Θέλετε να μάθετε πώς είναι δυνατό να γίνει αυτό; Πώς δηλαδή μπορούμε να εμπνεύσουμε στα παιδιά μας το ορθόδοξο βίωμα;

Αυτό θα κατορθωθεί, αν οι γονείς μαθαίνουν στα παιδιά τους, από τη νηπιακή ακόμα ηλικία, τις βασικές αλήθειες της αγίας πίστεώς μας.

Μην τρομάζετε! Είναι πολύ απλό και κάθε μητέρα μπορεί να το κάνει.

Με απλά, εγκάρδια λόγια, ας μιλάει όσο συχνότερα μπορεί στα παιδάκια της για τον εύσπλαχνο και καλό ουράνιο Πατέρα, που αγαπάει πολύ τα παιδιά και τους στέλνει κάθε αγαθό.

Λίγο αργότερα, κατά διαστήματα, ας τους διηγείται για τη ζωή των πρώτων ανθρώπων στον παράδεισο: Ότι εκεί ζούσαν ευτυχισμένοι, όσο υπάκουαν στο Θεό, και ότι στον ουρανό θα είναι κάποτε ασύγκριτα καλύτερα, για όσους υπακούουν σ’ Εκείνον και στους γονείς.

Ας τους διηγηθεί επίσης, πώς ο Αδάμ και η Εύα αμάρτησαν και πώς, εξαιτίας της αμαρτίας, και οι ίδιοι δυστύχησαν και όλους τους ανθρώπους έκαναν δυστυχισμένους. Γι’ αυτό χρειάστηκε να έρθει στη γη ο Σωτήρας, για να μπορούν πάλι οι άνθρωποι να μπαίνουν στον ουρανό, που ο Θεός είχε κλείσει εξαιτίας της αμαρτίας των προπατόρων.

Θα διηγηθεί ακόμα για τη Γέννηση του Κυρίου μας, για τους ταπεινούς βοσκούς και τους τρεις μάγους που Τον προσκύνησαν, για τον κακό βασιλιά Ηρώδη, που έσφαξε τ’ αθώα νήπια, για την ανάβαση του δωδεκάχρονου Ιησού στο Ναό, για την κοπιαστική ζωή Του στη Ναζαρέτ. Θα μιλήσει και για τα πάθη Του και το σταυρικό θάνατό Του, εξηγώντας πως ο Κύριος τα υπόμεινε όλ’ αυτά, επειδή οι άνθρωποι ήταν τόσο κακοί. Το κάθε παιδί θα καταλάβει αμέσως, ότι δεν πρέπει να είναι κακό.

Ας συνεχίσει η μητέρα, κι ας του μιλήσει για την Ανάσταση και την Ανάληψη του Κυρίου στους ουρανούς! Το παιδί θα της ζητάει να του διηγηθεί κι άλλα, κι άλλα…

Εκείνη τότε θα μπορέσει να του μιλήσει για τη Μητέρα του Κυρίου, για την είσοδό Της στο Ναό σε ηλικία τριών ετών, για τη ζωή Της εκεί… Κι ακόμα θα του πει πως αγαπάει τους ανθρώπους και πραγματοποιεί τα αιτήματα όσων προσεύχονται σ’ Αυτήν.

Θα του μιλήσει και για τους αγίους Αγγέλους, ιδιαίτερα μάλιστα για τον προσωπικό φύλακα Άγγελό του, που τόσο το φροντίζει!

* * *

Η μητέρα θα εκμεταλλευτεί επίσης τις διάφορες εορτές, για να νουθετήσει τα παιδιά της στις μεγάλες αλήθειες της πίστεώς μας. Θα πάρει αφορμή από τις άγιες εικόνες, που υπάρχουν σε κάθε ορθόδοξο σπίτι, και από το σταυρό, που φορούν η ίδια και τα παιδιά, για να τους εξιστορήσει Ποιος παριστάνεται καρφωμένος στο σταυρό και τι απεικονίζουν οι εικόνες. Φέρνοντας κάθε μέρα το παιδί στο εικονοστάσι η καλή μητέρα, κάνοντας η ίδια το σταυρό της και σχηματίζοντας και με το χεράκι του παιδιού της το σημείο του σταυρού, θα το διδάξει πώς να κάνει μόνο του σιγά-σιγά το σταυρό του και να προσεύχεται.

Κυρίως όμως, δεν θα παραλείψει ποτέ να φέρνει το παιδί της στην εκκλησία κάθε Κυριακή, για να κοινωνήσει τ’ άχραντα Μυστήρια.

Μ’ αυτό τον τρόπο η καλή μητέρα θα διδάξει στο παιδί, πριν ακόμα πάει στο σχολείο, τις βασικές αλήθειες της πίστεως, τις οποίες και το πιο μικρό παιδί έχει τη δυνατότητα ν’ αφομοιώσει. Τα παιδιά εμφανίζουν μεγαλύτερη δεκτικότητα από τους μεγάλους σ’ ό,τι έχει σχέση με τα θεία. Φτάνει να μεγαλώνουν κάτω από την επίδραση μιας ευσεβούς μητέρας.

Πόσο εύκολο είναι λ.χ. με το χριστουγεννιάτικο δέντρο να συνδέσει κανείς την ιστορία της Γεννήσεως του Χριστού! Ή πόσο εύκολα το Πάσχα μπορούμε να εξηγήσουμε στα παιδιά ότι ο Σωτήρας έπαθε και πέθανε για τις αμαρτίες των ανθρώπων. Το παιδί θα καταλάβει ότι για το λόγο αυτό δεν πρέπει ν’ αμαρτάνουμε. Θα του πούμε ακόμα ότι ο Θεός Τον ανέστησε, καθώς επίσης ότι κι εμείς θα πεθάνουμε, αλλ’ αν είμαστε καλοί, ο Σωτήρας θα μας αναστήσει, όπως τον άγιο Λάζαρο.

Από το βιβλίο: Επισκόπου Αικατερίνμπουργκ και Ιρμπίτσκ Ειρηναίου, «Μητέρα, πρόσεχε!». Ιερά Μονή Παρακλήτου, Ωρωπός Αττικής 2011, σελ. 23.

Πώς θα εμπνεύσουμε στα παιδιά μας το ορθόδοξο βίωμα;

The post Πώς θα εμπνεύσουμε στα παιδιά μας το ορθόδοξο βίωμα; appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

Αλλά γιατί – θα ρωτήσετε ίσως- πρέπει εμείς, οι γονείς, και κυρίως οι μητέρες, να διδάσκουμε στα παιδιά την πίστη και την ευσέβεια από τη νηπιακή ηλικία;

Η απάντηση είναι η εξής: Γιατί αν το παιδί από μικρό διδαχθεί την ευσέβεια και εγκολπωθεί τη ζωή της Εκκλησίας, τότε μόνο μπορούμε να ελπίζουμε ότι και στην ώριμη ηλικία, όταν οι πειρασμοί θα το κυκλώσουν απ’ όλες τις πλευρές και τ’ άγρια πάθη θα το πολιορκούν, αυτό θα μείνει ένας ακλόνητος και σωστός άνθρωπος και θα κρατάει τις αρχές που διδάχθηκε από τη μητέρα. Οι απλές θρησκευτικές νουθεσίες, τις οποίες η χριστιανή μητέρα προσφέρει στο παιδί μαζί με το γάλα της, το ακολουθούν συνήθως σ’ όλη του τη ζωή.

Κι αν κάποτε ένα τέτοιο παιδί, νικημένο από τα πάθη ή παρασυρμένο από το κακό παράδειγμα, πάρει τον κακό δρόμο, τις περισσότερες φορές μετανοεί ευκολότερα και επιστρέφει γρηγορότερα στο δρόμο τον καλό, από κείνο που δεν γνώρισε χριστιανική φροντίδα στα παιδικά του χρόνια. Το παιδί που πήρε ορθόδοξη εκκλησιαστική αγωγή, κι αν ακόμα ξέφυγε από τον ίσιο δρόμο, αισθάνεται κάποτε να ξυπνάει μέσα του η ανάμνηση των αθώων και ευτυχισμένων παιδικών χρόνων. Θυμάται τις απλές εκείνες προσευχές, που έμαθε από τα χείλη της μητέρας – έστω κι αν αναπαύεται τώρα στον τάφο-και τις νουθεσίες που άκουγε από το στόμα της, όταν καθόταν στα γόνατά της. Παρ’ όλο που, ζώντας τη ζωή της αμαρτίας, ξέχασε πια την προσευχή, κάποιο βράδυ, πηγαίνοντας για ύπνο, θυμάται άθελά του πως η μητέρα του τον δίδασκε να κάνει το σημείο του σταυρού πριν κοιμηθεί, τον “σταύρωνε” και έκανε κι εκείνη το σταυρό της.

Η γλυκιά ανάμνηση των αθώων παιδικών χρόνων ξύπνησε πολλούς από το λήθαργο της αμαρτίας και τους έφερε πάλι κοντά στο Θεό.

Καταλαβαίνετε τώρα πόσο μεγάλη ευλογία είναι για τα παιδιά να έχουν ευσεβείς μητέρες! Αυτές, «εξ απαλών ονύχων», στην πιο τρυφερή ηλικία, θα τους διδάξουν την πίστη και την ευσέβεια. Από τη μητέρα – όχι από τη νταντά, τη δασκάλα ή τη γυμνάστρια- πρέπει το παιδί να γνωρίσει το Θεό. Στο εικονοστάσι του σπιτιού και όχι στην αυλή του σχολείου πρέπει να κάνει την πρώτη πρωινή προσευχή του, γιατί η μητέρα είν’ εκείνη που θα το μάθει να προσεύχεται. Έτσι γινόταν πάντα σ’ όλες τις πραγματικά ορθόδοξες οικογένειες.

«Μόλις τα παιδιά αρχίσουν να καταλαβαίνουν», γράφει ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, «οι γονείς τους μαθαίνουν το Σύμβολο της Πίστεως, πώς να προσεύχονται και να ψάλλουν, καθώς επίσης και την τάξη των ιερών ακολουθιών». Ο ίδιος ιεράρχης δίνει την εξής συμβουλή στις μητέρες: «Να μαθαίνετε τα παιδάκια σας να κάνουν το σταυρό τους. Όσο όμως δεν μπορούν ακόμα μόνα τους να σχηματίζουν το σημείο του σταυρού, να τα σταυρώνετε εσείς με το δικό σας χέρι». Και σε κάποια χήρα μητέρα, που λεγόταν Λητώ, γράφει: «Είναι πολύ ευχάριστο για τη χριστιανή μητέρα να διδάσκει το παιδί της πώς να προφέρει το γλυκύτατο όνομα του Ιησού, όταν ακόμα η φωνούλα του είναι πολύ αδύνατη και η γλώσσα του μόλις ψελλίζει».

Απ’ όσα αναφέραμε, εξηγείται, νομίζω, γιατί οι γονείς, ιδιαίτερα οι μητέρες, που έχουν το μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης για την αγωγή των παιδιών στα πρώτα χρόνια της ζωής τους, πρέπει από τη βρεφική ηλικία να καλλιεργήσουν στις ψυχές τους το θρησκευτικό συναίσθημα – και πιο συγκεκριμένα, το ορθόδοξο βίωμα – που θ’ αποδώσει αργότερα τους καρπούς της πίστεως και της ευσεβείας.

Από το βιβλίο: Επισκόπου Αικατερίνμπουργκ και Ιρμπίτσκ Ειρηναίου, «Μητέρα, πρόσεχε!». Ιερά Μονή Παρακλήτου, Ωρωπός Αττικής 2011, σελ. 22.

Τα θεμέλια της αγωγής του παιδιού

The post Τα θεμέλια της αγωγής του παιδιού appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

Πόσο ολέθρια είναι αυτή η πλάνη! Η λογική είναι δίκοπο μαχαίρι: Μπορεί κανείς να τη στρέψει είτε προς το καλό είτε προς το κακό. Και η απλή γνώση του καλού δεν ωφελεί σε τίποτα. Πρέπει επιπλέον να θέλεις το καλό και να έχεις συνηθίσει να το κάνεις. Προς μια τέτοια συνήθεια, από τα πρώτα παιδικά χρόνια, πρέπει να καθοδηγείται ο άνθρωπος με την αγωγή, ώστε, γνωρίζοντας αργότερα το καλό με τη λογική, να το ασκεί με τη δύναμη της θελήσεως. Αν δεν αρχίσει η κατάλληλη αγωγή από την παιδική ηλικία, η λογική είναι ένα πολύ επικίνδυνο δώρο. Πολλοί άνθρωποι με δυνατό μυαλό είναι σε φυλακές ή σε σωφρονιστήρια. Γιατί βρίσκονται εκεί; Ακριβώς, επειδή η γνώση ήρθε «με τα χρόνια…»!

Μη νομίζετε ότι ο άνθρωπος είναι από τη φύση του καλός και τίμιος. Και δυνατό μυαλό να έχει, αν δεν δεχθεί καλή αγωγή στην κατάλληλη ηλικία, δεν πρόκειται να ωφεληθεί. Γιατί, όπως βεβαιώνει ο λόγος του Θεού, από τη φύση του ο άνθρωπος ρέπει προς το κακό.

Δικαιολογώντας τα παραπτώματα των παιδιών και των νέων, αλλά και τη δική τους στάση, πολλοί αμελείς γονείς διαμαρτύρονται και λένε: «Μα δεν μπορούμε ν’ απαιτούμε και να περιμένουμε αρετές στην παιδική ηλικία!».

Αλλά γιατί δεν μπορούμε; Μήπως δεν υπήρξε παιδί και νέος, Εκείνος που μας έδωσε παράδειγμα ζωής για μίμηση, ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός; Το Ευαγγέλιο δεν αναφέρει, ότι «το παιδίον ηύξανε και προέκοπτε σοφία και ηλικία και χάριτι παρά Θεώ και ανθρώποις»; (Λουκ. 2:40, 52). Μήπως είναι λίγες οι μαρτυρίες για τη ζωή των αγίων, που από τα παιδικά τους χρόνια καλλιεργούσαν τις αρετές της ευσέβειας, της υπακοής, της ακακίας; Αν ο Σωτήρας μας λέει για τα παιδιά «άφετε τα παιδία… ελθείν πρός με» (Ματθ. 19:14) και ακόμα, «ουαί, ος αν σκανδαλίση ένα των μικρών τούτων» (Ματθ. 18:6), βγαίνει άραγε το συμπέρασμα, ότι είναι αδύνατο στα παιδιά να κατορθώσουν την αρετή; Κάθε άλλο! Ο Κύριος τα λέει αυτά, γιατί η αρετή στη μικρή ηλικία και κατορθωτή είναι, αλλά και πιο καθαρή, πιο άδολη, πιο αυθεντική.

Γι’ αυτό σας λέω: Αλλοίμονο στους γονείς που αδιαφορούν, και δεν καλλιεργούν στις ψυχές των παιδιών τους καλές συνήθειες, ροπή και κλίση προς το καλό από τη βρεφική ηλικία. Θα δώσουν λόγο γι’ αυτό στο Θεό.

Εσείς λοιπόν, οι γονείς, μην αφήνετε απαρατήρητη οποιαδήποτε εμφάνιση του κακού ούτε στο πιο μικρό παιδάκι, αφού κι αυτό έχει – ασυνείδητα στην αρχή, συνειδητά αργότερα – τα ελαττώματά του, θλιβερό κατάλοιπο του προπατορικού αμαρτήματος.

Έτσι λ.χ., αν το παιδί πάρει είδηση – και γρήγορα το παίρνει- ότι με τις φωνές και το κλάμα του μπορεί να πετύχει αυτό που θέλει, φωνάζει μέχρι να ικανοποιήσει την επιθυμία του. Και όσο πιο συχνά επαναλαμβάνεται αυτό, τόσο πιο πεισματάρικο και ιδιότροπο γίνεται. Το ίδιο συμβαίνει και με τις άλλες ανθρώπινες αδυναμίες, που με το πέρασμα των χρόνων αποκαλύπτονται σ’ όλη τους την έκταση. Οι καταβολές τους υπήρχαν ήδη από τα πρώτα παιδικά χρόνια.

Διηγούνται για το ρωμαίο αυτοκράτορα Δομετιανό, έναν από τους πιο σκληρούς διώκτες των πρώτων χριστιανών, πως όταν ήταν μικρός, του άρεσε να βασανίζει και να σκοτώνει διάφορα ζώα. Επομένως η βαναυσότητα υπήρχε μέσα του από παιδί. Γι’ αυτό λοιπόν κι εμείς πρέπει ν’ αρχίζουμε την αγωγή από τη βρεφική ηλικία.

Παρακολουθείτε συνεχώς τις ροπές του παιδιού σας. Και ό,τι κακό παρατηρήσετε, ξεριζώστε το με τη σωστή αγωγή.

Ο κηπουρός στην κατάλληλη εποχή κλαδεύει το δέντρο από τις άγριες παραφυάδες. Το ίδιο πρέπει να κάνουν και οι γονείς στα παιδιά τους. Την καρδιά των παιδιών μπορούμε να την παρομοιάσουμε με κήπο, και τους γονείς με κηπουρούς του Θεού, που οφείλουν να καθαρίζουν έγκαιρα τον κήπο – την παιδική καρδιά- από τ’ αγριόχορτα της αμαρτίας και τα ζιζάνια των κακών συνηθειών.

Αν αργοπορήσουν και το κακό ριζώσει καλά, αν η παιδική καρδιά χορταριάσει από ελαττώματα, τότε δεν θα μπορούν πια να τα βγάλουν πέρα με τα ζιζάνια. «Παραπονιέσαι», γράφει ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, «πως ο γιος σου είναι ατίθασος; Εύκολα μπορούσες, όταν ήταν ακόμα παιδί, να τον διορθώσεις, να τον συνηθίσεις στην τάξη, να του μάθεις τη συνέπεια στα καθήκοντά του, να γιατρέψεις την αρρώστια της ψυχής του. Όταν το έδαφος ήταν ακόμα κατάλληλο για καλλιέργεια, τότε έπρεπε να ξεριζώσεις τ’ αγκάθια, πριν προλάβουν να ριζώσουν γερά. Η αμέλειά σου φταίει που είναι τώρα δυσκολονίκητα τα πάθη του παιδιού σου».

Αγωγή όμως δεν είναι μόνο να ξεριζώνουμε το κακό από το παιδί, αλλά και να το συνηθίζουμε από μικρό στο καλό.

Η Αγία Γραφή μας φανερώνει το βασικό λόγο, για τον οποίο πρέπει από τη βρεφική ηλικία να συνηθίζουμε τα παιδιά στο καλό. Ο σοφός Σειράχ γράφει, πως αν ο νέος πήρε ένα δρόμο, δεν θα ξεμακρύνει απ’ αυτόν ούτε όταν γεράσει. Δηλαδή, αν ο άνθρωπος από νέος πήρε τον καλό δρόμο, αν από τη νεανική του ηλικία αγάπησε το καλό, κι όταν ακόμα γεράσει δεν θ’ αλλάξει. Αυτό θέλει να πει και η λαϊκή παροιμία: «Όποιος στην κούνια, τέτοιος και στον τάφο». Σας ξαναθυμίζω, γονείς, τους λόγους του σοφού Σειράχ: «Τέκνα σοι εστί; Παίδευσον αυτά και κάμψον εκ νεότητος τον τράχηλον αυτών» (Σοφ. Σειράχ 7:23). Ξανασημειώνω, τέλος, και τα σοφά λόγια του λαού: «Όπου μικρομάθει, δε γερονταφήνει»

Από το βιβλίο: Επισκόπου Αικατερίνμπουργκ και Ιρμπίτσκ Ειρηναίου, «Μητέρα, πρόσεχε!». Ιερά Μονή Παρακλήτου, Ωρωπός Αττικής 2011, σελ. 15.

Διορθώνοντας τις ροπές με τη σωστή αγωγή

The post Διορθώνοντας τις ροπές με τη σωστή αγωγή appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

Ένας ερημίτης, που διακρινόταν για την αγιότητα του βίου του και τη γνώση της ανθρώπινης ψυχής, έδωσε εντολή κάποτε στον υποτακτικό του: «Ξερίζωσε αυτό το δέντρο από τη γη». Και του έδειξε ένα νεαρό φοινικόδεντρο, που είχε όμως απλώσει ρίζες βαθιές.

Κάνοντας υπακοή στο γέροντα, ο υποτακτικός επιχείρησε το έργο, αλλά, παρ’ όλες του τις προσπάθειες, δεν κατόρθωσε ούτε να το κουνήσει. «Γέροντα», είπε, «αυτό που μου ζητάς να κάνω, είναι τελείως αδύνατο!». Τότε ο γέροντας του έδειξε ένα άλλο, τρυφερό δεντράκι, που ο υποτακτικός ξερίζωσε αμέσως και χωρίς καμιά ιδιαίτερη προσπάθεια. Τίποτα δεν μπορούσε να κάνει ο μαθητής με το δέντρο που είχε ριζώσει γερά, χωρίς κόπο όμως τα κατάφερε με το τρυφερό δεντράκι.

Συσχετίζοντας τη διήγηση αυτή με την παιδαγωγική, βλέπουμε πως οι γονείς είναι ανίσχυροι μπροστά στα μεγάλα παιδιά, αν δεν έχουν αρχίσει να ενδιαφέρονται για την αγωγή τους από την τρυφερή ηλικία. Λέει μια παροιμία: «Όπου μικρομάθει, δε γερονταφήνει». Γι’ αυτό ο σοφός Σειράχ διδάσκει: «Τέκνα σοι εστί; παίδευσον αυτά και κάμψον εκ νεότητος τον τράχηλον αυτών» (Σοφ. Σειράχ 7:23).

Πολύ λίγοι γονείς μπορούν να παινευτούν για το ότι έδωσαν σωστή αγωγή στα παιδιά τους. Μερικοί μάλιστα, πολύ καλοί και ευσεβείς οι ίδιοι, έχουν παιδιά με χαρακτήρα εντελώς αντίθετο κι ανεπιθύμητο.

Μια από τις βασικές αιτίες του φαινομένου αυτού πρέπει ν’ αναζητηθεί στους ίδιους τους γονείς. Συνήθως πολλοί απ’ αυτούς είναι αδιάφοροι για την ηθικοθρησκευτική αγωγή των παιδιών τους, ή τόσο τυφλώνονται από την υπερβολική γονική αγάπη τους, που δεν θέλουν να βλέπουν σ’ αυτά τίποτα το κακό. Αγνοούν μάλιστα και τις παρατηρήσεις των καλοπροαιρέτων ανθρώπων. Αρνούνται ν’ ακούσουν την αλήθεια και τις σωστές συμβουλές τους. Και μόνο όταν τα παιδικά ελαττώματα γίνουν ανυπόφορα και για τους ίδιους τους γονείς, τότε αρχίζουν να σκέφτονται για τη διόρθωση του γιου ή της κόρης. Τότε καταφεύγουν στην αγωγή. Είναι όμως πολύ αργά πια.

Γι’ αυτό θεωρώ απαραίτητο να σας εξηγήσω, γιατί η αγωγή των παιδιών πρέπει ν’ αρχίζει από τη βρεφική ηλικία.

Σ’ όλους σας είναι γνωστό, πόσο γρήγορα αναπτύσσεται ο σπόρος μέσα στη γη. Οι παράγοντες που συντελούν στην ανάπτυξη, αρχίζουν αμέσως ν’ ασκούν την επίδρασή τους. Η θερμότητα και η υγρασία ξυπνούν το τρυφερό βλαστάρι μέσα στο χώμα, και σιγά-σιγά αρχίζει να ξεπροβάλλει στην επιφάνεια του εδάφους.

Το ίδιο συμβαίνει και με το παιδάκι, που σαν το σπόρο έρχεται στον κόσμο και μεγαλώνει συνεχώς. Είναι γνωστό, ότι ποτέ η ανθρώπινη φύση δεν αναπτύσσεται τόσο γρήγορα και απ’ όλες τις πλευρές, όσο στην παιδική ηλικία. Ταυτόχρονα όμως, ποτέ δεν έχει τόση ανάγκη φροντίδας και περιποιήσεως, όσο στα πρώτα αυτά χρόνια.

Η σωματική ανάπτυξη προχωράει γρήγορα και σταθερά, ενώ ακόμα γρηγορότερα προχωράει η πνευματική. Το παιδί αρχίζει να μιλάει, να συλλαμβάνει τα πρώτα νοήματα, να συλλογίζεται, να κρίνει. Η θέλησή του δυναμώνει και μαθαίνει σταδιακά να αυτενεργεί. Ο νους του πλουτίζεται με τις έννοιες των αντικειμένων του περιβάλλοντος, ενώ, μαζί μ’ αυτές, συλλαμβάνει και την έννοια του Θεού. Αρχίζει να προβληματίζεται για τον προορισμό του, και μαθαίνει να ξεχωρίζει το καλό από το κακό. Μέσα του ξυπνάει η συνείδηση. Αρχίζει να ενεργεί η αγάπη ή η αντιπάθεια. Εμφανίζονται τα αισθήματα της τιμής και της ντροπής.

Για να εξελιχθούν όπως πρέπει όλες αυτές οι δυνάμεις, που ανεβάζουν τον άνθρωπο μέχρι την ομοίωση με το Θεό, οι γονείς οφείλουν να παρακολουθούν προσεκτικά την ηθική εξέλιξη του παιδιού τους. Και επειδή η αγωγή έχει διπλή υφή, από τη μια να ξεριζώνει το κακό και από την άλλη να φυτεύει το καλό, οφείλουν ν’ αρχίσουν τη διαπαιδαγώγησή του από τη βρεφική ηλικία.

Πολλοί γονείς όμως δεν δίνουν σημασία στο σημείο αυτό. Σα να μη γνωρίζουν ότι μπορούμε και πρέπει να διαπαιδαγωγούμε το παιδί από τόσο μικρό!

Μερικοί γονείς, ιδιαίτερα οι νεώτεροι, για μεγάλο χρονικό διάστημα βλέπουν το παιδάκι σαν παιχνίδι ή κούκλα. Το ταΐζουν, το βάζουν να κοιμηθεί, το χαϊδεύουν, παίζουν και χαριεντίζονται μαζί του, το φυλάνε με κάθε τρόπο από το κρυολόγημα κλπ. Κατά τα άλλα όμως, το αφήνουν να τρέχει, να παίζει, να κάνει ό,τι θέλει, φτάνει μόνο να μην τους ανησυχεί με τις φωνές και το κλάμα του. Και για πολύ καιρό δεν συνειδητοποιούν, ότι ο λατρευτός τους “άγγελος” είναι στην πραγματικότητα ένα πεισματάρικο, γκρινιάρικο, αχαλίνωτο, ανυπάκουο, άπληστο, λαίμαργο, κακό παιδί. Μέχρι που κάποτε τους ανοίγονται τα μάτια. Τότε αποφασίζουν να ενδιαφερθούν για την αγωγή του παραχαϊδεμένου τους παιδιού. Αλλά, αγαπητοί γονείς, τώρα είναι πολύ αργά! Το δεντράκι μεγάλωσε πια!

Άλλοι πάλι γονείς δεν αστοχούν λιγότερο, έχοντας κάποιες λαθεμένες παιδαγωγικές αντιλήψεις, που σήμερα έχουν ριζώσει στο νου πολλών. Οι αντιλήψεις αυτές πολύ δύσκολα μπορούν να ξεριζωθούν, επειδή χρησιμεύουν σαν προφάσεις, από τη μια για να δικαιολογήσουν τα ελαττώματα και τις κακές συνήθειες των παιδιών, και από την άλλη για να καλύψουν την αμέλεια ή την αδιαφορία των γονιών για τη σωστή ανατροφή τους.

«Μα είναι παιδιά», λένε οι ευαίσθητοι γονείς. «Μπορούμε να δίνουμε τόση βαρύτητα στα ελαττώματά τους;» Με τέτοιους και άλλους παρόμοιους ισχυρισμούς συγχωρούνται συνήθως όλες οι παιδικές αταξίες.

Είναι πράγματι παιδιά. Αλλά τί παιδιά! Τί θα βγει από τα παιδιά αυτά; Κι ακόμα, έχουν το δικαίωμα, επειδή είναι παιδιά, να κάνουν το κακό; Είναι λογικό ν’ αδιαφορεί κανείς για ένα παράπτωμα, επειδή το έκανε ένα μικρό παιδί; Αν μέσα στο σπίτι ανάψει πυρκαγιά, λέμε «α! τι ωραία φωτιά!»; Δεν καλούμε μ’ όλες μας τις δυνάμεις σε βοήθεια; Μπορούμε άραγε να βλέπουμε τα παιδιά μας με τόση ηρεμία, όταν μέσα τους αρχίζει να φουντώνει η φωτιά των παθών, που τα απειλεί με πρόσκαιρη αλλά και αιώνια καταστροφή;

Από το βιβλίο: Επισκόπου Αικατερίνμπουργκ και Ιρμπίτσκ Ειρηναίου, «Μητέρα, πρόσεχε!». Ιερά Μονή Παρακλήτου, Ωρωπός Αττικής 2011, σελ. 11.

Πότε αρχίζει η αγωγή;

The post Πότε αρχίζει η αγωγή; appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.