Το πόσο αρνητικό ρόλο διαδραματίζει στην κρίση του μυστηρίου του γάμου η ολοκληρωμένη σχέση των νέων πριν από αυτόν, το γνωρίζουν πολύ καλά οι πνευματικοί πατέρες, και όσοι έχουν πνευματικές αισθήσεις και βλέπουν βαθύτερα τα πράγματα. Οι άλλοι άνθρωποι, και οι ίδιοι οι μελλόνυμφοι, θεωρούν κατά κανόνα τις προγαμιαίες σχέσεις φυσιολογικές, και δεν προβληματίζονται ούτε όταν υφίστανται τις οδυνηρές συνέπειές τους. Φθάνουν ακόμη και στον χωρισμό, πιστεύοντας ότι χωρίζουν “χωρίς να υπάρχη λόγος”. Ουσιαστικά όμως ο χωρισμός αυτός είναι ο πικρός καρπός της αμαρτίας που προηγήθηκε του γάμου.

Πολλοί είναι εκείνοι που διερωτώνται αν είναι αμαρτία η ολοκλήρωση της σχέσεως πριν από τον γάμο. Η απάντηση, σύμφωνα με τη διδαχή του Χριστού, η οποία δεν αλλάζει κατά τις εποχές, είναι οπωσδήποτε καταφατική. Εφ’ όσον δεν έχει τελεσθή το μυστήριο του γάμου, η ερωτική πράξη είναι αμαρτία, και – όσο και αν φαίνεται σκληρός ο λόγος – δεν διαφέρει σχεδόν από την πορνεία.

Όταν σήμερα ένας νέος ή μία νέα λέγη “έχω μία σχέση”, εννοεί ότι έχει μία σχέση η οποία έχει ολοκληρωθή. Το χειρότερο λοιπόν είναι ότι στις μέρες μας υπάρχει τέτοια άμβλυνση των συνειδήσεων, ώστε οι προγαμιαίες σχέσεις να θεωρούνται σαν μία κατάσταση φυσιολογική και εμπειρία απαραίτητη προ του γάμου. Έτσι εκτός από την αρχική αμαρτία της “συζυγικής” πράξεως (που δεν είναι βέβαια καθόλου συζυγική, διότι δεν υφίσταται ακόμη συζυγία), συνυπάρχει δυστυχώς η πεποίθηση ότι αυτό δεν είναι αμαρτία. Αυτή η άποψη καταργεί τη μετάνοια και εμπεδώνει την αμαρτία με όλες τις λυπηρές συνέπειές της. Οι σημερινοί άνθρωποι δυναμιτίζουν τα θεμέλια της οικογενειακής εστίας τους πριν ακόμη την οικοδομήσουν, διότι αρχίζουν με την αμαρτία και όχι με την ευλογία του Θεού.

Ο Χριστός περιμένει πάντοτε τη μετάνοιά μας. Αν όμως εμείς δεν συναισθανώμαστε την αμαρτία μας, ο Χριστός επαναλαμβάνει και σ’ εμάς τον λόγο που είπε στους Φαρισαίους, μετά το θαύμα της θεραπείας του εκ γενετής τυφλού: «Εάν ήσασταν τυφλοί, δεν θα είχατε αμαρτία. Τώρα όμως λέτε ότι ‘βλέπουμε’. Η αμαρτία σας λοιπόν παραμένει», διότι δεν υπάρχει μετάνοια.

Μερικοί προβάλλουν το επιχείρημα ότι εφ’ όσον υπάρχη αγάπη σε μία σχέση, δεν είναι δυνατόν να υπάρχη αμαρτία. Ξεχνούν ότι αυτή η “αγάπη” έχει ως ρίζα την αγάπη του εαυτού μας και επιδιώκει μόνο την ηδονή· και αν λείψουν οι αιτίες αυτές, αμέσως εξαφανίζεται η σχέση “αγάπης”. Η πραγματική αγάπη ουκ ασχημονεί, ου ζητεί τα εαυτής, και ουδέποτε εκπίπτει.

Είναι πολύ δύσκολο να πεισθή ο άνθρωπος που πιστεύει μόνο σε ό,τι αισθάνεται, για το πόσο μεγάλη ζημιά φέρνει στην ψυχή η αμαρτία. Μόνον όταν οι συνέπειές της φανερωθούν με διάφορους τρόπους, υπάρχει η περίπτωση να έλθη σε συναίσθηση. Ο ιερός Χρυσόστομος εξηγεί γιατί εκείνοι που πριν από τον γάμο τους έσπειραν αμαρτίες, μέσα στον γάμο θερίζουν αγκάθια: «Πολλοί σήμερα έχουν πόλεμο στα σπίτια τους. Άλλος πολεμείται από την γυναίκα του, άλλος πιέζεται από το παιδί του, άλλος από τον αδελφό του,… και όλοι τους λυπούνται και δυσανασχετούν και μάχονται· πολεμούν και πολεμούνται. Κανείς όμως δεν ζητά λόγο από τον εαυτό του, να σκεφθή ότι, αν δεν έσπερνε αμαρτίες δεν θα φύτρωναν στο σπίτι του αγκάθια και τριβόλια. Αν δεν έκρυβε σπίθες αμαρτιών, δεν θα έπιανε φωτιά το σπίτι του. Βέβαια, για το ότι οι συμφορές που μας έρχονται είναι καρποί των αμαρτιών μας… είναι μάρτυς η Αγία Γραφή… Σε πολεμά η γυναίκα σου, σε υποδέχεται σαν θηρίο όταν μπαίνης στο σπίτι σου, ακονίζει την γλώσσα της σαν μαχαίρι; Είναι βέβαια λυπηρό το πράγμα, διότι η βοηθός σου (δηλαδή η γυναίκα) έγινε αντίπαλος. Ερεύνησε όμως τον εαυτό σου, μήπως κατά τη νεανική σου ηλικία έφθειρες κάποια γυναίκα, και το τραύμα που προξένησες σε γυναίκα θεραπεύεται τώρα από γυναίκα… Και αν ακόμη δεν το γνωρίζη αυτό εκείνη που σε χειρουργεί, όμως το γνωρίζει ο ιατρός Θεός».

Θα έλεγε κανείς ότι και στην περίπτωση αυτή λειτουργούν οι πνευματικοί νόμοι, οι οποίοι δεν αδρανούν επειδή εμείς θέλουμε να τους αγνοήσουμε. Βρίσκουμε λοιπόν μπροστά μας τις συνέπειες παλαιών αμαρτιών μας, και καταβάλλουμε το τίμημα της οδύνης για την πρόσκαιρη ηδονή της αμαρτίας μας.

Από το βιβλίο: Ιερομονάχου Γρηγορίου, Το μυστήριον του Γάμου. Ιερόν Κουτλουμουσιανόν Κελλίον Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου, Άγιον Όρος 2018, σελ. 17.

Οι προγαμιαίες σχέσεις

The post Οι προγαμιαίες σχέσεις appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

Η παραβολή των μυρίων ταλάντων – που είπε αμέσως μετά ο Χριστός – αποδεικνύει πολύ παραστατικά ότι πρέπει διαρκώς να συγχωρούμε τους εχθρούς μας: Ένας δούλος χρωστούσε στον Βασιλιά μύρια χρυσά τάλαντα, και κλήθηκε να δώση λόγο. Στις παρακλήσεις του δούλου, ο Βασιλιάς τον σπλαγχνίσθηκε και του τα χάρισε όλα. Φεύγοντας ο δούλος εκείνος συνάντησε έναν σύνδουλό του που του ώφειλε το ευτελές ποσό των εκατό δηναρίων. Και αντί να του φερθή όπως φέρθηκε στον ίδιο ο Βασιλιάς, εκείνος τον οδήγησε στην φυλακή. Όταν στη συνέχεια πληροφορήθηκε το γεγονός ο Βασιλιάς, τον κάλεσε και του λέγει: «Δεν έπρεπε και εσύ να ελεήσης τον σύνδουλό σου όπως κι εγώ σε ελέησα;». Και με θυμό τον παρέδωσε στους βασανιστές μέχρις όπου να καταβάλη το τεράστιο χρέος του. Τελειώνοντας την παραβολή ο Χριστός κατέληξε: «Ούτω και ο Πατήρ μου ο επουράνιος ποιήσει υμίν, εάν μη αφήτε έκαστος τω αδελφώ αυτού από των καρδιών υμών τα παραπτώματα αυτών» (Ματθ. 18:23-35). Δηλαδή, με ανάλογο τρόπο θα φερθή και σε εμάς ο Θεός, ο επουράνιος Πατέρας μας, αν δε συγχωρήσουμε τον αδελφό μας με όλη την καρδιά μας.

Αν συγκρίνουμε την οφειλή μας προς τον Θεό με εκείνα που μας οφείλουν οι αδελφοί μας, τα ποσά είναι δυσανάλογα. Και αυτό λόγω της μεγαλωσύνης του Θεού και των απείρων ευεργεσιών Του προς εμάς, και λόγω των πολλών αμαρτημάτων που κάθε στιγμή με διαφόρους τρόπους διαπράττουμε. Και όμως ο Θεός μας συγχωρεί το χρέος των μυρίων ταλάντων, αν συγχωρήσουμε από καρδίας τα εκατό δηνάρια που μας οφείλει ο αδελφός μας. Αυτός είναι ο εύκολος και απλός δρόμος για να εξοφλήσουμε τις αμαρτίες μας. Ρωτά ο θείος Χρυσόστομος: «Τι κόπος απαιτείται για να συγχωρήσης αυτόν που σε λύπησε; Κόπος είναι το να μη συγχωρήσης αλλά να διατηρής την έχθρα, ενώ το να απαλλαγής από τον θυμό,… για όποιον θέλει είναι πολύ εύκολο. Δεν χρειάζεται να περάσης πέλαγος, ούτε να κάνης μακρινό ταξίδι, ούτε να διαβής κορυφές βουνών, να δαπανήσης χρήματα ή να ταλαιπωρήσης το σώμα σου. Φθάνει μόνο να θελήσης, και όλα τα αμαρτήματά σου έχουν διαγραφή».

Ακόμη και για τις περιπτώσεις εκείνες που αδικούμαστε από ανθρώπους τους οποίους έχουμε ευεργετήσει, πρέπει να παρέχουμε την συγχώρηση από καρδιάς. Ρωτά ο ιερός Χρυσόστομος: «Μήπως σου έκανε κακό εκείνος που ευεργέτησες; Μα ακριβώς γι’ αυτό το λόγο, για εκείνον μεν να θρηνής και να πονάς, για τον εαυτό σου όμως να χαίρεσαι, διότι έγινες όμοιος με τον Θεό, που ανατέλλει τον ήλιο Του και για τους καλούς και για τους κακούς».

Πολλές φορές, όταν υπάρχει κάποια έχθρα ανάμεσά μας, για να αναπαύσουμε την συνείδησή μας αρκούμαστε σε μια τυπική αίτηση συγγνώμης από τον αδελφό που μας αδίκησε. Ο ιερός Χρυσόστομος λέγει σ’ εκείνους που προσπάθησαν να συμφιλιωθούν με τον αδελφό τους αλλά εκείνος αρνήθηκε την συγγνώμη τους: «Μην λέγεις “παρεκάλεσα πολύ, ικέτευσα, δεήθηκα αλλά δεν συμφιλιώθηκε”. Μην απομακρυνθής αν δεν συμφιλιωθής πρώτα μαζί του… Όσο περισσότερο κόπο απαιτήσει η συμφιλίωση… τόσο λαμπρότερη θα είναι οι στέφανοι της υπομονής σου». Η προσπάθεια της συμφιλιώσεως βέβαια προϋποθέτει ότι η καρδιά μας είναι καθαρή από μνησικακία. Η ειλικρινής αγάπη προς τον αδελφό κάποια στιγμή θα μιλήση στην καρδιά του. Και επιπλέον δίνει πολλή παρρησία στην προσευχή μας.

Από το βιβλίο: Ιερομονάχου ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ, Αγαπάτε τους εχθρούς ημών. Άγιον Όρος 2014, σελ. 19.

Να συγχωρούμε τον αδελφό μας

The post Να συγχωρούμε τον αδελφό μας appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

Ποιος άνθρωπος θα μπορούσε να ισχυρισθή πως δεν έχει αμαρτήσει ενώπιον του Θεού; Όλοι έχουμε αμαρτήματα, οφειλές στον ουράνιο Πατέρα μας. Αν θέλουμε, λοιπόν, να μας χαρισθούν οι οφειλές αυτές από τον Θεό, πρέπει εμείς πρώτοι να συγχωρήσουμε του αδελφούς μας.

Ο ιερός Χρυσόστομος απευθύνεται στον καθένα μας και λέγει: «Εσένα τον ίδιο έκανε κριτή της συγχωρήσεως των αμαρτημάτων σου· αν συγχωρήσης λίγα, θα σου συγχωρηθούν λίγα· αν συγχωρήσης πολλά, θα σου συγχωρηθούν πολλά. Αν συγχωρήσης με την καρδιά σου και με ειλικρίνεια, έτσι θα σε συγχωρήση και ο Θεός. Αν μετά την συγχώρηση κάνης και φίλο τον εχθρό σου, παρόμοια θα τοποθετηθή και ο Θεός απέναντί σου».

Θα μπορούσε βέβαια ο Θεός να συγχωρήση τις αμαρτίες μας και χωρίς να συγχωρέσουμε εμείς τους αδελφούς μας. Θέλει όμως να μας συνδέση μεταξύ μας με τον δεσμό της αγάπης. Ο Θεός είναι αγάπη, και όποιος δεν έχει μέσα του αγάπη δεν μπορεί να μείνη κοντά στον Θεό ούτε στην παρούσα ζωή ούτε στη μέλλουσα. Μόνος του καταδικάζει τον εαυτό του. Αντίθετα, όποιος εφαρμόζει τους λόγους του Κυρίου συγχωρεί εύκολα και φθάνει να αγαπήση όλους τους ανθρώπους με την ίδια αγάπη. Πραγματικά, «είναι μακάριος ο άνθρωπος ο οποίος μπορεί να αγαπήση εξίσου κάθε άνθρωπο».

Ο άγιος Μάξιμος μας προτρέπει: «Ας αγαπήσουμε ο ένας τον άλλο και θα μας αγαπά ο Θεός. Ας δείξουμε μακροθυμία ο ένας προς τον άλλο και θα δείξη και ο Θεός μακροθυμία για τις αμαρτίες μας. Ας μην ανταποδώσουμε κακό για το κακό που μας έκαναν, και δεν θα τιμωρηθούμε σύμφωνα με τις αμαρτίες μας. Διότι την συγχώρηση των παραπτωμάτων μας την βρίσκουμε στην συγχώρηση των αδελφών μας. Και το έλεος του Θεού βρίσκεται κρυμμένο στην ευσπλαγχνία μας προς τον πλησίον… Να, μας χάρισε ο Κύριος τρόπο σωτηρίας, και μας έδωσε εξουσία αιώνια να γίνουμε τέκνα του Θεού· στην θέλησή μας λοιπόν βρίσκεται η σωτηρία μας».

Όποιος πλησιάζει τον ευεργέτη Θεό, πρέπει να είναι και ο ίδιος ευεργέτης· όποιος πλησιάζει τον Φιλάνθρωπο, να είναι και ο ίδιος φιλάνθρωπος. Όπως ο Θεός συγχωρεί και αγαπά, έτσι και εμείς πρέπει να συγχωρούμε και να αγαπούμε τους αδελφούς μας. Ο άνθρωπος που είναι σκληρός και δεν συγχωρεί τον αδελφό του αποκόπτει τον εαυτό του από την φιλανθρωπία του Θεού.

Από το βιβλίο: Ιερομονάχου ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ, Αγαπάτε τους εχθρούς ημών. Άγιον Όρος 2014, σελ. 15.

Άφες ημίν τα οφειλήματα ημών, ως και ημείς αφίεμεν…

The post Άφες ημίν τα οφειλήματα ημών, ως και ημείς αφίεμεν… appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

Ο ιερός Χρυσόστομος αναφέρει τον Κάιν σαν ένα από τα πρώτα παραδείγματα που η ασθένεια συνδέεται με την αμαρτία. Διότι μετά τον φόνο του αδελφού του, άρχισε να τρέμει το σώμα του. «Πραγματικά», συμπεραίνει ο Άγιος, «πηγή και ρίζα και μητέρα όλων των κακών είναι η φύση της αμαρτίας. Αυτή παραλύει τα σώματά μας, αυτή φέρνει τις αρρώστιες».

Σε άλλο σημείο ο χρυσορρήμων Πατήρ μας εξηγεί αναλυτικότερα: «Η αμαρτία είναι φοβερό πράγμα και καταστρέφει την ψυχή. Πολλές φορές μάλιστα το κακό ξεχειλίζει και επεκτείνεται και στο σώμα. Αυτό συμβαίνει για τον εξής λόγο: Συνήθως όταν η ψυχή μας υποφέρει, εμείς παραμένουμε αναίσθητοι, ενώ όταν το σώμα πάθει έστω και μικρή βλάβη, καταβάλλουμε κάθε προσπάθεια να θεραπεύσουμε την αρρώστια επειδή ακριβώς την αισθανόμαστε. Γι’ αυτό πολλές φορές ο Θεός τιμωρεί το σώμα για τα αμαρτήματα της ψυχής, ώστε με την πληγή του κατωτέρου (δηλαδή του σώματος) να τύχει κάποιας θεραπείας και το ανώτερο, δηλαδή η ψυχή». Πραγματικά, η αρρώστια θλίβει τον άνθρωπο, τον ταπεινώνει και τον κάμνει να θυμηθεί τον Θεό. Καταφεύγοντας τότε στον Θεό, βρίσκει μαζί με την υγεία του σώματος και την υγεία της ψυχής.

Ο ιερός Χρυσόστομος τονίζει ότι «αιτία των σωματικών κακών είναι η κακία της ψυχής. Και αυτό το φανέρωσε ο επί τριανταοκτώ έτη παράλυτος και ο άλλος που τον κατέβασαν από τη στέγη». Άλλωστε «εάν το σπουδαιότερο από όλα, δηλαδή ο ίδιος ο θάνατος, έχει την ρίζα και την αιτία του στην αμαρτία, πολύ περισσότερο ισχύει αυτό και για τις περισσότερες από τις αρρώστιες».

Θα αναρωτηθεί ίσως κανείς: «Και τότε γιατί δεν τιμωρούνται όλοι οι αμαρτωλοί; Βλέπουμε πολλούς ασεβείς να καλοπερνούν και να σφύζουν από υγεία». Ο ιερός Χρυσόστομος, απαντώντας στην απορία αυτή λέγει ότι πρέπει να θρηνούμε περισσότερο γι’ αυτούς τους ανθρώπους, που ενώ αμαρτάνουν δεν τιμωρούνται. «Διότι το ότι δεν έπαθαν τίποτε σ’ αυτή την ζωή γίνεται αιτία μεγαλύτερης τιμωρίας στην άλλη ζωή. Όσα λυπηρά συμβαίνουν στην παρούσα ζωή είναι νουθεσία, ενώ στην άλλη ζωή είναι τιμωρία».

Ίσως εδώ χρειάζεται επίσης να διευκρινισθεί ότι δεν μπορούμε σε καμία περίπτωση να κρίνουμε την ψυχική κατάσταση του ανθρώπου από την βαρύτητα της ασθενείας του. Πρώτον, διότι εμείς δεν γνωρίζουμε το πραγματικό αίτιο της ασθενείας. Δεύτερον, διότι ή ψυχή του ανθρώπου, και πολύ περισσότερο τα κρίματα του Θεού, είναι άβυσσος. Μόνον Εκείνος γνωρίζει τι είναι για το συμφέρον της ψυχής, και δίνει τον σταυρό της δοκιμασίας ανάλογα και με την αντοχή του ανθρώπου. Σε κάθε περίπτωση πάντως, η υπομονή στις δοκιμασίες που επιτρέπει ο Θεός, όχι μόνον καθαρίζει την κακία της ψυχής, αλλά και προσφέρει ανυπολόγιστη ωφέλεια στον άνθρωπο.

Από το βιβλίο: Ιερομονάχου ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ, Οι ασθένειες και ο πιστός. Ιερόν Κουτλουμουσιανόν Κελλίον Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου, Άγιον Όρος, σελ. 11.

Η ασθένεια συνδέεται με την αμαρτία

The post Η ασθένεια συνδέεται με την αμαρτία appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.