Όλα τα γεγονότα του σχεδίου της Θείας Οικονομίας, οι παρεμβάσεις δηλαδή του Θεού για την αναδημιουργία και σωτηρία του ανθρώπου και του κόσμου, πραγματοποιούνται εν τόπω και χρόνω. Λαμβάνουν χώρα μέσα στην ανθρώπινη ιστορία. Η Παλαιά Διαθήκη είναι «της σωτηρίας ημών η προκήρυξις». Εμφανίζει μεθοδικά τη σταδιακή φανέρωση «του απ’ αιώνος μυστηρίου» του Θεού. Καταγράφει διαχρονικά την ιερά ιστορία, δηλαδή την απ’ αρχής κόσμου βαθμιαία αποκάλυψη του Θεού και όλων των επί μέρους ενεργειών του κατά την διά μέσου των αιώνων εξέλιξη του σχεδίου της Θείας Οικονομίας.

Η Παλαιά Διαθήκη δηλαδή, χωρίς να είναι βιβλίο ιστορίας, παραθέτει όσα ιστορικά δεδομένα αποτελούν τον περίγυρο των γεγονότων της Θείας Οικονομίας. Ενδιαφέρεται για τις συγκεκριμένες χρονικές στιγμές μέσα στην πανανθρώπινη ιστορία, στις οποίες εγκιβωτίσθηκαν τα θεία γεγονότα. Είναι τεράστιο λάθος να νομίζει κανείς ότι η Παλαιά Διαθήκη είναι η ιστορία ή η μυθολογία ενός λαού, εν προκειμένω του Ισραηλιτικού, και ότι δεν ενδιαφέρει συνεπώς τους άλλους λαούς.

Όντως η Παλαιά Διαθήκη δεν είναι η λεπτομερής ιστορία ενός λαού. Σκοπός της είναι να προσδιορίζει μόνο το απαραίτητο ιστορικό πλαίσιο (χρόνος, τόπος, πρόσωπα, γεγονότα), εντός του οποίου κάθε φορά λαμβάνουν χώρα οι παρεμβάσεις του Θεού για τη σωτηρία του ανθρώπου. Το ιστορικό αυτό πλαίσιο δεν είναι παρμένο από την ιστορία του ίδιου πάντοτε λαού. Ενίοτε ο Θεός ενεργεί και μέσα στην ιστορία άλλων λαών, γι’ αυτό και αναφέρονται στοιχεία από την ιστορία και αυτών των λαών (Βαβυλωνίων, Περσών, Σύρων, Αιγυπτίων, Ελλήνων κλπ.). Τα υπόλοιπα στοιχεία της ιστορικής πορείας των συγκεκριμένων λαών (και του Ισραηλιτικού), που δεν έχουν άμεση σχέση με το σχέδιο της Θείας Οικονομίας, είναι παντελώς αδιάφορα για την Παλαιά Διαθήκη. Και ακριβώς για τον λόγο αυτόν παραβλέπονται εντελώς από την Αγία Γραφή.

Είναι χαρακτηριστική άλλωστε η τακτική της Παλαιάς Διαθήκης, αφού παραθέσει τα σχετιζόμενα με την ιερά ιστορία γεγονότα της ζωής κάθε ιστορικού προσώπου (Σαούλ, Δαβίδ κλπ.), να επαναλαμβάνει στερεότυπα ότι η υπόλοιπη ιστορία τους, για κάποιον που θα ήθελε να την αναδιφήσει, να την ερευνήσει λεπτομερέστερα, είναι καταχωρημένη σε άλλα βιβλία ή εθνικά αρχεία. Π.χ.: «Ιδού, τα άλλα έργα του (βασιλέως) Ασά, τα πρώτα και τα τελευταία, είναι γραμμένα στο “βιβλίο των βασιλέων” του Ιούδα και του Ισραήλ» (Β’ Παραλ. 16:11) και όχι στην Αγία Γραφή (πρβλ. και Βασ. Γ’ 11:41· 22:39· 22:46 κλπ.).

Την πιο χαρακτηριστική ίσως αναφορά για το θέμα αυτό αποτελεί ο επίλογος του βιβλίου Α’ Παραλειπομένων, όπου, αφού αναφερθεί ο θάνατος του βασιλέως Δαβίδ, παραπέμπονται σε άλλες πηγές όσοι ενδιαφέρονται για τα λεπτομερή γεγονότα της βασιλείας του. «Οι δε λοιποί λόγοι του βασιλέως Δαυίδ, οι πρότεροι και οι ύστεροι, γεγραμμένοι εισίν εν λόγοις Σαμουήλ του βλέποντος και επί λόγων Νάθαν του προφήτου και επί λόγων Γαδ του βλέποντος, περί πάσης της βασιλείας αυτού και της δυναστείας αυτού, και οι καιροί, οι εγένοντο επ’ αυτώ, και επί τον Ισραήλ και επί πάσας βασιλείας της γης» (Α’ Παραλ. 29, 29-30).

Δηλαδή: «Όλα τα άλλα έργα του βασιλέως Δαβίδ, προηγούμενα και επόμενα, είναι γραμμένα στο βιβλίο του Σαμουήλ του προφήτου, στο βιβλίο Νάθαν του προφήτου και στο βιβλίο Γαδ του προφήτου. Εκεί είναι γραμμένα τα πάντα περί της βασιλείας του Δαβίδ, περί των κατορθωμάτων του, όπως επίσης και περί των διαφόρων περιστάσεων και συνθηκών, υπό τις οποίες έζησε αυτός και ο ισραηλιτικός λαός και όλες οι βασιλείες των άλλων χωρών, με τις οποίες ήλθε σε κάποια σχέση ο Δαβίδ».

Συμπέρασμα: Η Παλαιά Διαθήκη περιγράφει μόνο την ιερά ιστορία, δηλαδή την πνευματική πορεία (και όχι την κάθε δραστηριότητα) του ανθρώπου από τη στιγμή της δημιουργίας του και εξής. Αφορά συνεπώς όλη την ανθρωπότητα. Έχει πανανθρώπινο χαρακτήρα. Είναι η πνευματική προϊστορία όλων των λαών της γης.

Δεν είναι η πλήρης ιστορία του εβραϊκού ή κάποιου άλλου λαού, αλλά μόνο εκείνα τα γεγονότα από την ιστορία τους όπου παρεμβαίνει ο Θεός κατά την προϊούσα ανάπτυξη του σχεδίου της σωτηρίας του κόσμου.

Τα γεγονότα αυτά οδηγούν στο πλήρωμα του χρόνου, προετοιμάζουν δηλαδή τον κόσμο για τον ερχομό ενός παγκόσμιου Λυτρωτή και όχι κάποιου εθνικού ήρωα-μεσσία-απελευθερωτή που θα ηγηθεί των εθνικιστικών ελπίδων και τάσεων ενός μόνου λαού.

Από το περιοδικό ΛΥΧΝΙΑ ΝΙΚΟΠΟΛΕΩΣ, αρ. φ. 410, Σεπτ. 2017.

Η ιερά ιστορία

The post Η ιερά ιστορία appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

Ο Χριστός δεν τους κάλεσε να αλλάξουν δουλειά. Τους είπε να συνεχίσουν να είναι αλιείς, αλλά να ψαρεύουν πλέον ανθρώπους. «Δεύτε οπίσω μου και ποιήσω υμάς αλιείς ανθρώπων». Έτσι, οι απλοί αυτοί ψαράδες έγιναν διδάσκαλοι της οικουμένης. Αποτελούν τα θεμέλια της Εκκλησίας. Τα μεγάλα αγκωνάρια όπου στηρίζεται η οικοδομή του Θεού.

Η διδασκαλία τους γίνεται η αμετακίνητη βάση της αλήθειας που ο Θεός αποκάλυψε στον κόσμο. Ο Χριστός το ξεκαθάρισε μια για πάντα αυτό, όταν δήλωσε ότι πάνω στην ομολογία των αποστόλων θα οικοδομήσει την Εκκλησία του. Και ότι πάνω στη βάση αυτή η Εκκλησία θα παραμένει ασάλευτη στους αιώνες. «Επί ταύτη τη πέτρα οικοδομήσω μου την Εκκλησίαν και πύλαι Άδου ου κατισχύσουσιν αυτής».

Η άσειστη αυτή πέτρα, ο ακλόνητος βράχος όπου με απόλυτη ασφάλεια εδράζεται η Εκκλησία, είναι η πίστη ότι ο Χριστός είναι ο Υιός του Θεού, που έγινε και άνθρωπος για τη δική μας σωτηρία. «Παν πνεύμα ο ομολογεί Ιησούν Χριστόν εν σαρκί εληλυθότα, εκ Θεού εστι». Και επειδή η αλήθεια ταυτίζεται με το πρόσωπο του Χριστού, άρα πρώτος θεμέλιος, «κεφαλή γωνίας», ακρογωνιαίος λίθος, είναι ο ίδιος ο Χριστός.

Οι απόστολοι, επειδή ακριβώς ομολογούν και κηρύττουν αυτόν τον Χριστό, γίνονται και αυτοί με τη σειρά τους θεμέλιοι λίθοι της Εκκλησίας. Γι’ αυτό και αυτή λέγεται αποστολική. Και παραμένει αποστολική, όσο κρατάει την παράδοση των αποστόλων, ό,τι δίδαξαν και «παρέδοσαν ημίν οι απ’ αρχής αυτόπται και υπηρέται γενόμενοι του Λόγου» (Λουκ. 1:2). Γι’ αυτό και ο απόστολος Παύλος δεν διστάζει να διακηρύξει με ρηξικέλευθο τρόπο: «Ακόμα και αν εμείς οι απόστολοι, ή άγγελος εξ ουρανού κηρύττει σε σας άλλο ευαγγέλιο, διαφορετικό από αυτό που σας κηρύξαμε, ας είναι απόβλητος, ξένος και χωρισμένος από τον Χριστό» (Γαλ. 1: 8).

Ας μένουμε απλανείς, θεμελιωμένοι πάνω στην αλήθεια της αποστολικής μας Εκκλησίας.

Αντιύλη. Ι. Ναός Αγ. Βασιλείου, Πρέβεζα

Η αποστολική Εκκλησία – Κυριακή Β’ Ματθαίου

The post Η αποστολική Εκκλησία – Κυριακή Β’ Ματθαίου appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

Είναι το ίδιο ζωντανό νερό, που βλέπει ο προφήτης Ιεζεκιήλ να εκπηγάζει από τα πρόθυρα του ναού του Θεού και προχωρώντας να γίνεται ποτάμι που μεγαλώνει συνεχώς, βαθαίνει αδιάκοπα και τελικά γίνεται βουερός αδιάβατος χείμαρρος που ποτίζει και ζωογονεί τα πάντα. Κάθε περιοχή στην οποία θα απλωθεί ο ποταμός αυτός, θα γεμίσει ζωή. Στα υγιή του νερά θα υπάρχει «ιχθύς πολύς σφόδρα», πλήθος ψαριών, ενώ οι όχθες του θα είναι γεμάτες από «δένδρα πολλά σφόδρα ένθεν και ένθεν», όλα τα καρποφόρα δέντρα. Κανένα από τα δέντρα αυτά δεν θα γεράσει και δεν θα πάψει να φέρει καρπούς, επειδή τα νερά από όπου ποτίζονται πηγάζουν από τα Άγια.

Τα λόγια αυτά του Χριστού και των προφητών περιγράφουν τη ζωαρχική δράση και αναγεννητική ενέργεια του Αγίου Πνεύματος, το οποίο «έμελλον λαμβάνειν οι πιστεύοντες εις αυτόν». Αυτό θα γινόταν με την επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματος (Πεντηκοστή), γιατί μέχρι τότε δεν υπήρχε Άγιο Πνεύμα, επειδή ο «Ιησούς ουδέπω εδοξάσθη» (Ιω. 7:37-39, 4:14. Ησ. 58:11. Παρ. 18:4. Ιεζ. 47:1-12).

Τα λόγια αυτά δεν σημαίνουν ότι τότε μόλις, με την επιφοίτηση, έλαβε ύπαρξη το Άγιο Πνεύμα, ότι πριν δεν υπήρχε. Σημαίνουν ότι η παρουσία του δεν ήταν μέχρι τότε φανερή στον κόσμο. Το Άγιο Πνεύμα, ως Θεός, υπήρχε πάντοτε. Είναι ο ένας της Τριάδος. Το τρίτο πρόσωπο. Ο Παράκλητος. Η δράση του όμως ήταν αφανής, όπως και του Χριστού, ο οποίος και πριν από την φανερή παρουσία του με την ενσάρκωση στον κόσμο, δρούσε και δημιουργούσε τα πάντα ως άσαρκος Λόγος του Πατρός. Το Άγιο Πνεύμα είναι «ακτιστο-συμπλαστουργο-σύνθρονον». Ομότιμο πρόσωπο με τον Πατέρα και τον Υιό, δηλαδή συνάναρχο, συνδημιουργικό και συγκάθεδρο. Γι’ αυτό και του αποδίδουμε απερίφραστα όσα ανήκουν στον Θεό, προσφωνώντας το βασιλέα ουράνιο. «Βασιλεύ ουράνιε, Παράκλητε, το Πνεύμα της αληθείας, ο πανταχού παρών και τα πάντα πληρών».

Έτσι λοιπόν το Άγιο Πνεύμα συνδημιουργεί με τον Πατέρα και τον Υιό τον κόσμο ολόκληρο, ιδιαιτέρως δε τον άνθρωπο. «Ποιήσωμεν άνθρωπον κατ’ εικόνα ημετέραν και καθ’ ομοίωσιν». Γι’ αυτό και ψάλλουμε θριαμβευτικά την ημέρα της Πεντηκοστής: «Άγιος ο Θεός, ο τα πάντα δημιουργήσας δι’ Υιού, συνεργία του Αγίου Πνεύματος». Από την πρώτη στιγμή της δημιουργίας η ζωογονητική δύναμη του Αγίου Πνεύματος αγκαλιάζει την αδιαμόρφωτη γη. «Πνεύμα Θεού επεφέρετο επάνω του ύδατος». Μετά την παύση του κατακλυσμού ο δίκαιος Νώε αποστέλλει περιστερά, αιώνιο σύμβολο του Αγίου Πνεύματος, η οποία δεν επαναπαύεται στη δυσοσμία των θνησιμαίων όπως ο κόρακας, αλλά επιζητεί την καθαρότητα, τη γαλήνη, το φως (Γεν. 1:2, 1:26, 8:6-12).

Το Άγιο Πνεύμα, αείποτε συμπαρόν αφανώς στον κόσμο και «λαλήσαν διά των προφητών», επιφοιτά μεγαλοπρεπώς κατά τη μεγάλη ημέρα της Πεντηκοστής, αφού προηγουμένως ο Χριστός «εδοξάσθη» με τον Σταυρό, την Ανάσταση και την Ανάληψή του.

Αντιύλη. Ι. Ναός Αγ. Βασιλείου, Πρέβεζα

Η φανέρωση του Πνεύματος

The post Η φανέρωση του Πνεύματος appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

Το φως είναι χαρά για τον άνθρωπο, το σκοτάδι μαυρίλα και θλίψη. Το πρώτο πράγμα που έβαλε ο Θεός μέσα στον κόσμο που δημιούργησε, ήταν το φως. «Και είπεν ο Θεός· Γενηθήτω φως· και εγένετο φως. Και είδεν ο Θεός το φως, ότι καλόν».

Αργότερα ο Θεός δημιούργησε και «τους δύο φωστήρας τους μεγάλους», τον ήλιο με το φεγγάρι, τον μεγάλο αστέρα για να φωτίζει την ημέρα και τον μικρότερο αστέρα για να φωτίζει τη νύχτα. Έφτιαξε και τα υπόλοιπα αστέρια.

Όλα αυτά τα λαμπερά δημιουργήματα που ακτινοβολούσαν το φως, φάνηκαν καλά στον Θεό, του προξένησαν χαρά και ευχαρίστηση (Γεν. 1:3-18). Και όχι μόνο στον Θεό, αλλά και σ’ όλους τους αγγέλους που είχαν δημιουργηθεί νωρίτερα. Και μετά, φάνηκαν ωραία και στον άνθρωπο.

Και όμως, παρ’ όλο που όλα αυτά κάνουν το σύμπαν να ακτινοβολεί, δεν συγκρίνονται ούτε στο ελάχιστο με το κατ’ εξοχήν γεγονός του φωτός, την Ανάσταση. Το φως του Χριστού είναι βέβαια πνευματικό, αλλά ταυτόχρονα και αισθητό και ορατό. Υπερβαίνει κάθε γνωστή αίσθηση φωτός. Είναι ασυγκρίτως λαμπρότερο από κάθε υλικό φως. «Εκ του τάφου ωραίος δικαιοσύνης ημίν έλαμψεν ήλιος». Ο Χριστός, ο ήλιος της δικαιοσύνης, ανατέλλει από τον τάφο γεμάτος ομορφιά.

Όσοι καθάρισαν τις αισθήσεις τους από αμαρτία και τις όξυναν πνευματικά, μπορούν να τον δουν «εξαστράπτοντα» μέσα στο απρόσιτο, εκτυφλωτικό και απλησίαστο φως της Αναστάσεως. «Το θείον κάλλος», η αστραφτερή αυτή ωραιότητα του αναστημένου Χριστού, συγκρινόμενη με τον αισθητό ήλιο, είναι όπως το λαμπερό μεσημέρι σε σχέση με τα μαύρα μεσάνυχτα.

Ο Ησαΐας προλέγει την παρουσία του Χριστού σαν φως μέγα, που ανατέλλει στους «κατοικούντες εν χώρα και σκιά θανάτου» (Ησ. 9:2). Το ομολογεί και ο Χριστός, ότι ήρθε να φωτίσει τον κόσμο. «Εγώ φως εις τον κόσμον ελήλυθα». Αυτό το φως έλαμψε ιδιαίτερα κατά την Ανάστασή του. Από τον τάφο άστραψε φως και ζωή. «Νυν πάντα πεπλήρωται φωτός». Τα ουράνια, τα επίγεια, τα καταχθόνια.

Από τον τάφο έλαμψε παντού «το άχρονον φως», που δεν έχει αρχή και τέλος, δεν το διαδέχεται ποτέ το σκοτάδι. Με το αδιάδοχο φως του Χριστού αλλάζουν τα πάντα δραματικά, με μια αλλαγή πρωτόγνωρη για τον κόσμο που βρισκόταν στη μαυρίλα του θανάτου και της αμαρτίας. Ο προ και ο μετά Χριστόν κόσμος δεν θα έμοιαζαν πλέον ποτέ σε τίποτε.

Για να το νιώσουμε λίγο αυτό, ας σκεφτούμε, π. χ., πώς ήταν ο κόσμος, πριν ανακαλυφθεί το ηλεκτρικό φως, όταν είχαμε μόνο λυχναράκια και λάμπες πετρελαίου. Περιγράφει την εκπληκτική του εντύπωση ο μητροπολίτης του Σουρόζ Αντώνιος, όταν έφτασε μικρός στο Παρίσι:

«Για πρώτη φορά στη ζωή μου ήρθα σε επαφή με τον ηλεκτρισμό και έμαθα για την ύπαρξή του. Πήγαμε σε κάποιο σκοτεινό μέρος, σταμάτησα και είπα: Πρέπει να ανάψουμε μια λάμπα. Η μητέρα μου είπε: Όχι, μπορεί κανείς να ανάψει το ηλεκτρικό. Δεν κατάλαβα τί εννοούσε και ξαφνικά άκουσα ένα σύντομο κρότο (τον διακόπτη) και εγένετο φως.

Αυτό ήταν ένα κοσμοϊστορικό γεγονός. Οι επόμενες γενιές δεν θα το καταλάβουν, γιατί γεννιούνται με την ηλεκτρική ενέργεια. Εκείνη την εποχή όμως η εμπειρία αυτή ήταν τόσο ακατανόητη: Το φως μπορεί να ανάψει και να σβήσει ξαφνικά. Δεν χρειάζεται να ανάψεις τη λάμπα πετρελαίου, το φως δεν παράγει καπνιά, δεν χρειάζεται να καθαρίσεις το γυαλί του… Ένας ολόκληρος κόσμος είχε εξαφανιστεί».

Η αλλαγή όμως που φέρνει η Ανάσταση, είναι ριζικά διάφορη από κάθε φυσική αλλαγή.

Χριστός ανέστη! Χρόνια πολλά!

Αντιύλη. Ι. Ναός Αγ. Βασιλείου, Πρέβεζα

Η πρωτόγνωρη αλλαγή

The post Η πρωτόγνωρη αλλαγή appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.