Η παραβολή των μυρίων ταλάντων – που είπε αμέσως μετά ο Χριστός – αποδεικνύει πολύ παραστατικά ότι πρέπει διαρκώς να συγχωρούμε τους εχθρούς μας: Ένας δούλος χρωστούσε στον Βασιλιά μύρια χρυσά τάλαντα, και κλήθηκε να δώση λόγο. Στις παρακλήσεις του δούλου, ο Βασιλιάς τον σπλαγχνίσθηκε και του τα χάρισε όλα. Φεύγοντας ο δούλος εκείνος συνάντησε έναν σύνδουλό του που του ώφειλε το ευτελές ποσό των εκατό δηναρίων. Και αντί να του φερθή όπως φέρθηκε στον ίδιο ο Βασιλιάς, εκείνος τον οδήγησε στην φυλακή. Όταν στη συνέχεια πληροφορήθηκε το γεγονός ο Βασιλιάς, τον κάλεσε και του λέγει: «Δεν έπρεπε και εσύ να ελεήσης τον σύνδουλό σου όπως κι εγώ σε ελέησα;». Και με θυμό τον παρέδωσε στους βασανιστές μέχρις όπου να καταβάλη το τεράστιο χρέος του. Τελειώνοντας την παραβολή ο Χριστός κατέληξε: «Ούτω και ο Πατήρ μου ο επουράνιος ποιήσει υμίν, εάν μη αφήτε έκαστος τω αδελφώ αυτού από των καρδιών υμών τα παραπτώματα αυτών» (Ματθ. 18:23-35). Δηλαδή, με ανάλογο τρόπο θα φερθή και σε εμάς ο Θεός, ο επουράνιος Πατέρας μας, αν δε συγχωρήσουμε τον αδελφό μας με όλη την καρδιά μας.

Αν συγκρίνουμε την οφειλή μας προς τον Θεό με εκείνα που μας οφείλουν οι αδελφοί μας, τα ποσά είναι δυσανάλογα. Και αυτό λόγω της μεγαλωσύνης του Θεού και των απείρων ευεργεσιών Του προς εμάς, και λόγω των πολλών αμαρτημάτων που κάθε στιγμή με διαφόρους τρόπους διαπράττουμε. Και όμως ο Θεός μας συγχωρεί το χρέος των μυρίων ταλάντων, αν συγχωρήσουμε από καρδίας τα εκατό δηνάρια που μας οφείλει ο αδελφός μας. Αυτός είναι ο εύκολος και απλός δρόμος για να εξοφλήσουμε τις αμαρτίες μας. Ρωτά ο θείος Χρυσόστομος: «Τι κόπος απαιτείται για να συγχωρήσης αυτόν που σε λύπησε; Κόπος είναι το να μη συγχωρήσης αλλά να διατηρής την έχθρα, ενώ το να απαλλαγής από τον θυμό,… για όποιον θέλει είναι πολύ εύκολο. Δεν χρειάζεται να περάσης πέλαγος, ούτε να κάνης μακρινό ταξίδι, ούτε να διαβής κορυφές βουνών, να δαπανήσης χρήματα ή να ταλαιπωρήσης το σώμα σου. Φθάνει μόνο να θελήσης, και όλα τα αμαρτήματά σου έχουν διαγραφή».

Ακόμη και για τις περιπτώσεις εκείνες που αδικούμαστε από ανθρώπους τους οποίους έχουμε ευεργετήσει, πρέπει να παρέχουμε την συγχώρηση από καρδιάς. Ρωτά ο ιερός Χρυσόστομος: «Μήπως σου έκανε κακό εκείνος που ευεργέτησες; Μα ακριβώς γι’ αυτό το λόγο, για εκείνον μεν να θρηνής και να πονάς, για τον εαυτό σου όμως να χαίρεσαι, διότι έγινες όμοιος με τον Θεό, που ανατέλλει τον ήλιο Του και για τους καλούς και για τους κακούς».

Πολλές φορές, όταν υπάρχει κάποια έχθρα ανάμεσά μας, για να αναπαύσουμε την συνείδησή μας αρκούμαστε σε μια τυπική αίτηση συγγνώμης από τον αδελφό που μας αδίκησε. Ο ιερός Χρυσόστομος λέγει σ’ εκείνους που προσπάθησαν να συμφιλιωθούν με τον αδελφό τους αλλά εκείνος αρνήθηκε την συγγνώμη τους: «Μην λέγεις “παρεκάλεσα πολύ, ικέτευσα, δεήθηκα αλλά δεν συμφιλιώθηκε”. Μην απομακρυνθής αν δεν συμφιλιωθής πρώτα μαζί του… Όσο περισσότερο κόπο απαιτήσει η συμφιλίωση… τόσο λαμπρότερη θα είναι οι στέφανοι της υπομονής σου». Η προσπάθεια της συμφιλιώσεως βέβαια προϋποθέτει ότι η καρδιά μας είναι καθαρή από μνησικακία. Η ειλικρινής αγάπη προς τον αδελφό κάποια στιγμή θα μιλήση στην καρδιά του. Και επιπλέον δίνει πολλή παρρησία στην προσευχή μας.

Από το βιβλίο: Ιερομονάχου ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ, Αγαπάτε τους εχθρούς ημών. Άγιον Όρος 2014, σελ. 19.

Να συγχωρούμε τον αδελφό μας

The post Να συγχωρούμε τον αδελφό μας appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

Ποιος άνθρωπος θα μπορούσε να ισχυρισθή πως δεν έχει αμαρτήσει ενώπιον του Θεού; Όλοι έχουμε αμαρτήματα, οφειλές στον ουράνιο Πατέρα μας. Αν θέλουμε, λοιπόν, να μας χαρισθούν οι οφειλές αυτές από τον Θεό, πρέπει εμείς πρώτοι να συγχωρήσουμε του αδελφούς μας.

Ο ιερός Χρυσόστομος απευθύνεται στον καθένα μας και λέγει: «Εσένα τον ίδιο έκανε κριτή της συγχωρήσεως των αμαρτημάτων σου· αν συγχωρήσης λίγα, θα σου συγχωρηθούν λίγα· αν συγχωρήσης πολλά, θα σου συγχωρηθούν πολλά. Αν συγχωρήσης με την καρδιά σου και με ειλικρίνεια, έτσι θα σε συγχωρήση και ο Θεός. Αν μετά την συγχώρηση κάνης και φίλο τον εχθρό σου, παρόμοια θα τοποθετηθή και ο Θεός απέναντί σου».

Θα μπορούσε βέβαια ο Θεός να συγχωρήση τις αμαρτίες μας και χωρίς να συγχωρέσουμε εμείς τους αδελφούς μας. Θέλει όμως να μας συνδέση μεταξύ μας με τον δεσμό της αγάπης. Ο Θεός είναι αγάπη, και όποιος δεν έχει μέσα του αγάπη δεν μπορεί να μείνη κοντά στον Θεό ούτε στην παρούσα ζωή ούτε στη μέλλουσα. Μόνος του καταδικάζει τον εαυτό του. Αντίθετα, όποιος εφαρμόζει τους λόγους του Κυρίου συγχωρεί εύκολα και φθάνει να αγαπήση όλους τους ανθρώπους με την ίδια αγάπη. Πραγματικά, «είναι μακάριος ο άνθρωπος ο οποίος μπορεί να αγαπήση εξίσου κάθε άνθρωπο».

Ο άγιος Μάξιμος μας προτρέπει: «Ας αγαπήσουμε ο ένας τον άλλο και θα μας αγαπά ο Θεός. Ας δείξουμε μακροθυμία ο ένας προς τον άλλο και θα δείξη και ο Θεός μακροθυμία για τις αμαρτίες μας. Ας μην ανταποδώσουμε κακό για το κακό που μας έκαναν, και δεν θα τιμωρηθούμε σύμφωνα με τις αμαρτίες μας. Διότι την συγχώρηση των παραπτωμάτων μας την βρίσκουμε στην συγχώρηση των αδελφών μας. Και το έλεος του Θεού βρίσκεται κρυμμένο στην ευσπλαγχνία μας προς τον πλησίον… Να, μας χάρισε ο Κύριος τρόπο σωτηρίας, και μας έδωσε εξουσία αιώνια να γίνουμε τέκνα του Θεού· στην θέλησή μας λοιπόν βρίσκεται η σωτηρία μας».

Όποιος πλησιάζει τον ευεργέτη Θεό, πρέπει να είναι και ο ίδιος ευεργέτης· όποιος πλησιάζει τον Φιλάνθρωπο, να είναι και ο ίδιος φιλάνθρωπος. Όπως ο Θεός συγχωρεί και αγαπά, έτσι και εμείς πρέπει να συγχωρούμε και να αγαπούμε τους αδελφούς μας. Ο άνθρωπος που είναι σκληρός και δεν συγχωρεί τον αδελφό του αποκόπτει τον εαυτό του από την φιλανθρωπία του Θεού.

Από το βιβλίο: Ιερομονάχου ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ, Αγαπάτε τους εχθρούς ημών. Άγιον Όρος 2014, σελ. 15.

Άφες ημίν τα οφειλήματα ημών, ως και ημείς αφίεμεν…

The post Άφες ημίν τα οφειλήματα ημών, ως και ημείς αφίεμεν… appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

Ο ιερός Χρυσόστομος αναφέρει τον Κάιν σαν ένα από τα πρώτα παραδείγματα που η ασθένεια συνδέεται με την αμαρτία. Διότι μετά τον φόνο του αδελφού του, άρχισε να τρέμει το σώμα του. «Πραγματικά», συμπεραίνει ο Άγιος, «πηγή και ρίζα και μητέρα όλων των κακών είναι η φύση της αμαρτίας. Αυτή παραλύει τα σώματά μας, αυτή φέρνει τις αρρώστιες».

Σε άλλο σημείο ο χρυσορρήμων Πατήρ μας εξηγεί αναλυτικότερα: «Η αμαρτία είναι φοβερό πράγμα και καταστρέφει την ψυχή. Πολλές φορές μάλιστα το κακό ξεχειλίζει και επεκτείνεται και στο σώμα. Αυτό συμβαίνει για τον εξής λόγο: Συνήθως όταν η ψυχή μας υποφέρει, εμείς παραμένουμε αναίσθητοι, ενώ όταν το σώμα πάθει έστω και μικρή βλάβη, καταβάλλουμε κάθε προσπάθεια να θεραπεύσουμε την αρρώστια επειδή ακριβώς την αισθανόμαστε. Γι’ αυτό πολλές φορές ο Θεός τιμωρεί το σώμα για τα αμαρτήματα της ψυχής, ώστε με την πληγή του κατωτέρου (δηλαδή του σώματος) να τύχει κάποιας θεραπείας και το ανώτερο, δηλαδή η ψυχή». Πραγματικά, η αρρώστια θλίβει τον άνθρωπο, τον ταπεινώνει και τον κάμνει να θυμηθεί τον Θεό. Καταφεύγοντας τότε στον Θεό, βρίσκει μαζί με την υγεία του σώματος και την υγεία της ψυχής.

Ο ιερός Χρυσόστομος τονίζει ότι «αιτία των σωματικών κακών είναι η κακία της ψυχής. Και αυτό το φανέρωσε ο επί τριανταοκτώ έτη παράλυτος και ο άλλος που τον κατέβασαν από τη στέγη». Άλλωστε «εάν το σπουδαιότερο από όλα, δηλαδή ο ίδιος ο θάνατος, έχει την ρίζα και την αιτία του στην αμαρτία, πολύ περισσότερο ισχύει αυτό και για τις περισσότερες από τις αρρώστιες».

Θα αναρωτηθεί ίσως κανείς: «Και τότε γιατί δεν τιμωρούνται όλοι οι αμαρτωλοί; Βλέπουμε πολλούς ασεβείς να καλοπερνούν και να σφύζουν από υγεία». Ο ιερός Χρυσόστομος, απαντώντας στην απορία αυτή λέγει ότι πρέπει να θρηνούμε περισσότερο γι’ αυτούς τους ανθρώπους, που ενώ αμαρτάνουν δεν τιμωρούνται. «Διότι το ότι δεν έπαθαν τίποτε σ’ αυτή την ζωή γίνεται αιτία μεγαλύτερης τιμωρίας στην άλλη ζωή. Όσα λυπηρά συμβαίνουν στην παρούσα ζωή είναι νουθεσία, ενώ στην άλλη ζωή είναι τιμωρία».

Ίσως εδώ χρειάζεται επίσης να διευκρινισθεί ότι δεν μπορούμε σε καμία περίπτωση να κρίνουμε την ψυχική κατάσταση του ανθρώπου από την βαρύτητα της ασθενείας του. Πρώτον, διότι εμείς δεν γνωρίζουμε το πραγματικό αίτιο της ασθενείας. Δεύτερον, διότι ή ψυχή του ανθρώπου, και πολύ περισσότερο τα κρίματα του Θεού, είναι άβυσσος. Μόνον Εκείνος γνωρίζει τι είναι για το συμφέρον της ψυχής, και δίνει τον σταυρό της δοκιμασίας ανάλογα και με την αντοχή του ανθρώπου. Σε κάθε περίπτωση πάντως, η υπομονή στις δοκιμασίες που επιτρέπει ο Θεός, όχι μόνον καθαρίζει την κακία της ψυχής, αλλά και προσφέρει ανυπολόγιστη ωφέλεια στον άνθρωπο.

Από το βιβλίο: Ιερομονάχου ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ, Οι ασθένειες και ο πιστός. Ιερόν Κουτλουμουσιανόν Κελλίον Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου, Άγιον Όρος, σελ. 11.

Η ασθένεια συνδέεται με την αμαρτία

The post Η ασθένεια συνδέεται με την αμαρτία appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

Ο προφήτης Μωϋσής συνεχίζει τη βιβλική περιγραφή με τα εξής προφητικά λόγια: «Εξ αιτίας του στενού δεσμού του άνδρα προς την γυναίκα, στο μέλλον κάθε άνδρας θα αφήνη τον πατέρα και τη μητέρα του και θα συνδέεται στενά με την γυναίκα του, ώστε οι δύο να είναι μία σάρκα» (Ένεκεν τούτου καταλείψει άνθρωπος τον πατέρα αυτού και την μητέρα και προσκολληθήσεται προς την γυναίκα αυτού και έσονται οι δύο εις σάρκα μίαν) (Γέν. 2:24). Στους λόγους αυτούς έχουμε την ευλογία του Θεού για το μυστήριο του γάμου και τον προσδιορισμό του ως κοινωνίας αγάπης.

Όταν ήλθε ο Χριστός συμπλήρωσε την αρχική θεϊκή ευλογία και πρόσθεσε: «Επομένως οι σύζυγοι δεν είναι πλέον δύο αλλά ένα σώμα. Ό,τι λοιπόν ένωσε ο Θεός, ας μην το χωρίζη άνθρωπος». Με την παρουσία Του στον γάμο της Κανά και τη θαυματουργική μεταβολή του ύδατος σε οίνο, ο Χριστός θέλησε «να αγιάση την κατά σάρκα γέννηση του ανθρώπου», και ευλόγησε το μυστήριο του γάμου (Ματθ. 19:6).

Από τον λόγο του Θεού ένεκεν τούτου καταλείψει άνθρωπος τον πατέρα αυτού και την μητέρα και προσκολληθήσεται προς την γυναίκα αυτού και έσονται οι δύο εις σάρκα μίαν, καταλαβαίνουμε ότι για να τελεσθή το μυστήριο του γάμου πρέπει να γίνη μια διπλή κίνηση αγάπης του άνδρα και της γυναίκας: Πρώτον, αποκοπή και ανεξαρτητοποίηση (καταλείψει) από τους γονείς και την πατρική οικογένεια, και δεύτερον, συμπόρευση και συνταύτιση (προσκολληθήσεται) με τον ή την ομόζυγο.

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι νυμφευόμενοι παύουν να αγαπούν και να σέβωνται τους γονείς τους, αλλά παύουν να εξαρτώνται και να κατευθύνωνται από τους γονείς επειδή γίνονται οι ίδιοι γονείς. Όπως κάνουμε όταν φυτεύουμε ένα αμπέλι: Κόβουμε ένα κλωνάρι και το φυτεύουμε αλλού για να γίνη νέο αμπέλι. Ο γάμος είναι το κόψιμο δύο κλωναριών από δύο παλαιά κλήματα, τα οποία φυτεύονται μαζί και δημιουργούν ένα νέο κλήμα.

Για να δημιουργηθή με το μυστήριο του γάμου μία κοινωνία αγάπης, πρέπει ο άνδρας και η γυναίκα που θα συζευχθούν να βαδίσουν τον δρόμο που υπέδειξε ο Χριστός σ’ εκείνους που επιθυμούν να Τον ακολουθήσουν: «Ει τις θέλει οπίσω μου ελθείν, απαρνησάσθω εαυτόν και αράτω τον σταυρόν αυτού και ακολουθείτω μοι» (Ματθ. 16:24). Δεν είναι δυνατόν να αγαπήσουμε τον σύντροφό μας αν δεν αρνηθούμε τον εαυτό μας. Άλλωστε η αγάπη του ομοζύγου μας είναι ταυτόχρονα ο δρόμος που οδηγεί στην αγάπη του Θεού.

Το πρώτο βήμα για να δημιουργήσουμε μέσα στον γάμο μία κοινωνία αγάπης είναι να αφαιρέσουμε το εγώ μας. Διότι αγάπη σημαίνει ξερίζωμα του εγωισμού, ενώ το εγώ είναι η άρνηση της αγάπης. Στην πνευματική ζωή τα πράγματα είναι τελείως διαφορετικά από ο,τι στην κοσμική. Ο Χριστός είπε: «Εκείνος που ζητά να σώση τη ζωή του, θα χάση την αιώνια ζωή, κι εκείνος που χάνει τη ζωή του για χάρη μου, θα την κερδίση» (Ο ευρών την ψυχήν αυτού απολέσει αυτήν, και ο απολέσας την ψυχήν αυτού ένεκεν εμού ευρήσει αυτήν) (Ματθαίος. 10:39). Εκείνος λοιπόν που χάνει, κερδίζει. Και όποιος νομίζει ότι κέρδισε, είναι χαμένος. Αυτή την πραγματικότητα βιώνουν οι πιστοί μέσα στον γάμο.

Από το βιβλίο: Ιερομονάχου Γρηγορίου, Το μυστήριον του Γάμου. Ιερόν Κουτλουμουσιανόν Κελλίον Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου, Άγιον Όρος 2018, σελ. 7.

Ο γάμος ως κοινωνία αγάπης

The post Ο γάμος ως κοινωνία αγάπης appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.