Από όλες τις μέρες του χρόνου οι άγιες Τεσσαρακοστές είναι ανώτερες, και από αυτές πάλι ανώτερη είναι η παρούσα αγία και μεγάλη Τεσσαρακοστή· απ’ αυτήν ανώτερη είναι η Μεγάλη Εβδομάδα, και απ’ αυτήν πάλι αυτό το μέγα και άγιο Σάββατο.

Λέγεται δε Μεγάλη Εβδομάδα όχι γιατί οι μέρες αυτές ή οι ώρες είναι μεγαλύτερες, αλλά επειδή τα μεγάλα, υπερφυή, τεράστια και εξαίσια έργα του Σωτήρα μας επράχθησαν κατά την εβδομάδα αυτή και μάλιστα σήμερα.

Στην πρώτη κοσμογένεση ο Θεός, αφού δημιούργησε τά πάντα και την έκτη ημέρα έπλασε και τον άνθρωπο, το πιο κύριο δημιούργημα, έπειτα την έβδομη μέρα κατέπαυσε από όλα του τα έργα και την αγίασε και την ονόμασε Σάββατο, που σημαίνει κατάπαυση.

Έτσι και εδώ, στην εργασία του νοητού κόσμου, αφού τα έπραξε όλα άριστα, και κατά την έκτη ημέρα –την Μ. Παρασκευή– πάλι ανέπλασε τον φθαρέντα άνθρωπο και τον ανακαίνισε με τον ζωηφόρο του Σταυρό και τον θάνατό του, κατά την παρούσα έβδομη μέρα κατέπαυσε τελείως από τα έργα του, με το να κοιμηθεί ύπνο (δηλαδή θάνατο) ζωοποιό και σωτήριο για την ανθρώπινη φύση.

Κατέβηκε λοιπόν ο Λόγος του Θεού με το σώμα του στον τάφο, κατέβηκε και στον άδη με την καθαρότατη και θεία του ψυχή, η οποία με τον θάνατο χωρίστηκε από το σώμα και την οποία παρέδωσε στα χέρια του Πατέρα, στον οποίο πρόσφερε και το αίμα του, χωρίς εκείνος να το ζητήσει, για να λυτρώσει εμάς.

Και η ψυχή του Κυρίου μας δεν κρατήθηκε στον άδη, όπως οι ψυχές των άλλων αγίων, επειδή δεν είχε καμιά συμμετοχή, όπως οι άλλες ψυχές, στην κατάρα των προπατόρων μας.

Ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός κατοίκησε σωματικά στον τάφο με τη θεότητά του, η οποία είχε απόλυτα ενωθεί με τη σάρκα του· ήταν και στον παράδεισο μαζί με τον ληστή, όπως επίσης και στον άδη, όπως είπαμε, μαζί με τη θεωμένη ψυχή του· και υπερφυσικά ήταν στον θρόνο μαζί με τον Πατέρα και το Πνεύμα ως Θεός απεριόριστος.

Και ήταν πανταχού παρών, χωρίς η θεότητά του να πάσχει τίποτε στον τάφο, όπως ούτε και στον σταυρό.

Και το το σώμα του Κυρίου έπαθε μεν φθορά, που είναι ο χωρισμός της ψυχής από το σώμα, διαφθορά όμως, δηλαδή διάλυση της σάρκας και αφανισμό των μελών, δεν έπαθε καθόλου.

Αφού ο Ιωσήφ κατέβασε το άγιο σώμα του Κυρίου και το έθαψε, οι Ιουδαίοι πήγαν στον Πιλάτο και του είπαν: «Κύριε, θυμηθήκαμε, ότι εκείνος ο πλάνος, όταν ακόμη ζούσε, είπε ότι ύστερα από τρεις ημέρες θα αναστηθώ. Νομίζουμε λοιπόν ότι θα είναι καλό να διατάξεις στρατιώτες να ασφαλίσουν τον τάφο» (Ματθ. 27:62-66).

Αν λοιπόν ήταν πλάνος, αχάριστοι, τι νοιάζεστε για τα λόγια που είπε όταν ζούσε, αφού είναι βέβαιο ότι πέθανε;

Πότε όμως είπε ότι θα αναστηθεί; Ίσως το συμπέραναν από το παράδειγμα του Ιωνά που τους είπε (Ματθ. 12:39-40).

Ω, πώς οι αχάριστοι δεν καταλάβαιναν πως ό,τι κάνουν θα στραφεί εναντίον τους!

Με διαταγή λοιπόν του Πιλάτου ασφάλισαν αυτοί τον τάφο με ένα στρατιωτικό τάγμα και τον σφράγισαν με τη σφραγίδα τους. Και αυτό για να μην μπορεί να αμφισβητηθεί η ανάσταση του Κυρίου, αφού και η φρουρά και η σφραγίδα ήταν δικές τους και όχι ξένες.

Αλλά ο άδης από τώρα σφαδάζει και ιλιγγιά, καθώς αισθάνεται πως πάσχει από ισχυρότατη δύναμη.

Και ύστερα από λίγο, με την άδικη κατάποση του Χριστού, του στερεότατου και ακρογωνιαίου λίθου, θα ξεράσει και όλους εκείνους, που από την αρχή κατάπιε και γέμισε την κοιλιά του.

Με την ανέκφραστη συγκατάβασή σου, Χριστέ, ο Θεός, ελέησέ μας. Αμήν.

Διασκευή για την Κ.Ο. του κειμένου του Τριωδίου.

Άγιο και Μεγάλο Σάββατο

The post Άγιο και Μεγάλο Σάββατο appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

Αφού ο Κύριός μας παραδόθηκε από τον φίλο και μαθητή του για τριάντα αργύρια, πρώτα οδηγήθηκε στον Άννα τον αρχιερέα, και αυτός τον έστειλε στον Καϊάφα. Εκεί τον έφτυσαν, τον χτυπούσαν στο κεφάλι, τον κορόιδευαν και τον περιγέλασαν λέγοντάς του: «Προφήτεψέ μας, Χριστέ, ποιος είναι που σε χτύπησε;»

Εκεί ήρθαν και ψευδομάρτυρες που τον κατηγορούσαν ότι είπε: «Γκρεμίστε αυτόν τον ναό και εγώ σε τρεις μέρες θα τον ξαναχτίσω» και ότι είπε τον εαυτό του Υιό τού Θεού, οπότε και ο αρχιερέας, μη υποφέροντας τάχα την βλασφημία, έσχισε τον χιτώνα του.

Όταν ξημέρωσε, τον πήγαν στον Πιλάτο στο πραιτώριο, δηλαδή στο δικαστήριο, οι ίδιοι όμως δεν μπήκαν, για να μη μολυνθούν, αλλά να φάνε το Πάσχα καθαροί. Βγήκε λοιπόν ο Πιλάτος και τους ρώτησε τι τον κατηγορούν.

Και επειδή δεν βρήκε κάτι ουσιαστικό ως κατηγορία, έστειλε τον Χριστό στον Ηρώδη, ο οποίος τον έστειλε πάλι στον Πιλάτο. Αυτός είπε στους Ιουδαίους: «Πάρτε τον εσείς και σταυρώστε τον, αφού τον δικάσετε σύμφωνα με τον νόμο σας».

Εκείνοι απάντησαν: «Σ’ εμάς δεν επιτρέπεται να θανατώσουμε κανέναν», παρακινώντας τον Πιλάτο να τον σταυρώσει. Ο Πιλάτος ρώτησε τον Χριστό, αν είναι βασιλιάς των Ιουδαίων, και αυτός ομολόγησε ότι είναι, αλλά αιώνιος, λέγοντας «δεν είναι από αυτόν τον κόσμο η δική μου βασιλεία».

Ο Πιλάτος όμως, θέλοντας να τον αφήσει ελεύθερο, τους είπε ότι δεν βρίσκει σ’ αυτόν καμία βάσιμη κατηγορία· έπειτα τους πρότεινε το έθιμο να ελευθερώνεται ένας φυλακισμένος κάθε Πάσχα. Αυτοί όμως προτίμησαν τον Βαραββά αντί για τον Χριστό.

Ο Πιλάτος τότε, για νά κάνει χάρη στους Ιουδαίους, μαστίγωσε τον Ιησού και τον παρουσίασε έξω ντυμένο με κόκκινη χλαμύδα, με στεφάνι από αγκάθια στο κεφάλι και με καλάμι στο δεξί του χέρι, ενώ οι στρατιώτες τον κορόιδευαν λέγοντας: «Χαίρε, βασιλιά των Ιουδαίων».

Έπειτα, δείχνοντας πάλι εύνοια για τον Ιησού, είπε: «Κανένα λόγο καταδίκης σε θάνατο δεν του βρίσκω». Αυτοί απάντησαν: «Εμείς όμως θα τον τιμωρήσουμε, γιατί ονομάζει τον εαυτό του Υιό του Θεού».

Όσο λέγονταν όλα αυτά, ο Ιησούς σιωπούσε.

Ο όχλος φώναζε: «Σταύρωσέ τον, σταύρωσέ τον», θέλοντας να θανατωθεί με ατιμωτικό θάνατο, έτσι ώστε να εξαλειφθεί η αγαθή μνήμη του.

Ο Πιλάτος, σαν να τους ντρόπιαζε, είπε: «Τον βασιλιά σας να σταυρώσω;» Και αυτοί αποκρίθηκαν: «Δεν έχουμε άλλον βασιλιά εκτός από τον Καίσαρα».

Καθώς δηλαδή δεν κατάφεραν τίποτε με την κατηγορία της βλασφημίας, τον κατηγόρησαν ως εχθρό του Καίσαρα, για να μπορέσουν έτσι να καταφέρουν τη μανία τους. Διότι είπαν: «Όποιος κάνει τον εαυτό του βασιλιά, είναι εχθρός του Καίσαρα».

Ο Πιλάτος τότε ένιψε τα χέρια του, για να δείξει τάχα ότι είναι αθώος από το αίμα Εκείνου. Οι Ιουδαίοι όμως φώναζαν: «Το αίμα του ας πέσει επάνω μας και επάνω στα παιδιά μας. Αν τον αφήσεις ελεύθερο, δεν είσαι φίλος του Καίσαρα».

Αυτό φόβισε τον Πιλάτο και, ενώ ήταν βέβαιος για την αθωότητα του Ιησού, τον καταδίκασε σε σταύρωση και ελευθέρωσε τον Βαραββά.

Όταν το είδε αυτό ο Ιούδας, έριξε τα αργύρια και πήγε και κρεμάστηκε σ’ ένα δέντρο. Στη συνέχεια πρήστηκε πάρα πολύ και έσκασε.

Στο μεταξύ οι στρατιώτες, αφού περιέπαιξαν τον Χριστό χτυπώντας τον στο κεφάλι με το καλάμι, του φόρτωσαν τον σταυρό, έπειτα όμως αγγάρεψαν τον Σίμωνα τον Κυρηναίο να κουβαλήσει τον σταυρό. Και όταν έφτασαν στον τόπο του Κρανίου, τον σταύρωσαν εκεί.

Και για να θεωρηθεί και αυτός ως κακούργος, σταύρωσαν μαζί του και δύο ληστές, έναν από τα δεξιά και άλλον από τα αριστερά.

Ύστερα οι στρατιώτες, για να τον εξευτελίσουν, μοιράστηκαν τα ενδύματά του, ενώ τον χιτώνα του, που ήταν υφαντός χωρίς ραφές, τον έβαλαν σε κλήρο.

Και όχι μόνο αυτά, αλλά και πάνω στον σταυρό τον μυκτήριζαν λέγοντας: «Α, εσύ που θα γκρέμιζες τον ναό και σε τρεις μέρες θα τον ξανάχτιζες! Σώσε τον εαυτό σου», και: «Άλλους έσωσε, τον εαυτό του δεν μπορεί να σώσει. Αν είναι πράγματι ο βασιλιάς του Ισραήλ, ας κατέβει τώρα από τον σταυρό και θα πιστέψουμε σ’ αυτόν».

Αν όμως αυτό το έλεγαν ειλικρινά, έπρεπε αδίστακτα να πιστέψουν σ’ αυτόν. Γιατί όχι μόνο τού Ισραήλ βασιλιάς φανερωνόταν, αλλά και όλου του κόσμου. Τι σήμαινε δηλαδή το ότι ο ήλιος σκοτίστηκε επί τρεις ώρες, και μάλιστα μεσημέρι, ώστε να γίνει το πάθος του Χριστού ολοφάνερο σε όλους;

Τι σήμαινε, επίσης, ο σεισμός της γης, οι πέτρες που σχίστηκαν ελέγχοντας την σκληρότητα των Ιουδαίων, η ανάσταση πολλών νεκρών και το καταπέτασμα του ναού που σχίστηκε στα δύο, σαν να θύμωσε ο ναός, γιατί έπασχε Εκείνος που δοξαζόταν μέσα σ’ αυτόν, και αποκάλυψε εκείνα, που έως τότε ήταν αθέατα στους πολλούς;

Ο Χριστός λοιπόν σταυρώθηκε την τρίτη ώρα (εννέα το πρωί), όπως λέει ο θείος Μάρκος (15:25), και από την έκτη ώρα μέχρι την ενάτη (12-3 μ.μ.) έγινε σκοτάδι. Όλα αυτά τα παράδοξα καθώς τα είδε ο Λογγίνος ο εκατόνταρχος, και μάλιστα τον σκοτισμό του ήλιου, φώναξε με δυνατή φωνή: «Αληθινά, αυτός ο άνθρωπος ήταν Υιός του Θεού».

Ο ένας από τους δύο ληστές ύβριζε τον Ιησού. Ο άλλος όμως τον εμπόδιζε και τον επιτιμούσε σφοδρά, και τον Χριστό τον ομολόγησε Υιό του Θεού. Ο δε Σωτήρας, ανταμείβοντας την πίστη του, του υποσχέθηκε ότι θα τον πάρει μαζί του στον παράδεισο.

Κοντά σε όλες τις ύβρεις ο Πιλάτος του έβαλε και επιγραφή που έγραφε «Ο βασιλιάς των Ιουδαίων». Οι Ιουδαίοι του έλεγαν να μη γράφει ότι είναι έτσι, αλλά ότι εκείνος είπε έτσι. Ο Πιλάτος όμως αποκρίθηκε: «Ότι έγραψα, έγραψα».

Μετά απ’ αυτά, όταν ο Σωτήρας είπε «Διψώ», ανακάτεψαν ένα πικρότατο χόρτο, τον ύσσωπο, με ξύδι, και του έδωσαν· και αφού είπε «Τετέλεσται», έκλινε την κεφαλή και παρέδωσε το πνεύμα.

Καθώς όλοι έφυγαν, δίπλα στον σταυρό στέκονταν η Μητέρα του, η αδελφή της η Μαρία του Κλωπά και ο Ιωάννης, ο αγαπημένος του μαθητής.

Μετά απ’ αυτά οι αχάριστοι Ιουδαίοι, επειδή δεν ήθελαν να μείνουν τα σώματα πάνω στον σταυρό, γιατί άρχιζε η μεγάλη ημέρα του Πάσχα, ζήτησαν από τον Πιλάτο να συντρίψουν τα σκέλη των καταδίκων για να πεθάνουν πιο γρήγορα. Και έτσι των δύο ληστών σύντριψαν τα σκέλη, γιατί ζούσαν ακόμη· όταν όμως πήγαν στον Ιησού, τον είδαν πλέον νεκρό και δεν τα σύντριψαν. Αλλά ένας στρατιώτης, για να κάνει χάρη στους αχάριστους, ύψωσε το δόρυ και έπληξε τον Χριστό στη δεξιά πλευρά, και αμέσως βγήκε αίμα και νερό.

Το αίμα συμβόλιζε τη μετάληψη των θείων αγιασμάτων και το νερό το βάπτισμα. Πραγματικά, αυτή η δίκρουνη πηγή συγκροτεί το χριστιανικό μας μυστήριο.

Αυτά τα είδε ο Ιωάννης και τα μαρτύρησε, και η μαρτυρία του είναι αληθινή, διότι ήταν παρών σε όλα και γράφει ως αυτόπτης.

Αφού αυτά έγιναν έτσι κατά υπερφυσικό τρόπο και ήταν πλέον απόγευμα, ο Ιωσήφ που καταγόταν από την Αριμαθαία, μαθητής από την αρχή, που κρυβόταν όπως και οι άλλοι, βγήκε και πήγε με τόλμη στον Πιλάτο και ζήτησε το σώμα του Ιησού. Και αφού πήρε την άδεια, το κατέβασε από τον σταυρό με κάθε ευλάβεια.

Μόλις νύχτωσε ήρθε και ο Νικόδημος φέρνοντας κάποιο μίγμα σμύρνας και αλόης, τύλιξαν το σώμα με σεντόνι, όπως συνήθιζαν οι Ιουδαίοι, και το ενταφίασαν σε κοντινό μνημείο, που είχε λαξεύσει στον βράχο για τον εαυτό του ο Ιωσήφ, στο οποίο κανείς άλλος προηγουμένως δεν είχε ταφεί, για να μην μπορούν να λένε αργότερα ότι άλλος αναστήθηκε και όχι ο Χριστός.

Ο ευαγγελιστής Ιωάννης μάλιστα ανέφερε το μίγμα της σμύρνας και της αλόης (Ιω. 19:39), που είναι ουσίες κολλητικές, ώστε όταν δουν στον τάφο μόνο το σεντόνι και το σουδάριο (μαντήλι), να μη νομίσουν ότι τον έκλεψαν οι μαθητές του.

Διότι πώς θα ήταν αυτό δυνατό, καθώς δεν θα είχαν τόσο χρόνο να τα αποσπούν έτσι κολλημένα στο σώμα;

Όλα λοιπόν αυτά, που έγιναν παράδοξα κατά την Παρασκευή, θέσπισαν οι θεοφόροι πατέρες να τα μνημονεύουμε με κατάνυξη και συντριβή καρδιάς.

Πρέπει να γνωρίζουμε και τα εξής:

Ο Κύριος σταυρώθηκε την έκτη ημέρα της εβδομάδας, δηλαδή την Παρασκευή, γιατί και ο Αδάμ, ο πρώτος άνθρωπος, στην αρχή της δημιουργίας πλάστηκε την έκτη ημέρα.

Και βρισκόταν επάνω στον σταυρό την έκτη ώρα της ημέρας, γιατί τέτοια ώρα, όπως λένε, και ο Αδάμ άπλωσε τα χέρια και πήρε από το απαγορευμένο δέντρο και πέθανε. Έπρεπε λοιπόν, αυτός που συντρίφθηκε αυτή την ώρα, την ίδια ώρα να αναπλασθεί.

Και ήταν μέσα σε κήπο, γιατί και ο Αδάμ ήταν μέσα στον παράδεισο (που σημαίνει κήπος).

Η πικρή γεύση του Χριστού εικόνιζε τη γεύση του καρπού.

Ο σταυρός το δέντρο του Παραδείσου.

Η λογχισμένη πλευρά εικόνιζε την πλευρά του Αδάμ, από την οποία προήλθε η Εύα, από την οποία προήλθε η παράβαση.

Το από την πλευρά νερό είναι εικόνα του βαπτίσματος.

Το αίμα και το καλάμι σήμαιναν ότι ο Χριστός μάς χάρισε την αρχαία πατρίδα υπογράφοντας, ως βασιλιάς, με κόκκινα γράμματα.

Λέγεται ακόμη ότι το κρανίο του Αδάμ κείτονταν στο σημείο εκείνο που σταυρώθηκε ο Χριστός, η κεφαλή όλων· βαπτίστηκε λοιπόν από το αίμα του Χριστού που χύθηκε πάνω του.

Κρανίου δε τόπος λέγεται, γιατί κατά τον κατακλυσμό ξεχώθηκε από τη γη η κεφαλή του Αδάμ και φαινόταν μόνο σαν ένα κόκκαλο γυμνό. Γι’ αυτό ο Σολομών, από σεβασμό προς τον προπάτορα, πρόσταξε τον λαό και σκέπασε τον τόπο με πολλές πέτρες.

Επιπλέον, κάποιοι έγκριτοι άγιοι λένε ότι γνώριζαν από την παράδοση ότι και ο ίδιος ο Αδάμ είχε ταφεί εκεί από άγγελο.

Όπου λοιπόν βρισκόταν το πτώμα, εκεί πήγε και ο αετός Χριστός, ο αιώνιος βασιλιάς, ο νέος Αδάμ, ώστε τον παλαιό Αδάμ, που έπεσε εξαιτίας του ξύλου, να τον θεραπεύσει με το ξύλο του σταυρού.

Με την υπερφυή και πανάπειρη ευσπλαχνία σου προς εμάς, Χριστέ, ο Θεός, ελέησέ μας. Αμήν.

Διασκευή για την Κ.Ο. του κειμένου του Τριωδίου.

Αγία και Μεγάλη Παρασκευή

The post Αγία και Μεγάλη Παρασκευή appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

Επειδή το εβραϊκό Πάσχα –ο αμνός– έμελλε να θυσιαστεί την Παρασκευή, και την προτύπωση έπρεπε να την ακολουθήσει η αλήθεια, δηλαδή σε αυτό να θυσιαστεί και το αληθινό Πάσχα μας, ο Χριστός, γι’ αυτό ο Κύριος πρόλαβε και έκανε το Πάσχα με τους μαθητές του το βράδυ της Πέμπτης. Διότι αυτό και όλη η Παρασκευή λογίζεται από τους Εβραίους ένα, έτσι δηλαδή μετρούν αυτοί το νυχθήμερο.

Στη συνέχεια, φανερώνοντας τα τελειότατα στους μαθητές, παρέδωσε στο ανώγειο και το μυστήριο του δικού μας Πάσχα, και ενώ είχε πλέον νυχτώσει.

Πριν όμως αρχίσουν να δειπνούν –όπως λέει ο θείος Χρυσόστομος–, ο Χριστός σηκώθηκε, έβγαλε τα εξωτερικά του ενδύματα και έβαλε νερό στη λεκάνη, πάντα με τα ίδια του τα χέρια, για να κάνει τον Ιούδα να ντραπεί και για να διδάξει τους μαθητές να μην επιζητούν το πρωτείο, βάζοντας υπόδειγμα τον εαυτό του.

Φαίνεται ότι πρώτα απ’ όλους ο Χριστός έπλυνε τα πόδια του Ιούδα, που με θρασύτητα είχε καθίσει πρώτος, και μετά πήγε στον Πέτρο, ο οποίος, καθώς ήταν ο πιο ορμητικός απ’ όλους, εμπόδισε τον Διδάσκαλο, έπειτα όμως του επέτρεψε.

Αφού λοιπόν τους έπλυνε τα πόδια και έτσι τους έδειξε παράδοξο τρόπο ύψωσης την ταπείνωση, φόρεσε πάλι τα ενδύματά του, κάθισε και τους δίδαξε να αγαπούν ο ένας τον άλλο και να μην επιζητούν το πρωτείο.

Καθώς έτρωγαν, ο Χριστός ανέφερε το θέμα της προδοσίας. Ακούγοντας τόν λόγο οι μαθητές ταράχθηκαν, και ο Ιησούς είπε σιγά μόνο στον Ιωάννη: «Σε όποιον θα δώσω ένα κομμάτι ψωμί, αφού το βουτήξω, αυτός είναι που θα με παραδώσει» (Ιω. 13:26). Γιατί αν το ήξερε αυτό ο Πέτρος, καθώς ήταν πιο ορμητικός από τους άλλους, θα σκότωνε τον Ιούδα. Είπε επίσης: «Είναι αυτός που βούτηξε μαζί μου το χέρι στην πιατέλα» (Ματθ. 26:23), και έγιναν και τα δύο.

Μετά από λίγο πήρε στα χέρια του τον άρτο και είπε: «Λάβετε, φάγετε· αυτό είναι το σώμα μου», όπως επίσης και το ποτήριο λέγοντας: «Πιείτε από αυτό όλοι, γιατί αυτό είναι το αίμα μου, το οποίο επικυρώνει την Καινή Διαθήκη. Αυτό που κάνω τώρα, να το κάνετε στην ανάμνησή μου».

Πρόσεξε ότι το σώμα Του το λέει άρτο και όχι άζυμο. Ας ντραπούν λοιπόν αυτοί που τελούν τη Λειτουργία με άζυμο.

Όταν ο Ιούδας πήρε το κομμάτι ψωμί, μπήκε μέσα του ο σατανάς, οπότε πήγε και συμφώνησε με τους αρχιερείς να τους παραδώσει τον Ιησού για τριάντα αργύρια.

Οι δε μαθητές μετά το δείπνο πήγαν στο Όρος των Ελαιών, σε κάποιο μέρος που λέγεται Γεθσημανή.

Ο Κύριος, αφού τους είπε πολλά, πρόσθεσε: «Αυτή τη νύχτα όλοι σας θα χάσετε την εμπιστοσύνη σας σ’ εμένα». Ο δε Πέτρος είπε: «Κι αν όλοι το κάνουν, εγώ δεν θα σε αρνηθώ». Ήταν τότε βαθιά νύχτα, και ο Κύριος του αποκρίθηκε: «Πριν λαλήσει ο πετεινός για δεύτερη φορά, θα με απαρνηθείς τρεις φορές».

Πράγμα που έγινε όταν ο Πέτρος κυριεύθηκε από πολύ φόβο. Διότι ο Θεός ήθελε να δείξει την αδυναμία της ανθρώπινης φύσης, ώστε όταν αργότερα θα εμπιστευόταν την οικουμένη στον Πέτρο, αυτός να τη γνωρίζει από τον εαυτό του και να είναι συγχωρητικός στους αμαρτάνοντες.

Μετά από αυτά ο Χριστός, δείχνοντας την ανθρώπινη φύση του και πόσο φοβερός είναι για όλους ο θάνατος, είπε: «Η ψυχή μου είναι περίλυπη μέχρι θανάτου».

Και αφού απομακρύνθηκε σε απόσταση μιας πετριάς, προσευχόταν και είπε τρεις φορές: «Πατέρα μου, αν δεν μπορώ ν’ αποφύγω αυτό το ποτήρι αλλά πρέπει να το πιω, ας γίνει το θέλημά σου», και επίσης: «Πατέρα, αν είναι δυνατό, ας μην πιω αυτό το ποτήρι» (Ματθ. 26:42 και 39).

Αυτό το έλεγε βέβαια ως άνθρωπος, αλλά συγχρόνως και για να εξαπατήσει τον διάβολο, ώστε να τον θεωρήσει αδύναμο άνθρωπο που φοβάται και να μην εμποδίσει το μυστήριο του θανάτου του στον σταυρό.

Έπειτα ο Χριστός επέστρεψε στους μαθητές και τους βρήκε βυθισμένους στον ύπνο. Στράφηκε τότε προς τον Πέτρο και είπε: «Ούτε μια ώρα δεν μπορέσατε να αγρυπνήσετε μαζί μου;» Σαν να έλεγε: Εσύ που λες ότι θα αγωνιστείς μέχρι θανάτου, έτσι κοιμάσαι μαζί με τους άλλους;

Πήγε έπειτα με τους μαθητές του στην απέναντι πλευρά του χειμάρρου των Κέδρων, όπου ήταν ένας κήπος, και εκεί στάθηκαν.

Ο Ιούδας γνώριζε ότι ο Ιησούς συνήθιζε να πηγαίνει σε εκείνο τον τόπο, γι’ αυτό και πήγε προς αυτόν παίρνοντας μερικούς στρατιώτες και ακολουθούμενος από όχλο, στους οποίους έδωσε ως συνθηματικό σημάδι το φίλημα.

Και ο λόγος που αυτοί ήρθαν νύχτα ήταν για να μη γίνει καμιά επανάσταση από τον λαό.

Ο Χριστός βγήκε πρώτος προς αυτούς και είπε: «Ποιον ζητάτε;» Αυτοί δεν τον γνώρισαν, αν και είχαν φανούς και δαυλούς, και από τον φόβο έπεσαν κάτω και έφυγαν.

Όταν επανήλθαν και ο Ιούδας έδωσε το σύνθημα με το φίλημα, ο Χριστός του είπε: «Φίλε, κάνε αυτό για το οποίο ήρθες». Σαν να του έλεγε: Γι’ αυτό που ήρθες να κάνεις, Ιούδα, έχεις την ευκαιρία. Και πρόσθεσε: «Ληστής είμαι, και βγήκατε να με συλλάβετε με ξίφη και ρόπαλα;»

Τότε ο Πέτρος, καθώς ήταν πολύ ορμητικός, τράβηξε μαχαίρι και έκοψε το δεξί αυτί του Μάλχου που ήταν δούλος του αρχιερέα. Ο Χριστός επέπληξε τον Πέτρο λέγοντας ότι δεν είναι καλό να μεταχειρίζεται μαχαίρι ο πνευματικός άνθρωπος, και θεράπευσε το αυτί του Μάλχου.

Αφού συνέλαβαν τον Ιησού, τον έφεραν δεμένο στην αυλή του αρχιερέα Άννα, ο οποίος ήταν πεθερός τού Καϊάφα. Εκεί είχαν συγκεντρωθεί όλοι οι ενάντιοι στον Χριστό φαρισαίοι και γραμματείς.

Στη συνέχεια έγινε το περιστατικό του Πέτρου με την υπηρέτρια και η άρνησή του. Και καθώς στο μεταξύ είχε περάσει η νύχτα, ο πετεινός λάλησε τρεις φορές και ο Πέτρος θυμήθηκε τον λόγο του Χριστού και έκλαψε πικρά.

Με το χάραμα οδήγησαν τον Χριστό από τον Άννα στον αρχιερέα Καϊάφα, όπου και τον έφτυσαν και έφεραν εναντίον του ψευδομάρτυρες.

Όταν πλέον ξημέρωσε, ο Καϊάφας τον απέστειλε στον Πιλάτο. Και αυτοί που τον πήγαν –λέει ο ευαγγελιστής–, δεν μπήκαν στο πραιτώριο, για να μη μολυνθούν, αλλά να φάνε το Πάσχα καθαροί (Ιω. 18:28).

Από τα λόγια αυτά βγαίνει το συμπέρασμα ότι οι αρχιερείς και οι φαρισαίοι έκαναν τότε κάτι παράνομο, μεταθέτοντας το Πάσχα, όπως λέει ο θείος Χρυσόστομος· διότι εκείνη τη νύχτα έπρεπε να το φάνε, αλλά για να θανατώσουν τον Χριστό το ανέβαλαν. Διότι ο ευαγγελιστής Ιωάννης λέει ότι όλα αυτά έγιναν πριν από την εορτή του Πάσχα (Ιω. 13:1), δηλαδή κατά τήν Πέμπτη και την ακόλουθη νύχτα.

Για όλα αυτά και εμείς εορτάζουμε ενθυμούμενοι με δέος εκείνα τα φοβερά και ανείπωτα έργα και τις πράξεις.

Με την άφατη ευσπλαχνία σου, Χριστέ ο Θεός μας, ελέησέ μας. Αμήν.

Διασκευή για την Κ.Ο. του κειμένου του Τριωδίου.

Αγία και Μεγάλη Πέμπτη

The post Αγία και Μεγάλη Πέμπτη appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

Όταν ο Κύριος ανέβαινε στα Ιεροσόλυμα και πήγε στο σπίτι του Σίμωνα του λεπρού, τον πλησίασε μια γυναίκα πόρνη και έχυσε στο κεφάλι του το πολύτιμο εκείνο μύρο. Γι’ αυτό λοιπόν ορίστηκε αυτό σήμερα, ώστε σύμφωνα με τον λόγο του Σωτήρα να διαλαλείται παντού και σε όλους το θερμότατο έργο εκείνης της γυναίκας.

Από που όμως παρακινήθηκε αυτή και ήρθε; Διότι έβλεπε τον Χριστό να είναι σπλαχνικός και κοινωνικός προς όλους, και μάλιστα τώρα που μπήκε στο σπίτι ενός λεπρού, τον οποίο ο νόμος έλεγε ακάθαρτο και απόβλητο από την κοινωνία.

Σκέφτηκε λοιπόν η γυναίκα ότι ο Χριστός, όπως ανέχθηκε εκείνου τη λέπρα, έτσι θα ανεχθεί και τη νόσο της δικής της ψυχής. Και όπως ήταν ξαπλωμένος στο δείπνο, έχυσε στο κεφάλι του το μύρο, αξίας περίπου τριακοσίων δηναρίων.

Οι μαθητές τη μάλωσαν, και περισσότερο ο Ιούδας, ο Χριστός όμως πήρε το μέρος της, για να μη την εμποδίσουν από τον καλό σκοπό της. Στη συνέχεια ανέφερε τον ενταφιασμό του, για να αποτρέψει τον Ιούδα από την προδοσία, και τίμησε τη γυναίκα με το να ανακηρύττεται σε όλη την οικουμένη το καλό της έργο.

Πρέπει να γνωρίζουμε ότι μερικοί έχουν τη γνώμη ότι αυτή η γυναίκα είναι μία και στους τέσσερις ευαγγελιστές, αλλά δεν είναι. Στους τρεις, όπως λέει ο θείος Χρυσόστομος, είναι μία και η ίδια, η οποία και ονομάζεται πόρνη. Στον ευαγγελιστή όμως Ιωάννη είναι κάποια άλλη, θαυμαστή και σεμνή, η Μαρία η αδελφή του Λαζάρου, που αν ήταν πόρνη δεν θα την αγαπούσε ο Χριστός.

Αυτή, έξι μέρες πριν από το Πάσχα, στη διάρκεια του δείπνου στο σπίτι της στη Βηθανία, έχυσε το μύρο στα πόδια του Χριστοῦ και τα σκούπισε με τα μαλλιά της ως τιμή και προσφορά σε αυτόν ως Θεό, για την ανάσταση του αδελφού της. Γι’ αυτό και δεν της δόθηκε υπόσχεση ανταμοιβής, και μόνο ο Ιούδας γόγγυσε ως φιλοχρήματος (Ιω. 12:1-8).

Η άλλη όμως, δηλαδή η πόρνη, δυο μέρες πριν από το Πάσχα και ενώ ο Χριστός ήταν ακόμη στη Βηθανία, στη διάρκεια του δείπνου στο σπίτι του λεπρού Σίμωνα, έχυσε στο κεφάλι του το πολύτιμο εκείνο μύρο, όπως διηγούνται ο ιερός Ματθαίος και ο Μάρκος (Ματθ. 26:1-13, Μάρκ. 14:1-9).

Με αυτή την πόρνη αγανάκτησαν οι μαθητές που γνώριζαν τη φροντίδα του Χριστού για την ελεημοσύνη, και σ’ αυτή δόθηκε ως ανταμοιβή το να ακούγεται παντού στην οικουμένη το καλό της έργο.

Άλλοι λοιπόν λένε μία και ο Χρυσόστομος δύο· υπάρχουν όμως και αυτοί που λένε ότι είναι τρεις οι γυναίκες αυτές: δυο αυτές που είπαμε, καθώς πλησίαζε το πάθος του Κυρίου, και τρίτη, ή μάλλον πρώτη, μια άλλη, πόρνη και αμαρτωλή, που το έκανε αυτό στα μέσα περίπου του ευαγγελικού κηρύγματος στο σπίτι του Σίμωνα, όχι του λεπρού αλλά του φαρισαίου. Αυτή έχυσε το μύρο μόνο στα πόδια του Χριστού, και μόνο ο φαρισαίος σκανδαλίστηκε, και ως ανταμοιβή ο Σωτήρας τής δώρισε την άφεση των αμαρτιών. Γι’ αυτήν αναφέρει στο Ευαγγέλιό του ο θείος Λουκάς (7:36-50).

Και από τον καιρό, λοιπόν, και από τον τόπο και από τα πρόσωπα και τις κατοικίες, αλλά και από τον τρόπο άλειψης του μύρου, νομίζουν ότι οι γυναίκες αυτές είναι τρεις, δυο πόρνες και μια η αδελφή του Λαζάρου, η σεμνή Μαρία.

Αντίθετα, αυτοί που ισχυρίζονται ότι και στους τέσσερις ευαγγελιστές μία είναι η γυναίκα που άλειψε με μύρο τον Κύριο, έχουν τη γνώμη ότι ένας είναι ο Σίμων: και φαρισαίος και λεπρός και πατέρας του Λαζάρου, της Μαρίας και της Μάρθας· και εσφαλμένα νομίζουν ότι ένα δείπνο έγινε σε ένα σπίτι, όπου έγινε έπειτα και ο μυστικός Δείπνος.

Διότι τα δυο εκείνα δείπνα έγιναν στη Βηθανία έξι και δυο μέρες πριν από το Πάσχα, όπως είπαμε, ενώ ο μυστικός Δείπνος έγινε στην Ιερουσαλήμ μια μέρα πριν από το Πάσχα και το πάθος του Χριστού, στην κατοικία, όπως λένε, του επιστήθιου μαθητή Ιωάννη, στην αγία Σιών, όπου κρύβονταν έπειτα οι μαθητές για τον φόβο των Ιουδαίων και όπου έγινε η ψηλάφηση του Θωμά μετά την ανάσταση και η επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματος κατά την Πεντηκοστή.

Για όλα αυτά νομίζω ότι στ’ αλήθεια πιο σωστή είναι η γνώμη του Χρυσοστόμου. Επομένως δυο είναι αυτές οι γυναίκες: η μια, όπως είπαμε, είναι αυτή που αναφέρεται από τους τρεις ευαγγελιστές, και είναι πόρνη και αμαρτωλή και έχυσε το μύρο στο κεφάλι του Χριστού· η άλλη, που αναφέρεται από τον ευαγγελιστή Ιωάννη, είναι η Μαρία η αδελφή του Λαζάρου και έχυσε το μύρο μόνο στα άγια πόδια του Χριστού. Και άλλα είναι τα δυο δείπνα και άλλος ο μυστικός Δείπνος.

Αυτά λοιπόν έτσι είναι. Οι δε θείοι ευαγγελιστές Ιωάννης και Μάρκος πρόσθεσαν και το είδος τού μύρου ονομάζοντάς το “πιστικό” και πολύτιμο. Πιστικό φαίνεται λένε το γνήσιο και ανόθευτο και με πιστοποιημένη καθαρότητα.

Ίσως πάλι να ονομαζόταν έτσι το μύρο που ήταν άριστο και πρώτης ποιότητας.

Και ο Μάρκος προσθέτει ότι από τη βιασύνη της η γυναίκα έσπασε το αγγείο, γιατί είχε στενό στόμιο, και το ονομάζει αλάβαστρο. Αυτό, όπως λέει ο άγιος Επιφάνιος, είναι αγγείο γυάλινο χωρίς λαβή.

Το δε μύρο εκείνο ήταν μείγμα από πολλά είδη, και κυρίως τα εξής: άνθος σμύρνας, ευωδιαστό κινάμωμο (κανέλα), ίριδα, αρωματικό καλάμι και έλαιο.

Αλλά, Χριστέ, ο Θεός, που χρίστηκες με το νοητό μύρο, ελευθέρωσέ μας από τα ακάθαρτα πάθη και ελέησέ μας ως μόνος άγιος και φιλάνθρωπος. Αμήν.

Διασκευή για την Κ.Ο. του κειμένου του Τριωδίου.

Αγία και Μεγάλη Τετάρτη

The post Αγία και μεγάλη Τετάρτη appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.