Ο ηγούμενος της μονής αυτής είχε ζωή σε όλα σύμφωνη με το θέλημα του Θεού και αυτό του έδινε πολλή οικειότητα προς τον Θεό. Αυτός κάποτε ενοχλήθηκε από τον εξής λογισμό: θέλησε να μάθει, ποιος από το μοναστήρι και το ποίμνιό του νικά τους άλλους αδελφούς στην αρετή και είναι ανώτερος από αυτούς στα θεάρεστα έργα. Καθώς λοιπόν τον απασχολούσε αυτός ο λογισμός, παρακάλεσε τον Θεό να πραγματοποιηθεί η επιθυμία του και να του αποκαλυφθεί ποιος είναι ο αδελφός που έχει τα πρωτεία στην αρετή.

Τη νύχτα που προσευχόταν μόνος, έπεσε σε έκσταση και βρέθηκε σε κάποιον τόπο, ο οποίος προξενούσε απερίγραπτη τέρψη και ευχαρίστηση· σε αυτόν ήταν διάχυτη μια θαυμαστή ευωδία και τον στόλιζαν παντού κάθε λογής δέντρα. Οι καρποί σε αυτά δεν έμοιαζαν με κανέναν από τους γήινους αλλά ήταν πολύ ανώτεροι από αυτούς ως προς την ομορφιά και το μέγεθος και ξεπερνούσαν κάθε ανθρώπινη περιγραφή. Κάτω από τα δέντρα κυλούσε κρυστάλλινο νερό, και γενικά ήταν εξαίσια και η θέα του τόπου και η ομορφιά.

Ο ηγούμενος, βλέποντάς τα αυτά, ευχαριστούσε τον Θεό, τον αίτιο των καλών, και μακάριζε τον εαυτό του που κρίθηκε άξιος τέτοιας τιμής. Στη συνέχεια ορέχτηκε τους θαυμάσιους εκείνους καρπούς και έτρεξε να πάρει μερικούς· δεν μπόρεσε όμως, γιατί τα κλαδιά με τους καρπούς σηκώνονταν ψηλά. Επιχείρησε πολλές φορές, αλλά πάντοτε έμενε κάτω από τα δέντρα με χέρια αδειανά.

Είδε τότε τον νέο εκείνο αδελφό, του οποίου το όνομα σημαίνει τη χαρά –τον Ευφρόσυνο– μέσα σε αυτόν τον υπέροχο κήπο, να βαδίζει μπροστά από αυτόν και να απολαμβάνει άφθονα όλα όσα ήταν εκεί, καθώς τα κλαδιά έγερναν μπροστά του και του πρόσφεραν από τους καρπούς τους να πάρει αμέσως ό,τι ήθελε.

Ο ηγούμενος, κατάπληκτος από το παράδοξο θαύμα, του είπε: «Παιδί μου Ευφρόσυνε, ποιος σε έφερε και σου επέτρεψε να μένεις εδώ;» Εκείνος χαμογελαστός του απάντησε: «Πάτερ, τα αγαθά αυτά που βλέπεις, ο Θεός, ο μόνος φιλάνθρωπος, μου τα εμπιστεύτηκε, να τα έχω και να τα απολαμβάνω». «Και μπορείς τώρα να μου δώσεις κάτι από αυτά;» ρώτησε ο ηγούμενος. «Πάρε, πάτερ, όσα θέλεις», απάντησε εκείνος. «Όχι, παιδί μου», είπε ο ηγούμενος. «Πολλές φορές θέλησα να πάρω και δεν μπόρεσα».

Ο Ευφρόσυνος πήγε τότε με θάρρος σε ένα από τα δέντρα εκεί, πήρε από τους καρπούς του, που ήταν μήλα εξαίσια και στην όψη και στην ευωδία, και έδωσε τρία στον γέροντα. Αυτός τα πήρε με πολλή χαρά και αμέσως ήρθε στον εαυτό του από την οπτασία και βρήκε στ’ αλήθεια τα τρία μήλα στα χέρια του. Ανατρίχιασε τότε ολόκληρος και άρχισε να τρέμει και αμέσως πρόσταξε να χτυπήσουν το ξυλοσήμαντρο. Στη συνέχεια τέλεσε μαζί με τους αδελφούς την ακολουθία του Όρθρου και αποσύρθηκε, χωρίς να πει σε κανέναν τίποτε από όσα είδε.

Όταν ήρθε η ώρα της θείας Λειτουργίας και οι αδελφοί μαζεύτηκαν στην εκκλησία, ο ηγούμενος λειτούργησε ο ίδιος, και αφού τελείωσαν τη θεία Λειτουργία, μετά την απόλυση στάθηκε μπροστά στο άγιο βήμα, φορώντας ακόμη την ιερατική στολή, και πρόσταξε να φέρουν τον αδελφό Ευφρόσυνο. Μερικοί αδελφοί έτρεξαν στο μαγειρείο, τον πήραν γρήγορα και τον έφεραν μπροστά στον ηγούμενο, κατάμαυρο από την κάπνα του μαγειρείου και γεμάτο βρωμιά στα ρούχα και στο πρόσωπο.

Τον ρώτησε λοιπόν ο ηγούμενος: «Πού ήσουν, παιδί μου, αυτή τη νύχτα;» Εκείνος χαμήλωσε το βλέμμα στη γη και δεν αποκρίθηκε το παραμικρό. Καθώς όμως ο ηγούμενος επανέλαβε πολλές φορές την ερώτηση και τον πίεζε να απαντήσει, ο νέος, με πολλά δάκρυα και φωνή σιγανή και ντροπαλή τού αποκρίθηκε: «Δεν ξέρεις, πάτερ, πού ήμασταν και οι δύο;»

Ο γέροντας τότε, κυριευμένος από φρίκη, έβγαλε αμέσως τα τρία μήλα και του είπε: «Τα γνωρίζεις αυτά;» «Ναι, πάτερ», απάντησε εκείνος, «ξέρεις ότι εγώ σου τα έδωσα, όπως με πρόσταξες». Τότε ο ηγούμενος του είπε μπροστά σε όλους: «Είσαι μακάριος, παιδί μου Ευφρόσυνε, που αξιώθηκες να λάβεις τέτοια αγαθά. Γι’ αυτό σε παρακαλώ να γίνεις προστάτης και της δικής μου άθλιας ψυχής». Και στη συνέχεια διηγήθηκε στους αδελφούς αυτά που είδε στην οπτασία.

Όταν τελείωσε τη διήγηση, έπεσε στα πόδια του Ευφροσύνου, ο οποίος στενοχωριόταν πολύ γι’ αυτό που γινόταν και, σαν να πάθαινε το μεγαλύτερο κακό, έκλαιγε γοερά για τη μεγάλη αυτή τιμή και θρηνούσε με λυγμούς.

Μετά από αυτό ο ηγούμενος τον πήρε από το χέρι, τον έβαλε μέσα στο άγιο βήμα και, αφού έκοψε τα τρία εκείνα μήλα μέσα σε ιερό σκεύος, έδωσε από αυτά σε όλους τους αδελφούς. Ο νέος όμως, μη αντέχοντας να τον τιμούν όλοι και να τον εγκωμιάζουν, έφυγε κρυφά από τη μονή και έγινε άφαντος, γιατί γνώριζε ότι οι ανθρώπινοι έπαινοι είναι στην πραγματικότητα κατηγορίες και η μεγαλύτερη ζημιά της ψυχής, και γι’ αυτό προτίμησε, με τρόπο αληθινά συνετό και σωτήριο, να φύγει μακριά από αυτούς.

Από το βιβλίο: ΕΥΕΡΓΕΤΙΝΟΣ, τόμος Β’, Υπόθεση Α’. Εκδόσεις Το Περιβόλι της Παναγίας, Θεσσαλονίκη 2003, σελ. 30.

Ο άγιος Ευφρόσυνος ο μάγειρος

The post Ο άγιος Ευφρόσυνος ο μάγειρος appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

Το να προσπαθείς να κάνεις στα πνευματικά περισσότερο από όσα μπορείς είναι πράξη υπερηφανείας. Γι’ αυτό αποτυγχάνεις. Επειδή υπερεκτιμάς τον εαυτό σου. Ξεκίνα από το ελάχιστο. Μπορείς να νηστεύεις Τετάρτη και Παρασκευή και να κάνεις λίγη προσευχή κάθε μέρα. Κάθε μέρα όμως. Ας είναι δέκα λεπτά. Δεν παίζει ρόλο η ποσότητα της προσευχής σε αυτήν την περίπτωση αλλά η συχνότητα. Λίγο λίγο ο Θεός θα αναπληρώσει τα ελλείποντα. Προσευχήσου με καθαρότητα, χωρίς άγχη, αλλά «απαλά» κατά τον όσιο Πορφύριο. Ο Θεός τα θέλει όλα, αλλά σου δίνει χάρη, όταν η βάση της εν Χριστώ προσωπικότητάς σου είναι η ταπείνωση. Διαφορετικά το δώρο Του θα σε κατέστρεφε.

Μάθε να ζητάς βοήθεια. Να προσεύχεσαι «Κύριε, βοήθει μοι». Μην προσπαθείς να λύσεις τα προβλήματά σου μόνος σου. Είναι εγωιστικό, εωσφορικό. Η παραδοχή της αδυναμίας σου και της ανεπάρκειάς σου είναι το πρώτο βήμα προς την σωστή κατεύθυνση. Η ταπείνωση είναι λυτρωτική. Με την ταπείνωση και την μετάνοια δέχεσαι την επίσκεψη της χάριτος και αρχίζει η καλή αλλοίωση. Πρέπει να απελπιστείς από τον εαυτό σου για να επενεργήσει η χάρη. Σε ένα παλιό βιβλίο για την νοερά προσευχή ο συγγραφέας υπογράφει: «ο απελπισμένος από τον εαυτό του». Αυτό ακριβώς εννοεί.

Από το βιβλίο: Αρχιμ. Δωροθέου, ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΟΥΣ ΑΔΕΛΦΟΥΣ. Ιερό Ησυχαστήριο «Άγιος Γεώργιος», Αύρα Καλαμπάκας 2018 (§§ 54, 41, 81).

Η βάση είναι η ταπείνωση

The post Η βάση είναι η ταπείνωση appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

Να μην ξεχνάει ότι έκαμε αμαρτίες στη ζωή του και να ελπίζει ότι ο θάνατος είναι κοντά. Τα ενδύματά του να είναι ευτελή, και σε κάθε περίσταση να προτιμά τον έσχατο τόπο, και πάντοτε να κάνει πρόθυμα τις παρακατιανές εργασίες. Να έχει υπακοή, να σιωπά, και να μην του αρέσει να τρέχει σε συντροφιές κοσμικού πνεύματος, αλλά να θέλει να παραμένει άγνωστος και ασήμαντος. Να μην έχει στο κελί του πράγματα που να τα θεωρεί ολόδικά του και να αποφεύγει τη συναναστροφή με πολλούς ανθρώπους, και να μην αγαπά τα υλικά κέρδη. Και, εκτός απ’ αυτά, να μη μέμφεται στο νου του και να μην κατηγορεί κανέναν άνθρωπο, και να μη ζηλοφθονεί, να μην είναι εριστικός, αλλά να ασχολείται με τον εαυτό του, πώς θα ταπεινωθεί και θα αγαπά τον κόσμο. Με δυο λόγια, να ζει μέσα στον κόσμο, που έπλασε ο Θεός, σαν ξένος και φτωχός και απομονωμένος από το κακό. Αυτά γεννούν την ταπείνωση και καθαρίζουν την καρδιά. (307)

Πήγα κάποτε σε έναν παλαιό και ενάρετο γέροντα, ο οποίος με αγαπούσε πολύ. Δεν ήξερε να μιλάει όμορφα, όμως είχε φωτεινή γνώση και βαθιά καρδιά, και έλεγε όσα του υπαγόρευε το άγιο Πνεύμα. Δεν έβγαινε συχνά από το κελί του, παρά μόνο έβγαινε για τις άγιες κοινές ακολουθίες. Πρόσεχε πολύ τον εαυτό του και ζούσε στην ησυχία. Του είπα λοιπόν.

– Πάτερ, μου ήρθε ένας λογισμός: να πάω την Κυριακή στο υπόστεγο της εκκλησίας κι εκεί να καθίσω το πρωί και να φάω, για να με δουν αυτοί που θα μπαίνουν στο ναό και θα βγαίνουν, και να με καταφρονήσουν.

Σ’ αυτά μου απάντησε ο γέροντας έτσι:

– Είναι γραμμένο ότι όποιος σκανδαλίζει τον κοσμικό αδελφό του, δε θα δει το φως του Θεού. Εσένα λοιπόν, κανένας δε σε ξέρει σ’ αυτό το μέρος, ούτε γνωρίζουν το είδος της ζωής σου και, γι’ αυτό, θα πουν ότι οι Μοναχοί είναι λαίμαργοι και τρώνε από το πρωί. Μάλιστα εδώ ζούνε και αρχάριοι αδελφοί, που έχουν ασθενή λογισμό και θα σκανδαλισθούν. Πολλοί απ’ αυτούς σου έχουν εμπιστοσύνη και ωφελούνται από την παρουσία σου και, άμα σε δουν να κάνεις τέτοιο πράγμα, θα βλαφτούν.

Οι αρχαίοι πατέρες τα ‘καμναν αυτά για να ταπεινωθούν για τις πολλές θαυματουργίες τους και για την τιμή που απολάμβαναν και για το μεγάλο όνομα που είχαν αποκτήσει. Και τα ‘καμναν αυτά, για να ατιμασθούν, και για να αποκρύψουν τη δόξα της αγίας ζωής τους, και για να αποφύγουν τις αιτίες της υπερηφάνειας. Εσένα όμως, που δεν έφτασες σε τέτοια μέτρα, τι σε αναγκάζει να κάνεις αυτό που λες; Δε γνωρίζεις ότι κάθε βαθμίδα πνευματικής ζωής έχει τη δική της τάξη και το δικό της χρονικό στάδιο; Εσύ βέβαια ούτε τέτοια ξεχωριστή πολιτεία έχεις, ούτε τέτοιο μεγάλο όνομα. Γιατί είσαι ένας απλός μοναχός σαν τους άλλους και, άμα κάνεις αυτό που σκέφτηκες, ούτε τον εαυτό σου θα ωφελήσεις, αλλά και τους άλλους θα βλάψεις.

Και πάλι, αυτού του είδους οι υπερβολές δεν είναι για όλους ωφέλιμες, αλλά μόνο στους τέλειους και στους μεγάλους, οι οποίοι έτσι νεκρώνουν τις αισθήσεις τους. Για τους μεσαίους και τους αρχάριους, μια τέτοια πολιτεία είναι επιζήμια, διότι ακόμη χρειάζονται να προσέχουν συνεχώς τον εαυτό τους και να επιβάλλονται στις αισθήσεις τους. Οι γεροντάδες πέρασαν αυτό το στάδιο και, όταν θέλουν, μπορούν από όλα να ωφεληθούν. Όπως συμβαίνει με τους εμπόρους που, όταν είναι άπειροι και αρχίζουν μεγάλες επιχειρήσεις, προκαλούν μεγάλες ζημίες στους εαυτούς τους· όμως στις μικρές επιχειρήσεις γρήγορα πηγαίνουν μπροστά. Και πάλι, όπως είπα, κάθε είδος εργασίας έχει τη δική της τάξη, και κάθε βαθμίδα πολιτείας έχει το δικό της χρονικό στάδιο. Όποιος λοιπόν αρχίζει υπέρμετρη άσκηση πριν να έλθει ο καιρός του, εκτός του ότι δεν κερδίζει τίποτε, διπλασιάζει τη βλάβη για τον εαυτό του. Εάν επιθυμείς την άσκηση που έχει ο λογισμός σου, να υπομείνεις πρώτα με χαρά την ακούσια ατιμία που επιτρέπει η οικονομία του Θεού να σε βρει, και να μην ταραχθείς, μήτε να μισήσεις αυτόν που σε ατιμάζει.

Αυτά με συμβούλεψε αυτός ο σοφός γέροντας. (296-7)

Από το βιβλίο: Κωνσταντίνου Καρακόλη, Ανθολόγιο από την ασκητική εμπειρία του Αγίου Ισαάκ του Σύρου. Εκδόσεις «Ορθόδοξος Κυψέλη», σελ. 166.

(Οι αριθμοί στο τέλος κάθε λήμματος αντιστοιχούν στις σελίδες του ελληνικού κειμένου: «Του Οσίου Πατρός ημών Ισαάκ, Επισκόπου Νινευΐ, του Σύρου, Τα Ευρεθέντα Ασκητικά», Λειψία 1770, Ανατυπούμενα επιμελεία Ιωακείμ Σπετσιέρη, Ιερομονάχου. Αθήναι.)

Η ταπείνωση φροντίζει να μη σκανδαλίζει

The post Η ταπείνωση φροντίζει να μη σκανδαλίζει appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

Εδώ είναι το μεγάλο θέμα. Σε ποιους είσαι, αδελφέ μου; Είσαι σ’ αυτούς που ο Θεός φανερώνει τα μυστήριά του, φανερώνει τους ουράνιους θησαυρούς, είσαι σ’ αυτούς στους οποίους ο Θεός δίνει τα πνευματικά αγαθά, δίνει τον εαυτό του ή είσαι στους άλλους που ό,τι και να κάνεις δεν πρόκειται να δεις τίποτε, δεν πρόκειται να βρεις τίποτε, διότι επιμελώς ο Θεός τα αποκρύπτει από σένα; Και τα αποκρύπτει, όπως λέει, από σοφούς και συνετούς. Δεν πρόκειται ποτέ, αδελφοί μου, ό,τι και να κάνει ένας υπερήφανος άνθρωπος, ένας εγωιστής άνθρωπος – θα μπαίνει, θα βγαίνει στην εκκλησία, μπορεί να συμμετέχει στα μυστήρια της Εκκλησίας – δεν πρόκειται να δει ποτέ τίποτε, δεν πρόκειται να αισθανθεί ποτέ τίποτε, διότι ο ίδιος ο Θεός αποκρύπτει τα αγαθά απ’ αυτόν και δεν πρόκειται να του τα αποκαλύψει.

Έχουμε πει και άλλη φορά: Περιτυλίγουμε ένα αντικείμενο με νάυλον. Όσο νερό κι αν ρίξουμε πάνω στο νάυλον, δεν πρόκειται στάλα να μπει μέσα. Ποταμοί να περάσουν από πάνω, μέσα στο αντικείμενο αυτό το οποίο είναι περιτυλιγμένο με το νάυλον δεν πρόκειται να μπει τίποτε. Έτσι είναι και οι ψυχές οι υπερήφανες, οι ψυχές εκείνες που θεωρούν τον εαυτό τους ότι είναι σπουδαίος, ότι είναι σοφός, ότι τα ξέρει όλα, οι ψυχές που έχουν εγωισμό, υπερηφάνεια και οίηση. Σαν να είναι περιτυλιγμένες με κάποιο νάυλον και δεν θα αισθανθούν ποτέ τα αγαθά του Θεού. Μπορεί να το θέλουν, μπορεί να το λένε, μπορεί να το επιζητούν, αλλά δεν είναι ο δρόμος απλώς το να ζητάς. Ο δρόμος είναι να ταπεινωθείς, οπότε έρχεται και σε βρίσκει ο Θεός. Διότι, όπως λέει, αυτά τα αγαθά ο Θεός τα αποκαλύπτει, τα φανερώνει, στα νήπια.

Φυσικά, δεν εννοεί τα νήπια που είναι στην κούνια τους, αλλά εννοεί αυτούς οι οποίοι είναι ταπεινοί, είναι απλοί, εννοεί αυτούς οι οποίοι εμπιστεύονται στον Θεό και δεν έχουν περί πολλού τον εαυτό τους και δεν νομίζουν ότι είναι σπουδαίοι και ότι είναι το κάτι άλλο, αλλά γυμνοί και τετραχηλισμένοι ενώπιον του Θεού παίρνουν την τελευταία θέση και είναι όπως ένα νήπιο, όπως ένα παιδί – που είπε σ’ άλλη περίπτωση ο Κύριος – που είναι ταπεινό, απλό, που έχει μια αθωότητα, έχει μια αγνότητα, έχει μια ακακία.

Παρακαλώ, αδελφοί μου, την αγάπη σας να προσέξουμε και να πάρουμε ο καθένας μας την ωφέλεια που μπορούμε να πάρουμε.

Από το βιβλίο: π. Συμεών Κραγιοπούλου, “Θέλεις να αγιάσεις;”, Πανόραμα Θεσσαλονίκης, 1999, σελ. 156.

Ο Θεός φανερώνεται στους ταπεινούς

The post Ο Θεός φανερώνεται στους ταπεινούς appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.