Έτσι, κάποτε έφθασε τρέχοντας στο μοναστήρι απλοϊκός χωρικός με το καπέλο στο χέρι, με ακατάστατα μαλλιά και όλος απόγνωση ερώτησε τον πρώτο μοναχό που συνάντησε: «Πατερούλη! είσαι μήπως ο π. Σεραφείμ;» Και όταν αυτός του εξήγησε πού είναι ο π. Σεραφείμ, έτρεξε μέχρις αυτόν, έπεσε στα πόδια του και άρχισε πειστικά να του λέει: «Πατερούλη! Μου έκλεψαν το άλογο και εγώ τώρα, χωρίς αυτό, δεν έχω απολύτως τίποτε. Δεν ξέρω με τι θα θρέψω την οικογένειά μου. Και λένε ότι συ μαντεύεις».

Ο όσιος Σεραφείμ τον έπιασε στοργικά από το κεφάλι και αφού το έφερε κοντά στο δικό του, του λέει: «Μη πεις σε κανένα τίποτε· τρέξε μόνο στο τάδε χωριό· όταν μπεις σ’ αυτό, στρίψε στον δρόμο δεξιά, πέρασε τέσσερα σπίτια και θα δεις μια πορτούλα· μπες μέσα, λύσε το άλογό σου από το κούτσουρο και βγάλε το σιωπηλά».

Ο χωρικός σύμφωνα με τις οδηγίες που πήρε, έτρεξε αμέσως με πίστη και χαρά, χωρίς να σταματήσει πουθενά. Κατόπιν μαθεύτηκε στο Σάρωφ ότι αυτός βρήκε όντως το άλογό του στο μέρος που του είχε υποδειχθεί.

Άλλη παρόμοια περίπτωση διηγήθηκε ο π. Παύλος, μοναχός του Σάρωφ. «Κάποτε, είπε, έφερα στον π. Σεραφείμ νεαρό χωρικό με τα γκέμια στα χέρια· έκλαιε γιατί είχε χάσει τα άλογα· τους άφησα μόνους.

Μετά από κάποιο χρονικό διάστημα ξανασυνάντησα τον χωρικό αυτό και τον ρώτησα αν βρήκε τα άλογά του. «Βεβαίως, πατερούλη, τα βρήκα», απάντησε ο χωρικός. «Πού και πώς;» τον ερώτησα. Και απάντησε: «Ο π. Σεραφείμ μου είπε να πάω στην αγορά και εκεί θα τα δω. Πήγα και πράγματι τα είδα τα αλογάκια μου, τα πήρα και τα πήγα στο σπίτι».

Επίσης, ο όσιος θεράπευε συχνά τους ασθενείς αλείφοντάς τους με λάδι από τη κανδήλα που κρεμόταν ενώπιον της εικόνος της Θεοτόκου, στο κελλί του. Παρ’ όλα όμως αυτά ο όσιος δεν είχε ακόμη εγκαταλείψει τελείως τον έγκλειστο βίο. Αν και έπαυσε την απόλυτη σιωπή και δεχόταν τους επισκέπτες, ο ίδιος δεν έβγαινε πουθενά έξω από το κελλί του.

Από το βιβλίο: Αρχιμ. Ιουστίνου Πόποβιτς, Οσίου Σεραφείμ του Σάρωφ Βίος, Εκδόσεις «Το Περιβόλι της Παναγίας», Θεσσαλονίκη 1991, σελ. 49.

Ο όσιος Σεραφείμ βοηθά απλοϊκούς χωρικούς

The post Ο όσιος Σεραφείμ βοηθά απλοϊκούς χωρικούς appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

Οι αδελφοί εκπλήρωσαν την επιθυμία του. Μέσα σ’ έναν ακέραιο κορμό δρυός τού σκάλισαν φέρετρο με σκέπασμα και άβαφο το τοποθέτησαν μονίμως στον προθάλαμο. Εκεί ο όσιος προσευχόταν συχνά ετοιμαζόμενος για την έξοδο απ’ αυτή την ζωή. Σε συνομιλίες με τους αδελφούς του Σάρωφ, ο όσιος Σεραφείμ αναφερόταν συχνά σ’ αυτό το φέρετρο, παρακαλώντας να τον τοποθετήσουν σ’ αυτό όταν πεθάνει.

Στους πνευματικούς του αγώνες πρόσθετε ο άγιος ασκητής και την χειρωνακτική εργασία στο ύπαιθρο. Πολύ πρωί προ της αυγής, όταν όλα ακόμη κοιμούνται, λέγοντας την ευχή του Ιησού μάζευε ξύλα ανάμεσα από τα μνήματα και τα μετέφερε κοντά στο κελί του. Μια φορά τον αντιλήφθηκε ένας δόκιμος της μονής που είχε ως διακόνημα να σημαίνει το εγερτήριο και γεμάτος χαρά του έκανε εδαφιαία μετάνοια και καταφιλώντας τα πόδια του ζήτησε την ευλογία του. Ο όσιος Σεραφείμ τον ευλόγησε και του είπε: «Περίφραξε τον εαυτό σου με σιωπή και πρόσεχε».

Αφού πέρασε έγκλειστος πέντε περίπου χρόνια, ο όσιος άλλαξε σε μερικά σημεία την εξωτερική όψη της έγκλειστης πολιτείας του: η πόρτα του κελιού του ήταν τώρα ανοικτή και ο καθένας μπορούσε να τον επισκεφθεί, μόνο που εκείνος δεν απαντούσε στις ερωτήσεις, κρατώντας την υπόσχεση της σιγής και συνεχίζοντας τις πνευματικές του ενασχολήσεις.

Ο τότε επίσκοπος του Ταμπώφ Ιωνάς, που επισκεπτόταν συχνά την μονή του Σάρωφ, επιθύμησε κάποτε να δει κατά πρόσωπο τον π. Σεραφείμ. Με το σκοπό αυτό ήλθε στο κελί του· άλλα ο όσιος, εκπληρώνοντας πιστά τις υποσχέσεις του ενώπιον του Θεού και προστατεύοντας τον εαυτό του από την ανθρωπαρέσκεια, δεν διέκοψε ούτε αυτή την φορά την σιγή και τον εγκλεισμό του. Για τον όσιο δεν είχε έλθει προφανώς η ώρα να εγκαταλείψει τον έγκλειστο βίο. Έτσι το εννόησε και ο επίσκοπος, ο όποιος απέρριψε την πρόταση του ηγουμένου Νήφωνος να παραβιάσουν την πόρτα, λέγοντας: «Μη τυχόν σφάλουμε». Και άφησε τον όσιο εν ειρήνη.

Αλλά σύντομα μετά το περιστατικό αυτό ήλθε όντως η ώρα για τον όσιο Σεραφείμ να εγκαταλείψει ολοκληρωτικά την εξάσκηση του εγκλείστου βίου και της σιγής. Με πλήρη αυταπάρνηση, υπομονή, ταπείνωση και ακαταίσχυντη πίστη διάνυσε την οδό του κοινοβιάτη, του ερημίτη, του στυλίτη, του ησυχαστή και του εγκλείστου, απόκτησε μεγάλη καθαρότητα ψυχής και αξιώθηκε υψηλών χαρισμάτων από το Θεό. Και τότε, κατά το θέλημα του Κυρίου, υποχρεώθηκε να εγκαταλείψει την ησυχία και, ενώ εξακολουθούσε να ζει ολοκληρωτικά εν τω Θεώ και για τον Θεό και η ζωή του ισοδυναμούσε με την τελεία απόταξη του κόσμου, άρχισε την διακονία προς τον κόσμο αυτό με την αγάπη του, με τα θεόσδοτα χαρίσματα της διδασκαλίας, της διορατικότητας, της θαυματουργίας και των ιαμάτων, με την πνευματική καθοδήγηση, την προσευχή, την παρηγοριά και τις συμβουλές. Κατ’ αυτόν τον τρόπο ανέλαβε ο όσιος Σεραφείμ το υψηλό έργο του γέροντος (στάρετς), την πνευματική πατρότητα, στο οποίο και τελείωσε την πολύμοχθη και αγία του ζωή.

Από το βιβλίο: Αρχιμ. Ιουστίνου Πόποβιτς, Οσίου Σεραφείμ του Σαρώφ Βίος, Εκδόσεις «Το Περιβόλι της Παναγίας», Θεσσαλονίκη 1991, σελ. 46.

Οι πνευματικές ενασχολήσεις του οσίου Σεραφείμ

The post Οι πνευματικές ενασχολήσεις του οσίου Σεραφείμ appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

Την εποχή αυτή, για την οποία γίνεται λόγος, ηγούμενος του Σάρωφ ήταν ο π. Νήφων, άνθρωπος θεοφοβούμενος, ενάρετος, φιλάδελφος και ζηλωτής του τυπικού και των ακολουθιών της εκκλησίας. Ο όσιος Σεραφείμ, από τον θάνατο του γέροντός του Ησαΐα, αφού έδωσε υπόσχεση σιγής, ζούσε στην έρημό του έγκλειστος, ωσάν σε φυλακή. Παλαιότερα, τις Κυριακές και τις εορτές πήγαινε στο μοναστήρι για να μεταλάβει. Τώρα όμως μετά την παρατεταμένη εκείνη προσευχή επάνω στον βράχο τον πονούσαν τα πόδια και δεν μπορούσε να περπατεί.

Πολλοί μοναχοί σκανδαλίζονταν και απορούσαν ποιος κοινωνεί των Αχράντων Μυστηρίων τον όσιο Σεραφείμ. Για τον λόγο αυτό ο ηγούμενος συνεκάλεσε σύναξη των γερόντων της μονής και έφερε ενώπιόν τους το θέμα σχετικά με την Μετάληψη του π. Σεραφείμ. Αυτοί μετά από συμβούλιο αποφάσισαν να προτείνουν στον π. Σεραφείμ να έρχεται, όπως και ενωρίτερα, στο μοναστήρι για να μεταλαμβάνει των Αχράντων Μυστηρίων, αν βέβαια τον υπακούουν τα πόδια του· διαφορετικά, να έλθει και να μείνει μονίμως στο μοναστήρι. Όρισαν να διαβιβασθεί αυτή η απόφαση στον π. Σεραφείμ με τον αδελφό που του πήγαινε την τροφή κατά τις Κυριακές και ας διαλέξει ό,τι προτιμά.

Έτσι και έγινε, άλλα για πρώτη φορά ο όσιος δεν απάντησε ούτε λέξη. Ανέθεσαν λοιπόν στον αδελφό και την επομένη Κυριακή να μεταβιβάσει για δεύτερη φορά στον π. Σεραφείμ την πρόταση της συνάξεως. Τότε ο όσιος ευλόγησε τον αδελφό και ξεκίνησε μαζί του πεζή για το μοναστήρι. Αποδέχθηκε την δεύτερη πρόταση της συνάξεως της μονής και έδειξε ότι λόγω ασθενείας δεν μπορούσε να έρχεται στην μονή τις Κυριακές και τις εορτές, όπως έκανε ενωρίτερα. Αυτό συνέβη στις οκτώ Μαΐου του 1810, όταν ο όσιος Σεραφείμ ήταν πενήντα ετών.

Όταν επέστρεψε στο μοναστήρι, μετά από δεκαπενταετή αγώνα στην έρημο, ο όσιος Σεραφείμ δεν πήγε στο κελί του, αλλά στο νοσοκομείο. Αυτό έγινε την ημέρα εκείνη, λίγο πριν να αρχίσει η αγρυπνία. Όταν κτύπησαν οι καμπάνες για την αγρυπνία, ο όσιος παρουσιάσθηκε στον ναό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Όλοι οι αδελφοί εξεπλάγησαν, όταν αστραπιαία διαδόθηκε μεταξύ τους η είδηση ότι ο π. Σεραφείμ αποφάσισε να εγκατασταθεί στο μοναστήρι.

Την επομένη, στις εννέα Μαΐου, εορτή της μετακομιδής των λειψάνων του αγίου Νικολάου του θαυματουργού στο Μπάρι της Κάτω Ιταλίας, ο όσιος Σεραφείμ ήλθε, όπως συνήθιζε, στην πρωινή λειτουργία στην εκκλησία του νοσοκομείου και μετέλαβε των Αγίων του Χριστού Μυστηρίων. Από τον ναό πήγε στο κελί του ηγουμένου π. Νήφωνος, πήρε την ευλογία του και κατόπιν εγκαταστάθηκε στο πρότερό του κελί. Εκεί δεν δεχόταν κανένα, δεν πήγαινε πουθενά και δεν συνομιλούσε με κανένα· ανέλαβε δηλαδή νέο δυσκολότατο αγώνισμα, τον έγκλειστο βίο.

Για τους αγώνες του οσίου Σεραφείμ κατά την περίοδο του εγκλείστου βίου του πολύ λίγα είναι γνωστά, διότι δεν δεχόταν ούτε συνομιλούσε με κανένα. Στο κελί του δεν είχε τίποτε, ούτε και τα πιο απαραίτητα πράγματα. Η εικόνα της Θεοτόκου, ενώπιον της οποίας έκαιγε πάντοτε κανδήλα, και ένα κούτσουρο που χρησίμευε ως κάθισμα, αυτά ήσαν όλα κι όλα. Ο αυστηρός αγωνιστής ούτε καν χρησιμοποιούσε φωτιά.

Την περίοδο αυτή φορούσε στο λαιμό του, κάτω από το ζωστικό, μεγάλο σιδερένιο σταυρό «εις όλεθρον της σαρκός, ίνα το πνεύμα σωθή» (Α’ Κορ. 5:5). Αλυσίδες όμως ή προβιά δεν φορούσε ποτέ, ούτε συμβούλευε άλλους να τα φορούν. «Αν κάποιος μας προσβάλλει με λόγο ή έργο», έλεγε ο όσιος, «και εμείς υπομείνουμε ευαγγελικώς την προσβολή, να οι αλυσίδες μας, να και η προβιά! Αυτές οι πνευματικές αλυσίδες είναι ανώτερες από τις σιδερένιες, και η πνευματική αυτή προβιά ανώτερη από την υλική».

Φορούσε την ίδια ενδυμασία που είχε και στην έρημο. Το μοναδικό του ποτό ήταν το νερό και η μοναδική του τροφή κριθάρι κοπανισμένο και λευκό ξυνολάχανο. Το νερό και την τροφή του τα έφερνε ο μοναχός Παύλος, που έμενε στο γειτονικό κελί, και λέγοντας το «Δι’ ευχών» τα άφηνε μπροστά στη πόρτα του οσίου. Και ο έγκλειστος, για να μη τον δει κανένας, σκεπαζόταν μ’ ένα μεγάλο ύφασμα και, αφού έπαιρνε γονατιστός το σκεύος, το έφερε στο κελί του, ωσάν να το δεχόταν από το χέρι του Θεού. Κατόπιν, αφού έτρωγε λίγο, άφηνε το σκεύος στην προηγούμενη θέση του έχοντας πάλι καλυμμένο το πρόσωπό του με ύφασμα, μιμούμενος τους αρχαίους ερημίτες, οι οποίοι κάλυπταν το πρόσωπό τους με το κουκούλι.

Η άθληση του οσίου Σεραφείμ στην προσευχή, όλο το διάστημα του εγκλείστου βίου του, ήταν πολύ δύσκολη και ποικιλόμορφη. Και εδώ, όπως και στην έρημο, έκανε τον κανόνα του και τις καθημερινές ακολουθίες, εκτός της θείας λειτουργίας. Επιπλέον δόθηκε στην άσκηση της νοεράς προσευχής λέγοντας στην καρδιά του εκ περιτροπής την ευχή του Ιησού και την ευχή προς την Θεοτόκο. Κατά καιρούς, προσευχόμενος βυθιζόταν στην παρατεταμένη θεωρία του Θεού. Στεκόταν ενώπιον της αγίας εικόνος και, χωρίς να λέει καμιά προσευχή ή να κάνει μετάνοιες, θεωρούσε νοερά τον Κύριο μέσα στην καρδιά του.

Από το βιβλίο: Αρχιμ. Ιουστίνου Πόποβιτς, Οσίου Σεραφείμ του Σαρώφ Βίος, Εκδόσεις «Το Περιβόλι της Παναγίας», Θεσσαλονίκη 1991, σελ. 39.

Το αγώνισμα του εγκλείστου βίου του οσίου Σεραφείμ

The post Το αγώνισμα του εγκλείστου βίου του οσίου Σεραφείμ appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

Το 1806 ο ηγούμενος της μονής του Σάρωφ π. Ησαΐας παραιτήθηκε λόγω ασθενείας και γήρατος και η αδελφότητα εξέλεξε ομόψυχα και ομόφωνα τον όσιο Σεραφείμ. Αυτός όμως το αρνήθηκε τόσο λόγω της βαθιάς του ταπεινοφροσύνης όσο και για την άκρα αγάπη του προς την έρημο και την ησυχία. Για ηγούμενο τότε εξέλεξαν τον π. Νήφωνα, γνωστό από παιδί στον όσιο Σεραφείμ.

Μετά τον θάνατο του π. Ησαΐα (1807), ο όσιος Σεραφείμ δεν μετέβαλε τρόπο αναχωρητικής ζωής άλλα πρόσθεσε νέα ιδιότητα στην άσκησή του αναλαμβάνοντας τον αγώνα της σιωπής. Σ’ αυτούς που τον επισκέπτονταν στην έρημο δεν παρουσιαζόταν. Αν συνέβαινε να συναντήσει κάποιον στο δάσος, έπεφτε κάτω με το πρόσωπο στη γη και δεν σήκωνε τα μάτια του μέχρις ότου ν’ απομακρυνθεί ο διαβάτης.

Μέσα σε τέτοια σιωπή πέρασε τρία χρόνια. Λίγο νωρίτερα είχε παύσει να επισκέπτεται το κοινόβιο του Σάρωφ τις Κυριακές ή τις εορτές. Μία φορά την εβδομάδα, κατά την Κυριακή, ένας αδελφός του έφερνε τροφή στο ερημητήριό του, ιδίως τον χειμώνα, όταν ο όσιος δεν είχε τα λαχανικά του.

Όταν ο αδελφός έμπαινε στον προθάλαμο, ο γέροντας λέγοντας μέσα του «αμήν» άνοιγε την πόρτα με το κεφάλι σκυμμένο προς την γη. Και μόλις έμελλε να αναχωρήσει ο αδελφός, ο όσιος έβαζε μέσα στο σκεύος, που ήταν επάνω στο τραπέζι, ένα κομματάκι ψωμί ή λίγο ξυνολάχανο και έτσι γνωστοποιούσε στον αδελφό τι ήθελε να του φέρει την επόμενη εβδομάδα.

Όλα αυτά όμως ήσαν εξωτερικά τεκμήρια της σιγής του. Την ουσία της πολύμοχθης ασκήσεως του οσίου συνιστούσε, όχι η εξωτερική αποχή από την επικοινωνία, αλλά η ησυχία του νου, η αποταγή κάθε βιοτικού λογισμού χάριν της καθαρότατης και τελειότατης αφιερώσεώς του στον Θεό.

Πολλοί αδελφοί θλίβονταν υπερβολικά λόγω της απομακρύνσεως αυτής του οσίου από την άμεση επικοινωνία μαζί τους και λόγω της επιδόσεώς του στον αγώνα της σιγής. Μερικοί μάλιστα ακόμη και τον κατηγορούσαν που αποσύρθηκε στην απομόνωση, ενώ σε κοινωνία με την αδελφότητα θα την οικοδομούσε με λόγους και έργα, χωρίς να παραβλάπτεται η ευλογημένη πορεία της δικής του ψυχής.

Αλλά σ’ όλες αυτές τις μομφές ο όσιος απαντούσε με τους λόγους του αγίου Ισαάκ του Σύρου: «Αγάπησε την ησυχία, διότι αυτή αξίζει πολύ περισσότερο από το να διατρέφεις τους πεινασμένους του κόσμου»· επίσης με τους λόγους του αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου: «Είναι θαυμάσιο το να θεολογείς χάριν του Θεού, περισσότερο όμως συμφέρει να καθαρίσεις τον εαυτό σου χάριν Εκείνου».

Με την πολύμοχθη άσκηση της σιωπής ο όσιος Σεραφείμ καθάριζε κατά τον τελειότερο τρόπο και φώτιζε την δικαία του ψυχή οδηγώντας την όλο και περισσότερο στο μυστήριο της θείας θεωρίας, αφού αφόπλισε παντελώς τον πολέμιό του. Τι πνευματικούς καρπούς έφερε η άσκηση αυτή στον μακάριο Σεραφείμ το βλέπει κανείς καθαρά στις διδαχές του περί ησυχίας, οι οποίες βασίζονταν αναμφιβόλως και επί της προσωπικής του πείρας.

«Όταν παραμένουμε σε σιγή», έλεγε αργότερα, «ο διάβολος δεν επιτυγχάνει τίποτε κατά του κρυπτού ανθρώπου της καρδίας (Α’ Πέτρ. 3:4)· εννοείται βέβαια η σιγή του νου. Η σιγή γεννά στην ψυχή του ησυχαστή διαφόρους καρπούς του Πνεύματος. Από την μόνωση και την σιγή γεννιούνται η κατάνυξη και η πραότητα. Ενωμένη με άλλες πνευματικές εργασίες, η προσευχητική σιγή ανυψώνει τον άνθρωπο προς την ευσέβεια, τον φέρνει κοντά στον Θεό και τον κάνει επίγειο άγγελο. Συ μόνο κάθισε στο κελί σου με νήψη και σιγή· κοπίαζε με κάθε δυνατό τρόπο να πλησιάσεις τον Κύριο και Εκείνος είναι έτοιμος από άνθρωπο να σε κάνει άγγελο: “Και επί τίνα επιβλέψω, αλλ’ ή επί τον ταπεινόν και ησύχιον και τρέμοντα τους λόγους μου;” (Ησ. 66:2). Εκτός των άλλων πνευματικών αποκτημάτων, καρπός της σιγής είναι η ειρήνη της ψυχής. Η σιγή διδάσκει την ησυχία και την αδιάλειπτη προσευχή, ενώ η εγκράτεια κάνει τον λογισμό αρρέμβαστο. Αυτόν που κατορθώνει την σιγή, τον αναμένει ειρηνική διάθεση».

Έτσι ο όσιος Σεραφείμ προχωρώντας στην άσκηση της σιγής απέκτησε τα ανώτερα πνευματικά χαρίσματα, παρηγορούμενος από την θεία χάρη και αισθανόμενος στην καρδιά άρρητη χαρά εν Πνεύματι Αγίω (Ρωμ. 14:17).

Από το βιβλίο: Αρχιμ. Ιουστίνου Πόποβιτς, Οσίου Σεραφείμ του Σαρώφ Βίος, Εκδόσεις «Το Περιβόλι της Παναγίας», Θεσσαλονίκη 1991, σελ. 36, 38.

Η άσκηση της σιγής του οσίου Σεραφείμ

The post Η άσκηση της σιγής του οσίου Σεραφείμ appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.