Το φως είναι χαρά για τον άνθρωπο, το σκοτάδι μαυρίλα και θλίψη. Το πρώτο πράγμα που έβαλε ο Θεός μέσα στον κόσμο που δημιούργησε, ήταν το φως. «Και είπεν ο Θεός· Γενηθήτω φως· και εγένετο φως. Και είδεν ο Θεός το φως, ότι καλόν».

Αργότερα ο Θεός δημιούργησε και «τους δύο φωστήρας τους μεγάλους», τον ήλιο με το φεγγάρι, τον μεγάλο αστέρα για να φωτίζει την ημέρα και τον μικρότερο αστέρα για να φωτίζει τη νύχτα. Έφτιαξε και τα υπόλοιπα αστέρια.

Όλα αυτά τα λαμπερά δημιουργήματα που ακτινοβολούσαν το φως, φάνηκαν καλά στον Θεό, του προξένησαν χαρά και ευχαρίστηση (Γεν. 1:3-18). Και όχι μόνο στον Θεό, αλλά και σ’ όλους τους αγγέλους που είχαν δημιουργηθεί νωρίτερα. Και μετά, φάνηκαν ωραία και στον άνθρωπο.

Και όμως, παρ’ όλο που όλα αυτά κάνουν το σύμπαν να ακτινοβολεί, δεν συγκρίνονται ούτε στο ελάχιστο με το κατ’ εξοχήν γεγονός του φωτός, την Ανάσταση. Το φως του Χριστού είναι βέβαια πνευματικό, αλλά ταυτόχρονα και αισθητό και ορατό. Υπερβαίνει κάθε γνωστή αίσθηση φωτός. Είναι ασυγκρίτως λαμπρότερο από κάθε υλικό φως. «Εκ του τάφου ωραίος δικαιοσύνης ημίν έλαμψεν ήλιος». Ο Χριστός, ο ήλιος της δικαιοσύνης, ανατέλλει από τον τάφο γεμάτος ομορφιά.

Όσοι καθάρισαν τις αισθήσεις τους από αμαρτία και τις όξυναν πνευματικά, μπορούν να τον δουν «εξαστράπτοντα» μέσα στο απρόσιτο, εκτυφλωτικό και απλησίαστο φως της Αναστάσεως. «Το θείον κάλλος», η αστραφτερή αυτή ωραιότητα του αναστημένου Χριστού, συγκρινόμενη με τον αισθητό ήλιο, είναι όπως το λαμπερό μεσημέρι σε σχέση με τα μαύρα μεσάνυχτα.

Ο Ησαΐας προλέγει την παρουσία του Χριστού σαν φως μέγα, που ανατέλλει στους «κατοικούντες εν χώρα και σκιά θανάτου» (Ησ. 9:2). Το ομολογεί και ο Χριστός, ότι ήρθε να φωτίσει τον κόσμο. «Εγώ φως εις τον κόσμον ελήλυθα». Αυτό το φως έλαμψε ιδιαίτερα κατά την Ανάστασή του. Από τον τάφο άστραψε φως και ζωή. «Νυν πάντα πεπλήρωται φωτός». Τα ουράνια, τα επίγεια, τα καταχθόνια.

Από τον τάφο έλαμψε παντού «το άχρονον φως», που δεν έχει αρχή και τέλος, δεν το διαδέχεται ποτέ το σκοτάδι. Με το αδιάδοχο φως του Χριστού αλλάζουν τα πάντα δραματικά, με μια αλλαγή πρωτόγνωρη για τον κόσμο που βρισκόταν στη μαυρίλα του θανάτου και της αμαρτίας. Ο προ και ο μετά Χριστόν κόσμος δεν θα έμοιαζαν πλέον ποτέ σε τίποτε.

Για να το νιώσουμε λίγο αυτό, ας σκεφτούμε, π. χ., πώς ήταν ο κόσμος, πριν ανακαλυφθεί το ηλεκτρικό φως, όταν είχαμε μόνο λυχναράκια και λάμπες πετρελαίου. Περιγράφει την εκπληκτική του εντύπωση ο μητροπολίτης του Σουρόζ Αντώνιος, όταν έφτασε μικρός στο Παρίσι:

«Για πρώτη φορά στη ζωή μου ήρθα σε επαφή με τον ηλεκτρισμό και έμαθα για την ύπαρξή του. Πήγαμε σε κάποιο σκοτεινό μέρος, σταμάτησα και είπα: Πρέπει να ανάψουμε μια λάμπα. Η μητέρα μου είπε: Όχι, μπορεί κανείς να ανάψει το ηλεκτρικό. Δεν κατάλαβα τί εννοούσε και ξαφνικά άκουσα ένα σύντομο κρότο (τον διακόπτη) και εγένετο φως.

Αυτό ήταν ένα κοσμοϊστορικό γεγονός. Οι επόμενες γενιές δεν θα το καταλάβουν, γιατί γεννιούνται με την ηλεκτρική ενέργεια. Εκείνη την εποχή όμως η εμπειρία αυτή ήταν τόσο ακατανόητη: Το φως μπορεί να ανάψει και να σβήσει ξαφνικά. Δεν χρειάζεται να ανάψεις τη λάμπα πετρελαίου, το φως δεν παράγει καπνιά, δεν χρειάζεται να καθαρίσεις το γυαλί του… Ένας ολόκληρος κόσμος είχε εξαφανιστεί».

Η αλλαγή όμως που φέρνει η Ανάσταση, είναι ριζικά διάφορη από κάθε φυσική αλλαγή.

Χριστός ανέστη! Χρόνια πολλά!

Αντιύλη. Ι. Ναός Αγ. Βασιλείου, Πρέβεζα

Η πρωτόγνωρη αλλαγή

The post Η πρωτόγνωρη αλλαγή appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

1674… Στη μακρινή Ρωσία, οι βαρβαρικές ορδές των Μογγόλων λυμαίνονται τα πάντα. Λεηλατούν και τα μοναστήρια. Έχουν συλλάβει μοναχούς και τους κακομεταχειρίζονται. Τους βάζουν να δουλεύουν απ’ το πρωί ως το βράδυ σκληρά στα λατομεία, όπου κάτω απ’ το μαστίγιο σπάζουν και κουβαλούν πέτρα. Έχουν περάσει στα χέρια τους σιδερένιες αλυσίδες.

Οι μοναχοί όμως και μέσα στις απάνθρωπες συνθήκες της σκλαβιάς δεν χάνουν το θάρρος τους. Δεν απελπίζονται. Παρά την κοπιώδη εργασία, δεν σταματούν την προσευχή τους. Υψώνουν το βλέμμα στον ουρανό για να παρακαλέσουν τον ουράνιο πατέρα τους, να ικετεύσουν τη Βασίλισσα των ουρανών να έλθει βοηθός στη θλίψη τους. Σε μια τέτοια στιγμή ένας μοναχός υψώνει την κραυγή της ψυχής του προς την Παναγία:

– Θέλω να σε βρω, Παναγία μου, πάλι! Θέλω να ’ρθω στο Ποτσάεβ (μοναστήρι της Παναγίας) να σε προσκυνήσω! Θέλω να ’ρθω στη Χάρη σου!

Και η Γοργοεπήκοος Παναγία ακούει τον αγαπημένο υιό της που τη φωνάζει μυστικά. Και τι κάνει; Στέλνει άγγελο Κυρίου. Και ενώ ο μοναχός, μετά από μια κουραστική μέρα, κάθεται λίγο να ξεκουραστεί, νοιώθει ξαφνικά κάποιον να τον σηκώνει ψηλά. Να τον μεταφέρει μακριά στον αέρα. Να τον φέρνει απέναντι από την Παναγία, στο μοναστήρι του Ποτσάεβ και εκεί να τον αφήνει κάτω.

Ο μοναχός νοιώθει σαν να ξυπνάει. Και βλέπει πως έχει πετάξει πραγματικά μέσα απ’ τα σύννεφα, απ’ τα ουράνια, ότι είναι ελεύθερος πλέον. Και ότι βαδίζει προς το μοναστήρι της Παναγίας.

– Παναγία μου! φωνάζει γεμάτος χαρά και τρέχει να την προσκυνήσει.

Και το θαύμα αυτό, μαζί με πολλά άλλα θαύματα της Παναγίας, είναι αγιογραφημένο μέσα στον πανέμορφο ναό της στο Ποτσάεβ. Εκεί, σε μια γωνιά της εικόνας, είναι αποτυπωμένο και μέρος από την αλυσίδα που έδενε πρώτα τα χέρια του μοναχού, αλλά η Χάρη της την έκαμε κομμάτια.

Η Παναγία όμως δεν σήκωσε ψηλά τον μοναχό αυτόν μονάχα. Ελευθερώνει από τα δεσμά της σκλαβιάς και ανορθώνει τον καθένα μας. Και όχι απλώς από τις αλυσίδες που μπορεί καμιά φορά να δένουν τα χέρια μας. Αλλά απ’ τις πολύ χειρότερες αλυσίδες που κρατούν πάντοτε δέσμια την ψυχή μας. Τις αλυσίδες των παθών.

Ελεύθερη η Παναγία μας από κάθε πάθος, πραγματικά άσπιλη, αμόλυντη, άφθορη, άχραντη, αγνή, έχει τη δύναμη να λυτρώνει και εμάς από όλα τα πάθη που μας κρατάνε δεμένους στο χώμα. Να μας ανυψώνει από την κακία. Να είναι η πραγματική ανόρθωσή μας από τη δουλεία της αμαρτίας.

Αλλά δοκιμαζόμαστε τυχόν και από καταστάσεις που περιορίζουν τη φυσική μας ελευθερία, σαν τους παλιούς εκείνους μοναχούς της Ρωσίας; Μας δένουν και πραγματικές αλυσίδες; Μέτρα που μας αφαιρούν τη δυνατότητα να τρέχουμε στους ναούς μας και να προσφέρουμε ελεύθερα την «εν πνεύματι και αληθεία» λατρεία μας στον Θεό;

Και σ’ αυτή την περίπτωση, αν υπάρχει πραγματική λαχτάρα μέσα μας και φλόγα ψυχής, η Παναγία δεν δυσκολεύεται καθόλου να έλθει κοντά μας. Η Χάρη της δεν εμποδίζεται από κανένα φυσικό εμπόδιο να πλημμυρίσει την καρδιά μας. Από εμάς και μόνο εξαρτάται το πόσο κοντά μας θα βρίσκεται.

Η Μεγαλόχαρη Μάνα μας μπορεί να μας ανορθώσει από κάθε δυσκολία, από κάθε δοκιμασία, από κάθε θλίψη της επίγειας ζωής μας.

Ας την ευχαριστούμε λοιπόν γι’ αυτό ακατάπαυστα, υμνώντας την κι εμείς με τα υπέροχα λόγια του μελωδού:

«Χαίρε ανόρθωσις των ανθρώπων»!

«Αντιύλη» – Ι. Ν. Αγ. Βασιλείου, 481 00 Πρέβεζα

π. Δημήτριος Μπόκος

Η Παναγία μάς υψώνει!

The post Η Παναγία μάς υψώνει! appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

Μια γυναίκα ταπεινή, φτωχή και κατά κόσμον ασήμαντη, φρόντισε, περιποιήθηκε και έκλεισε στην αγκαλιά της με απέραντη αγάπη, όχι μόνο έναν άνθρωπο, αλλά τον κόσμο ολόκληρο. Έκανε παιδί της τον κάθε άνθρωπο. Έγινε μάνα του ορφανεμένου, προστασία του κατατρεγμένου, σκέπη του φτωχού, παρηγοριά του αρρώστου. «Πάντων θλιβομένων η χαρά και αδικουμένων προστάτις και πενομένων τροφή…». Η Παναγία μητέρα μας!

Συγκατένευσε στη θεϊκή πρόσκληση να συνδράμει στη σωτηρία του κόσμου. Μα δεν αρκέστηκε στο να παραχωρήσει απλώς την αμόλυντη σάρκα της στον Υιό του Θεού για να γίνει και Υιός του ανθρώπου, δικός της γιος. Προχώρησε παραπέρα. Επιδίωξε μια απολύτως ενεργό μητρική σχέση με τον καθένα μας χωριστά. Ο Υιός της μας καταδέχθηκε «και ουκ επαισχύνεται» να μας ονομάζει αδελφούς του. Και η Μητέρα του θεώρησε αυτομάτως δικά της παιδιά όλους τους αδελφούς του Υιού της. Μας υιοθέτησε χωρίς δεύτερη σκέψη. Άνοιξε την πλατειά, ζεστή, πλούσια καρδιά της και μας έκλεισε όλους στοργικά στη μεγάλη της αγκαλιά.

Και η αγάπη της είναι αληθινή, πέρα από κάθε φαντασία. Γιατί η ίδια ξεπέρασε τα ανθρώπινα μέτρα, έσπασε το φράγμα του πεπερασμένου του ανθρώπου, ανυψώθηκε υπεράνω «πάσης κτίσεως». Κατάφερε να χωρέσει πραγματικά μέσα στην απροσμέτρητη αγάπη της τον κάθε άνθρωπο σαν μάνα του αληθινή κι ακόμα περισσότερο. Γιατί αγάπησε με τον τρόπο που αγαπάει ο Θεός. Φυσικό γι’ αυτήν που άγγιξε τα δευτερεία της Αγίας Τριάδος και έγινε «μετά Θεόν η Θεός». Και όπως είναι γνωστό, ο Θεός αγαπάει ασυγκρίτως περισσότερο και από τη φυσική μάνα (Ησ. 49:15). «Και της φυσικής φιλοστοργίας ανώτερός εστιν ο έλεος του Θεού» (άγιος Ιω. Χρυσόστομος). «Υπάρχει στον κόσμο μεγαλύτερη αγάπη από την αγάπη της μάνας; Είναι δυνατόν μια μητέρα να μη λυπηθεί το παιδί της; Να το ξεχάσει; Αλλά εγώ, λέγει ο Κύριος, σας έχω αγάπη που υπερβαίνει απείρως την αγάπη της μητέρας προς το παιδί της» (άγιος Ιω. της Κρονστάνδης).

Με παρόμοιο τρόπο αγαπάει και η Παναγία. Έγινε η «Πλατυτέρα των ουρανών». Χωράμε όλοι μέσα στην αγκαλιά της. Πόσα έχει κάνει μέχρι τώρα για μας; Και πόσα συνεχίζει αδιάκοπα, κάθε μέρα, να κάνει; Μέχρι τη Δευτέρα Παρουσία τα χέρια της θα είναι υψωμένα διαρκώς για χάρη μας προς τον Υιό της. Στα μάτια της τρέχουν ασταμάτητα τα δάκρυα για όσα παιδιά της υποφέρουν στην άβυσσο. Γι’ αυτό και όταν βλέπει τα παιδιά της να τη θυμούνται, χαίρεται αφάνταστα. Κλαίει από χαρά όταν τα βλέπει να επιστρέφουν ξανά κοντά της, να την επισκέπτονται για να της πουν την καλημέρα τους.

Τι θέλει μια μάνα από τα παιδιά της; Να τη θυμούνται λιγάκι. Να περνούν από την πόρτα της για μια απλή καλημέρα. Δεν θέλει περισσότερα και η Παναγία μας.

Και πώς λέμε την καλημέρα μας στην Παναγία; Πώς τη χαιρέτησε ο Αρχάγγελος; «Χαίρε, Κεχαριτωμένη Μαρία, ο Κύριος μετά σου». Και πάνω στον αρχαγγελικό αυτόν ασπασμό ο μεγάλος Ρωμανός ο μελωδός στιχούργησε μεγαλόπνοα τον θεσπέσιο θεομητορικό του ύμνο, τους Χαιρετισμούς. Και έγιναν οι Χαιρετισμοί, ο Ακάθιστος Ύμνος, το αγαπημένο τραγούδι της Παναγίας μας. Αυτό που θέλει να ακούει περισσότερο από μας. Να λοιπόν, πώς μπορούμε να χαιρετάμε καθημερινά την πανύμνητη μητέρα μας.

Η ίδια φανερώθηκε πολλές φορές σε άγιες ψυχές και δήλωσε καθαρά, ότι την ευχαριστεί πολύ να τη χαιρετούν τα παιδιά της με τον τρόπο αυτόν. «Όποιος με χαιρετάει μια φορά την ημέρα με τους Χαιρετισμούς, τους οποίους πολύ αγαπώ, θα τον προστατεύω, θα τον διαφυλάττω από κάθε κακό, θα τον προσέχω σε όλη τη ζωή του και κατά την ημέρα της Δευτέρας Παρουσίας θα τον υπερασπισθώ μπροστά στον Υιό μου».

Οι άγιοι αγαπούσαν ιδιαίτερα την Παναγία μας και καθημερινά την τιμούσαν με τους Χαιρετισμούς. Και μάλιστα τους έλεγαν όχι μόνο μία, αλλά πολλές φορές την ημέρα.

Ας θυμούμαστε κι εμείς καθημερινά τη Μητέρα μας. Και ας μην παραλείπουμε ποτέ να της λέμε την καλημέρα μας με τα θαυμάσια «Χαίρε» των Χαιρετισμών. Είναι τόσο εύκολο να τους λέμε είτε το βράδυ στο Μικρό Απόδειπνο, είτε χωριστά κάποια άλλη στιγμή. Και η Παναγία θα γίνεται όλο και περισσότερο φωτοδόχος λαμπάδα στη ζωή μας, «ακτίς νοητού ηλίου» και «βολίς του αδύτου φέγγους» στη ζοφερή νύχτα που ο άρχοντας του σκότους επιχειρεί να απλώσει στις ψυχές και στον κόσμο μας, ιδιαίτερα τώρα.

Ας μη λείψει ποτέ από το στόμα μας η γεμάτη θάμβος προσφώνηση του θεοφώτιστου μελωδού:

«Χαίρε, Νύμφη ανύμφευτε»!

π. Δημήτριος Μπόκος

«Αντιύλη» – Ι. Ν. Αγ. Βασιλείου, 481 00 Πρέβεζα

Χαιρετάς τη Μητέρα σου καθημερινά;

The post Χαιρετάς τη Μητέρα σου καθημερινά; appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

Είθισται βέβαια να τονίζεται ότι η νηστεία μόνο από τροφές δεν έχει αξία, αν δεν συνοδεύεται από την παράλληλη άσκηση αποχής από κάθε κακία. Προσοχή όμως εδώ! Ας μη φτάνουμε κατ’ ευθείαν στο άλλο άκρο, στην πλήρη απαξίωση της νηστείας. «Καλή καρδιά να έχεις, λένε μερικοί. Τί να την κάνεις τη νηστεία;» Έχει μεγάλη όμως αξία η νηστεία και καθ’ εαυτήν. Ουσιαστικά είναι η αρχή κάθε πνευματικού αγώνα. Το πρώτο βήμα στη σύνολη πνευματική άσκηση. Με την αποχή από τα ευχάριστα φαγητά, μας εκπαιδεύει. Μας μαθαίνει πώς να απέχουμε και από άλλες ευχαριστήσεις. Πώς να έχουμε υπό έλεγχο τις επιθυμίες που μας ωθούν στην εκτροπή από το θέλημα του Θεού. Το πρώτο μάθημα του Θεού προς τον άνθρωπο ήταν η άσκηση της νηστείας. Όρισε ένα δέντρο στον Παράδεισο και είπε «ου φάγεσθε απ’ αυτού» (Γεν. 2:17). Ακόμα και ο πιο αδύναμος πνευματικά άνθρωπος μπορεί να καταφέρει σχετικά εύκολα να νηστέψει.

Γι’ αυτό και ο Κύριος δεν παρέλειψε να νομοθετήσει στο Ευαγγέλιό του τα της νηστείας. Και η Εκκλησία την παρέλαβε και την έκαμε αρχή και βάση του πνευματικού αγώνα, καθορίζοντας πότε και πώς πρέπει να νηστεύουμε μέσα στο λειτουργικό έτος. Πάνω όμως από όλους τους περί νηστείας κανόνες που διαμορφώθηκαν από την εκκλησιαστική παράδοση, η Εκκλησία δια των θεοφόρων Πατέρων της όρισε έναν απαράβατο γενικό κανόνα για τη νηστεία.

Ποιος είναι ο κανόνας αυτός; Το ότι δεν παραδίδεται ένας και μόνο τρόπος νηστείας. Επειδή δεν έχουν όλοι την ίδια ψυχική και σωματική δύναμη, οι άγιοι Πατέρες δεν παρέδωσαν έναν άκαμπτο κανόνα, μια τυφλή γενική συνταγή νηστείας, που να ισχύει για όλους αναγκαστικά. Ο καθένας λοιπόν νηστεύει

α) ανάλογα με την ηλικία του. Αλλιώς οι γέροι, αλλιώς οι ενήλικες, αλλιώς τα παιδιά.

β) ανάλογα με την υγεία του. Αλλιώς οι γεροί, αλλιώς οι ασθενικοί.

γ) ανάλογα με τη σωματική αντοχή και ιδιοσυγκρασία του. Ένα πλήθος βιολογικοί και ψυχολογικοί παράγοντες διαμορφώνουν την ιδιαίτερη φυσική κατάσταση, την κράση του κάθε ανθρώπου.

Με τον τρόπο του λοιπόν ο καθένας, μπορούμε όλοι μας κάπως να νηστέψουμε. Εκτός και δεν θέλουμε.

Όλα είναι θέμα δικής μας επιλογής. Ο δικός μας Θεός δεν αναγκάζει ποτέ! Προτείνει μόνο.

Αντιύλη. Ι. Ναός Αγ. Βασιλείου, Πρέβεζα

Αρχή νηστείας

The post Αρχή νηστείας appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.