με τις Θεοφάνειές του. Ο ίδιος Κύριος που μίλησε τότε στον Μωυσή, ο Ίδιος τώρα μεταμορφωμένος μιλά με τον Μωυσή. «Τότε το Όρος, όταν κατέβηκε ο Θεός, καλύφθηκε από γνόφο και σκοτάδι για να μην φαίνεται, τώρα, όμως, φωτεινή νεφέλη κάλυψε το Όρος.

Επειδή ο Νόμος που δόθηκε τότε καλυπτόταν από σκοτεινά σύμβολα και σκιές, γι’ αυτό και το Όρος είχε σκοτεινιάσει. Όμως, η χάρη του Ευαγγελίου είναι λαμπρή και φωτεινή, και απόδειξη γι’ αυτό είναι η νεφέλη» (9). Το Θαβώριον όρος έγινε πράγματι ουρανός, που αποκάλυψε την δόξα της βασιλείας του Θεού, αλλά και την Αγία Τριάδα. Έγινε επίσης «τύπος της Εκκλησίας, και ένωσε σ’ αυτό ο Ιησούς τις δύο Διαθήκες που δέχθηκε η Εκκλησία, και αποκάλυψε σ’ εμάς ότι ο ίδιος είναι αυτός που έδωσε τις δύο Διαθήκες» (10). Παρέστησαν από την Παλαιά Διαθήκη ο Μωυσής, ως εκπρόσωπος του Νόμου, και ο Ηλίας, ως εκπρόσωπος των Προφητών, και από την Καινή Διαθήκη οι πρόκριτοι των Αποστόλων, για να φανή ότι ο Ιησούς είναι ο Κύριος του Νόμου, των Προφητών και των Αποστόλων, Κύριος Παλαιάς και Καινής Διαθήκης και Κύριος των ζώντων και των νεκρών. «Είδαν εκεί οι Προφήτες τους Αποστόλους και οι Απόστολοι τους Προφήτες. Οι αρχηγοί της Παλαιάς Διαθήκης τους αρχηγούς της Νέας» (11).

Σ’ αυτό το υπερμέγιστο γεγονός αποκαλύπτεται η βασιλεία του Θεού. Όσοι αξιωθούν να συμμετάσχουν στην βασιλεία του Θεού, θα βρίσκωνται μέσα στο Φως και θα ζουν την αιώνια μακαριότητα. Αυτήν δοκίμασαν και οι Μαθητές, ως επόπτες της Μεταμορφώσεως, και την οποία ο Απόστολος Πέτρος δεν ήθελε να αποχωρισθή, παρακαλώντας τον μεταμορφωθέντα Κύριο να παραμείνουν για πάντα εκεί στο Θαβώρ.

(1) Οσίου Εφραίμ του Σύρου, Λόγος εις την Μεταμόρφωσιν του Κυρίου, τ. Ζ’, σ. 16.

(2) Οσίου Εφραίμ, ένθ’ ανωτέρω, σ. 21–22.

(3) Αυτόθι, σ. 22.

(4) Αυτόθι, σ. 18.

(5) Βλ. Αγ. Ανδρέου Κρήτης, Εις την Μεταμόρφωσιν, PG 97, 948AB.

(6) Οσίου Εφραίμ, ένθ’ ανωτέρω, σ. 17.

(7) Ιδιόμελον της Λιτής του Εσπερινού της 6ης Αυγούστου.

(8) Οσίου Εφραίμ, ένθ’ ανωτέρω, σ. 17.

(9) Θεοφάνους Κεραμέως, Ομιλία ΝΘ’, Εις την Μεταμόρφωσιν, PG 132, 1044CD.

(10) Οσίου Εφραίμ, ένθ’ ανωτέρω, σ. 19.

(11) Αυτόθι, σελ. 19.

Από το βιβλίο: «Η επίγεια ζωή του Χριστού». Ενωμένη Ρωμηοσύνη. Σειρά: Ιαματικά νάματα 11, Θεσσαλονίκη 2022, σελ. 58.

Η Μεταμόρφωση

The post Η Μεταμόρφωση appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

Εάν, αγαπητοί μου, ανοίξουμε το Λευϊτικό της Παλαιάς Διαθήκης, θα δούμε πώς οι Ισραηλίτες λάτρευαν το Θεό, τι θυσίες έπρεπε να προφέρουν στο θυσιαστήριό τους. Θυσίαζαν απαρχές καρπών και ζώα που τα έσφαζαν (περιστέρια, τρυγόνια, πρόβατα, ερίφια, βόδια), και τα έκαιγαν στη φωτιά οι ιερείς. Μία λοιπόν απ’ τις θυσίες τους ήταν και τα ολοκαυτώματα.

Τι θα πει ολοκαύτωμα; Είναι η θυσία που το ζώο καιγόταν ολόκληρο πάνω στο θυσιαστήριο. Τη φωτιά βέβαια την άναβαν οι ιερείς. Υπήρξαν όμως και έκτακτες περιπτώσεις που τη φωτιά την άναψε ο ίδιος ο Θεός· ήταν πυρ εξ ουρανού. Αυτό έγινε π.χ. στη θυσία του προφήτη Ηλία, που «έπεσε πυρ παρά Κυρίου εκ του ουρανού και κατέφαγε τα ολοκαυτώματα και τας σχίδακας (= τα ξύλα)…, και τους λίθους και τον χουν εξέλειξε (= έγλειψε) το πυρ» (Γ’ Βασ. 18:38).

Εάν, αγαπητοί μου, λάβουμε υπ’ όψιν ότι όσα όριζε η Παλαιά Διαθήκη ήταν σύμβολα, σκιές και εικόνες πραγμάτων της Καινής Διαθήκης, τότε τι σημαίνει το ολοκαύτωμα;

• Είναι πρώτα σύμβολο εκείνου που εκφράζει η πρώτη εντολή· «Αγαπήσεις Κύριον τον Θεόν σου εξ όλης της καρδίας σου και εξ όλης της ψυχής σου και εξ όλης της δυνάμεώς σου» (Δευτ. 6:5).

Αλλά ποιος αγάπησε το Θεό με όλη την ύπαρξή του; Ένας μόνο, ο Υιός της Παρθένου, ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός. Η υπακοή και η αφοσίωσή του στον ουράνιο Πατέρα ήταν πλήρης, ολοκληρωτική, τελεία. Αυτή την προσφορά της καρδιάς ζητούσε ο Θεός παραπάνω από τις υλικές θυσίες. «Ει ηθέλησας θυσίαν», λέει ο Δαβίδ, «έδωκα αν· ολοκαυτώματα ουκ ευδοκήσεις. Θυσία τω Θεώ πνεύμα συντετριμμένον, καρδίαν συντετριμμένην και τεταπεινωμένην ο Θεός ουκ εξουδενώσει» (Ψαλμ. 50:18-19). Και ο προφήτης Ωσηέ λέει· «Έλεος θέλω και ου θυσίαν, και επίγνωσιν Θεού ή ολοκαυτώματα» (Ωσ. 6:6). Και ο Ησαΐας λέει· «Τι μοι πλήθος των θυσιών υμών; λέγει Κύριος· πλήρης ειμί ολοκαυτωμάτων κριών, και στέαρ αρνών και αίμα ταύρων και τράγων ου βούλομαι» (Ησ. 1:11).

Εύκολο ήταν για έναν Ισραηλίτη και μάλιστα πλούσιο να προσφέρει ζώα ως ολοκαύτωμα· το δύσκολο ήταν να θυσιάσει τον εαυτό του, τον παλαιό εαυτό του, τις κακίες και τα πάθη του!

• Το ολοκαύτωμα λοιπόν, ως θυσία του αρχαίου κόσμου, ήταν προπαντός η σκιά της μεγάλης, μοναδικής, της αληθινής θυσίας που προσέφερε ο Χριστός. Ο σταυρός ήταν το θυσιαστήριο.

Στους Ιουδαίους ήταν άλλος ο θύτης και άλλο το θύμα· στο Γολγοθά ο Χριστός είναι ο ίδιος θύτης και θύμα, θυσίασε εκουσίως τον εαυτό του «υπέρ της του κόσμου ζωής και σωτηρίας» (Λειτ. Μ. Βασ. καθαγ.). Ενώ μπορούσε ν’ αποφύγει το σταυρό, βάδισε σ’ αυτόν με προθυμία. Η θυσία του, εν αντιθέσει με τις θυσίες των ζώων που τα ‘σερναν άβουλα στη σφαγή, είναι εκουσία.

Και οι μεν θυσίες της Παλαιάς Διαθήκης δεν είχαν δύναμη να εξαλείψουν αμαρτία· διατηρούσαν μόνο τη συνείδηση της αμαρτωλότητος και τον πόθο της λυτρώσεως. Η θυσία όμως του Χριστού εξαλείφει τις αμαρτίες όχι λίγων θνητών αλλά όλου του κόσμου, όσων λούζονται στο αίμα του εσφαγμένου Αρνίου και ντύνονται τις λαμπρές στολές της χάριτος (βλ. Απ. 5:6,12· 13:8· 7:9,14).

Αλλοίμονο αν έλειπε η θυσία του Χριστού! Ποτάμια από αίμα ζώων δεν μπορούσαν να σβήσουν ούτε τον σπινθήρα ενός μικρού αμαρτήματος, ενώ τώρα μία σταλαγματιά από το αίμα του Χριστού φτάνει για να σβήσει βουνά φλεγόμενα, όλη την πυρκαϊά της αμαρτίας που άναψε ο σατανάς. Αυτό διακηρύττει η Καινή Διαθήκη· «αδύνατον αίμα ταύρων και τράγων αφαιρείν αμαρτίας. Διό εισερχόμενος εις τον κόσμον λέγει· Θυσίαν και προσφοράν ουκ ηθέλησας, σώμα δε κατηρτίσω μοι· ολοκαυτώματα και περί αμαρτίας ουκ ηυδόκησας» (Εβρ. 10,4-6· βλ. Ψαλμ. 39:7).

Το αληθινό ολοκαύτωμα είναι ο Εσταυρωμένος. Ολόκληρο τον εαυτό του από τελεία αγάπη «προσάξας ως προσφοράν Πατρί τω ιδίω» (ακολ. θ. Μεταλ. Χ), εξακολουθεί να τον προσφέρει και στο μυστήριο της θείας ευχαριστίας.

Επάνω τώρα στο ίχνη του Χριστού βάδισαν, αγαπητοί μου, και οι Δώδεκα απόστολοι. Αυτοί είναι τα ιερά σφάγια, τα ολοκαυτώματα.

Οι απόστολοι δεν γεννήθηκαν από βράχο, δεν ζούσαν μακριά απ’ τον κόσμο, αμέτοχοι των αγαθών της κοινωνίας· και γονείς είχαν, και αδέρφια, και συγγενείς, και φίλους, και γυναίκα και παιδιά· μερικοί όπως ο Πέτρος, και σπίτια, και επαγγέλματα. Με όλα αυτά ήταν δεμένοι. Τι λοιπόν; να τ’ αφήσουν και ν’ ακολουθήσουν τον φτωχό Ναζωραίο, που δεν «είχε πού την κεφαλήν κλίνη» (Ματθ. 8:20, Λουκ. 9:58), και φτωχοί όπως αυτός να ριχτούν στη μεγάλη περιπέτεια του κηρύγματος, ενός κηρύγματος που θα ερχόταν σε αντίθεση με εσφαλμένες αντιλήψεις και πλάνες, με πάθη και κακίες ριζωμένες βαθιά και, ασθενείς κι αδύνατοι αυτοί, ν’ ανοίξουν μέτωπο όχι με ένα ή δύο εχθρούς αλλά μ’ ολόκληρο τον κόσμο; Χρειαζόταν πίστη στον Κύριο, μεγάλη αυταπάρνηση. Έπρεπε να τα θυσιάσουν όλα για Εκείνον, να μην κρατήσουν τίποτα για τον εαυτό τους, να ’ναι κάθε στιγμή έτοιμοι για μαρτύριο, για σταυρό. ’Έπρεπε δηλαδή να γίνουν ολοκαυτώματα όπως ο Κύριός τους. Και έγιναν.

Στην πρόκληση του Κυρίου «Ακολούθει μοι» (Ματθ. 9:9, Μάρκ. 2:14 κ.α.) άφησαν το πάντα και ακολούθησαν. Είχαν ατέλειες και αδυναμίες, το ομολογούν οι ίδιοι· όταν όμως την Πεντηκοστή κατήλθε το Πνεύμα το άγιο, κάθε τι το χοϊκό και ιδιοτελές κατακάηκε. Η απόφασή τους ήταν πλέον ακλόνητη. Όλα τα θυσίασαν στο βωμό της αγάπης του Χριστού. Η ζωή τους ήταν μια καθημερινή θυσία, προφορά ολοκαυτώματος όπως εκείνη που προσέφερε πρωί και βράδυ ο παλαιός Ισραήλ. Ο κορυφαίος Παύλος επαναλαμβάνει το ψαλμικό «Ένεκά σου (Χριστέ) θανατούμεθα όλην την ημέραν· ελογίσθημεν ως πρόβατα σφαγής» (Ψαλμ. 43:23). αλλ’ εν τούτοις πάσιν υπερνικώμεν διά του αγαπήσαντος ημάς. πέπεισμαι γαρ ότι ούτε θάνατος ούτε ζωή ούτε άγγελοι ούτε αρχαί ούτε δυνάμεις ούτε ενεστώτα ούτε μέλλοντα ούτε ύψωμα ούτε βάθος ούτε τις κτίσις ετέρα δυνήσεται ημάς χωρίσαι από της αγάπης του Θεού της εν Χριστώ Ιησού τω Κυρίω ημών» (Ρωμ. 8:36-39).

Θαυμάζουμε, αδελφοί μου, τους αποστόλους και τους αξίους διαδόχους τους, ποιμένες, διδασκάλους, ομολογητές και μάρτυρες, για τις θυσίες, για τα ολοκαυτώματά τους· αντί της κοσμικής χαράς προτίμησαν να συγκακουχούνται «τω λαώ του Θεού ή πρόσκαιρον έχειν αμαρτίας απόλαυσιν» (Εβρ. 11:25). Αλλ’ εάν ρίξουμε τώρα ένα βλέμμα στη δική μας εποχή, θα δούμε το πνεύμα της αυτοθυσίας να βασιλεύει στις ψυχές των Χριστιανών; Υπάρχει τώρα προσφορά ολοκληρωτική στο βωμό του Εσταυρωμένου, θυσίες και ολοκαυτώματα;

Ναι, υπάρχουν θυσίες και ολοκαυτώματα υπέρ πατρίδος, επιστήμης, παιδιών, συγγενών, ακόμη και αμαρτωλών δεσμών (πορνείας, μοιχείας…), ή ευτελών συνηθειών (αθλητισμού, τυχερών παιχνιδιών, ουσιών…). Μα σ’ αυτές καίει φωτιά γήινη ή φλόγες αμαρτωλής αγάπης. Πού είναι η ουράνια φωτιά; Σήμερα πολλοί νομίζουν ότι εξοφλούν το χρέος στο Χριστό με πολύ μικρές πράξεις· ένα κερί ή λιβάνισμα, μια τυπική προσευχή, ένα προσκύνημα – μάλλον τουριστικό ταξίδι… Πόσο πλανώνται! Φανταστείτε έναν Ισραηλίτη πού, αντί να προφέρει θυσία ολόκληρο το ζώο, θα έκοβε και θα έριχνε στη φωτιά ένα αυτί ή μερικές τρίχες του. Κάτι παρόμοιο κάνουμε κ’ εμείς· αντί να προφέρουμε στον Κύριο τους εαυτούς μας ολοκαύτωμα, εμείς κρατούμε δικό μας ό,τι είναι πολύτιμο, και σ’ εκείνον δίνουμε ό,τι είναι τιποτένιο. Ο Χριστιανισμός δεν μας στοιχίζει!

Η φιλαυτία τυφλώνει, δεν βλέπει ότι η ευτυχία βρίσκεται στην πλήρη αγάπη στο Θεό.

Ω Κύριε, Θεέ των αποστόλων και των πατέρων! η φωνή σου μας καλεί σε θυσία ολοκληρωτική. Ο κόσμος δεν ξυπνάει από το λήθαργό του αν δεν δει παραδείγματα αυτοθυσιαστικής αγάπης. Την αυτοκρατορία του Ναβουχοδονόσορα συγκλόνισαν οι Τρείς Παίδες, που μέσα στην κάμινο προσεύχονταν· «Δέσποτα, …εν ψυχή συντετριμμένη και πνεύματι ταπεινώσεως προσδεχθείημεν ως εν ολοκαυτώμασι κριών και ταύρων και ως εν μυριάσιν αρνών πιόνων, ούτως γενέσθω η θυσία ημών ενώπιόν σου σήμερον…» (Δαν. 3 προσ. 13-16). Την αυτοκρατορία της Ρώμης των Νερώνων και Καλιγούλων συγκλόνισε η αυταπάρνηση και θυσία των αποστόλων και των πρώτων Χριστιανών. Σήμερα; Νεκρά – σβησμένα είναι τα θυσιαστήρια των καρδιών μας. Στείλε μας τη φωτιά του ουρανού, άναψέ μας τη φλόγα του θείου έρωτος, για να καταφάει ό,τι χοϊκό αμαρτωλό και φιλήδονο υπάρχει, ώστε όλη η ζωή μας να ’ναι μία διαρκής προφορά θυσίας, να γίνει ολοκαύτωμα!

Από το φυλλάδιο ΚΥΡΙΑΚΗ, αριθμός 2103, 30 Ιουνίου 2018, Φλώρινα

Περιληπτική μεταφορά στην σήμερα ομιλουμένη γλώσσα άρθρου που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Σταυρός» (τ. 64, Ιούνιος 1966, σσ. 81-84) 9-5-2018.

Ολοκαύτωμα

The post Ολοκαύτωμα appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.