Το να προσπαθείς να κάνεις στα πνευματικά περισσότερο από όσα μπορείς είναι πράξη υπερηφανείας. Γι’ αυτό αποτυγχάνεις. Επειδή υπερεκτιμάς τον εαυτό σου. Ξεκίνα από το ελάχιστο. Μπορείς να νηστεύεις Τετάρτη και Παρασκευή και να κάνεις λίγη προσευχή κάθε μέρα. Κάθε μέρα όμως. Ας είναι δέκα λεπτά. Δεν παίζει ρόλο η ποσότητα της προσευχής σε αυτήν την περίπτωση αλλά η συχνότητα. Λίγο λίγο ο Θεός θα αναπληρώσει τα ελλείποντα. Προσευχήσου με καθαρότητα, χωρίς άγχη, αλλά «απαλά» κατά τον όσιο Πορφύριο. Ο Θεός τα θέλει όλα, αλλά σου δίνει χάρη, όταν η βάση της εν Χριστώ προσωπικότητάς σου είναι η ταπείνωση. Διαφορετικά το δώρο Του θα σε κατέστρεφε.

Μάθε να ζητάς βοήθεια. Να προσεύχεσαι «Κύριε, βοήθει μοι». Μην προσπαθείς να λύσεις τα προβλήματά σου μόνος σου. Είναι εγωιστικό, εωσφορικό. Η παραδοχή της αδυναμίας σου και της ανεπάρκειάς σου είναι το πρώτο βήμα προς την σωστή κατεύθυνση. Η ταπείνωση είναι λυτρωτική. Με την ταπείνωση και την μετάνοια δέχεσαι την επίσκεψη της χάριτος και αρχίζει η καλή αλλοίωση. Πρέπει να απελπιστείς από τον εαυτό σου για να επενεργήσει η χάρη. Σε ένα παλιό βιβλίο για την νοερά προσευχή ο συγγραφέας υπογράφει: «ο απελπισμένος από τον εαυτό του». Αυτό ακριβώς εννοεί.

Από το βιβλίο: Αρχιμ. Δωροθέου, ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΟΥΣ ΑΔΕΛΦΟΥΣ. Ιερό Ησυχαστήριο «Άγιος Γεώργιος», Αύρα Καλαμπάκας 2018 (§§ 54, 41, 81).

Η βάση είναι η ταπείνωση

The post Η βάση είναι η ταπείνωση appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

* * *

Πώς μπορούμε να μάθουμε αν θα σωθούμε;

Κανένας, όσο ζει στη γη, δεν μπορεί να μάθει αν θα σωθεί ή όχι. Αυτό μόνο ο Θεός το γνωρίζει. Ο Κύριος γνωρίζει αυτούς που Του ανήκουν (Β’ Τιμ.2:19). Εμείς μπορούμε μόνο να βλέπουμε, αν βαδίζουμε ή όχι στο δρόμο που οδηγεί στη βασιλεία του Θεού. Αν ο γεωργός, στον καιρό της σποράς, ρίξει στο χωράφι του καλό σπόρο, μπορεί να ελπίζει ότι, στον καιρό της συγκομιδής, θα γεμίσει τις αποθήκες του. Όμοια και ο χριστιανός, αν στην παρούσα ζωή αγωνιστεί να τηρήσει τις εντολές του Θεού, μπορεί να ελπίζει ότι στη μέλλουσα ζωή θα ελεηθεί και θα σωθεί από τον μοναδικό και πολυέλεο Σωτήρα.

* * *

Τι είναι πιο απαραίτητο για τη σωτηρία μας;

Το να προσευχόμαστε αδιάλειπτα (Α’ Θεσ. 5:17). Γιατί, αν χωρίς την πίστη και την αρετή δεν μπορούμε να σωθούμε, χωρίς την προσευχή δεν μπορούμε να αποκτήσουμε ούτε πίστη βαθιά ούτε αρετή αληθινή. Η πίστη και η αρετή, βλέπετε, είναι δώρα της χάρης του Θεού. Αλλά τα δώρα αυτά δεν τα παίρνουμε, αν δεν τα ζητήσουμε: «Ζητάτε, και θα σας δοθεί· ψάχνετε, και θα βρείτε· χτυπάτε την πόρτα, και θα σας ανοιχθεί» (Ματθ. 7:7). Γι’ αυτό ο άγιος Ιωάννης της Κλίμακος αποκαλεί την προσευχή μητέρα όλων των αρετών. Χωρίς αυτήν ούτε ένα χάρισμα δεν παίρνουμε από τον ουράνιο Πατέρα, ούτε ένα καλό έργο δεν μπορούμε να επιτελέσουμε, ούτε ένα βήμα στην πνευματική ζωή δεν μπορούμε να κάνουμε. Κι έτσι, βέβαια, όπως είπαμε, δεν μπορούμε να σωθούμε.

* * *

Μπορούμε να σωθούμε παραμένοντας στον κόσμο, ή πρέπει ν’ αποτραβηχτούμε σε μοναστήρι;

Απάντηση: Δεν είναι ο τόπος που σώζει τον άνθρωπο, μολονότι αναμφίβολα υπάρχουν τόποι που συμβάλλουν στο σκοπό της σωτηρίας μας, αλλά ο καλός τρόπος ζωής και η αγαθή προαίρεση. Σε κάθε τόπο και κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες μπορούμε, με τη χάρη και τη βοήθεια του Θεού, να σωθούμε.

Ο Αδάμ στον παράδεισο ζούσε, και όμως αμάρτησε· ο Λωτ στα Σόδομα ζούσε, και όμως σώθηκε. Ο Ιώβ στην κοπριά καθόταν, αλλά δικαιώθηκε· ο Σαούλ σε παλάτια κατοικούσε, αλλά στερήθηκε και την επίγεια και την ουράνια βασιλεία.

Από το βιβλίο: Γέροντος Ευστρατίου (Γκολοβάνσκι), Απαντήσεις σε ερωτήματα χριστιανών. Ιερά Μονή Παρακλήτου, 2012. Ερωτήσεις 40, 20, 180, 15.

Πώς μπορούμε να σωθούμε;

The post Πώς μπορούμε να σωθούμε; appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

Για μας σήμερα έχει μεταφορική σημασία. “Θύρας” εννοεί τις αισθήσεις. Πρέπει λοιπόν κατά την ώρα της Θείας Λειτουργίας να προσέχουμε τις αισθήσεις μας, ώστε να έχουμε τον νου μας δοσμένο στον Θεό, τα μάτια, την ακοή, τους λογισμούς μας. Και όχι μόνο κατά την διάρκεια της Θείας Λειτουργίας, αλλά και κατά τον υπόλοιπο χρόνο της ζωής μας. Και αυτό, αν πρέπει να το εφαρμόζη κάθε Χριστιανός, πολύ περισσότερο είναι απαραίτητο να το εφαρμόζουμε εμείς που είμαστε Μοναχοί. Γιατί αυτό θέλει ο διάβολος, ο εχθρός της σωτηρίας μας, και γι’ αυτό συνεχώς αγωνίζεται, πότε να μας βάλη λογισμούς και να μολύνη την ψυχή μας. Εκείνος μας τοξεύει με τα βέλη του, αλλά εμείς πρέπει αμέσως να τα παίρνουμε και να τα πετούμε πίσω. Γιατί αν τα αφήσουμε, κερδίζει έδαφος στην ψυχή μας. Να τα βγάζουμε αμέσως και να τα πετούμε, και τότε εκείνος πληγώνεται.

Ας προσπαθήσουμε λοιπόν, πατέρες, σήμερα και πάντοτε να αγωνιζόμαστε πιο πολύ σ’ αυτό.

(1981)

Από το βιβλίο: † Αρχιμανδρίτου Γεωργίου, Ομιλίες σε Εορτές του Τριωδίου και περί αρετών (των ετών 1981-1991) Γ’. Έκδ. Ι.Μ. Οσίου Γρηγορίου, Άγιον Όρος 2017, σελ. 223.

Δυο λόγια για τη νήψη

The post Δυο λόγια για τη νήψη appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

Πρώτον, για να κατανοήσουν τα θρησκευτικά ζητήματα πρέπει να «κοντύνουν» τον εγωισμό τους. Δεύτερον, θα πρέπει να θελήσουν να γίνουν μωροί, ώστε να μπορέσουν να γίνουν σοφοί κατά Θεόν, όπως διδάσκει και ο Παύλος λέγοντας: «Μηδείς εαυτόν εξαπατάτω, εί τις δοκεί σοφός είναι εν υμίν εν τω αιώνι τούτω, μωρός γενέσθω, ίνα γένηται σοφός. Η γαρ σοφία του κόσμου τούτου μωρία παρά τω Θεώ εστί» (Α’ Κορ. 3:18-19). Και τρίτον, θα πρέπει να θέσουν την ψυχή τους κάτω από Πνευματικό και όχι κάτω από επιστήμονα. Άλλωστε ο Χριστιανισμός δεν επικράτησε μέσω των επιστημόνων αλλά μέσω Πνευματικών. Αλίμονο δε σε αυτούς, που τους διαφεύγει αυτό. Γι’ αυτό η Μετάνοια και η Εξομολόγηση δεν είναι υπόθεση επιστημονικής φύσεως, αλλά πνευματικής, και μάλιστα Μυστήριο. Γιατί αν ήταν κάτι που θα μπορούσε να έχει γνώμη η Επιστήμη, πώς τότε θα ήταν Μυστήριο! Το Μυστήριο δεν επιδέχεται έρευνα και καλούμαστε να το δεχθούμε μόνο ως Μυστήριο.

Και ρωτούμε όλους αυτούς που τυχόν έχουν διαφορετική γνώμη, αυτούς που απορρίπτουν δηλαδή την Εξομολόγηση στον εντεταλμένο ιερέα και γενικώς το Μυστήριο ως Μυστήριο.

Γνωρίζουν, ότι ο Χριστιανισμός είναι Μυστήριο; Έχουν προσέξει τις μεταβολές, που κάνει ο Χριστός στις καρδιές μας;

Και αν ναι, τότε πώς ζητούν επιστημονικές λύσεις για τα Μυστήρια, και μάλιστα από τη στιγμή που το Άγιο Πνεύμα ενεργεί το Μυστήριο και όχι ο άνθρωπος; Γι’ αυτό δεν θα πρέπει να δικαιολογούνται, ότι δήθεν αναζητούν Πνευματικούς επιστήμονες, παρότι υπάρχουν και τέτοιοι. Διότι όπως υπάρχουν μικροί και μεγάλοι ιατροί του σώματος, έτσι υπάρχουν και των ψυχών, αρκεί να θελήσουν, και υπάρχουν πολλοί, πάμπολλοι, ώστε θα είναι αναπολόγητοι, αν το αποφύγουν. Πάντως, όπως έχουμε πει πρωτύτερα, τα Μυστήρια της Ορθοδόξου Εκκλησίας δεν τα επιτελούν οι ιερείς ως άνθρωποι, ούτε η κατά κόσμον μόρφωσή τους, αλλ’ αυτό το ίδιο το Άγιο Πνεύμα μέσω αυτών. Οι ιερείς, επαναλαμβάνουμε, είναι όργανα στη διακονία του Αγίου Πνεύματος, όπως λέει και ο Απόστολος Παύλος: «Ούτως ημάς λογιζέσθω άνθρωπος, ως υπηρέτας Χριστού και οικονόμους μυστηρίων Θεού» (Α’ Κορ. 4:1).

Ώστε δεν υπάρχει καμιά δικαιολογία. Και ακόμη, αν προς στιγμήν παραδεχθούμε, ότι η μόρφωση του ιερέως είναι αυτή που αξιοποιεί το Μυστήριο, τότε πώς προσέρχονται πολλές φορές σε θεία Κοινωνία την οποία επιτελούν κάποιες φορές και αγράμματοι ιερείς; Διότι κατά λογική συνέπεια, ο ιερέας, ο οποίος θεωρείται ανάξιος για το ένα Μυστήριο, της Εξομολογήσεως ας πούμε, θα πρέπει να είναι ανάξιος και για το άλλο, το της θείας Ευχαριστίας. Και γι’ αυτό ρωτούμε όλους αυτούς, που αποφεύγουν, με την ανωτέρω δικαιολογία, την Εξομολόγηση: Πώς το δικαιολογούν αυτό; Πιστεύουν μήπως ότι υπάρχουν ιερείς, οι οποίοι μπορούν να τελούν το Μυστήριο της θείας Ευχαριστίας (για να προσέρχονται αυτοί ανεξομολόγητοι) και ότι δεν μπορούν να ενεργούν και το Μυστήριο της ιεράς Εξομολογήσεως, για να εξομολογηθούν; Ας μας επιτρέψουν να τους υπενθυμίσουμε, ότι τους πλανά ο Διάβολος και να προσέξουν… Να προσέξουν πολύ, διότι το θέμα της σωτηρίας της ψυχής τους δεν είναι υπόθεση ανθρώπινης γνώσεως, αλλ’ ενεργείας Αγίου Πνεύματος.

Και ακόμη, ας μας επιτρέψουν να τους θέσουμε ακόμη μία ερώτηση: Από πού και ως πού είναι ανώτεροι άνθρωποι και ζητούν ανώτερους και μορφωμένους πνευματικούς; Πώς είναι ανώτεροι, αφού είναι δούλοι της αμαρτίας, γεμάτοι από πορνείες, μοιχείες, εκτρώσεις, κλοπές, αδυναμίες, βλασφημίες, ζηλοτυπίες, φθόνους κλπ.; Πώς συμβαίνει η μόρφωσή τους και η διανόησή τους να κυλιέται στον βόρβορο της αμαρτίας; Γι’ αυτό είναι καιρός να πληροφορηθούν όλοι οι αυτοαποκαλούμενοι «καλοί, ανώτεροι, διανοούμενοι» κλπ., ότι οι αμαρτίες τους έχουν την ανάγκη του Πνευματικού ιερέως και όχι τη μόρφωσή του, και από τη στιγμή που συγχέουν και εξαρτούν τη σωτηρία της ψυχής τους από τη μόρφωση του ιερέως και όχι από το πετραχήλι του, δεν γνωρίζουν ούτε τι λένε ούτε τι ζητούν. Και ως αμαρτωλοί που είναι και αυτοί, ας φροντίσουν να λάβουν θέση αμαρτωλού έναντι του Κυρίου, της Εκκλησίας Του της Ορθοδόξου και των ζωηφόρων της Μυστηρίων και όχι διανοούμενου. Ως αμαρτωλοί, που έχουν ανάγκη συγχωρήσεως, ας ταπεινωθούν και ας ζητήσουν την άφεση των αμαρτιών τους από τον Κύριο, μέσω των οργάνων Του στη γη που λέγονται ιερείς, είτε είναι μορφωμένοι αυτοί είτε όχι, είτε είναι αμαρτωλοί είτε όχι, αν σοβαρά αγαπούν την ψυχή τους και επιθυμούν τη Βασιλεία των Ουρανών.

Τέλος, σημειώνουμε μέρος μιας από τις κατανυκτικές προσευχές του Οσίου Εφραίμ του Σύρου. Η προσευχή έχει ως εξής: «Ελέησόν με ο Θεός κατά το μέγα έλεός σου, στόμα ανάξιον βοά προς σε, Κύριε, και καρδία ου καθαρά και ψυχή μεμολυσμένη. Ελέησόν με, τον υπέρ πάντας τους αμαρτωλούς αμαρτήσαντα. Ελέησόν με, τον εχθρόν της ψυχής μου και επίβουλον της σωτηρίας μου. Ελέησόν με».

Από το περιοδικό «Ορθόδοξος Φιλόθεος Μαρτυρία», τ. 45-47, Εκδ. Ορθ. Κυψέλης, σελ. 237.

Το μυστήριο της εξομολογήσεως και οι διανοούμενοι

The post Το μυστήριο της εξομολογήσεως και οι διανοούμενοι appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.