Αλλά δεν διαφέρουμε μόνο στον τρόπο της καρποφορίας. Δεν είμαστε μόνο γη που δέχεται τον σπόρο, αγρός που καλλιεργείται και φυτεύεται. Οι άνθρωποι είμαστε ταυτόχρονα και σποριάδες. Από τη θέση γονέων, δασκάλων, ιερέων, αλλά και ποικίλων άλλων πόστων εντός της κοινωνίας, γινόμαστε αυτομάτως σποριάδες στον πνευματικό αγρό των ψυχών πολλών συνανθρώπων μας και πρωτίστως των παιδιών μας. Ειδικά οι ψυχές των παιδιών είναι ένας χώρος απροστάτευτος. Τι σπέρνουμε στην ευαίσθητη αυτή παρθενική γη που μας παραδίδεται με απόλυτη εμπιστοσύνη; Το καλό ή το κακό;

Λέει μια ιστορία από το Γεροντικό, ότι στο λιμάνι μιας πόλης έφτασε κάποτε ένα πλοίο με αιχμαλώτους. Ανάμεσά τους και δυο μικρά κοριτσάκια. Έρχεται μια ευλαβής Χριστιανή και αγοράζει το ένα. Το μεγαλώνει σύμφωνα με την πίστη της, το βαπτίζει, το μαθαίνει τη ζωή της ευσέβειας, να πηγαίνει στην Εκκλησία, να ακούει τον λόγο του Θεού, το κάνει μια πιστή συνειδητή Χριστιανή. Το άλλο κοριτσάκι αγοράστηκε από μια γυναίκα που διατηρούσε οίκο ανοχής. Μεγάλωσε λοιπόν μέσα στον οίκο ανοχής, διδάχτηκε όλα τα μαθήματα για να γίνει και αυτό μια γυναίκα κατάλληλη για τη δουλειά του οίκου ανοχής. Μια επιτήδεια πόρνη.

Τα δυο κοριτσάκια βρέθηκαν σε δυο κόσμους διαμετρικά αντίθετους. Στις ψυχές τους έσπειραν σποριάδες διαφορετικοί. Η πορεία τους προσδιορίστηκε από τους διαφορετικούς σπόρους που έπεσαν στην αγνή ανέγγιχτη ψυχή τους. Το αποτέλεσμα της σποράς αποτελεί την τεράστια ευθύνη των σποριάδων. Την ευθύνη που έχουν σήμερα οι γονείς και οι δάσκαλοι. Η οικογένεια και το σχολείο.

Λέει ο άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός: Από το σχολείο μαθαίνουμε τι είναι Θεός, τι είναι Αγία Τριάς, τι είναι άγγελοι, δαίμονες, παράδεισος, κόλαση, αρετή, κακία. Τι είναι ψυχή, σώμα κλπ. Γιατί χωρίς το σχολείο περπατούμε στο σκότος. Να σπουδάζετε και σεις, αδελφοί μου, να μαθαίνετε γράμματα όσοι μπορείτε. Κι αν δεν μάθατε οι πατέρες, να σπουδάζετε τα παιδιά σας, να μαθαίνουν τα ελληνικά, γιατί και η Εκκλησία μας είναι στην ελληνική. Καλύτερα, αδελφέ μου, να έχετε ελληνικό σχολείο στη χώρα σου, παρά να έχεις βρύσες και ποτάμια. Και σαν μάθεις το παιδί σου γράμματα, τότε λέγεται άνθρωπος. Το σχολείο ανοίγει τις εκκλησίες. Το σχολείο ανοίγει τα μοναστήρια.

Δυστυχώς σήμερα πολλοί επιδιώκουν να διδάσκονται άλλα γράμματα στα σχολεία. Όχι αυτά που οραματιζόταν ο άγιος Κοσμάς. Από το νηπιαγωγείο και από την τρυφερή ακόμα ηλικία των τεσσάρων ετών, οι αγγελικές ψυχές των νηπίων πρέπει να δέχονται μαθήματα σεξουαλικής αγωγής. Να μάθουν να χρησιμοποιούν το σώμα τους για να ανακαλύπτουν την ηδονή. Αυτό απασχολεί, βλέπετε, τα τετράχρονα! Το σχολείο εκπίπτει σιγά-σιγά της αποστολής του. Τώρα είναι η ώρα της οικογένειας.

Αγρυπνείτε, γονείς!

Φρουρείστε προσεκτικά τις ψυχές των παιδιών! Σπέρνετε μέσα τους το «καλόν σπέρμα» του Θεού. Μην αφήνετε σε άλλους το υπεύθυνο, κρίσιμο έργο της σποράς.

Αντιύλη. Ι. Ναός Αγ. Βασιλείου, Πρέβεζα

Οι σποριάδες

The post Οι σποριάδες appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

Το φως αυτό δεν έχει κάμμυα σχέση με το φυσικό φως που γνωρίζουμε. Είναι υπερφυσική ενέργεια του Θεού, άκτιστη, όπως λέγεται στη γλώσσα της Εκκλησίας. Δηλαδή όχι κάτι κτιστό, δημιουργημένο, όπως το φως του ήλιου και κάθε άλλης φωτεινής πηγής, κάτι δηλαδή που δεν υπήρχε πρώτα και το δημιούργησε κάποια στιγμή ο Θεός. Το φως του Θεού είναι άμεση απόρροια από την απροσπέλαστη φύση-ουσία του. Είναι η Θεία Χάρη. Γι’ αυτό λέμε ότι ο Θεός κατοικεί μέσα σε «φως απρόσιτον» (Α’ Τιμ. 6:16). Ο Χριστός είναι «φως εκ φωτός». Μέσα από το φως του Χριστού που αποκαλύπτεται στο Θαβώρ, γνωρίζουμε ως φως ολόκληρη την Αγία Τριάδα. «Φως είδομεν τον Πατέρα, φως και το Άγιον Πνεύμα».

Και ενώ η φύση του Θεού είναι εντελώς αμέθεκτη σε κάθε δημιούργημα, άγγελο ή άνθρωπο, η ενέργειά του είναι μεθεκτή. Είναι αυτή με την οποία ο Θεός εκδηλώνεται στα πλάσματά του. Είναι ο τρόπος ύπαρξης του Θεού σε σχέση με τον κόσμο. Είναι αυτή που μας κάνει θεούς κατά χάρη, κατά μετοχή. Μας το έχει βεβαιώσει ο ίδιος ο Θεός: «Εγώ είπα θεοί εστε και υιοί Υψίστου πάντες» (Ψαλμ. 81:6). Θα το κατανοήσουμε λίγο αυτό με ένα απλό, ατελές πάντα, παράδειγμα: Τον ήλιο δεν μπορούμε με τίποτε να τον αγγίξουμε, αλλά και τίποτε δεν μας εμποδίζει να ερχόμαστε σε επαφή με το φως του, να μας φωτίζει, να μας ζωογονεί, να μας αγκαλιάζει με τη θαλπωρή του. Και όπως άλλο είναι η ουσία του ήλιου και άλλο το φως του, έτσι και το φως που έλαμψε στη Μεταμόρφωση του Χριστού είναι η άκτιστη ενέργειά του και επ’ ουδενί η ουσία του.

Έτσι, ενώ ως προς την ουσία του ο Θεός είναι «υπερέκεινα πάσης ουσίας», «ο πάντων επέκεινα», πέρα και πάνω από όλα, ως προς τις ενέργειές του μπορεί να γίνει από όλους μεθεκτός, να ενωθούν οι πάντες μαζί του.

Ο Θεός λοιπόν είναι ταυτόχρονα προσιτός και απρόσιτος, ορατός και αόρατος, μεθεκτός και αμέθεκτος, καταληπτός και ακατάληπτος, γνωστός και άγνωστος. Μπορεί να γίνεται γνωστός σε μας, ως φως, αγάπη, αγαθότητα κλπ., μέσα από τις άκτιστες ενέργειές του, αλλά παραμένει παντελώς άγνωστος ως προς την ουσία του. Ακόμα και το να μιλάμε για ουσία του Θεού είναι εντελώς σχετικό, αφού στην πραγματικότητα είναι απολύτως υπερούσιος.

Η μετοχή στην άκτιστη ενέργεια του Θεού, η θέα του θείου φωτός, ονομάζεται θεοπτία. Οι απόστολοι που ήταν με τον Χριστό στο όρος Θαβώρ, «επόπται γενηθέντες της εκείνου μεγαλειότητος», επειδή είδαν με τα μάτια τους το θεϊκό του μεγαλείο, έγιναν θεόπτες (Β’ Πέτρ. 1:16). Αλλά και αυτοί είδαν τον Θεό στο βαθμό που τους επέτρεψε Εκείνος. Κατά τη συγκατάβασή του. Όχι δηλαδή όπως ήταν ο Θεός, αλλά όπως ήταν αυτοί που τον έβλεπαν. Ο Θεός αποκαλύπτει το πρόσωπό του στο βαθμό που αντέχουν οι θεατές του. Ανάλογα με την αδυναμία τους και με τον τρόπο που είναι πλασμένοι, για να μη θρυμματισθούν οι χοϊκές τους υπάρξεις από το βάρος της θεοφανείας, «μη φέροντες οράν το άστεκτον της» θεϊκής «ελλάμψεως».

Ας μας φωτίζει όλους ο Κύριός μας Ιησούς με το υπερκόσμιο φως της Μεταμορφώσεώς του!

Από το περιοδικό ΛΥΧΝΙΑ ΝΙΚΟΠΟΛΕΩΣ, αρ. φ. 445, Αύγ. 2020.

Το φως του Θεού

The post Το φως του Θεού appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

Όλα τα γεγονότα του σχεδίου της Θείας Οικονομίας, οι παρεμβάσεις δηλαδή του Θεού για την αναδημιουργία και σωτηρία του ανθρώπου και του κόσμου, πραγματοποιούνται εν τόπω και χρόνω. Λαμβάνουν χώρα μέσα στην ανθρώπινη ιστορία. Η Παλαιά Διαθήκη είναι «της σωτηρίας ημών η προκήρυξις». Εμφανίζει μεθοδικά τη σταδιακή φανέρωση «του απ’ αιώνος μυστηρίου» του Θεού. Καταγράφει διαχρονικά την ιερά ιστορία, δηλαδή την απ’ αρχής κόσμου βαθμιαία αποκάλυψη του Θεού και όλων των επί μέρους ενεργειών του κατά την διά μέσου των αιώνων εξέλιξη του σχεδίου της Θείας Οικονομίας.

Η Παλαιά Διαθήκη δηλαδή, χωρίς να είναι βιβλίο ιστορίας, παραθέτει όσα ιστορικά δεδομένα αποτελούν τον περίγυρο των γεγονότων της Θείας Οικονομίας. Ενδιαφέρεται για τις συγκεκριμένες χρονικές στιγμές μέσα στην πανανθρώπινη ιστορία, στις οποίες εγκιβωτίσθηκαν τα θεία γεγονότα. Είναι τεράστιο λάθος να νομίζει κανείς ότι η Παλαιά Διαθήκη είναι η ιστορία ή η μυθολογία ενός λαού, εν προκειμένω του Ισραηλιτικού, και ότι δεν ενδιαφέρει συνεπώς τους άλλους λαούς.

Όντως η Παλαιά Διαθήκη δεν είναι η λεπτομερής ιστορία ενός λαού. Σκοπός της είναι να προσδιορίζει μόνο το απαραίτητο ιστορικό πλαίσιο (χρόνος, τόπος, πρόσωπα, γεγονότα), εντός του οποίου κάθε φορά λαμβάνουν χώρα οι παρεμβάσεις του Θεού για τη σωτηρία του ανθρώπου. Το ιστορικό αυτό πλαίσιο δεν είναι παρμένο από την ιστορία του ίδιου πάντοτε λαού. Ενίοτε ο Θεός ενεργεί και μέσα στην ιστορία άλλων λαών, γι’ αυτό και αναφέρονται στοιχεία από την ιστορία και αυτών των λαών (Βαβυλωνίων, Περσών, Σύρων, Αιγυπτίων, Ελλήνων κλπ.). Τα υπόλοιπα στοιχεία της ιστορικής πορείας των συγκεκριμένων λαών (και του Ισραηλιτικού), που δεν έχουν άμεση σχέση με το σχέδιο της Θείας Οικονομίας, είναι παντελώς αδιάφορα για την Παλαιά Διαθήκη. Και ακριβώς για τον λόγο αυτόν παραβλέπονται εντελώς από την Αγία Γραφή.

Είναι χαρακτηριστική άλλωστε η τακτική της Παλαιάς Διαθήκης, αφού παραθέσει τα σχετιζόμενα με την ιερά ιστορία γεγονότα της ζωής κάθε ιστορικού προσώπου (Σαούλ, Δαβίδ κλπ.), να επαναλαμβάνει στερεότυπα ότι η υπόλοιπη ιστορία τους, για κάποιον που θα ήθελε να την αναδιφήσει, να την ερευνήσει λεπτομερέστερα, είναι καταχωρημένη σε άλλα βιβλία ή εθνικά αρχεία. Π.χ.: «Ιδού, τα άλλα έργα του (βασιλέως) Ασά, τα πρώτα και τα τελευταία, είναι γραμμένα στο “βιβλίο των βασιλέων” του Ιούδα και του Ισραήλ» (Β’ Παραλ. 16:11) και όχι στην Αγία Γραφή (πρβλ. και Βασ. Γ’ 11:41· 22:39· 22:46 κλπ.).

Την πιο χαρακτηριστική ίσως αναφορά για το θέμα αυτό αποτελεί ο επίλογος του βιβλίου Α’ Παραλειπομένων, όπου, αφού αναφερθεί ο θάνατος του βασιλέως Δαβίδ, παραπέμπονται σε άλλες πηγές όσοι ενδιαφέρονται για τα λεπτομερή γεγονότα της βασιλείας του. «Οι δε λοιποί λόγοι του βασιλέως Δαυίδ, οι πρότεροι και οι ύστεροι, γεγραμμένοι εισίν εν λόγοις Σαμουήλ του βλέποντος και επί λόγων Νάθαν του προφήτου και επί λόγων Γαδ του βλέποντος, περί πάσης της βασιλείας αυτού και της δυναστείας αυτού, και οι καιροί, οι εγένοντο επ’ αυτώ, και επί τον Ισραήλ και επί πάσας βασιλείας της γης» (Α’ Παραλ. 29, 29-30).

Δηλαδή: «Όλα τα άλλα έργα του βασιλέως Δαβίδ, προηγούμενα και επόμενα, είναι γραμμένα στο βιβλίο του Σαμουήλ του προφήτου, στο βιβλίο Νάθαν του προφήτου και στο βιβλίο Γαδ του προφήτου. Εκεί είναι γραμμένα τα πάντα περί της βασιλείας του Δαβίδ, περί των κατορθωμάτων του, όπως επίσης και περί των διαφόρων περιστάσεων και συνθηκών, υπό τις οποίες έζησε αυτός και ο ισραηλιτικός λαός και όλες οι βασιλείες των άλλων χωρών, με τις οποίες ήλθε σε κάποια σχέση ο Δαβίδ».

Συμπέρασμα: Η Παλαιά Διαθήκη περιγράφει μόνο την ιερά ιστορία, δηλαδή την πνευματική πορεία (και όχι την κάθε δραστηριότητα) του ανθρώπου από τη στιγμή της δημιουργίας του και εξής. Αφορά συνεπώς όλη την ανθρωπότητα. Έχει πανανθρώπινο χαρακτήρα. Είναι η πνευματική προϊστορία όλων των λαών της γης.

Δεν είναι η πλήρης ιστορία του εβραϊκού ή κάποιου άλλου λαού, αλλά μόνο εκείνα τα γεγονότα από την ιστορία τους όπου παρεμβαίνει ο Θεός κατά την προϊούσα ανάπτυξη του σχεδίου της σωτηρίας του κόσμου.

Τα γεγονότα αυτά οδηγούν στο πλήρωμα του χρόνου, προετοιμάζουν δηλαδή τον κόσμο για τον ερχομό ενός παγκόσμιου Λυτρωτή και όχι κάποιου εθνικού ήρωα-μεσσία-απελευθερωτή που θα ηγηθεί των εθνικιστικών ελπίδων και τάσεων ενός μόνου λαού.

Από το περιοδικό ΛΥΧΝΙΑ ΝΙΚΟΠΟΛΕΩΣ, αρ. φ. 410, Σεπτ. 2017.

Η ιερά ιστορία

The post Η ιερά ιστορία appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

Ο Χριστός δεν τους κάλεσε να αλλάξουν δουλειά. Τους είπε να συνεχίσουν να είναι αλιείς, αλλά να ψαρεύουν πλέον ανθρώπους. «Δεύτε οπίσω μου και ποιήσω υμάς αλιείς ανθρώπων». Έτσι, οι απλοί αυτοί ψαράδες έγιναν διδάσκαλοι της οικουμένης. Αποτελούν τα θεμέλια της Εκκλησίας. Τα μεγάλα αγκωνάρια όπου στηρίζεται η οικοδομή του Θεού.

Η διδασκαλία τους γίνεται η αμετακίνητη βάση της αλήθειας που ο Θεός αποκάλυψε στον κόσμο. Ο Χριστός το ξεκαθάρισε μια για πάντα αυτό, όταν δήλωσε ότι πάνω στην ομολογία των αποστόλων θα οικοδομήσει την Εκκλησία του. Και ότι πάνω στη βάση αυτή η Εκκλησία θα παραμένει ασάλευτη στους αιώνες. «Επί ταύτη τη πέτρα οικοδομήσω μου την Εκκλησίαν και πύλαι Άδου ου κατισχύσουσιν αυτής».

Η άσειστη αυτή πέτρα, ο ακλόνητος βράχος όπου με απόλυτη ασφάλεια εδράζεται η Εκκλησία, είναι η πίστη ότι ο Χριστός είναι ο Υιός του Θεού, που έγινε και άνθρωπος για τη δική μας σωτηρία. «Παν πνεύμα ο ομολογεί Ιησούν Χριστόν εν σαρκί εληλυθότα, εκ Θεού εστι». Και επειδή η αλήθεια ταυτίζεται με το πρόσωπο του Χριστού, άρα πρώτος θεμέλιος, «κεφαλή γωνίας», ακρογωνιαίος λίθος, είναι ο ίδιος ο Χριστός.

Οι απόστολοι, επειδή ακριβώς ομολογούν και κηρύττουν αυτόν τον Χριστό, γίνονται και αυτοί με τη σειρά τους θεμέλιοι λίθοι της Εκκλησίας. Γι’ αυτό και αυτή λέγεται αποστολική. Και παραμένει αποστολική, όσο κρατάει την παράδοση των αποστόλων, ό,τι δίδαξαν και «παρέδοσαν ημίν οι απ’ αρχής αυτόπται και υπηρέται γενόμενοι του Λόγου» (Λουκ. 1:2). Γι’ αυτό και ο απόστολος Παύλος δεν διστάζει να διακηρύξει με ρηξικέλευθο τρόπο: «Ακόμα και αν εμείς οι απόστολοι, ή άγγελος εξ ουρανού κηρύττει σε σας άλλο ευαγγέλιο, διαφορετικό από αυτό που σας κηρύξαμε, ας είναι απόβλητος, ξένος και χωρισμένος από τον Χριστό» (Γαλ. 1: 8).

Ας μένουμε απλανείς, θεμελιωμένοι πάνω στην αλήθεια της αποστολικής μας Εκκλησίας.

Αντιύλη. Ι. Ναός Αγ. Βασιλείου, Πρέβεζα

Η αποστολική Εκκλησία – Κυριακή Β’ Ματθαίου

The post Η αποστολική Εκκλησία – Κυριακή Β’ Ματθαίου appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.