Τι αγαθό όμως εμπεριέχεται μέσα σε όλα αυτά που μας ταλαιπωρούν; Επειδή εμείς προξενούμε με τη δική μας θέληση το πραγματικό κακό, την αμαρτία, ο Θεός επιτρέπει να μας βρουν όλα αυτά που είναι οδυνηρά στις αισθήσεις μας και στην ψυχή μας, για να διορθωθούμε. Να σταματήσουμε να διαπράττουμε το «κυρίως κακόν». Γι’ αυτό, λέγει ο άγιος Βασίλειος, ενσκήπτουν «νόσοι πόλεων και εθνών», ξηρασίες και αφορίες της γης και άλλες χειρότερες περιστάσεις του βίου, «της κακίας την αύξησιν περικόπτουσαι». Έχουν επινοηθεί από τον Θεό όλα αυτά «προς αποχήν της αμαρτίας». Μ’ αυτές τις μαζικές μάστιγες ο Θεός σωφρονίζει «την πάνδημον πονηρίαν».

Δεν θα μπορούσε όμως ο Θεός να μας διορθώνει με πιο ήπια μέσα; Μα ο Θεός ξεκινάει πολύ διακριτικά και απαλά. Καθημερινά με χίλιους δυο τρόπους μας στέλνει μηνύματα. Αλλά οι άνθρωποι συνήθως κωφεύουμε. Η καρδιά μας είναι δεμένη με το εφήμερο. Με την απόλαυση της στιγμής. Αναζητεί απεγνωσμένα την επίγεια ευτυχία. Ασωτεύει. Λησμονούμε ότι αληθινή χαρά είναι μόνο η σχέση μας με τον Θεό. Γι’ αυτό έρχονται τα βαρύτερα, δοκιμασίες και θλίψεις, για να μας θυμίσουν ότι πρέπει να επιστρέψουμε ξανά στον Πατέρα μας.

Ο Θεός δρα μόνο θεραπευτικά

Όπως ο γιατρός πολεμάει και αφαιρεί από το σώμα την αρρώστια, αλλά δεν είναι αυτός που βάζει την αρρώστια μέσα στο σώμα, έτσι και ο Θεός. «Αναιρεί το κακόν», αλλά δεν είναι αυτός που προκαλεί το κακό. Για τις τομές (εγχειρήσεις), τους καυτηριασμούς και τους ακρωτηριασμούς που κάνει ο γιατρός, δεν είναι ο ίδιος αίτιος αλλά η νόσος. Έτσι και «οι των πόλεων αφανισμοί» και όλα τα άλλα κακά έχουν ως αιτία την αμετρία των αμαρτιών μας και όχι τον Θεό. Ο γιατρός μάχεται την αρρώστια και όχι τον άρρωστο, έστω και αν του προκαλεί πόνους και οδύνη, και μάλιστα θεωρείται και ευεργέτης του, επειδή με αυτά τον θεραπεύει. Έτσι και ο Θεός είναι όντως αγαθός, επειδή με τις δοκιμασίες περιορίζει την αμετρία του κακού και εξασφαλίζει σε όλους τη σωτηρία. Ο γιατρός, όσο κι αν ταλαιπωρεί, δεν τιμωρεί τον άρρωστο. Ό,τι κάνει, είναι για να τον θεραπεύσει. Έτσι και ο Θεός. Είναι αρρώστια η αμαρτία και ο αμαρτωλός ασθενής. Ό,τι κάνει ο Θεός, είναι για να τον θεραπεύσει, όχι να τον τιμωρήσει.

Οι δοκιμασίες που επιτρέπει ο Θεός είναι οι χειρουργικές επεμβάσεις του για τη διόρθωση του κακού. Είναι το χειρουργικό του νυστέρι με το οποίο επεμβαίνει θεραπευτικά. Επεμβαίνει ο Θεός, δεν αφήνει το κακό ανεξέλεγκτο. Ποτέ όμως δεν δρα τιμωρητικά, αλλά μόνο για να ωφελήσει τον αμαρτάνοντα. Για να διορθώσει και να περιορίσει το κακό από το οποίο νοσεί ο άνθρωπος. «Μάλλον ουδέ κολάζει, αλλά διορθούται μόνον» (Άγιος Ιω. ο Χρυσόστομος). Ακόμα και ο θάνατος του αμαρτωλού, που φαίνεται σαν τιμωρία Θεού, είναι ευεργεσία προς τον αμαρτάνοντα. Όταν εξαντληθεί κάθε άλλο μέσο για διόρθωσή του, όταν αποκλεισθεί κάθε πιθανότητα μετανοίας του, ο παντογνώστης Θεός τού επιφέρει θάνατο, «ίνα μη το κακόν αθάνατον η». Για να σταματήσει κάποτε να αμαρτάνει και αυτός. Να μη συνεχίζει επ’ άπειρον να επιβαρύνει τη θέση του.

[Μια αναγκαία παρένθεση εδώ: Υπενθυμίζουμε, ότι η αγιογραφική και πατερική γλώσσα είναι ανθρωπομορφική, συγκαταβατική στην ανθρώπινη ασθένεια. Η χρήση των όρων «τιμωρία», «κόλαση», «θυμός ή οργή Θεού», όπως και πολλών άλλων συναφών, είναι εντελώς καταχρηστική. Απευθύνεται προς τον άνθρωπο που πνευματικά βρίσκεται στο επίπεδο του δούλου ή του μισθωτού, για να τον διεγείρει στη μετάνοια. Δεν έχει να κάνει με την πραγματική φύση του Θεού, που είναι τέλειος, απαθής, δεν οργίζεται και δεν έχει καμμιά τιμωρητική διάθεση μέσα του. Κάθε επέμβαση του Θεού είναι καθαρά θεραπευτική και παιδαγωγική, γίνεται μόνο όταν από αυτήν πρόκειται να προκύψει πνευματική ωφέλεια για τον άνθρωπο. Ο Θεός είναι «ο βάθει σοφίας φιλανθρώπως πάντα οικονομών και το συμφέρον πάσιν απονέμων». Με βαθειά σοφία και απέραντη αγάπη ενεργεί και οικονομεί τα πάντα για το καλό μας. Κυβερνά τον κόσμο, επεμβαίνει, περιορίζει και ελέγχει το κακό, αλλά πάντα με αγάπη, οι ενέργειές του είναι διορθωτικές και θεραπευτικές, ποτέ τιμωρία, ακόμα και για τον αμετανόητο, όπως αναφέρθηκε παραπάνω. Είναι γιατρός, πατέρας, παιδαγωγός, αλλά ποτέ τιμωρός με το νομικό πνεύμα της ανθρώπινης δικαιοσύνης, που απαιτεί την τυφλή εφαρμογή του σχήματος «παράβαση-τιμωρία».

«Ο Θεός δεν τιμωρεί, ο άνθρωπος αυτοτιμωρείται, απομακρυνόμενος από τον Θεό. Είναι, ας πούμε, εδώ νερό, εκεί φωτιά. Είμαι ελεύθερος να διαλέξω. Βάζω το χέρι μου στο νερό, δροσίζομαι. Το βάζω στη φωτιά, καίγομαι» (Άγιος Πορφύριος). Μέσα στο πνεύμα αυτό ο Θεός είναι και ο τελικός κριτής των πάντων, αλλά η κρίση του δεν είναι τιμωρία, όπως φρονούν μερικοί, μεταφέροντας στον Θεό τον τρόπο της ανθρώπινης δικαιοσύνης. «Ο Θεός ου κολάζει τινά εν τω μέλλοντι», αλλά ο άνθρωπος διαλέγει ελεύθερα αν θα μετέχει ή όχι στη ζωή του Θεού. «Έστιν ουν η μεν μετοχή του Θεού τρυφή, η δε αμεθεξία κόλασις» (Άγ. Ιω. ο Δαμασκηνός)].

Απόσπασμα από το άρθρο: ΜΕΤΑΝΟΗΣΑΜΕ; (α), Σαρακοστή 2020.

«Αντιύλη» – Ι. Ν. Αγ. Βασιλείου, 481 00 Πρέβεζα.

Για ποιο σκοπό παραχωρούνται οι δοκιμασίες;

The post Για ποιο σκοπό παραχωρούνται οι δοκιμασίες; appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

Εμείς τα θέλουμε όλα ανώδυνα αλλά «ο σπείρων φειδομένως, φειδομένως και θερίσει». Χρειάζεται ο πόνος στη ζωή μας, χρειάζεται ο κόπος. Μην τον ξορκίζουμε, μην τον διώχνουμε μακριά. Δίχως πόνο δεν θα έχουμε χαρά. Την ώρα που πονάμε, μαθαίνουμε μέσα στην Εκκλησία να χαιρόμαστε. Την ώρα που συντριβόμαστε και ταπεινωνόμαστε, εκείνη τη στιγμή μαθαίνουμε να ανασταινόμαστε, να χαιρόμαστε τα πάντα. Κι αυτή τη χαρά δεν μπορεί να μας την πάρει κανένας. Με αυτόν τον τρόπο προετοιμαζόμαστε και για ανώτερα αγωνίσματα. Οι μάρτυρες, πριν σταθούν μπροστά σε ηγεμόνες και βασιλείς, μαρτυρούσαν καθημερινά. Πρέπει να αγαπήσουμε το καθημερινό μαρτύριο, να αγαπήσουμε τον πόνο για να μπορέσουμε να τον ζήσουμε και να ζήσουμε και τη χαρά που βγαίνει από τον πόνο. Είναι αποδεδειγμένο ότι για να θεραπεύσουμε τις συνέπειες μίας πτώσης που προηγήθηκε πρέπει να πονέσουμε.

Αλλά για να είναι παραγωγικός ο πόνος, πρέπει να είναι συνδεδεμένος στη σχέση με τον Χριστό. Όχι ο πόνος για τον πόνο, ο πόνος για τον Χριστό. Κάθε πόνο να τον προσφέρουμε σε Εκείνον και να ζητάμε τη θεραπεία τη δική μας και του πόνου. Εκείνη τη στιγμή αναπτύσσεται η σχέση, η εμπιστοσύνη, η αναφορά μας στον Θεό και αξιωνόμαστε να φτάσουμε και στο μαρτύριο, όταν θελήσει ο Θεός, ο καθένας με τον δικό του τρόπο. Υπάρχουν μάρτυρες στα νοσοκομεία που υποφέρουν και τους βλέπεις και ωφελείσαι, γιατί καταλαβαίνεις ότι οι άνθρωποι καλλιεργούνται, έχουνε προχωρήσει σε στάδια πνευματικά. Κι εμείς φοβόμαστε τις ασθένειες. Διαβάζουμε για το χάραγμα, τον Αντίχριστο και καταλαμβανόμαστε από φόβο μην τυχόν τα ζήσουμε. Έτσι, όμως, χάνουμε χρόνο. Η Εκκλησία μας ετοιμάζει κάθε μέρα για αυτά και μας καλλιεργεί τέτοιο φρόνημα ώστε, αν είναι δυνατόν, να περιμένουμε σήμερα τη Δευτέρα Παρουσία. Όχι με φόβο. Η Αποκάλυψη καταλήγει «Ιδού, έρχομαι ταχύ» και απαντάει ο Ιωάννης Ευαγγελιστής «Έρχου, Κύριε Ιησού». Δεν υπάρχει φόβος, «η αγάπη έξω βάλλει τον φόβο».

Για να αποκτήσουμε αυτή την αγάπη, αυτή τη χαρά, χρειάζεται να παιδαγωγηθούμε στον πόνο· σ’ αυτή την κατάσταση της διαρκούς μετάνοιας, της διαρκούς μεταμέλειας, της διαρκούς ανακαίνισης. Η ανακαίνιση αυτή δεν είναι δική μας εξέλιξη, αλλά ουσιαστικά βιώνεται ως ανακαίνιση της σχέσης μας με τον Θεό, γίνεται ολοένα βαθύτερη η σχέση μας με τον Θεό. Όταν μετανοούμε, γινόμαστε καλύτεροι για να μπορούμε να σταθούμε πάλι μπροστά στον Χριστό μας. Αυτή είναι η ορθόδοξη μετάνοια. Γινόμαστε καλύτεροι για να φανούμε καλύτεροι σε Αυτόν που μας αγαπάει και Τον αγαπάμε. Θέλουμε να κερδίσουμε την αγάπη Του, να ανταποκριθούμε σ’ αυτήν. Αυτό καλλιεργεί τη σχέση και φτάνει ο άνθρωπος στο σημείο να ζει τον Χριστό εδώ και τώρα, απλά μετανοώντας. Και προχωράει η σχέση και εξελίσσεται και φτάνει να πει «Τώρα τα πάντα για Σένα, Χριστέ μου», χωρίς να έχει καμία επιδίωξη, καμία επιθυμία, καμία έννοια για τίποτα. Γιατί ξέρει ότι ο Χριστός είναι το Παν και αφού έχει το Παν δεν νοιάζεται για τίποτα. Σε ένα τέτοιο χριστιανό ποια δυσκολία του αιώνος τούτου μπορεί να σταθεί μπροστά του εμπόδιο; Καμία.

Από το βιβλίο: π. Γεώργιος Σχοινάς, Η Καρδία μου ενώπιόν Σου. Αθήνα 2022, σελ. 50.

Να παιδαγωγηθούμε στον πόνο

The post Να παιδαγωγηθούμε στον πόνο appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

Οι θλίψεις, οι δοκιμασίες και τα βάσανα είναι τα μέσα, που χρησιμοποιεί ο Θεός, για να ωριμάσει ο άνθρωπος, είναι φάρμακα που θεραπεύουν την ασθενούσα φύση του ανθρώπου. Το καμίνι του πόνου, των δοκιμασιών και των θλίψεων, είναι το εργαστήρι όπου ο Θεός κατεργάζεται την τελειοποίηση του χριστιανού. Αν το ψωμί που μπαίνει στο φούρνο είχε φωνή, θα διαμαρτυρόταν και θα έλεγε πως δεν αντέχει τη φωτιά του φούρνου. Όμως αυτό το ψήσιμο είναι που κάμνει το ψωμί κατάλληλο για βρώση. Αν δεν έμπαινε στο φούρνο θα γέμιζε σκουλήκια, θα ήταν άχρηστο.

Κατά τρόπο ανάλογο, στο καμίνι του πόνου ο άνθρωπος αποκτά ωριμότητα, ουσία, περιεχόμενο. Καθαίρεται από πάθη, ταπεινώνεται, μαθαίνει να συμπάσχει, αποκτά γνησιότητα και αυθεντικότητα. Όσο πληθαίνουν οι δοκιμασίες, όσο κτυπιέται η ψυχή στο αμόνι του πόνου, τόσο εύθετη γίνεται για τη Βασιλεία των ουρανών και με ευφρόσυνο δειλινό χαμόγελο αναμένει το ολόλαμπρο πρωινό της Αναστάσεως που ορθρίζει πίσω από κάθε σταυρό.

Από το βιβλίο: «Πρωτοπρεσβύτερος π. Ευέλθων Χαραλάμπους. Ο χαρισματικός και αναστάσιμος καλός ποιμένας και Σαμαρείτης της Εκκλησίας του Χριστού». Εκδόσεις “Ορθόδοξος Κυψέλη”, Θεσσαλονίκη 2011, σελ. 100.

Μας ωριμάζει ο πόνος

The post Μας ωριμάζει ο πόνος appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

Ο πόνος απαλύνει την καρδιά και την κάνει δεκτική των λόγων του Θεού, ενώ πρώτα ήταν σκληρή, δεν δεχόταν. Π.χ. ένας άνθρωπος στο σφρίγος της νεότητος· εγώ είμαι, σκέφτεται, και κανένας άλλος δεν είναι. Να πτυχία, να και οι δόξες, να κι η υγεία, να κι οι ομορφιές, να κι όλα. Όταν όμως τον ξαπλώσει στο κρεβάτι μία ασθένεια, τότε αρχίζει να σκέφτεται διαφορετικά. «Ματαιότης ματαιοτήτων, τα πάντα ματαιότης. Μπορεί να πεθάνω. Τι το όφελος όλα αυτά», κι αρχίζει να σκέφτεται διαφορετικά.

Έρχεται φερ’ ειπείν ένας άνθρωπος, τον πλησιάζει. Διάβασε και αυτό το βιβλίο να δεις τι λέει. Ακούει και ένα λόγο του Θεού. Τότε τον ακούει τον λόγο του Θεού. Κι άμα του δώσεις και βιβλίο, ο πόνος ήδη του έχει κάνει την καρδιά του έτσι κατάλληλη κι ανοίγει και το βιβλίο και το Ευαγγέλιο και το διαβάζει και από εκεί αρχίζει η ανάπλαση του ανθρώπου. Και όταν γίνει καλά, αμέσως πλέον σηκώνεται και ζει προσεκτικά τη ζωή του.  Δεν ζει όπως πρώτα με την υπερηφάνεια και τη φαντασία που είχε.

Από το τεύχος: Γέροντος Εφραίμ Φιλοθεΐτου, Παραινέσεις πατρικές. Εκδόσεις “Ορθόδοξος Κυψέλη”, Θεσσαλονίκη 2013, σελ. 14.

Πίσω από τη θλίψη, πίσω από τη δοκιμασία κρύβεται η ευλογία του Θεού

The post Πίσω από τη θλίψη, πίσω από τη δοκιμασία κρύβεται η ευλογία του Θεού appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.