Για επιχειρείστε το! Δύσκολο πράγμα. Αγώνας αιματηρός. Και όποιος το επιτύχει ας το μάθει και σε μας.

Εύκολο πράγμα… Διαφωνεί κάθετα ο όσιος Αγάθων. Δύσκολο πράγμα! Λέει ο αββάς: «Δεν υπάρχει άλλος κάματος όπως να προσευχηθείς στον Θεό, γιατί πάντοτε όταν θέλει ο άνθρωπος να προσευχηθεί, ο εχθροί θέλουν να τον ανακόψουν, γιατί γνωρίζουν ότι από πουθενά δεν εμποδίζονται, παρά από το να προσευχηθείς στον Θεό… Το να προσευχηθείς χρειάζεται αγώνα μέχρι τελευταίας αναπνοής» (Γεροντικό 9).

Ο αββάς Ζωσιμάς παρουσιάζεται πιο εφεκτικός και παρηγορητικός: «Το να προσευχηθούμε με βία και με υπομονή γεννάει το να προσευχηθούμε καθαρά [αφοσιωμένα] και με ανάπαυση. Και το μεν, με βία [να προσευχηθούμε, είναι] της προαιρέσεώς [μας], το δε με ανάπαυση, [είναι] της χάριτος» (Μέγα Γεροντικό Πανοράματος Α’ σελ. 200).

Δεν είναι καθόλου εύκολη αυτή η μικρή πρόταση, η ευχή. Όταν την αρχίζουμε, ο νους μας φεύγει πέρα-δώθε. Όπως μας φανέρωσε ο άγιος Αγάθων, οι δαίμονες εξουδετερώνονται από την προσευχή, ώστε κάνουν το παν ν’ αποσπάσουν τον νου και την καρδιά μας. Μας φέρνουν τον λεγόμενο «μετεωρισμό» του νου, την περιπλάνησή του. Και σε χειρότερη βαθμίδα, σκάλα προς τα κάτω, σε αμαρτωλές σκέψεις και επιθυμίες και μίση. Στην ώρα της προσευχής θυμόμαστε προβλήματα και καταστάσεις από καιρό, που έρχονται και ζητούν πιεστικά λύσεις και αντιμετωπίσεις. Πολλές φορές, τότε βρίσκουμε τις καλύτερες και φαεινότερες λύσεις – μας τις σερβίρει ο σκοτεινός σατανάς με το «στανιό». Ακόμα γίνονται πράγματα στον χώρο μας, που διασπούν την προσοχή μας. Χίλιες δυο δυσκολίες. Ο διάβολος φέρνει τα εμπόδια επειδή τον ζεματίζει το όνομα του Ιησού μας.

Εξηγεί ο Ιωάννης ο Καρπάθιος με μια παρομοίωση: «Όπως τον σίδηρο τον κάνει αψηλάφητο η ένωση με τη φωτιά, έτσι οι πυκνές προσευχές παρασκευάζουν τον νου δυνατότερο στον πόλεμο του εχθρού. Για τούτο πάση δυνάμει προσπαθούν [οι δαίμονες] να μας εμβάλλουν οκνηρία στην προσπάθεια της προσευχής, γνωρίζοντάς την ως επίβουλο μεν των εαυτών τους, υπέρμαχο δε του νου [μας]» (Κεφάλαια Παραμυθητικά 76).

Η φλογερή προσευχή ατσαλώνει τον νου κατά των αντικειμένων αφ’ ενός, ενώ αφ’ ετέρου αυτοί δεν τολμούν να τον αγγίξουν, οπότε ούτε και οι μηχανορραφίες τους κατά της προσευχής. Αληθινά, ο χριστιανός που ανάβει την ευχή – και ανάβεται από την ευχή – γίνεται πυρακτωμένο σίδερο.

Ιερομόναχος Ιουστίνος

Αγώνας στην ευχή «Κύριε Ιησού Χριστέ…»

The post Αγώνας στην ευχή «Κύριε Ιησού Χριστέ…» appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

Οι μοναχοί, που κύριο μέλημά τους είναι η ευχή, σηκώνονται τις πρώτες ώρες μετά τα μεσάνυχτα. Τότε πριν την πρωινή (κοινή) ακολουθία στον ναό, κάνουν τον «κανόνα» τους, με άλλα λόγια προσεύχονται στο κελλί τους με το κομποσχοίνι.

Εκείνες λοιπόν τις ώρες οι αδελφοί λένε την ευχή για τον εαυτό τους, για το μοναστήρι τους, για την Εκκλησία, για το Έθνος, για τους αλλόπιστους, ακόμη και για τους ειδωλολάτρες, για τους άθεους, για τον κόσμο – για όλη τη Δημιουργία.

Ε λοιπόν! Πόσο ωραίο, πόσο ωφέλιμο θα ήταν να ξυπνούσε ο πιστός όχι βέβαια τα μεσάνυχτα, αλλά τουλάχιστον νωρίτερα από τους άλλους στο σπίτι. Και μέσα στην ησυχία, πριν ίσως ξημερώσει, να λέει την ευχή για τον εαυτό του και τους δικούς του που κοιμούνται, και που πιθανόν δεν γνωρίζουν να προσεύχονται. Να προσεύχεται αυτός και για λογαριασμό τους! «Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησον το παιδί μου». Αυτό δεν έκαναν και οι γονείς που μνημονεύονται στην Καινή Διαθήκη, σαν τον Ιάειρο και τον πατέρα του σεληνιαζόμενου; Ζητούσαν το έλεος του Χριστού, τη θεραπεία των δικών τους, και τη βρήκαν (Μάρκ. 5.21-43· Ματθ. 17.14-18).

* * *

Καλά κάνουμε λοιπόν όταν ζητάμε τις προσευχές των άλλων. Μόνο πρέπει κι εμείς να ζούμε χριστιανικά και να προσπαθούμε όσο μπορούμε.

Αυτό το τελευταίο ζήτησε κάποτε και ο Μέγας Αντώνιος: «Αδελφός είπε στον αββά Αντώνιο: “Προσευχήσου για μένα”. Του λέει ο γέροντας: “Ουδέ εγώ σε ελεώ, ουδέ ο Θεός, εάν μη συ ο ίδιος δεν ενεργοποιηθείς και αιτήσεις τον Θεό» (Γεροντικό 15).

Όταν βάζουμε κάποιον να προσεύχεται για μας κι εμείς εφησυχάζουμε και αποκοιμόμαστε, δηλαδή ραθυμούμε, τότε τρώει εκείνος για να χορτάσουμε εμείς; Γίνεται; Εκείνος μεν έχει τον καρπό της αγάπης, εφόσον δέεται για μας, αλλά εμείς μένουμε πεινασμένοι. Αν ικετεύει να μας δώσει ο Θεός ψωμί, δηλαδή τα χαρίσματά Του, κι εμείς δεν απλώνουμε το χέρι να τα πάρουμε, έωλη και φρούδα για μας η προσευχή του. Μην αυταπατόμαστε.

Αν όμως κάποιος καλοπροαίρετος ζητήσει την προσευχή σου, μην του την αρνηθείς (φυγόπονα;) με τη δικαιολογία (ή πρόφαση;) της αναξιότητάς σου· «γιατί η πίστη εκείνου που αίτησε [την προσευχή], πολλές φορές έσωσε και τον προσευχόμενο με συντριβή» (Κλίμαξ 28. 40). Όταν μας βάζουν να προσευχηθούμε για τη διόρθωση αμελούς, ντρεπόμαστε και διορθωνόμαστε κι εμείς.

Ιερομόναχος Ιουστίνος

Πότε να γίνεται η ευχή;

The post Πότε να γίνεται η ευχή; appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

Ο απόστολος Παύλος παροτρύνει: «Αδιαλείπτως προσεύχεσθε» (Α΄ Θεσ. 5.17). Ο Γρηγόριος ο Θεολόγος σημειώνει ότι «πιο πολύ πρέπει να μνημονεύουμε τον Θεό [και φυσικά να προσευχόμαστε] παρά να αναπνέουμε» (Λόγος 27, Θεολογικός Α΄, 4).

Φοβερός λόγος! Χωρίς αναπνοή δεν ζούμε ούτε για λίγο. Άρα δεν μπορεί χωρίς συντροφιά με τον Θεό να ζήσει η ψυχή ούτε για ελάχιστο. Η προσευχή είναι ο ομφάλιος λώρος ο ζωοδότης, είναι ο σωλήνας του αστροναύτη ο τροφοδότης.

Ας θυμηθούμε και τον βασιλιά Δαβίδ που του «βράχνιασε ο λάρυγγας» κράζοντας στον Θεό (Ψαλμ. 68.4).

Η αδιάλειπτη, «ακοίμητη» προσευχή αγίασε την ατμόσφαιρα των αρχαίων μοναστικών κέντρων Αιγύπτου, Παλαιστίνης, Καππαδοκίας κλπ. Αγιάζει και σήμερα το Άγιον Όρος. Είναι όμως κατορθωτή από μη μοναχούς;

Η Γραφή απευθύνει το «αδιαλείπτως» προς όλους, και όχι αποκλειστικά στους μοναχούς. Μα αλήθεια είναι βαρύς ο λόγος. Είναι εύκολο στον σύγχρονο άνθρωπο να προσεύχεται διαρκώς; Μπορώ να περπατώ στον δρόμο και να έχω ανοιχτή τη Σύνοψη και να διαβάζω; Ή η νοικοκυρά να μαγειρεύει στην κουζίνα, και με τα βρεγμένα χέρια να γυρίζει τα φύλλα του προσευχηταρίου; Αυτός που βαδίζει δεν θα πέσει πάνω στους άλλους; Της νοικοκυράς δεν θα της «πιάσει» το φαγητό; Πώς είναι δυνατό να προσεύχεται αδιάλειπτα;

Με την ευχή! Δεν χρειάζονται βιβλία, δεν χρειάζεται ν’ απασχολούμε τα μάτια μας. Και ένας τυφλός λέει την ευχή· ελάχιστες λέξεις που απομνημονεύονται αμέσως. Να γιατί η ευχή είχε και έχει τόσο μεγάλη διάδοση.

Οδηγείς το αυτοκίνητό σου; Λέγε την ευχή. Είσαι στο εργαστήρι σου, στο κατάστημά σου, στο εργοστάσιό σου; Τα χέρια ας κάνουν τη δουλειά τους, και ο νους τη δική του, την ευχή. Είσαι μητέρα και ετοιμάζεις το φαγητό της οικογένειάς σου; Λέγε «Κύριε Ιησού Χριστέ, Υιέ του Θεού, ελέησον ημάς». Μέσα στο υλικό (στην τροφή) βάλε και το πνευματικό (την προσευχή). Νοστίμεψε το πιάτο του συζύγου και των παιδιών σου. Είσαι γιαγιά και χαϊδεύεις το εγγονάκι σου; Λέγε και καμιά ευχή για τούτο. Ας την ακούει και το παιδάκι να μαθαίνει. Βρίσκεσαι μέσα σε συνωστισμό; Ίσως κανείς τους δεν προσεύχεται. Δεήσου συ για όλους.

Την ευχή τη χρησιμοποιεί – την καλλιεργεί, κατά τη μοναχική ορολογία – και ο άγιος που έχει φθάσει σε μέτρα τελειότητας, ο όσιος στην έρημο, μα και ο ταλαιπωρημένος άνθρωπος, που βαδίζει στην πολύβουη και πολύκοσμη έρημο της Αθήνας. Ταιριάζει σε ποικίλες συνθήκες. Διάλεξε και πάρε.

Ας έχουμε δε υπ’ όψιν ότι προσευχή είναι ό,τι γίνεται κατά Θεόν. Αληθινά, όταν κάνουμε διανοητική εργασία ή κοιμόμαστε, δεν είναι δυνατό να λέμε προσευχή. Ο Παύλος που έθεσε το «αδιαλείπτως», οριοθέτησε και τα πλαίσιά του: «Είτε ουν εσθίετε είτε πίνετε είτε τι ποιείτε, πάντα εις δόξαν Θεού ποιείτε» (Α΄ Κορ. 10.31). Συμβουλεύει, βλέπουμε, να γίνονται προς δόξαν Θεού και οι πιο υλικές εκφάνσεις του βίου, το φαΐ και το ποτό.

Όταν λοιπόν δεν ζεις για να τρως (γαστρίμαργα), αλλά τρως για να ζεις όπως θέλει ο Θεός, όταν κατακλίνεσαι όχι για αμαρτία αλλά για να αναλάβεις δυνάμεις, ώστε την επομένη να κινηθείς και να πολιτευθείς όπως θέλει ο Θεός, προς δόξαν Θεού, αυτό είναι ένα είδος προσευχής. Η δοξολογία είναι το ένα συστατικό της – το δεύτερο είναι η ικεσία.

Ιερομόναχος Ιουστίνος

Να προσευχόμαστε συνεχώς, ακούραστα

The post Να προσευχόμαστε συνεχώς, ακούραστα appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

Λοιπόν στρώνεται το τραπέζι ένα βράδυ, και όταν όλα είναι έτοιμα, ο οικοδεσπότης στέλνει τον δούλο του στους καλεσμένους, που έχουν από πριν γνώση και προειδοποίηση.

Οι τρεις καλεσμένοι παραιτήθηκαν «από μιας», δια μιας και σαν από συμφώνου. Πρόβαλαν δικαιολογίες όχι αμαρτωλές, πρόβαλαν αγορές και γάμο.

Όταν ο άνθρωπος απορρίπτει τη θεϊκή πρόσκληση, αυτοκαταστρέφεται. Ο καλός ουράνιος Πατέρας μάς καλεί σε ευωχία, χαρά, όχι σε χαρά επίπλαστη και σε δουλεία παθών, που μας καλεί ο διάβολος. Όταν αρνούμαστε το δώρο Του, εμείς είμαστε οι χαμένοι, όχι Εκείνος.

Οι σημερινοί καλεσμένοι δεν άδραξαν την ευκαιρία και την έχασαν πλέον οριστικά και αμετάκλητα. Δήλωσε ο οικοδεσπότης αυστηρά και τελεσίδικα: «Ουδείς των ανδρών εκείνων των κεκλημένων γεύσεταί μου του δείπνου».

Η κλήση στην Ουράνια Βασιλεία γίνεται μερικές φορές αυτοπροσώπως από τον Κύριο, καθώς στις περιπτώσεις των Δώδεκα με τα «Ακολούθει μοι» που τους απεύθυνε (π.χ. Μάρκ. 2.14) ή του Παύλου με το όραμα στον δρόμο για τη Δαμασκό (Πρ. 9.1-8) ή του μάρτυρα αγίου Ιωάννου του Βλαδίμηρου (22 Μαΐου) με τη θεοσημεία του αετού που στα φτερά του είχε σταυρό.

Άλλοτε η κλήση γίνεται με κάποιο μυστικό τρόπο της Χάριτος, κάποτε με μιαν άνεση και χαρά· κάποτε με μια δυσκολία οικογενειακή, οικονομική, με μιαν αρρώστια, θάνατο· κάποτε δια μέσου ανθρώπων οργάνων του Θεού· κάποτε με ένα βιβλίο που θα μας ανοίξει τους ορίζοντες· κάποτε με μιαν εποικοδομητική εκπομπή εκκλησιαστικού σταθμού· κάποτε με ένα κήρυγμα του Λόγου του Θεού – καλή ώρα σαν το σημερινό ανάγνωσμα της θείας προσκλήσεως. Το Άγιο Πνεύμα όπως και «όπου θέλει πνέει» (Ιω. 3.8).

Φανερώνει ο Λυτρωτής: «Ιδού έστηκα επί την θύραν και κρούω· εάν τις ακούση της φωνής μου και ανοίξη την θύραν, και εισελεύσομαι προς αυτόν και δειπνήσω μετ’ αυτού και αυτός μετ’ εμού» (Αποκ. 3.20).

Πάλι δείπνο, και τι δείπνο! Τι αφάνταστο, τι πελώρια τιμή! Δεν μπορούσε να το βάλει στο μυαλό του ο άνθρωπος. Να συνδειπνήσει με τον Θεό!

Αν αγνοήσουμε το χτύπημα του Ναζωραίου στην πόρτα μας, η ευκαιρία θα παρέλθει, ο Χριστός θα παρέλθει, θ’ αποχωρισθούμε από Αυτόν.

Δεν ξέρουμε μέχρι πότε ο Θεός θα μας παρέχει κατάλληλες περιστάσεις, θα μας καλεί και μεις θ’ αποποιούμαστε. Τα παρόντα είναι τα νερά ποταμιού που τρέχει. Τρέχει και δεν γυρίζει πίσω, λέει η λαϊκή σοφία. Χάνονται ανεπίστροφα ευκαιρίες, ώσπου έρχεται ο θάνατος, «ως κλέπτης εν νυκτί» (Α’ Θεσ. 5.2) και θέτει τελεία και παύλα στις δυνατότητές μας. Ο χρόνος του είναι άδηλος, αστάθμητος και αβέβαιος.

Αλίμονό μας αν αφήνουμε να χάνονται οι ευκαιρίες. Δεν ξέρουμε μέχρι πότε η πόρτα θα είναι ανοιχτή. Ας φιλοδοξήσουμε και ας προσπαθήσουμε σοβαρά – δεν χωρούν προχειρότητες «ελαφρά τη καρδία» – να γίνουμε και μεις «οι συνδαιτυμόνες οι μακαριστοί» (Τροπάριο Η’ Ωδής Μεγ. Πέμπτης) μαζί με τους αγίους και τους αγγέλους «πανηγύρει… πρωτοτόκων εν ουρανοίς» (Εβρ. 12.23). Αμήν!

Ιερομόναχος Ιουστίνος

Μη χάνουμε τις ευκαιρίες – Κυριακή ΙΑ’ Λουκά

The post Μη χάνουμε τις ευκαιρίες – Κυριακή ΙΑ’ Λουκά appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.