Καταλαβαίνουμε έτσι πόσο βαθύς είναι αυτός ο λόγος των πατέρων: «Είδες έναν άνθρωπο; Είδες τον Θεό» (Γεροντικό, Αββάς Απολλώς 3). Και καταλαβαίνουμε γιατί η φιλοξενία τιμάται τόσο πολύ στις ορθόδοξες χώρες. Διότι το να δεχθείς τον ξένο αδελφό, ταξιδιώτη ή άρρωστο, σημαίνει να δεχθείς τον Θεό: «Εφ’ όσον εποιήσατε ενί τούτων των αδελφών μου των ελαχίστων, εμοί εποιήσατε», λέει ο Κύριος (Ματθ. 25:40).

Αλλά αυτός ο μοναδικός πλούτος, τον οποίο κρύβει ο καθένας μέσα στην ύπαρξή του, συνήθως είναι ένας κρυμμένος θησαυρός, άγνωστος και για τους άλλους αλλά πολλές φορές και για τον ίδιο τον κατέχοντα.

Επομένως μόνο η αγάπη είναι θαυμαστή δύναμη, το κλειδί που ανοίγει τα εσώτερα του ανθρώπου, στον οποίο αντανακλάται το θεϊκό κάλλος που φανερώνει την ωραιότητα της εικόνας του Θεού στον άνθρωπο. Η εικόνα όμως αυτή δεν είναι κάτι στατικό, αλλά δυναμικό, τείνει να ολοκληρωθεί στην ομοιότητα. Μιλώντας για το κάλλος της εικόνας προβλέπεται και η ολοκλήρωσή της στην ομοίωση, το οποίο είναι θεϊκό κάλλος. Εδώ βασίζεται η ανεξήγητη για τους άλλους στάση του αγαπώντος. Δεν βλέπει τις ελλείψεις ή τις ατέλειες του αγαπωμένου προσώπου διότι είναι γοητευμένος με το κάλλος της θεϊκής εικόνας του ανθρώπου και θαυμάζει ακόμη περισσότερο για το κάλλος της εικόνας που πρόκειται να ολοκληρωθεί στην ομοίωση.

Ποιος μισεί την αμαρτία περισσότερο από ό,τι οι άγιοι; Και παρ’ όλα αυτά οι άγιοι δεν βλέπουν τις αμαρτίες των άλλων. Και δεν τις βλέπουν όχι γιατί δεν θέλουν να τις βλέπουν, αλλά γιατί μπορούν να μη τις βλέπουν εξαιτίας της αγάπης. Αυτοί βλέπουν στο ανθρώπινο πρόσωπο ένα μυστήριο τόσο βαθύ και θαυμαστό, ώστε διαισθάνονται την ύπαρξη στο ανθρώπινο πρόσωπο δυνατοτήτων ξεπεράσματος κάθε αμαρτωλής καταστάσεως. Και αυτές οι δυνατότητες πραγματοποιούνται μόνο με την δύναμη της αγάπης. Γι’ αυτό λέει και ο άγιος Ισαάκ ο Σύρος ότι με την αγάπη προς τον πλησίον «σπείρεις εις την ψυχήν αυτού σπέρματα αρετής». Η αγάπη περιέχει αυτό, το οποίο δόθηκε δυνάμει στον άνθρωπο, τις μοναδικές δηλαδή δυνατότητες για να προοδεύσει· και τον βοηθεί να προοδεύσει πράγματι.

Ας φανταστούμε τώρα κάτι το οποίο δεν είναι ούτε ουτοπία ούτε μη πραγματοποιήσιμο· και συγκεκριμένα, μακάρι να έβλεπαν οι Χριστιανοί μ’ όλη τη σοβαρότητα και να προσπαθούσαν μ’ όλη την ειλικρίνεια και όλες τις δυνάμεις τους να εκπληρώσουν την πιο άγια εντολή του Κυρίου Ιησού Χριστού: «ίνα αγαπάτε αλλήλους καθώς ηγάπησα υμάς». Τι θαυμαστή μεταβολή θα γινόταν στην ανθρώπινη κοινωνία! Διότι αν όλοι αγαπούσαμε έναν άνθρωπο, τότε αυτός θα ήταν σχεδόν αδύνατο να γίνει κακός και έτσι όλοι θα γίνονταν καλοί. Γεγονός, λέω, απόλυτα πραγματοποιήσιμο, γιατί η ευαγγελική εντολή της αγάπης δόθηκε για ολόκληρο τον κόσμο και ο Θεός δεν διέταξε τίποτε αδύνατο. Ωστόσο αν βλέπουμε ότι υπάρχει πολύ κακό στον κόσμο και γύρω μας, είναι σημείο ότι «εψυχράνθη η αγάπη των πολλών», διότι μέσα στην κατάσταση της κακίας του καθενός είναι αναμιγμένη και η έλλειψη της αγάπης για τους άλλους.

Φυσικά η αγάπη για την οποία έγινε λόγος μέχρις εδώ δεν είναι φυσική αγάπη, αλλά η αγάπη που είναι το αποκορύφωμα, η βράβευση της πνευματικής τελειώσεως. Αυτή από τη μία πλευρά είναι ανθρώπινη προσπάθεια προς την απάθεια, επειδή όπου υπάρχουν πάθη δεν μπορεί να υπάρξει αγάπη· ενώ από την άλλη πλευρά είναι ο καρπός της θεϊκής αγάπης της θείας Χάριτος, που κατεβαίνει στην απαθή ψυχή. Δόθηκε στον άνθρωπο ως εικόνα Θεού η δυνατότητα για την ομοίωση, αλλά αυτή η ομοίωση δεν είναι δυνατό να πραγματοποιηθεί διαφορετικά παρά με τη φλόγα της θεϊκής αγάπης.

Η δύναμη της αγάπης για τον άλλο εξηγείται με το γεγονός ότι αυτή δεν είναι τίποτε άλλο παρά η αγάπη του Θεού, που κατήλθε στην ψυχή και μετά κατευθύνεται προς τον Θεό και και προς τους συνανθρώπους. Κατά το μέτρο λοιπόν που ο άνθρωπος πλησιάζει τον Θεό με την κάθαρση από τα πάθη και με την ενάρετη ζωή και γίνεται όλο και πιο δεκτικός της θείας Χάριτος εντός του, κατά το ίδιο μέτρο αυξάνει εντός του και η αγάπη του προς τον πλησίον και πλησιάζει κοντά του, όπως οι ακτίνες του κύκλου, που όσο πλησιάζουν προς το κέντρο, τόσο πλησιάζουν και μεταξύ τους (Αββάς Δωρόθεος).

Από το περιοδικό “Ο ΟΣΙΟΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ”, Έκδ. Ι. Μ. Οσίου Γρηγορίου Αγίου Όρους, τ. 6 (1981), άρθρο: «Η καινή εντολή», σελ. 45 (αποσπάσματα).

Η δύναμη της αγάπης

The post Η δύναμη της αγάπης appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

Γεννήθηκε στην Ρώμη από ευγενή οικογένεια τοσκανικής καταγωγής, εισήλθε νωρίς στον κλήρο και δεν άργησε να λάβει το αξίωμα του αρχιδιακόνου της Εκκλησίας της Ρώμης, και ως εκ τούτου συμμετείχε ενεργά στις εκκλησιαστικές υποθέσεις και τις δογματικές έριδες της εποχής. Βρισκόταν σε αποστολική περιοδεία στην Γαλατία, όταν πληροφορήθηκε τον θάνατο του πάπα Κελεστίνου και ότι είχε εν αγνοία του εκλεγεί ομοφώνως από τον λαό διάδοχός του. Κατά την ενθρόνισή του, τον Σεπτέμβριο του 440, και κάθε χρόνο έκτοτε στην επέτειό της, ομολογούσε στις ομιλίες του ότι τα υψηλά του καθήκοντα του προκαλούσαν τρόμο και δέος και ότι εμπιστευόταν αποκλειστικά στην θεία χάρη για τον χειρισμό του πηδαλίου της Εκκλησίας.

Και όντως, ήταν βαρύ το καθήκον που είχε αναλάβει. Η δυτική αυτοκρατορία βρισκόταν υπό την συνεχή απειλή των βαρβάρων, και επιπλέον είχε διαβρωθεί από την διαφθορά των ηθών, οι δε Εκκλησίες σπαράσσονταν από αιρέσεις και εγκατέλειπαν τον λαό του Θεού στην άγνοια και στον έκλυτο βίο. Συνδυάζοντας θαυμαστά την αυστηρότητα με την συμπόνια, ο άγιος Λέων ξεκίνησε από το έργο της αναγέννησης του κλήρου και της αποκατάστασης της ευταξίας στις Εκκλησίες της Αφρικής και της Σικελίας οι οποίες μόλις πρόσφατα είχαν υποστεί επιδρομές των Βανδάλων. Στο Ιλλυρικό, που ανήκε τότε στην δικαιοδοσία της Ρώμης, εδραίωσε το κύρος του μητροπολίτη Θεσσαλονίκης, ενώ στην Εκκλησία των Γαλατιών αποκατέστησε τον σεβασμό για την εκκλησιαστική ιεραρχία. Με διορατικότητα αποκάλυπτε τις μηχανορραφίες των αιρετικών μανιχαίων και έδινε στους επισκόπους και στους ιερείς το παράδειγμα του καλού ποιμένος με τον άμεμπτο βίο του, με την φροντίδα που έδειχνε στην οργάνωση της θείας λατρείας, με τις εύγλωττες και ψυχωφελείς ομιλίες του. Με την ευκαιρία των εορτών του λειτουργικού έτους οικοδομούσε πνευματικά τον λαό, ερμηνεύοντας τα μυστήρια της Πίστεως και τον προέτρεπε να πολιτεύεται σύμφωνα με τις ευαγγελικές αρχές.

Πέρα από την ποιμαντική αυτή δραστηριότητα, ο άγιος Λέων διακρίθηκε κυρίως στο δογματικό πεδίο και για τον αγώνα του αυτό αξιώθηκε τιμές και εύσημα από την Εκκλησία. Όταν, συνεπεία των ραδιουργιών του αιρετικού Ευτυχούς που υπέθαλπε ο ισχυρός υπουργός Χρυσάφιος, η ψευδοσύνοδος της Εφέσου (449), η οποία δικαίως χαρακτηρίστηκε ληστρική από τον ίδιο τον άγιο Λέοντα, καταδίκασε τον άγιο Φλαβιανό [16 Φεβρ.], ο πάπας, μόλις το πληροφορήθηκε, έσπευσε να αποδοκιμάσει με όλο το κύρος του το γεγονός και συγκάλεσε σύνοδο επισκόπων της Δύσεως, με σκοπό να ακυρώσει τα πρακτικά της παράνομης συνόδου και να αποκαταστήσει την αληθινή πίστη, ως προς το Πρόσωπο του Χριστού. Μάλιστα, πριν ακόμη την ψευδοσύνοδο της Εφέσου, ο άγιος Λέων είχε απευθύνει θαυμαστή επιστολή στον πατριάρχη Φλαβιανό, στην οποία εξέθετε με πλήρη ενάργεια την πίστη της Εκκλησίας στην θεότητα του Χριστού.

Λέγεται ότι ο άγιος Λέων έγραψε την επιστολή αυτή εμπνευσμένος από το Άγιο Πνεύμα, μετά από πολλές ημέρες νηστείας, αγρυπνίας και προσευχής και ότι αφού την συνέταξε, την απόθεσε πάνω στον τάφο του αγίου Πέτρου, εκλιπαρώντας τον κορυφαίο των Αποστόλων να διορθώσει σε αυτήν κάθε σφάλμα που θα μπορούσε να είχε παρεισφρύσει εξαιτίας ανθρώπινης αδυναμίας. Μετά σαράντα μέρες, ο άγιος Απόστολος εμφανίσθηκε μπροστά την ώρα της προσευχής, λέγοντας: «Είδα και διόρθωσα», και πράγματι, ανοίγοντας την επιστολή, ο άγιος Λέων την βρήκε διορθωμένη με το χέρι του αγίου Πέτρου.

Η επιστολή αυτή που παραδόθηκε στους λεγάτους για να αναγνωσθεί στην Σύνοδο της Εφέσου, παραμερίσθηκε από τους αιρετικούς. Όταν όμως ο αυτοκράτορας Μαρκιανός και η αγία Πουλχερία συνεκάλεσαν την Οικουμενική Σύνοδο της Χαλκηδόνος (451), η επιστολή του Λέοντος αναγνώσθηκε πανηγυρικώς ενώπιον όλων των Πατέρων, οι οποίοι την υποδέχθηκαν αναφωνώντας με μία φωνή: «Αύτη εστίν η πίστις των Αποστόλων, αύτη εστίν η πίστις των Πατέρων. Δια στόματος Λέοντος ομίλησε ο Πέτρος!»

Ενώ συνέβαιναν αυτά στην Ανατολή, η Δύση από την μεριά της υπέφερε από τις δηώσεις του Αττίλα και την ορδής των Ούννων. Αφού έσπειραν τον θάνατο και την καταστροφή στην Γερμανία και στην Γαλατία, οι Ούννοι διέβησαν τις Άλπεις, λεηλάτησαν την περιοχή του Μιλάνου και έφθασαν προ των πυλών απειλώντας την ίδια την Ρώμη. Ο αυτοκράτορας, η Σύγκλητος και ο λαός παρέλυσαν από πανικό και φόβο και ικέτευσαν τον Λέοντα να αναλάβει ειρηνικό διάβημα προς τον βάρβαρο τύραννο που τον έτρεμε η οικουμένη. Περιβεβλημένος τα ιερά άμφια του ποντίφικα, επικεφαλής επιβλητικής πομπής ιερέων και διακόνων που έψαλλαν ύμνους, ο άγιος ιεράρχης παρουσιάστηκε ενώπιον του Αττίλα και προς γενική έκπληξη, ο βάρβαρος αυτός που τον αποκαλούσαν “μάστιγα του Θεού” επέδειξε ιερό σέβας και δέχθηκε να απέλθει με αντάλλαγμα έναν ετήσιο φόρο υποτελείας. Όταν οι στρατιώτες του τον ρώτησαν για ποιον λόγο έδειξε τόσο ασυνήθιστη επιείκεια, ο Αττίλας απάντησε, ότι είδε στο πλευρό τού πάπα τον Απόστολο Πέτρο να κρατεί ξίφος στο χέρι και να τον απειλεί με ύφος τρομερό.

Έτσι η Ρώμη σώθηκε με τρόπο θαυματουργικό, αλλά για μικρό διάστημα, αφού ο αγνώμων λαός λησμόνησε σύντομα την ευεργεσία του Θεού και επέστρεψε, με τον αυτοκράτορα επικεφαλής, στις συνηθισμένες του ακολασίες. Έτσι, ο Κύριος, χωρίς να απαλύνει πια την οργή Του κατά της αλαζόνος πόλεως, επέτρεψε στους Βανδάλους τού Γιζερίχου που αποβιβάστηκαν από την Αφρική να καταλάβουν την πόλη και να την λεηλατήσουν το 455. Ο πάπας παρενέβη πάλι με διάβημα προς τους επιδρομείς και κατόρθωσε να τους αποσπάσει την δέσμευση ότι δεν θα σφαγίαζαν τον πληθυσμό ούτε θα παρέδιδαν στην φωτιά τα οικοδομήματα. Οι βάρβαροι αρκέστηκαν να αρπάξουν πολύτιμα λάφυρα και να οδηγήσουν στην αιχμαλωσία μεγάλο τμήμα του πληθυσμού, ευγενείς και ανθρώπους του λαού.

Μόλις κόπασε η μάστιγα, ο άγιος Λέων επιχείρησε να παρηγορήσει όσους είχαν διασωθεί, να ανακαινίσει τους ερειπωμένους ναούς και να αποκαταστήσει στο μέτρο του δυνατού τον χριστιανικό βίο στην άλλοτε ένδοξη πρωτεύουσα που τώρα έκειτο ημιθανής και καθημαγμένη. Κατόρθωσε επίσης να αποστείλει ιερείς και σημαντική οικονομική βοήθεια για να συνδράμει τους αιχμαλωτισθέντες στην Αφρική. Τον υπόλοιπο βίο του αφιέρωσε στο ποιμαντορικό του έργο, διορθώνοντας τις παρεκτροπές που είχαν παρεισφρύσει στην εκκλησιαστική ζωή και στηρίζοντας το δόγμα της Χαλκηδόνος που απειλούνταν από τις αντιδράσεις πολλών μονοφυσιτών, ιδιαιτέρως στην Εκκλησία της Αλεξανδρείας.

Παρέδωσε τέλος την ψυχή του στον Κύριο, το 461, μετά είκοσι ένα έτη διαποίμανσης.

Από το βιβλίο: Νέος Συναξαριστής της Ορθοδόξου Εκκλησίας, υπό Ιερομονάχου Μακαρίου Σιμωνοπετρίτου. Τόμος έκτος, Φεβρουάριος. Εκδόσεις Ορμύλια, σελ. 205.

Ο άγιος Λέων Α’, πάπας Ρώμης

The post Ο άγιος Λέων Α’, πάπας Ρώμης appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.