Κι εκεί όπου βρίσκουμε την εκτίμηση και τη συμπάθεια των άλλων, εκεί θέλουμε να μένουμε και μ’ εκείνο το περιβάλλον είμαστε ενωμένοι. Γι’ αυτό και το παιδάκι αποζητάει την αγκαλιά των γονιών του και το αρνάκι τρέχει πίσω από τη μάννα του.

Κι ενώ το αρνάκι χρειάζεται τη μάννα του, ώσπου να μπορεί να βόσκει μόνο του, ο άνθρωπος που έχει και ψυχικές ανάγκες σ’ όλη τη ζωή του, χρειάζεται τη συμβίωση και την κοινωνία και την παιδεία των οικείων του σ’ όλη του τη ζωή. Ακόμα και την κοινωνία ολόκληρη χρειαζόμαστε, δηλαδή και τους κοντινούς και μακρινούς κατοίκους αυτής της γης· και τους πεθαμένους ακόμα χρειαζόμαστε και ουσιαστικά από το έργο τους και τα πλούτη, που σώρευσαν πάνω στη γη, ζούμε κι εμείς σήμερα σε πολύ μεγάλο βαθμό. Μόνο μέσα στην ενότητα με το σύμπαν αναπαυόμαστε.

Κέντρο της κοινωνικότητας όμως είναι η κοινωνία με τους γονείς, με τα παιδιά μας, και κυριότατο κέντρο η σχέση του ζευγαριού. Είναι χαρακτηριστικό ότι η σχέση με τους γονείς και τα παιδιά μας χαρακτηρίζεται από το οικογενειακό δίκαιο ως συγγένεια, ενώ το ζευγάρι αναγνωρίζεται ως ένας άνθρωπος και όχι ως συγγενείς.

Αυτή είναι η λογική έννοια της κοινωνικότητας, και όταν ισχύει και βιώνεται κανονικά, είναι αδιανόητος ο οποιοσδήποτε χωρισμός, οποιαδήποτε ακόμα και διάσταση προσώπων. Και όμως η διάσταση και ο χωρισμός παραμονεύουν στη ζωή μας και επεμβαίνουν συχνά και διαλύουν τις σχέσεις των ανθρώπων. Και ο καημός γι’ αυτούς τους χωρισμούς, που είναι πολλοί στην εποχή μας και μας δηλητηριάζουν τη ζωή αφού ματαιώνουν τον κυριότατο λόγο της ευτυχίας, είναι μεγάλος, είναι η βαριά ταφόπλακα της ευτυχίας· ιδιαίτερα αυτός ο χωρισμός των γονιών είναι το μαύρο σύννεφο, που μαυρίζει τις ψυχές των παιδιών.

Τα ζευγάρια που χωρίζουν έχουν έτοιμο ένα μύθο αληθοφανή και απαριθμούν επιχειρήματα, για να στηρίξουν τη δική τους αθωότητα και την ενοχή του άλλου προσώπου. Τα παιδιά όμως που καταλαβαίνουν με το αλάνθαστο ένστικτο της καρδιάς, δεν γελιούνται εύκολα. Η κόλαση των χωρισμένων γονιών εγκαθίσταται μέσα στις καρδιές των παιδιών τους.

Κι εκείνο που βασανίζει περισσότερο τα παιδιά είναι το παράλογο του θέματος. Πώς μπορεί η αγάπη ν’ αλλάξει, να μεταμορφωθεί σε μίσος. Το ερώτημα είναι υπαρξιακό και το γεγονός ότι μένει αναπάντητο συγκλονίζει την ψυχή των παιδιών, την ειδοποιεί για τη χαμένη για πάντα ευτυχία του και τότε έρχεται η ώρα των ναρκωτικών. Γι’ αυτό όλοι σχεδόν οι χρήστες είναι παιδιά ή λίγο πιο πάνω.

Τελικά ποιος θ’ απαντήσει στο ερώτημα γιατί χωρίζουν οι άνθρωποι; Και μάλιστα ποιος θ’ απαντήσει στα παιδιά;

Πολύ συχνό είναι το φαινόμενο οι άνθρωποι να χωρίζουν, γιατί ποτέ δεν ενώθηκαν. Η σχέση τους διαμορφώθηκε με μια διαδικασία πορνική. Για μια σαρκική ικανοποίηση χρησιμοποιούν ο ένας τον άλλον και για κάποια ασφάλεια κάνουν τη σχέση τους θεσμό. Νομίζουν ότι έτσι κάνουν μια ρυθμισμένη κοινωνία με έντιμο πρόσωπο. Μια τέτοια οικογένεια όμως πολύ εύκολα διαλύεται. Τα ζευγάρια χωρίζουν, γιατί το ζητούμενο στη σχέση τους, δηλαδή η σαρκική ηδονή, βρίσκεται εύκολα και χωρίς την προσωπική αναγνώριση. Καμμιά αναφορά στην ιερότητα του δεσμού και στην ευλογία δεν ισχύει, γιατί με την περιφρόνηση του μυστηρίου, της ένταξης του δεσμού μέσα στη θρησκευτική παράδοση, που είναι και κοινωνική, το ζευγάρι δεν αισθάνεται την ιερότητα στη σχέση τους, είναι σαν ακτιβιστές, που κάνουν μια εντυπωσιακή κίνηση, που δεν έχει τη δύναμη της συνέχειας.

Για να μην ενοχλούνται οι άνθρωποι με αυτές τις ανευλόγητες σχέσεις και να μη φοβούνται αυτόν που νομοθετεί και συντηρεί την έγγαμη συμβίωση, αυτό σημαίνει ότι έχασαν το φόβο του Θεού και τη ντροπή των ανθρώπων. Έχουν χάσει και τη μνήμη του βαπτίσματός τους, έγιναν ξένοι για το Θεό και την Εκκλησία. Σε παλιότερες γενιές δεν άνοιγαν οι γείτονες τα παράθυρά τους που έβλεπαν προς το σπίτι του αστεφάνωτου αντρόγυνου. Τους ενέπνεε φρίκη. Βέβαια αυτή η αντιμετώπιση αποτελούσε ηθικολογία, αλλά λειτουργούσε αποτρεπτικά για τη μίμηση από άλλους.

* * *

Το κρυφό κι ανομολόγητο δράμα των γάμων χωρίς ευλογία της Εκκλησίας είναι ότι εφόσον το πλησίασμα του ζευγαριού αποσκοπεί μόνο στη σαρκική ηδονή, τότε πρέπει η διάθεση και η σκέψη να γυρίζει μόνο γύρω απ’ αυτό. Έτσι ο καθένας αισθάνεται την ανάγκη να βρίσκεται σε διαρκή ερωτική διέγερση. Αυτό, εκτός του ότι κουράζει ψυχικά και σωματικά τους ανθρώπους, τους αφαιρεί και ένα ανάλογο μικρό ή μεγάλο μέρος της ηδονής κατά τη σαρκική επαφή. Και τότε πέφτει το εξωτικό όνειρο σε ρουτίνα. Και να σκεφτεί κανείς πόσον αγώνα και πόσες θυσίες έκαναν οι άνθρωποι, για να στεργιόσουν αυτόν το δεσμό!

Οι πιο ανώριμοι καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι η ηδονή ζωηρεύει από το αίσθημα της αμαρτίας, επειδή αυτό ήταν το αρχικό αίσθημα· νομίζουν ότι όσο υποτάσσονται σ’ ένα νόμιμο τρόπο, τόσο ατονεί το ερωτικό αίσθημα. Δεν υποπτεύονται ή δεν αξιολογούν ότι το πρώτο αίσθημα της ερωτικής σχέσης ήταν η αίσθηση της αμαρτίας που τη συνόδευε και ότι χωρίς να το καταλαβαίνουν απολάμβαναν την ίδια τη γεύση της αμαρτίας. Κι όσο η σχέση γίνεται πιο νόμιμη και αποδεκτή από την κοινωνία, τόσο πιο άχρωμη γίνεται.

Κι αυτό θεωρούν ως αιτία των πολλών διαλύσεων, που γίνονται σ’ αυτή τη φάση της ζωής του ζευγαριού. Η αιτία είναι όμως που βάζουν στόχο την ίδια την επιδίωξη της αμαρτίας.

Χαριτωμένη η σχέση του ζευγαριού που με αγάπη αφοσιώνεται στα έργα της οικογένειας και του επαγγέλματος κι αφίνουν την ερωτική διάθεση να κοιμάται ως την ώρα της κοινής ανάπαυσης και τότε η ευχαρίστηση είναι γεμάτη. Είναι ζυγιασμένη και συνδυασμένη με την ψυχική και με τη σωματική επαφή συγχρόνως. Τότε όλα είναι εξευγενισμένα σ’ αυτή τη σχέση. Τότε μπορούν να ονειρευτούν οι δυό τους και τα παιδιά τους, που έρχονται, και τις θυσίες, που είναι έτοιμοι να κάνουν ο ένας για τον άλλον, και τα κοινά ιδανικά, που τους ενώνουν. Αυτός είναι ο έρωτας του χριστιανικού ζευγαριού, που δεν φοβάται χωρισμούς και διαζύγια.

Δεν φτάνει όμως κανείς σ’ αυτή την αρμονική σχέση του χριστιανικού γάμου μόνο με σκέψη και θέληση. Ο σωστός βίος είναι μια εκστρατεία. Οι νεοσύλλεκτοι χρειάζονται άσκηση. Η ζωή του ζευγαριού είναι μια διαρκής άσκηση στις αρετές της ζωής. Πρέπει να ξέρουν ότι η υπέροχη σχέση τους είναι διαρκώς στο στόχαστρο των όπλων του διαβόλου. Τα σκάνδαλα είναι συνεχόμενα και αποσκοπούν στην καταβαράθρωση της καθαρότητας της ψυχής, της πλούσιας αγάπης και της ταπείνωσης που είναι σαν κήποι μέσα στους οποίους μόνο φυτρώνουν κι ευωδιάζουν τα άνθη της συζυγικής ευτυχίας.

Οι αρετές από τους ηθικολόγους χαρακτηρίζονται ως κατακτήσεις του ανθρώπου. Από μια άποψη βέβαια είναι κατακτήσεις του ανθρώπου, αλλά ο αγώνας για την κατάκτησή τους είναι η προσευχή. Αν κατορθώναμε τις αρετές μας με την ηθική μας δύναμη, όπως πιστεύουν οι ειδωλολάτρες, ποιος θα μας γλύτωνε από την υπερηφάνεια; Αυτός είναι ο πιο μεγάλος πειρασμός. Τώρα όμως που θεωρούμε τις αρετές δωρεές του Θεού, μπορούμε ν’ ανέβουμε πολύ ψηλά χωρίς να χάσουμε την ταπείνωσή μας.

Ο σημερινός κόσμος πρέπει να ξεπεράσει τον πειρασμό του Ορθολογισμού, για να βρει λύσεις στα προβλήματά του. Δεν μπορείς να σώσεις την ενότητα στην οικογένεια και σε κάθε καλή σχέση χωρίς να ξεκινάς από την ενότητα της Αγίας Τριάδος και την ενότητα του καθενός μας με το σώμα της Εκκλησίας. Όλες οι προσπάθειες έξω από αυτά είναι απλές ηθικολογίες. Ο κόσμος χωρίζει γιατί είναι χωρισμένος από την Εκκλησία. Ο Θεός επεμβαίνει θαυματουργικά και συντηρεί την ενότητα των ζευγαριών. Κάνει τα πρόσωπα να νιώθουν ευτυχισμένα με την ενότητά τους και να αισθάνονται εύκολη κι ευχάριστη κάθε θυσία γι’ αυτήν.

Όχι μόνο την αγαπητική ενοτητα του ζευγαριού σώζει η εκκλησιαστική άσκηση, αλλά και κάθε άλλης σχέσης την ενότητα. Όλη η κτίση δημιουργήθηκε και υπάρχει σε μια απέραντη ενότητα και συλλειτουργία. Η “καταφθαρείσα φύσις του γένους ημών” έφερε τη διάσπαση μέσα στον κόσμο, και τώρα όσο ξαναδένεται ο κόσμος με την ευλογία του Θεού, όσο ξαναγαπιούνται οι άνθρωποι, τόσο ξανασμίγουν τα όντα, τα άψυχα και τα έμψυχα, και η φύση ξαναγυρίζει στο “κατά φύσιν” της. Το βλέπουμε αυτό στο παράδειγμα των αγίων μας σαν τον άγιο Παΐσιο, τον άγιο Πορφύριο και άλλους, που μέρωναν τ’ αγρίμια, μιλούσαν με τα πουλιά, άκουγαν τα λουλούδια, γλύκαιναν με τρυφερότητα τη φύση γύρω τους. Κι αυτό γιατί η χάρη του Θεού ξανάφερνε στην κτίση τον Παράδεισο.

Έτσι και τα παιδιά μας ξαναγυρίζουν στις εγκαταλελειμμένες οικογένειες, ξανασμίγουν τα ζευγάρια, συνεννοούνται οι συνέταιροι, ειρηνεύουν τα έθνη, ησυχάζουν τα συνδικάτα, όλα σε τέτοιο βαθμό, σε όσο βαθμό η μετάνοια και η προσευχή γίνονται η αναπνοή των ανθρώπων. Όταν λείψει η ανάσα του “Κύριε ελέησον”, τα πάντα θα χωρίζουν, και τα ζευγάρια, οι οικογένειες, οι λαοί και τα ζωντανά, όλα θα τρώγονται. Κύριε ελέησον.

Κωνσταντίνος Γανωτής

Γιατί χωρίζουν οι άνθρωποι

The post Γιατί χωρίζουν οι άνθρωποι appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

Οι καλοπροαίρετοι ευσεβείς Χριστιανοί, που αρθρογραφούν κατά του πνεύματος της Νεοεποχίτικης Παιδείας, που ξετσίπωτα χειραγωγεί τα παιδιά μας στο μηδενισμό, φαίνεται ότι αγνοούν κάτι ακόμα χειρότερο. Το ότι πριν από τους ιθύνοντες κάνουν το ίδιο και οι γονείς των παιδιών μας. Μην υπολογίζετε αυτούς, που βαφτίζουν (ακόμα) τα παιδιά τους κι αυτούς που γεμίζουν τα πεζοδρόμια γύρω από τους ναούς στις 12 τα μεσάνυχτα του μεγάλου Σαββάτου. Μια κοινωνία με τις εκατοντάδες χιλιάδες (ναι, εκατοντάδες χιλιάδες) εκτρώσεις το χρόνο όχι μόνο δεν συντηρεί την Ορθόδοξη παράδοση, αλλά τη χρειάζεται μάλιστα τη Νεοεποχίτικη παιδεία, γιατί αλλιώς δεν θα μπορούσε να κοιτάξει στα μάτια τα παιδιά της και ν’ απαντήσει στα καυτά ερωτήματά τους.

* * *

Είστε σίγουροι, αδελφοί και πατέρες, ότι σ’ ένα δημοψήφισμα για τη σημερινή παιδεία θα πλειοψηφούσαν οι αρνητικές ψήφοι; Όταν εδίκαζαν οι αρχιερείς και πρεσβύτεροι τον Κύριο στα Ιεροσόλυμα, πόσοι από τους θεραπευθέντες και αναστηθέντες απ’ αυτόν, πόσοι από τους αυτόπτες των μοναδικών θαυμάτων του πήγαν να εκδηλώσουν τα ευγνώμονα αισθήματά τους προς τον γλυκύτατο ευεργέτη τους;

Κι εγώ πιστεύω ότι στο βάθος ο λαός μας κρύβει μια ορθόδοξη ψυχή. Την Ιστορία όμως δεν τη γράφει μόνο το βάθος, τη γράφει η μαρτυρία, το μαρτύριο. Αυτή τη μαρτυρία δεν τη δίνει η σημερινή οικογένεια κι έτσι τα παιδιά μας ξεκινούν προδομένα από τα σπίτια τους κάθε πρωί, για να πάνε σ’ ένα διεφθαρμένο σχολείο.

Η Χαρμολίνα στο διήγημα «Η θητεία της πενθεράς» του Παπαδιαμάντη, που ανέτρεφε τα οχτώ εγγονάκια της με πολύν κόπο ολημερίς, το βράδυ τα ξάπλωνε στα στρωματάκια τους συχνά χωρίς να τα ξεντύσει, γιατί δεν άντεχαν τα καημένα από τη νύστα, αλλά ποτέ χωρίς να τα στήσει μπροστά στο εικόνισμα (και συχνά κρατώντας τα από τις αμασχάλες για να μην σωριαστούν κάτω), για να κάνουν την προσευχή τους. Αυτά τα παιδάκια σ’ όποιο σχολείο κι αν πήγαιναν, δεν θα διαφθείρονταν.

* * *

Αυτοί οι Έλληνες σήμερα, που δεν εκκλησιάζονται, κάνουν τα παιδιά τους όχι απλώς οκνηρά και αμελή στην πίστη τους, αλλά εμπαθείς αθέους σαν τους σημερινούς ιθύνοντες της παιδείας, γιατί και το κακό προοδεύει όπως και το καλό.

Αυτοί οι 97% των Ελλήνων, που δεν εκκλησιάζονται, βλέπουν τον εκτροχιασμό των παιδιών τους, τη διαφθορά τους απ’ την ίδια την παιδεία τους και απλώς λίγο ενοχλούνται για τις συνέπειες και τους κινδύνους. Κατά τ’ άλλα θεωρούν αναπόφευκτη την κατρακύλα και δεν αντιδρούν.

Και οι δάσκαλοι, ιθύνοντες και διδάσκοντες απολογούνται: τι να σας κάνομε; Να διδάξομε στους μαθητές-παιδιά σας μια θρησκεία, που μέσα στα σπίτια τους δεν τη βλέπουν, και μια ηθική, που μέσα στα σπίτια τους την περιγελούν; Τι θα γίνομε δηλαδή εμείς; Δον Κιχώτηδες της παιδείας;

Κι απ’ αυτούς τους προβληματισμένους γονείς πολλοί προβληματίζονται για την ενοχλητική απείθεια των παιδιών τους, για την πολυδάπανη διαφθορά τους, για την κακή υπόληψη της οικογένειας, για τα τρεξίματα στα νοσοκομεία και στ’ αστυνομικά τμήματα. Πόσοι μπορούν να πουν στο παιδί τους: Παιδί μου, αγωνιώ να μη χάσεις τη βασιλεία του Θεού, φοβούμαι μήπως καταλήξεις στην κόλαση;

Αυτό το μικρό ποσοστό των πιστών έχει απομείνει στην Εκκλησία μας και στο έθνος μας. Βγείτε και μετρήστε τις σημαίες, που στολίζουν τα μπαλκόνια μας κατά τις εθνικές μας εορτές. Κι αν απαγορεύονταν και τα βαρελότα του Πάσχα, θα ήταν λιγότεροι οι πιστοί στην Ανάσταση.

* * *

Ακόμα δεν πήραμε είδηση ή δεν θέλομε να παραδεχτούμε ότι η πατρίδα μας είναι υπό κατοχήν αδίστακτων και καλά οργανωμένων πολιτιστικών κατακτητών. Τι ελπίδα έχομε παρακαλώντας τους και απειλώντας να τους πτοήσομε;

Η Εκκλησία πρέπει να εξυψώσει το εκκλησιαστικό φρόνημα των πραγματικών πιστών της και να τους καταρτίσει έτσι, ώστε να δίνουν μέσα από τα σπίτια τους στα δικά τους παιδιά την αγωγή, που ζητούν από τους συνδικαλιστές δασκάλους. Η μεγάλη σημασία που δίνομε ακόμα στη σχολική παιδεία είναι δείγμα της αδιαφορίας μας για την πραγματική αγωγή των παιδιών μας.

Ο σύγχρονος πολιτισμός δημιούργησε άπειρες απολαύσεις, πιο πολλές απ’ τις ανάγκες μας· γι’ αυτό ικανοποιώντας πολλές ανύπαρκτες στην αρχή ανάγκες έκανε και τις ανύπαρκτες πραγματικές, απαραίτητες. Τώρα τα παιδιά μας συνήθισαν κι αυτά να αγαπούν και να επιδιώκουν αγαθά, που αγγίζουν το κορμάκι τους ή το πολύ πολύ και την ψυχολογία τους. Τα παραδοσιακά μας αγαθά είναι μέσα από τις αρετές η θέαση του προσώπου του Θεού, να “δούμε Θεού πρόσωπο” όπως λέμε. Κι αυτό είναι άθλημα ηρωικό και επώδυνο. Η εποχή μας όμως είναι εποχή αγωνιώδους αναζήτησης ηδονών και αποφυγής θυσιών. Αυτό είναι και το γενικό πνεύμα των σχολικών βιβλίων αλλά και η υπόθεση όλων των κοινωνικών κινητοποιήσεων.

* * *

Οφείλει λοιπόν (έτσι πιστεύω) ο κάθε ευσεβής Χριστιανός και φιλότιμος Έλληνας να παρακολουθήσει το πνεύμα της νέας παιδείας και να καλύψει με δική του ενδοοικογενειακή πρωτοβουλία το βαθύ κενό (το βάραθρο), που αφήνει ακάλυπτο η σημερινή παιδεία. Δεν μπορούμε πια να ξεφορτωνόμαστε το βάρος της κατήχησης των παιδιών μας στα χέρια της κρατικής παιδείας. Και επειδή αυτό είναι δύσκολο για πολλούς γονείς χαμηλής μόρφωσης, το βάρος πέφτει στους ώμους της ενορίας και ακόμα ψηλότερα της Μητρόπολης. Να πάψουν πια οι ενορίες να είναι δημοτολόγια βαπτισθέντων και να γίνουν σχολεία για τα ουσιώδη μορφωτικά στοιχεία των νέων.

Οι προβληματισμένοι Ορθόδοξοι γονείς να φέρουν τα παιδάκια τους στην Εκκλησία και να γίνει ένα σοβαρό και θερμό κατηχητικό έργο. Το λέω αυτό, γιατί ως τώρα και το κατηχητικό έργο έχει σε μεγάλο βαθμό αλωθεί από έναν ιδεολογικό και ψυχολογικό χαρακτήρα, όπως γίνεται με τις ιδεολογίες των κομματικών νεολαιών. Έχομε έλλειμμα δηλαδή πνευματικής ωριμότητας και θεολογικής κατάρτισης.

Εκείνο που δίνει πάντα μέσα στην Ιστορία το στίγμα της ζωντανής Εκκλησίας είναι το πλήθος των μαρτύρων. Δηλαδή θα παρακαλέσουμε το Θεό να ενταθεί ο πόλεμος κατά της Εκκλησίας, μέχρι να μπούμε στο στάδιο των μαρτύρων κι έτσι ν’ αρχίσει ν’ ανεβαίνει το εκκλησιαστικό φρόνημα των πιστών! Άρα αυτές οι διαμαρτυρίες για τον κηρυγμένο πλέον πόλεμο της Νέας Εποχής κατά της Εκκλησίας θα πρέπει να σταματήσουν, και ο πόλεμος αυτός ν’ αντιμετωπιστεί με το ενθουσιαστικό και πράο πνεύμα των Χριστιανών μαρτύρων όλων των εποχών.

Πρώτο μέλημα της Εκκλησίας πρέπει να είναι η σύνταξη παρασχολικών βιβλίων και η κατάρτιση δασκάλων, που θα κερδίσουν την αγάπη και την εκτίμηση των παιδιών και την αποδοχή βέβαια και την ενθάρρυνση των γονιών. Ν’ αφήσομε λοιπόν την “ευλαβή” γκρίνια και να μπούμε στην ενθουσιαστική μαρτυρία. Ο Θεός να δώσει.

Κωνσταντίνος Γανωτής

Για τη νέα Παιδεία

The post Για τη νέα Παιδεία appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

Γι’ αυτό λέμε ότι ο κόσμος “κείται εν τω πονηρώ”. Και ο νέος μας, που σπουδάζει τη γνώση και τις ιδέες, συντονίζεται με τον κόσμο. Κι αν οι γονείς και οι δάσκαλοι ζητούν από το νέο αγνότητα, αθωότητα, υπακοή, αυτοθυσία και τα τέτοια, πρέπει να ξέρουν ότι αυτές οι αρετές είναι εξόριστες στην εποχή μας. Ένας Αμερικάνος Νομπελίστας ονόματι Baker  διατύπωσε τη θεωρία ότι κάθε έγκλημα αποτελεί ένα είδος οικονομικής επιχείρησης, αν και οι διωκτικές αρχές δεν το βλέπουν έτσι!

Κι εμείς που στήσαμε όλη αυτή την παγκόσμια επιχείρηση οικονομικής εκμετάλλευσης των επιθυμιών και άρα τις θέλομε όσο γίνεται περισσότερες και δαπανηρότερες, με ποιο πρόσωπο θα κοιτάξομε το παιδί μας, τον μαθητή μας και θα τον συμβουλέψουμε να περιορίσει κάποιες απ’ αυτές, για να είναι ηθικότερος, δηλαδή για να πετύχει η αγωγή μας;

Η πρόοδος όμως του κόσμου στο σύνολό του προς τη θεοποίηση των ηδονών, που αντιστρατεύονται την αγωγή, είναι μεγάλη και επιδεικτική. Έτσι ένας σημερινός παιδαγωγός, που θέλει και μπορεί ν’ ασκήσει μια ηθική αγωγή, θα βασανιστεί πολύ να αποσπάσει το παιδί από την επιρροή της κοινωνίας και τελικά θα βασανίσει και το παιδί. Βρισκόμαστε δηλαδή σε εποχή μαρτυρική. Όπως έπεισε η αγία Σοφία τις τρεις θυγατέρες της Πίστη, Ελπίδα και Αγάπη να δεχτούν το μαρτύριο, έτσι (σχεδόν) θα πρέπει να πείσει ο σημερινός γονιός το παιδί του να κρατήσει την αγνότητά του. Η αγία Σοφία ήταν κι αυτή έτοιμη και πρόθυμη για το μαρτύριο όπως και η Σολομονή η μητέρα των Μακκαβαίων, που έπεσε κι αυτή με τη θέλησή της στη φωτιά του μαρτυρίου.

Γι’ αυτό, θα μου πείτε, άσε μας να κάνομε τις  επιλογές μας, να μας λείψουν δηλαδή τα παιδιά-μάρτυρες της εποχής μας. Εκτός βέβαια αν θέλομε τα παιδιά μας μοντέρνα. Και όσο αντέχουμε να τα υποστηρίζουμε σ’ αυτή τη ζωή τους, έχει καλώς, αλλώς τα εγκαταλείπομε στην τύχη τους. Θα έχετε ακούσει βέβαια ότι στην Ευρώπη (όχι στην Ανατολική βέβαια) οι γονείς διώχνουν τα παιδιά τους απ’ τα σπίτια στα 17, 18 τους χρόνια.

Μην ετοιμάζεστε όμως, αγαπητοί μου, να καταραστείτε τους γονείς της Ευρώπης, γιατί κι αυτοί είναι αξιολύπητοι. Όταν βλέπουν τα χρόνια της ζωής τους να καλπάζουν και το αίσθημα της ευτυχίας να ζητάει επιθυμίες, επιθυμίες ικανοποιημένες, χωρίς ταμπού, όπως λένε όλες τις ηθικές αναστολές, γιατί δεν έμεινε τίποτα από τα “γραφικά” της παραδοσιακής κοινωνίας, για να τους κανακέψει, ποια αγωγή να δώσουν στα παιδιά τους εκτός από την απόλυτη ελευθερία, που σημαίνει απόλυτη εγκατάλειψη;

Κι εγώ, αγαπητοί μου, θα τολμήσω να πω πως οι άνθρωποι δεν έχουν άλλη επιλογή! Οι αλλαγές της ζωής είναι πια ιστορικές και οι ατομικές αντοχές και όταν ακόμα υπάρχουν δοκιμάζονται. Κι εμείς που είμαστε τώρα εδώ μαζεμένοι, τι ονειρευόμαστε, τι αντέχουμε απ’ όλα αυτά, ποιες επιλογές έχομε, αν υπάρχουν ακόμα, και τι σκεφτόμαστε να κάνομε με την αγωγή των παιδών μας, που είναι κιόλας σχεδόν χαμένη υπόθεση;  

Για να απαντήσομε, θα πείτε, πρέπει να συνέλθομε πρώτα απ’ το εφιαλτικό όνειρο που περιγράψαμε κι όμως είναι πραγματικότητα. Ύστερα θα πρέπει ν’ αναλογιστούμε πόσο διαφορετικά νιώθουμε απ’ τον σύγχρονο Ευρωπαίο αστό και πόση δύναμη και θέληση έχομε να καλλιεργήσομε αυτή τη διαφορά στα παιδιά μας. Ποιος θα μας δώσει τη δύναμη να κρατήσομε τη διαφορά μας, που ακόμα ευτυχώς την ψηλαφούμε; Τόσες ώρες στημένοι μπροστά στην τηλεόραση και στους υπολογιστές μας τι άλλο κάνομε παρά θαυμάζομε και λιμπιζόμαστε αυτόν τον κόσμο των ανεξέλεγκτων επιθυμιών; Στο δρόμο ή στη δουλειά μας πού εστιάζομε τα βλέμματά μας, πού στήνομε αυτί; Ας  απαντήσω γενικά για να μην σοκάρω· θαυμάζομε απολαυστικά την εικόνα του κόσμου της σαρκικής ηδονής. Τα ίδια κάνουν και τα παιδιά μας, ίσως με περισσότερη αθωότητα ακόμη. Κι ας μη βιαστούμε να χτυπήσομε τα κεφάλια μας στον τοίχο, γιατί κι εμείς, οι πολλοί από μας, δεν έχομε άλλη επιλογή!

Ζούμε και συμμετέχομε σε μια κοινωνία, που έχασε όλα τα παλαμάρια, που κρατούσαν δεμένα τα ατίθασα πλοία των επιθυμιών μας. Προσπαθούμε βέβαια να είμαστε κάπως μετριοπαθείς, κάπως συντηρητικότεροι, ηθικότεροι απέναντι στις πιο ακραίες προκλήσεις, κάπως συμβιβαστικοί με τα παιδιά μας, ευχόμενοι να δούμε την πτώση τους σαν μία τσουλήθρα κι όχι σαν μια πτώση στον γκρεμό! Αυτό λέμε ότι συνιστά την αξιοπρέπειά μας και την κοινωνική μας ετικέτα και αναπαυόμαστε κάπως. Μας διαψεύδουν όμως οι εφιάλτες μας, που εκδηλώνονται με νευρώσεις, με ψυχώσεις και με τη γενικευμένη κατάθλιψη. Εκδηλώνονται με τα ψύχραιμα κι αθώα χόμπι, που φτάνουν μέχρι τις διαστροφές. Εκδηλώνονται ακόμη με όλα τα  παραισθησιογόνα και ηρεμιστικά, που καταναλώνουν πια όλοι, γιατί αλλιώς δεν βιώνεται αυτή η ζωή. Η δίωξη του εμπορίου ναρκωτικών στην Ευρώπη και στην Αμερική θεωρείται πια ανέκδοτο από τα παλιά.

Ας το δούμε όμως και θετικά το πράγμα, αγαπητοί μου. Ας παραδεχτούμε επιτέλους ότι οι ψυχούλες μας δεν αντέχουν τη ζωή, που τις υποχρεώσαμε να ζούνε και  αρρωσταίνουν, μας βασανίζουν με τους λυγμούς τους.

Ένα θαύμα χρειαζόμαστε, ένα τράνταγμα γερό, για να καταλάβομε ότι καμμιά σκέψη, κρίση, ιδεολογία δεν μας δείχνει τη λύση του προβλήματός μας. Όλες οι επιστημονικές παιδαγωγικές θεωρίες, που διδάχτηκαν και εφαρμόστηκαν στις ανεπτυγμένες χώρες, έβγαλαν τα Γερμανάκια, που σφαγίασαν την Ευρώπη, τα Αμερικανάκια που σφαγιάζουν ασχημονώντας την Ασία, την γενικευμένη σχεδόν παιδεραστία των Κάτω Χωρών και την αυτονόητη ομοφυλοφιλία του Ενωμένου Βασιλείου.

 Όταν χάσει κανείς το δρόμο έχει μόνο μια επιλογή, να γυρίσει πίσω στο σημείο απ’ όπου άρχισε να τον χάνει. Για μας αυτό το σημείο είναι η Εκκλησία μας. Η Εκκλησία είναι η μάννα μας, απορφανισμένη από τα παιδιά της. Από την κολυμπήθρα, που είναι η μήτρα της, γεννηθήκαμε. Κι ύστερα το ξεχάσαμε!

Η Εκκλησία αγνοεί και απεχθάνεται όλες τις ιδεολογίες, ακόμα και τον Χριστιανισμό, όταν τον κάνουν ιδεολογία ή κομματικό σύνθημα, όπως βλέπομε και στις μέρες μας. Η Εκκλησία γεννάει παιδιά του Θεού και έτσι με το Θεό έχομε στενή επαφή, πνευματική και σαρκική.

Η Εκκλησία φυσάει πνεύμα χαράς και αθωότητας στις ψυχές μας, που μοσκοβολάει από ριπές του Παραδείσου. Μας κάνει να ξεχνούμε τον εαυτό μας και να νοιαζόμαστε για τον διπλανό μας. Κι όταν ξεχάσεις τον εαυτό σου, φεύγουν από πάνω σου κατάθλιψη, χόμπι, διαστροφές, παραισθησιογόνα και… εφιάλτες. Πόσοι θ’ ακούν τώρα αυτά και θα απαντούν μ’ ένα ειρωνικό χαμόγελο! Αυτά είναι παραμύθια για παιδιά, θα πουν.

Κι ο Χριστός μας μάς είπε πως αν δεν γίνομε σαν ένα από τα παιδιά, δεν έχομε θέση στη βασιλεία του. Η Εκκλησία κάνει θαύματα.  Με την εξομολόγηση σε ξανακάνει αθώον σαν παιδάκι και τότε καταλαβαίνεις το λόγο της και τον τρόπο της.

Έτσι ξαναγυρίζει το ρόδινο χρώμα της ντροπής στα μάγουλα, τα χαμηλωμένα μάτια του σεβασμού, η ανοιχτή αγκαλιά της αγάπης και της συγνώμης. Αυτά όντως είναι παραμύθια αλλά παραμύθια μόνο στην ομορφιά, και χειροπιαστά όμως στην πραγματικότητα.

Ο κόσμος βέβαια ζητάει αποδείξεις. Τις αποδείξεις τις φέρνουν οι μάρτυρες· γι’ αυτό άλλωστε λέγονται μάρτυρες.

Χρειάζεται πίστη, θα πει κάποιος, και η πίστη δεν ξέρομε πώς γεννιέται και πώς αυξάνεται. Πράγματι η πίστη είναι δώρο του Θεού σ’ αυτούς που μετανοούν. Πώς μετά τη μετάνοια και την εξομολόγηση ο άνθρωπος είναι χαρούμενος και αναπαυμένος χωρίς τις προϋποθέσεις, που ήταν προηγουμένως απαραίτητες;

Βλέπει καθημερινά κανείς τους πλούσιους στο χρήμα και στη δόξα και να μην μπορούν να γελάσουν παρά μόνο προσποιητά, ενώ οι φτωχοί, που έχουν φιλότιμο, να είναι διαρκώς πρόσχαροι κι αναπαυμένοι. Βλέπει κανείς τη νευρικότητα και την ανασφάλεια των ανθρώπων, που διακονούν τις επιθυμίες τους. Βλέπει όμως και τα πρόσωπα των Αγίων στις αγιογραφίες ν’ αναπνέουν μια γαλήνη χαρούμενη και χαροποιό. Βλέπει και την κοινωνία ολόκληρη στις δύσκολες μέρες, που προέρχονται από κάθε αιτία και κυρίως την φτώχια, τρέχει και ζητά προστασία, φιλανθρωπία από την Εκκλησία και τη βρίσκει.

Η φιλανθρωπία της Εκκλησίας, η κεφαλαιώδης φιλανθρωπία της είναι η κατάργηση του θανάτου με το “Χριστός ανέστη” και το “προσδοκώ ανάσταση νεκρών”, είναι η κατάργηση της δικαιοσύνης με την συγχώρεση, την άφεση των αμαρτιών, τη δωρεάν σωτηρία.

Είναι τελικά η κατάργηση και της ηθικής, που αντικατέστησε η αγάπη, το “αγαπάτε  τους εχθρούς υμών” πέρα από κάθε λογική.

Τώρα ο παιδαγωγός μπορεί να κοιτάζει το παιδί στα μάτια, γιατί δεν θα ντρέπεται για τη δική του διαγωγή και για τη δική του ανασφάλεια.

Η Αγωγή που αποβλέπει στις προσωπικές σχέσεις με ένα Θεό ζώντα, που σου έρχεται γεμάτος με ανεκτίμητα δώρα, η Αγωγή αυτή είναι η μόνη σωστή και αποτελεσματική. Γιατί δεν τη ζητούμε λοιπόν μια τέτοια Αγωγή;  

Κωνσταντίνος Γανωτής

Το πρώτο μέρος βλέπε:  https://www.koinoniaorthodoxias.org/orthodoxi-oikogeneia/giati-apotyngxanei-stis-meres-mas-kathe-ithiki-agogi/

Γιατί αποτυγχάνει στις μέρες μας κάθε ηθική αγωγή (Μέρος Β’)

The post Γιατί αποτυγχάνει στις μέρες μας κάθε ηθική αγωγή (Μέρος Β’) appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

Βλέπομε πολλοί με πόνο και άλλοι με ενόχληση τους σημερινούς νέους, τα παιδιά μας, κακόκεφα και αγριεμένα, απρόθυμα  να δουλεύουν, αδιάφορα για τις οικογενειακές και κοινωνικές μας σχέσεις, διψασμένα μόνο για ηδονές και τρόπους απόκτησής τους.

Δεν βλέπομε όμως εμείς οι μεγάλοι ότι οι νέοι μας είναι πολύ λίγοι και δεν επαρκούν, για να σηκώσουν το βάρος της επιβίωσης μιας κοινωνίας με πολλούς γέροντες και συνταξιούχους. Σιγά-σιγά το συνειδητοποιούν αυτό οι νέοι μας, ενώ ξοδεύουν τα υστερήματα των εισοδημάτων των γονιών τους και απολαμβάνουν τα ακίνητα και τις δωρεές των προγόνων τους και συγχρόνως παραιτούνται από υποχρεώσεις και εγκαταλείπουν τους γεννήτορές τους στα γηροκομεία.

Και καταναλώνουν πολλά τα σημερινά παιδιά, απαιτούν και ξοδεύουν πολλά, θεωρώντας το μάλιστα και αυτονόητο αυτό. Παρ’ όλ’ αυτά όμως, παρ’ όλη την πολυδάπανη ψυχαγωγία τους τα παιδιά μας δεν γελούνε πια αθώα, δεν τραγουδούν, δεν ευχαριστιούνται. Η ικανοποίηση των επιθυμιών αρχικά θεωρείται και τελικά είναι γι’ αυτά αναγκαία και αναπόφευκτη, ύστερα ιεροποιείται και θεωρείται ντροπή να τη στερηθεί κανείς. Έτσι δημιουργήθηκε η καινούργια στην παγκόσμια Ιστορία ηθική των ηδονών. Το είχε βέβαια προβλέψει και προετοιμάσει αυτό ο Καβάφης, όταν έγραφε για τους “ανδρείους των ηδονών”.

Βέβαια τα ανθρώπινα πράγματα δεν κατηγοριοποιούνται· έχουμε ακόμα νέους, που ζουν με ταπείνωση και αθωότητα. Κι αυτοί όμως έχουν τον πειρασμό της περιθωριοποίησης. Δεν βρίσκουν κύκλους και φίλους ανάλογους, για να συνταιριαστούν. Στην εποχή μας ένας νέος ή μια νέα, που θέλει να ζήσει μια ζωή σύμφωνα με την παραδοσιακή ηθική, είναι ένας πραγματικός μάρτυρας· ανήκει στους “δεδιωγμένους ένεκα δικαιοσύνης”.

Κι εμείς οι γονείς και οι παππούδες, που συντηρούμε μέσα μας έστω και αδρανή σαν σε μουσείο ενθυμήματα παλιότερων εποχών, παιδικές μας αναμνήσεις ή αναμνήσεις των γονιών μας, που κανακεύουν τις ψυχές μας, που θυμίζουν τις ανεξήγητες στις μέρες μας ασφάλεια, αθωότητα, ντροπή, ευσέβεια, (εμείς που θρέψαμε μ’ αυτές τις αναμνήσεις μας, ακόμα και τον φαρισαϊσμό μας, την ηθικολογία μας) τώρα πικραινόμαστε και αγανακτούμε για την περιφρόνηση που τις δείχνουν οι νέοι μας. Και τις περιφρονούν όχι τόσο γιατί τις αξιολογούν, αλλά γιατί δεν τις γνωρίζουν.

Στην εποχή μας οι νέοι μας τα έχουν χαμένα, γιατί βλέπουν ότι τα καίρια υπαρξιακά τους ερωτήματα δεν βρίσκουν απάντηση· βρίσκουν μόνο κάποιες γελοίες απαντήσεις, που αποκαρδιώνουν. Τέτοιες απαντήσεις σερβίρουν σήμερα οι ιθύνοντες της Παιδείας στους μικρούς μαθητές μας, όπως “τα Χριστούγεννα έχουν φάση, γιατί τρώμε Χριστοκούλουρα και οι γιορτές είναι καλές, γιατί γλυτώνομε μαθήματα “.

Στα σχολεία όταν δικάζουν άτακτους μαθητές, καλούν συνήθως τους γονείς και τους καθιστούν υπεύθυνους για τα παιδιά τους. Το ίδιο συμβαίνει και με τα δικαστήρια ανηλίκων. Γιατί όλοι πιστεύουμε ότι το κακό ξεκινάει από την παραμέληση των παιδιών και ότι, αν ο γονιός ενδιαφερθεί περισσότερο, θα διορθωθεί το παιδί του.

Και ο καημένος ο γονιός ρωτάει: Πώς θα ενδιαφερθώ περισσότερο για το παιδί μου, τώρα μάλιστα που δεν μ’ ακούει; Κι αν με ακούσει, τι έχω να του πω; Έτσι απλά “κάτσε φρόνιμα, παιδί μου”;

Είμαστε λοιπόν η γενιά εκείνη, που δεν ξέρομε να μιλήσομε και να συμβουλέψομε τα παιδιά μας; Άρα δεν μπορούμε να τα παιδαγωγήσομε!

Πρώτα όμως πρέπει να ρωτηθούμε αν θέλομε να τα παιδαγωγήσομε. Παιδαγωγώ σημαίνει αναχαιτίζω τις κακές ορμές και ενθαρρύνω τις καλές διαθέσεις του παιδιού. Άρα η παιδαγωγία προϋποθέτει τη γνώση του καλού και του κακού, και συγχρόνως τη θέληση να κοπιάσει κανείς, για να πείσει και να συνηθίσει το παιδί στην επιλογή του καλού.

Πολλοί που τ’ ακούν αυτό (όχι πως δεν το ξέρουν) λένε: Γι’ αυτό κι εμείς δεν κάνομε παιδιά. Ξέρεις τι είναι να ξεκαθαρίσεις μέσα σου τέτοια ερωτήματα, να τα εφαρμόσεις με συνέπεια και ύστερα να πείσεις με κάθε τρόπο το παιδί σου για το σωστό και να το επιβλέπεις  μια ζωή για να το εφαρμόσει;

Ξέρομε βέβαια ότι η αγωγή ενός παιδιού απαιτεί αυτοθυσία του γονιού και του δασκάλου. Πρέπει να ξεχάσει τον εαυτό του και τις επιθυμίες του ο γονιός, για να αφοσιωθεί στην αγωγή του παιδιού του. Το παιδί παρατηρεί κάθε στιγμή και κάθε κίνηση του γονιού και την κρίνει ή την αντιγράφει. Άρα ο παιδαγωγός δεν έχει ατομικό χρόνο, ατομική ζωή. Υπόδειγμα ας έχομε τα πουλιά, όπως λ.χ. τα χελιδόνια. Όσο έχει μέσα η φωλιά τους αυγά ή νεοσσούς, δεν ασχολούνται με τίποτ’ άλλο παρά με την επώαση και την τροφή των νεοσσών. Κι αυτά δεν ξέρουν να ζευγαρώνουν με πρόνοια ώστε να μην κάνουν πουλάκια! Και χελιδονίζουν παρ’ όλ’ αυτά χαρούμενα μια ζωή!

Αυτή η αποφυγή του μόχθου της αγωγής φαίνεται στις μέρες μας με την χαλάρωση των απαιτήσεών μας και των περιορισμών και την αδιαφορία μας για το παράδειγμα, που δίνομε στα παιδιά μας. Τα παιδιά κατακτούν “ελευθερίες” με την ανοχή και με την παρότρυνση τη δική μας.

Πριν από τα παιδιά, κάναμε και εμείς την επανάστασή μας και έχομε έτσι ιεροποιήσει  την  επανάσταση, που την ονομάζουμε “προοδευτικές ιδέες”. Παραπονούμαστε  λ.χ. για την αυθάδεια και την ανυπακοή των παιδιών, ενώ εμείς οι μεγαλύτεροι μιλάμε με την ίδια αυθάδεια στους προϊσταμένους μας και στους εκπροσώπους κάθε αρχής και εξουσίας. Έτσι δεν έχομε πρόσωπο να επιπλήξομε ούτε καν να συμβουλέψομε τα παιδιά μας. Η μόνη απολογία μας στον έλεγχό τους για το παράδειγμά μας είναι ότι “εμείς είμαστε οι μεγάλοι”. Έτσι τα παιδιά μας μεγαλώνουν με την ιδέα ότι όταν θα γίνουν μεγάλοι, θα μπορούν να τα κάνουν όλα. Και σε κάθε γενιά “γίνονται μεγάλοι” κατά δύο-τρία χρόνια νωρίτερα.

Με όλ’ αυτά, που είπαμε ως τώρα, μπορούμε να χαρακτηριστούμε με ακρίβεια ηθικολόγοι. Και ηθικολογία είναι ίσα-ίσα αυτή, που ευθύνεται για την αποτυχία κάθε παιδαγωγικής. Γιατί η πρόκληση της ηδονής (σαρκικής ή ψυχολογικής) είναι μια ζωντανή πραγματικότητα και η ηθική επιταγή που έρχεται να την τιθασεύσει είναι μια ιδέα. Και καμμιά ιδέα δεν μπορεί να σώσει τον εαυτό της και να επιβληθεί στον άνθρωπο, που συγκλονίζεται από μια επιθυμία του. Αυτό είναι πρακτική διαπίστωση.

Το ξήλωμα δηλαδή της ηθικής, άρα και της παιδαγωγικής, άρχισε με την τοποθέτηση ιδεολογικών βάσεων. Βάζομε ιδέες να κρατήσουν το οικοδόμημα της ζωής, να στηρίξουν τις ψυχές μας, να οδηγήσουν τα βήματά μας!

Και ξέρομε ότι  έτσι έγινε η πτώση των Πρωτοπλάστων. Μέχρι την επίσκεψη του όφεως οι Πρωτόπλαστοι ήξεραν μόνο το θέλημα του Θεού και υπάκουαν σαν καλά παιδιά ζώντας ζωή Παραδεισένια. Με την πρόταση του φιδιού: Φάτε από το ξύλο της γνώσης του καλού και του κακού και θα γίνετε “όπως ο Θεός” έχασαν τον Παράδεισο· κι από τότε υπάρχει ο “διαφωτισμός”, ο άνθρωπος επινοεί θεωρίες και φιλοσοφίες, για να δώσει ορισμό του καλού και δεν το κατορθώνει ποτέ.

(Συνεχίζεται)

Κωνσταντίνος Γανωτής

Γιατί αποτυγχάνει στις μέρες μας κάθε ηθική αγωγή – α’

The post Γιατί αποτυγχάνει στις μέρες μας κάθε ηθική αγωγή – α’ appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.