Ορθόδοξη οικογένεια

Το κύρος των γονέων: Ένα βάθρο κάτω από τα πόδια τού παιδιού
Το κύρος των γονέων: Ένα βάθρο κάτω από τα πόδια τού παιδιού

Συνυφασμένο με την ελευθερία που χρωστούμε στα παιδιά, που επιβάλλεται να αφήνουμε και να καλλιεργούμε στα παιδιά, είναι και το κύρος, αν θέλετε να πούμε έτσι, των γονέων. Το παιδί, που έρχεται στον κόσμο τόσο αδύναμο, όπως το ξέρουμε πολύ καλά, και τα πάντα τα περιμένει από τους γονείς του –από τη μητέρα του κατ᾽ αρχήν και εν συνεχεία από τον πατέρα του και από όλους τους άλλους τους μεγαλυτέρους– έχει πάρα πολύ μεγάλη ανάγκη από το κύρος των γονέων. Είναι δηλαδή σαν να βάζουμε κάτι κάτω από τα πόδια του, πάνω στο οποίο θα πατάει το παιδί, θα στηρίζεται, γιατί αλλιώς θα είναι μετέωρο.

Εξ όσων γνωρίζω –δεν ξέρω αν πέφτω έξω– πάρα πολύ λίγοι γονείς διαθέτουν αυτό το κύρος απέναντι των παιδιών και έχουν την ικανότητα αλλά και τη διάθεση και το κουράγιο να οργανώνουν έτσι τη ζωή του παιδιού και να παίρνουν τέτοια στάση απέναντί του, ώστε το παιδί να αισθάνεται άνετα· να αισθάνεται ότι έχει, όπως είπα, αυτό το βάθρο κάτω από τα πόδια του, και να μη μένει η ύπαρξή του, καθώς μεγαλώνει, μετέωρη, σαν να μην έχει ένα αποκούμπι.

Ίσως φαίνεται παράξενο, αλλά είναι πάρα πολλά τα παιδιά –πολύ περισσότερα από όσο νομίζουμε– τα οποία, από πολύ μικρά και καθώς μεγαλώνουν, δεν αισθάνονται αυτή την ασφάλεια· δεν αισθάνονται ότι έχουν αυτό που δεν τα αφήνει να μένουν μετέωρα, αλλά νιώθουν έναν πνιγμό, μια εγκατάλειψη· αισθάνονται, ώρες-ώρες, ένα χαμό μέσα τους, μια καταστροφή.

Έχω τη γνώμη –δεν ξέρω βέβαια αν είναι έτσι– ότι είναι πάρα πολλά τα παιδιά τα οποία μεγαλώνουν με το αίσθημα αυτής της ελλείψεως, με αυτή την ανασφάλεια. Είναι ανάγκη λοιπόν η στάση των γονέων, και της μητέρας και του πατέρα, η διαγωγή τους, η όλη συμπεριφορά απέναντι του παιδιού τους, η όλη φροντίδα τους να είναι τέτοια, ώστε το παιδί, όχι τόσο με το μυαλό του όσο με την αίσθησή του, να βιώνει την ασφάλεια αυτή, να αισθάνεται, αν θέλετε να πω, αυτή την προστασία.

Εδώ είναι που όχι λίγοι γονείς τα κάνουν θάλασσα. Δυστυχώς, σ᾽ αυτόν τον κόσμο, έτσι όπως είμαστε όλοι με τα χάλια μας, πιάνουμε πάντοτε ή το ένα άκρο ή το άλλο και δεν τα καταφέρνουμε να είμαστε στο μέσο και να μην κλίνουμε ούτε προς το ένα άκρο ούτε προς το άλλο.

Υπάρχουν γονείς οι οποίοι, όπως είπα και πιο μπροστά, συμπεριφέρονται κατά τέτοιον τρόπο απέναντι στα παιδιά τους, ώστε τα παιδιά δεν αισθάνονται αυτή την ασφάλεια. Και υπάρχουν πάλι άλλοι γονείς, οι οποίοι συμπεριφέρονται κατά τέτοιον τρόπο απέναντι στα παιδιά τους, που πάντοτε είναι πάνω από το κεφάλι τους, πάντοτε είναι πάνω από την ύπαρξή τους. Προκειμένου να κάνει το παιδί ακόμη και ένα βήμα, πρέπει να δώσει εντολή ο πατέρας, πρέπει να επιτρέψει ο πατέρας ή η μητέρα. Εδώ έχουμε υπερπροστασία, έχουμε υπερβολική φροντίδα. Τελικά, και σ᾽ αυτή την περίπτωση το παιδί καταλήγει στο να μην έχει αίσθημα ασφαλείας, διότι ζει κάτω από μια υπερβολή. Ζει κάτω από μια τέτοια κατάσταση, που του δίνει την εντύπωση ότι δεν το αντιμετωπίζουν ως μια προσωπικότητα, ως έναν ελεύθερο άνθρωπο, αλλά το μεταχειρίζονται σαν ένα αντικείμενο πάνω στο οποίο ξεσπά ο θυμός τους, πάνω στο οποίο θέλουν να επιβάλουν το θέλημά τους ή να εκδηλώσουν κάτι άλλο.

Από την άλλη πλευρά, ένα παιδί, που παραχαϊδεύεται από τους γονείς, θα γίνει αντάρτης. Το παιδί το οποίο είναι παραχαϊδεμένο και στο οποίο οι γονείς κάνουν συνεχώς υποχωρήσεις και παραχωρήσεις, δεν αισθάνεται ασφαλές, δεν έχει πού να στηριχθεί –παρά τα παραχαϊδέματα, παρά τις υποχωρήσεις, παρά το ότι κάνει κανείς συνεχώς τα θελήματά του– γιατί δεν υπάρχει το κύρος των γονέων. Δηλαδή, να μπορεί ο γονέας να κάνει ένα νεύμα, και το παιδί πρόθυμα να υπακούσει. Να πει ένα λόγο ο πατέρας, και το παιδί, από την εμπιστοσύνη που του εμπνέει ο πατέρας του και από το ότι νιώθει την αγάπη του, να κινηθεί προς την κατεύθυνση που του ορίζει ο λόγος του πατέρα. Δεν υπάρχει λοιπόν το κύρος των γονέων, η αγάπη, η φροντίδα, η προστασία των γονέων σαν ένα βάθρο κάτω από τα πόδια του, πάνω στο οποίο μπορει να στηριχθεί, να βασισθεί, ώστε να ζει και να αναπτύσσεται κανονικά. Και, παρά το ότι γίνεται συνεχώς το θέλημά του, παρά το ότι έχει ό,τι θέλει, παρά το ότι όλοι ασχολούνται με αυτό και όλοι είναι πρόθυμοι να το εξυπηρετήσουν, το παιδί κατά βάθος αισθάνεται ανασφάλεια και γίνεται ένας επαναστάτης, ένας αντάρτης.

Χρειάζεται λοιπόν να προσέχει κανείς πάρα πολύ, ώστε να μη βρίσκεται ούτε στο ένα άκρο ούτε στο άλλο. Αλλά αυτό, εξ όσων εγώ καταλαβαίνω και πιστεύω, είναι καρπός της πραγματικής αγάπης. Είναι πολύ δύσκολο να αγαπά ένας άνθρωπος, πάρα πολύ δύσκολο· διότι, για να αγαπήσουμε, πρέπει να είμαστε πρόθυμοι για την αυταπάρνηση, για τη θυσία. Τη θυσία όχι του άλφα ή του βήτα πράγματος, αλλά της ιδιοτέλειάς μας, του εγωισμού μας, όλων αυτών που μας κάνουν να στρεφόμαστε προς τον εαυτό μας. Η αγάπη είναι κάτι πολύ δύσκολο από αυτή την πλευρά. Αλλά, δύσκολο ξεδύσκολο, είναι εκείνο το οποίο στηρίζει την κοινωνία, είναι εκείνο το οποίο στηρίζει ειδικότερα τις οικογένειες και είναι εκείνο το οποίο τους ανθρώπους τους κάνει ανθρώπους αληθινούς, και καθ᾽ εαυτούς και σε σχέση με τους άλλους.

Όταν επομένως υπάρχει η αγάπη, δεν πιάνει κανείς ούτε το ένα άκρο ούτε το άλλο. Ξέρετε, δεν υπάρχουν συνταγές ή κανόνες, ώστε να πει κανείς: «Κάνε έτσι, και δεν θα πιάσεις το ένα άκρο· κάνε έτσι, και δεν θα πιάσεις το άλλο άκρο». Βέβαια, όταν ακούει κανείς πολλά, διαβάζει πολλά, συζητά, ρωτάει, ξαναρωτάει, όλο και περισσότερο διαφωτίζεται. Όμως, όλα αυτά τα οποία θα μάθει κανείς, τελικά θα του βγουν σε κακό, εάν δεν διαθέτει κατά βάθος, κατά βάσιν, την αγάπη αυτή, η οποία πραγματικά φωτίζει τον άνθρωπο και τον καθοδηγεί, ώστε να μην πιάνει ούτε το ένα άκρο ούτε το άλλο, αλλά να βρίσκεται πάντοτε στο μέσο και να συμπεριφέρεται απέναντι των άλλων ανθρώπων, και ειδικότερα απέναντι των παιδιών του, κατά τον πιο φυσιολογικό και ομαλό τρόπο.

 

 

Αποσπάσματα από το βιβλίο του π. Συμεών Κραγιοπούλου Γονείς και παιδιά, τόμος Α , σσ. 60-63 και 68-69.

 

 

 

 

 

 

 

 

Το κύρος των γονέων :Ένα βάθρο κάτω από τα πόδια τού παιδιού

 

Ορθόδοξη πίστη και ζωή στο email σας. Λάβετε πρώτοι όλες τις τελευταίες αναρτήσεις της Κοινωνίας Ορθοδοξίας:
Έχετε εγγραφεί επιτυχώς στο newsletter! Θα λάβετε email επιβεβαίωσης σε λίγα λεπτά. Παρακαλούμε, ακολουθήστε τον σύνδεσμο μέσα του για να επιβεβαιώσετε την εγγραφή. Εάν το email δεν εμφανιστεί στο γραμματοκιβώτιό σας, παρακαλούμε ελέγξτε τον φάκελο του spam.
Έχετε εγγραφεί επιτυχώς στο newsletter!
Λυπούμαστε, υπήρξε ένα σφάλμα. Παρακαλούμε, ελέγξτε το email σας.