Η πνευματική απόλαυση δεν είναι η χρήση των υλικών πραγμάτων, που βρίσκονται έξω από την ψυχή εκείνων που τα απολαμβάνουν. Αλλιώς τι σημαίνει ο λόγος, «η βασιλεία των ουρανών είναι μέσα σας» (Λουκ. 17:21), και τι σημαίνει ο λόγος, «ας έλθει η βασιλεία σου» (Ματθ. 6:10);

Συνεπώς εμείς αποκτήσαμε μέσα μας ύλη αισθητών πραγμάτων ως πρόγευση της απόλαυσης που υπάρχει στα πράγματα του μέλλοντα αιώνα· διότι είναι ανάγκη αυτό που αποκτούμε να είναι όμοιο με την πρόγευση και το ολικό να είναι όμοιο με το μερικό. Αλλά και ο λόγος, «σαν μέσα σε καθρέφτη» (Α’ Κορ. 13:12), αν και δεν δείχνει τρόπο ύπαρξης, φανερώνει γενικά την ομοιότητα με αυτό που αποκτούμε. Αν όμως, όπως λέει η αληθινή μαρτυρία αυτών που ερμήνευσαν τις Γραφές, η αίσθηση αυτή είναι νοερή ενέργεια του Αγίου Πνεύματος, τότε και η απόλαυση είναι μέρος εκείνης της ολικής απόλαυσης.

* * *

Σκέπασε εκείνον που πέφτει σε παράπτωμα, όταν αυτός δεν σε βλάπτει, και τότε κάνεις τον ίδιο να αναθαρρήσει, αλλά και εσένα θα σε στηρίξει το έλεος του Κυρίου.

Στήριξε με τον λόγο σου τους αδύνατους και εκείνους που έχουν λύπη στην καρδιά, και να δώσει το χέρι σου όσο ευκολύνεται, και θα σε βοηθήσει το δυνατό χέρι του Θεού που κρατά τα πάντα.

Γίνε κοινωνός αυτών που έχουν λύπη στην καρδιά με τον κόπο της προσευχής και με τον πόνο της καρδιάς σου, και τότε θα ανοίξει στα αιτήματά σου πηγή ευσπλαχνίας.

Κοπίασε διαρκώς με τις προσευχές σου μπροστά στον Θεό με καρδιά που διατηρεί καθαρό λογισμό γεμάτο κατάνυξη, και ο Θεός θα φυλάξει τη διάνοιά σου από τους ρυπαρούς λογισμούς, για να μη χλευασθεί ο δρόμος του Θεού εξαιτίας σου.

Αφιέρωσε τον εαυτό σου όλο τον καιρό στη μελέτη της ανάγνωσης των αγίων Γραφών για την ακριβή κατανόησή τους, ώστε να μη μολυνθεί η όρασή σου από τους άπρεπους λογισμούς εξαιτίας της αργίας του νου.

Από το βιβλίο: Αββά Ισαάκ του Σύρου Ασκητικοί Λόγοι, Λόγος δεύτερος (αποσπάσματα), σελ. 52. Μετάφραση Κωνσταντίνου Γ. Φραντζολά. Εκδόσεις “Το Περιβόλι της Παναγίας”, Θεσσαλονίκη 2025.

Τα πράγματα του μέλλοντα αιώνα

The post Τα πράγματα του μέλλοντα αιώνα appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

Οι συμφορές του σώματος και της ψυχής, καθώς θα δεις, με τον καιρό και με τη θεία συγκατάνευση θα εξαφανιστούν, αν και έχουν μεγαλώσει. Το έλεος όμως του Χριστού καθόλου δε θα μειωθεί. Γιατί λέει η Γραφή: «Το έλεος του Κυρίου εκτείνεται από τον αιώνα τούτον ως τον μέλλοντα αιώνα για όσους τον φοβούνται» (Ψαλμ. 102:17).

Σου λέει ο Κύριος, όπως είπε στο Ματθαίο: «Ακολούθησέ με» (Ματθ. 9:9). Εσύ λοιπόν, εκεί που καταδιώκεις με προθυμία τον πολυπόθητο Κύριό σου, αν στο δρόμο σου σκοντάψεις το πόδι σου στην πέτρα (Ψαλμ. 90:12) κανενός πάθους και πέσεις απροσδόκητα στην αμαρτία, ή και πολλές φορές, επειδή υπάρχουν λασπώδη μέρη, γλύστρησες χωρίς να το θέλεις και έπεσες, όσες φορές τύχει να πέσεις και να βασανίσεις το σώμα σου, τόσες φορές σήκω επάνω και τρέξε πίσω από τον Κύριό σου μέχρις ότου Τον φτάσεις. «Έτσι παρουσιάστηκα μπροστά Σου στο ναό της διάνοιας, να δω τη δύναμη και τη δόξα Σου που με σώζουν· και στο όνομά Σου, Κύριε, θα υψώσω τα χέρια μου να προσευχηθώ και θα εισακουστώ· και θα αισθάνομαι σαν να χόρτασα με λιπαρά και παχιά φαγητά· και θα χαρούν τα χείλη μου να Σου ψάλλουν» (Ψαλμ. 62:3-6). Γιατί θεωρώ σπουδαίο πράγμα το ότι αξιώθηκα να ονομαστώ Χριστιανός, όπως μου λέει ο Κύριος μέσω του προφήτη Ησαΐα: «Είναι μεγάλη σου τιμή να ονομαστείς παιδί Μου» (Ησ. 49:6).

Αλλού η Γραφή λέει ότι ο Πατέρας θα δώσει αγαθά σε όσους Του ζητούν (Ματθ. 7:11), αλλού ότι θα δώσει το Άγιο Πνεύμα σε όσους το ζητούν (Λουκ. 11:13). Με τα λόγια αυτά εννοούμε ότι, όχι μόνον άφεση των αμαρτιών, αλλά και ουράνια χαρίσματα χορηγεί ο Θεός σε όσους τον παρακαλούν με ισχυρή πίστη στα λόγια Του. Γιατί ο Κύριος υπόσχεται αυτά τα αγαθά όχι σε δικαίους, αλλά σε αμαρτωλούς, λέγοντας: «Αν εσείς, ενώ είστε γεμάτοι πονηρία, ξέρετε να δίνετε ωφέλιμα πράγματα στα παιδιά σας, πόσο περισσότερο ο ουράνιος Πατέρας σας θα δώσει το Άγιο Πνεύμα σ’ εκείνους που του το ζητούν;» (Λουκ. 11:13). Ζήτησε λοιπόν με επιμονή και χωρίς δισταγμό, και αν ακόμη είσαι φτωχός σε αρετές και πάρα πολύ αδύνατος και είναι παραπάνω από την αξία σου αυτά που ζητάς· και θα τα λάβεις αυτά τα μεγάλα χαρίσματα.

Από το βιβλίο: ΦΙΛΟΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΙΕΡΩΝ ΝΗΠΤΙΚΩΝ, Τόμος Α’. Εκδόσεις “Το περιβόλι της Παναγίας”, Θεσσαλονίκη 2002. Άγιος Ιωάννης ο Καρπάθιος, 100 παρηγορητικά κεφάλαια προς τους μοναχούς της Ινδίας, σελ. 336 (κεφάλαια 33, 44, 45).

Όσιος Ιωάννης Καρπάθιος: Τα μεγάλα χαρίσματα του ουράνιου Πατέρα

The post Όσιος Ιωάννης Καρπάθιος: Τα μεγάλα χαρίσματα του ουράνιου Πατέρα appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

Όταν σου έρθει αναπάντεχος πειρασμός, μην κατηγορείς εκείνον από τον οποίο προήλθε, αλλά εξέταζε το γιατί σου ήρθε, και θα βρεις διόρθωση. Επειδή είτε από εκείνον, είτε από άλλον, σου έπρεπε να το πιεις το πικρό ποτήρι της κρίσεως του Θεού.

Ακριβώς επειδή είσαι κακότροπος, μην αρνείσαι την κακοπάθεια, για να ταπεινωθείς με αυτήν και να ξεράσεις την υπερηφάνεια.

Άλλοι πειρασμοί φέρνουν στους ανθρώπους ηδονές, άλλοι λύπες, άλλοι σωματικούς πόνους. Και ανάλογα με την αιτία των παθών που βρίσκεται στην ψυχή, επιβάλλει και το φάρμακο ο Γιατρός των ψυχών με την κρίση Του.

Οι πειρασμοί σε άλλους στέλνονται από το Θεό για την εξάλειψη αμαρτημάτων που έχουν ήδη γίνει, σε άλλους για αμαρτήματα που τώρα γίνονται, και σε άλλους για να τους εμποδίσουν από αμαρτήματα που πρόκειται να γίνουν στο μέλλον. Εκτός βέβαια από εκείνους τους πειρασμούς που στέλνονται για να δοκιμαστεί κάποιος, όπως στην περίπτωση του Ιώβ.

Ο φρόνιμος άνθρωπος, επειδή αναλογίζεται τη θεραπευτική ενέργεια της κρίσεως του Θεού, υπομένει ευχαρίστως τις συμφορές που του επέρχονται και σκέφτεται ότι κανένας άλλος δεν είναι αίτιός τους παρά μόνο οι αμαρτίες του. Ο ανόητος όμως, επειδή δε γνωρίζει τη σοφότατη πρόνοια του Θεού, όταν αμαρτάνει και τιμωρείται, θεωρεί ως αιτίους των συμφορών του ή το Θεό, ή τους ανθρώπους.

Εκείνος που δεν φθονεί, μήτε οργίζεται, μήτε μνησικακεί εναντίον αυτού που τον λύπησε, δε σημαίνει ότι ήδη έχει οπωσδήποτε και αγάπη προς αυτόν. Γιατί μπορεί και χωρίς να αγαπά, να μην ανταποδίδει κακό στο κακό, λόγω της εντολής (Ρωμ. 12:17)· δεν μπορεί όμως εξάπαντος και να ανταποδώσει καλό στο κακό αβίαστα. Γιατί το να ευεργετεί κανείς με όλη του την καρδιά όσους τον μισούν, είναι ιδίωμα μόνο της τέλειας πνευματικής αγάπης.

Από το βιβλίο: ΦΙΛΟΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΙΕΡΩΝ ΝΗΠΤΙΚΩΝ, Τόμος Β’. Εκδόσεις “Το Περιβόλι της Παναγίας”, Θεσσαλονίκη 2024. Άγιος Μάξιμος Ομολογητής, Κεφάλαια περί αγάπης, Β’ εκατ., §§ 39, 42-46, 49, σελ. 66.

Ο άγιος Μάξιμος για τη θεραπευτική ενέργεια της κρίσεως του Θεού

The post Ο άγιος Μάξιμος για τη θεραπευτική ενέργεια της κρίσεως του Θεού appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

Ο Παχώμιος απάντησε: «Δεν είναι ίδιες οι διαθέσεις όλων των ανθρώπων. Δέξου με και ο χρόνος θα σε πείσει». «Σου είπα ότι δεν μπορείς», επέμενε ο γέροντας. «Πήγαινε αλλού να ασκηθείς για κάποιο διάστημα και μετά έλα, και θα σε δεχτώ. Γιατί εγώ που ζω εδώ, κάνω σκληρή άσκηση και με τη χάρη του Θεού τίποτε άλλο δεν τρώω, εκτός από ψωμί και αλάτι. Από λάδι και κρασί απέχω εντελώς. Αγρυπνώ τη μισή νύχτα με προσευχές και μελέτη των λόγων του Θεού, μερικές φορές μάλιστα και όλη τη νύχτα».

Τα άκουσε αυτά ο Παχώμιος και από την αυστηρότητα των λόγων ένιωσε σεβασμό. Αποφάσισε λοιπόν με την ψυχή του ότι με τη χάρη του Θεού θα υπομείνει γενναία κάθε κόπο και είπε στον γέροντα: «Έχω πίστη στον Κύριο ότι θα μου δώσει δύναμη και υπομονή, ώστε να αξιωθώ με τις όσιες ευχές σου να τελειώσω εδώ τη ζωή μου». Τότε ο άγιος Παλάμων, βλέποντας με διορατικά μάτια την πίστη και την προθυμία του Παχωμίου να σωθεί, άνοιξε την πόρτα, τον πήρε μέσα και του φόρεσε το σχήμα των μοναχών.

Από τότε πλέον ζούσαν οι δύο μαζί, αφοσιωμένοι στην άσκηση και στις προσευχές. Το εργόχειρό τους ήταν να γνέθουν κατσικότριχες και να υφαίνουν σακκιά. Κοπίαζαν στην εργασία τους, όπως λέει ο απόστολος (Α’ Κορ. 4:12), όχι για τη δική τους καλοπέραση, ούτε για να μαζεύουν χρήματα, αλλά για να τρέφουν φτωχούς. Και βλέποντας ο Παλάμων την υπακοή του Παχωμίου σε όλα και την προκοπή του στην άσκηση, χαιρόταν πολύ και δόξαζε τον Θεό.

Ο μέγας Παλάμων, ο διδάσκαλος του οσίου Παχωμίου, όταν είχε πλέον γεράσει, υπέφερε από τη σπλήνα του εξαιτίας των υπερβολικών ασκήσεων και είχε όλο το σώμα του ασθενικό. Γιατί άλλοτε έτρωγε, χωρίς να πίνει νερό, και άλλοτε έπινε νερό, χωρίς να τρώει καθόλου.

Μερικοί αδελφοί που τον επισκέφτηκαν, τον παρακάλεσαν να μη βασανίζει τόσο το σώμα του, αλλά να το φροντίσει λίγο, για να μην του προξενεί πόνους από την πολλή καταπόνηση· με δυσκολία λοιπόν πείστηκε για λίγες μέρες να φάει τα κατάλληλα για την αρρώστια. Όταν όμως διαπίστωσε ότι ο πόνος επέμενε πιο δυνατός, άφησε εκείνες τις τροφές λέγοντας: «Αν οι μάρτυρες του Χριστού, που τους έκαναν κομμάτια και τους έκοβαν το κεφάλι και τους έκαιγαν, έμεναν ως τον θάνατο σταθεροί στην πίστη τους στον Θεό, πώς εγώ θα ζημιώσω τον εαυτό μου υποχωρώντας σε έναν ασήμαντο πόνο και πώς θα δειλιάσω από τον φόβο πρόσκαιρης ταλαιπωρίας; Αν και πείστηκα να φάω από αυτά που θεωρούνται ότι ανακουφίζουν το σώμα, δεν ωφελήθηκα καθόλου. Θα επιστρέψω λοιπόν στην προηγούμενη άσκηση, στην οποία, όπως έχω βεβαιωθεί, υπάρχει κάθε ανάπαυση και με την οποία και θα γιατρευτώ. Γιατί δεν κάνω την άσκηση από ανθρώπινα κίνητρα, αλλά αγωνίζομαι για τον Θεό».

Έτσι λοιπόν ο γέροντας, ενώ ασκούνταν με ανδρεία, μετά από έναν μήνα αρρώστησε, και στην αρρώστια αυτή ήρθε να τον πάρει ο Κύριος. Πήρε μόνος του μια σεμνοπρεπή στάση, ενώ ήταν παρών και ο Παχώμιος, και αναπαύτηκε ύστερα από καλά γεράματα.

Από το βιβλίο: ΕΥΕΡΓΕΤΙΝΟΣ, τόμος Α’, Υπόθεση ΚΣτ’ (26), σελ. 238, και τόμος Γ’, Υπόθεση ΙΔ’ (14), σελ. 119. Εκδόσεις Το Περιβόλι της Παναγίας, Θεσσαλονίκη 2001 και 2006.

Ο μέγας Παλάμων, ο διδάσκαλος του οσίου Παχωμίου

The post Ο μέγας Παλάμων, ο διδάσκαλος του οσίου Παχωμίου appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.