1. Καρπός του Αγίου Πνεύματος

Η προσευχή, όπως και κάθε άλλη αρετή, δεν είναι δικό μας κατόρθωμα, αλλά του Θεού. Είναι καρπός του Αγίου Πνεύματος. «Πάσα δόσις αγαθή και παν δώρημα τέλειον άνωθεν έστιν» (Ιακ. 1:17).

Γι’ αυτό πρέπει να ζητάμε ταπεινά από τον Χριστό, όπως και οι μαθητές του· «Κύριε, δίδαξον ημάς προσεύχεσθαι» (Λουκ. 11:1).

2. Πίστη

Για να εισακούσει ο Θεός την προσευχή μας, πρέπει να έχουμε ακράδαντη πίστη ότι μπορεί να μας δώσει αυτό που του ζητάμε. Ο ίδιος ο Χριστός είπε στους μαθητές του· «Αν έχετε πίστη και δεν αμφιβάλλετε στη δύναμη του Θεού, μπορείτε και στο βουνό αυτό να πείτε· σήκω και πήγαινε στη θάλασσα και θα γίνει· και γενικά, όσα ζητήσετε στην προσευχή με πίστη θα τα πάρετε» ( Ματθ. 21:21-22).

3. Επιμονή

Πολλές φορές δεν πετυχαίνουμε αυτό που θέλουμε αμέσως. Ο Θεός δοκιμάζει την πίστη μας. Γι’ αυτό χρειάζεται να επιμένουμε στην προσευχή, όπως η Χαναναία (Ματθ. 15:21-28).

4. Προσοχή

Για να προσέξει ο Θεός τα λόγια μας, θα πρέπει πρώτα εμείς οι ίδιοι να προσέχουμε. «Γιατί αν εμείς που προσευχόμαστε δεν ακούμε αυτά που λέμε, πώς έχουμε την αξίωση να τα ακούει ο Θεός; Ας πλησιάζουμε με καθαρή καρδιά, όχι αδιάφορα όπως πολλοί, που ενώ η γλώσσα τους λέει λόγια προσευχής, το μυαλό τους γυρίζει στο σπίτι, στην αγορά, στους δρόμους. Αυτό είναι κατόρθωμα του διαβόλου. Επειδή ξέρει ότι με την προσευχή μπορούμε να επιτύχουμε άφεση αμαρτιών, γι’ αυτό επιτίθεται, ώστε να σκορπίσει τη σκέψη μας και να φύγουμε ζημιωμένοι μάλλον παρά κερδισμένοι» (ι. Χρυσόστομος).

Γι’ αυτό και στην Εκκλησία ακούμε διαρκώς προτροπές για προσοχή: “Πρόσχωμεν!” “Πάσαν την βιοτικήν αποθώμεθα μέριμναν” κ.ά.

Ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς πριν αρχίσει να προσεύχεται έλεγε: «Κύριε, επισυνάγαγε (συγκέντρωσε) τον διεσκορπισμένον μου νουν και φώτισόν μου το σκότος».

«Εκείνος που έχει συμμαζεμένο τον νου του όταν προσεύχεται, και προσέχει αυτά που λέει, απομακρύνει με τη φλόγα της προσευχής του τους δαίμονες» (Εφραίμ ο Σύρος).

5. “Εκ βαθέων”

Δεν φτάνει όμως να προσέχει μόνο το μυαλό μας αυτά που λέμε. Πρέπει να συμμετέχει και η καρδιά.

«Εκ βαθέων εκέκραξά σοι, Κύριε Κύριε, εισάκουσον της φωνής μου» (Ψαλμ. 129:1), έλεγε ο Δαβίδ.

«Λέγοντας προσευχή, δεν εννοώ αυτήν που γίνεται τυπικά και αδιάφορα, αλλ’ αυτήν που γίνεται “μετ’ εκτενείας”. Με ψυχή που πονάει και με διάνοια συγκεντρωμένη. Διότι αυτή η προσευχή είναι εκείνη που ανεβαίνει στον ουρανό» ( ι. Χρυσόστομος).

Από το τεύχος: Αρχιμ. Επιφανίου Χατζηγιάγκου, “Θέματα πνευματικής οικοδομής”. Εκδόσεις Ορθόδοξος Κυψέλη, σελ. 26.

Πώς πρέπει να προσευχόμαστε

The post Πώς πρέπει να προσευχόμαστε appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

Παρ’ όλα αυτά, οι περισσότεροι χριστιανοί σήμερα δεν εκκλησιάζονται τακτικά. Δεν αισθάνονται την ανάγκη να περπατήσουν λίγα βήματα και να βρεθούν στον οίκο του Θεού και να τον λατρεύσουν. Άλλοι τρέχουν σε ταξίδια και εκδρομές, άλλοι εργάζονται για να κερδίσουν περισσότερα χρήματα, και οι πιο πολλοί κοιμούνται σαν ναρκωμένοι.

Αν ρωτήσεις όλους αυτούς γιατί δεν εκκλησιάζονται, θα πάρεις διάφορες απαντήσεις, που είναι μάλλον δικαιολογίες της αδιαφορίας τους και «προφάσεις εν αμαρτίαις» (Ψαλμ. 140:4).

Ας δούμε μερικές απ’ αυτές.

• «Προσεύχομαι μόνος στο σπίτι»

Ναι. Μπορείς να προσευχηθείς και στο σπίτι σου. Αλλά η ατομική προσευχή δεν έχει τη δύναμη που έχει η προσευχή του συνόλου των πιστών με τους ιερείς. Άλλο είναι να ζητήσει ένας χωρικός κάτι από το νομάρχη και άλλο να έλθει όλο το χωριό με τον πρόεδρο και να το ζητήσουν.

«Θέλεις να μάθεις πόση είναι η δύναμη της προσευχής που γίνεται στην Εκκλησία; Κάποτε ο απόστολος Πέτρος ήταν δεμένος στη φυλακή με αλυσίδες. Η Εκκλησία όμως των Ιεροσολύμων προσευχόταν συνεχώς και με θερμότητα για τη διάσωσή του. Και η προσευχή τους τον ελευθέρωσε. Τι πιο δυνατό, λοιπόν, υπάρχει από την κοινή προσευχή, αφού ωφέλησε κι αυτόν ακόμα τον στύλο και τον πύργο της Εκκλησίας, τον απόστολο Πέτρο;» (ιερός Χρυσόστομος).

• «Παρακολουθώ τη Θ. Λειτουργία από το ραδιόφωνο ή την τηλεόραση»

Μπορεί να την παρακολουθείς αλλά η χάρη και η ευλογία δεν μεταδίδονται από την άψυχη συσκευή. Μόνο αυτοί που είναι άρρωστοι ή εργάζονται εξ ανάγκης δικαιολογούνται.

• «Όλη την εβδομάδα κουράζομαι και την Κυριακή θέλω να ξεκουραστώ»

Όσο όμως απαραίτητος κι αν είναι ο ύπνος, δεν αξίζει περισσότερο από την ευλογία του Θεού. Μπορεί εξάλλου να ξεκουραστείς και το απόγευμα.

• «Πρέπει να εργάζομαι και την Κυριακή· έχω υποχρεώσεις»

Εδώ ακούμε το αντίθετο επιχείρημα. Αντί για ανάπαυση την Κυριακή, προσθέτει κι άλλη εργασία, χωρίς να υπολογίζει τα όρια της αντοχής του και τη ζημιά που θα προκαλέσει στην υγεία του.

«Ποια όμως εργασία είναι ανώτερη από τη Θεία Λειτουργία; Ποια συνάντηση είναι πιο ωφέλιμη από τη συνάντηση με το Θεό; Εξάλλου εφτά ημέρες έχει η εβδομάδα· αυτές τις εφτά ημέρες τις μοιράστηκε ο Θεός μαζί μας· και δεν έδωσε στον εαυτό του το περισσότερο και σε μας το λιγότερο, αλλά σε μένα έδωσε έξι, ενώ για τον εαυτό του άφησε μία. Και όμως· αρπάζεις και την ημέρα αυτή, που είναι του Θεού, όπως αυτοί που κλέβουν ιερά χρήματα, και τη χρησιμοποιείς για υλικά πράγματα. Και, επιτέλους, δεν σου λέω να προσφέρεις όλη την ημέρα, αλλά μόνο δύο ώρες. Δάνεισε δύο ώρες στο Θεό, και θα μαζέψεις στο σπίτι σου κέρδος χιλίων ημερών. Διαφορετικά, πρόσεξε μήπως χάσεις τους κόπους ολόκληρων ετών» (ιερός Χρυσόστομος).

• «Έχω πένθος και για σαράντα ημέρες δεν κάνει να πάω στην Εκκλησία»

Το έθιμο αυτό είναι έξω από κάθε λογική. Είναι καθαρά σατανικό και πρέπει να ξεριζωθεί. Διότι τότε κυρίως πρέπει να πηγαίνει στην Εκκλησία ο χριστιανός, ει δυνατόν και κάθε μέρα, για να βρει παρηγοριά και ανακούφιση, αλλά και για να ωφελήσει περισσότερο την ψυχή του κεκοιμημένου.

Αυτά και άλλα πολλά μπορεί ν’ ακούσει κανείς απ’ αυτούς που δεν εκκλησιάζονται. Ένας όμως που θέλει να εκκλησιαστεί, όλα τα ξεπερνά. Οι χριστιανοί στα χρόνια των διωγμών, στα χρόνια της τουρκοκρατίας, αλλά και πρόσφατα, σε χώρες αθεϊστικών καθεστώτων, με κίνδυνο της ζωής τους, πήγαιναν κρυφά στις κατακόμβες, και στους χώρους λατρείας, για να προσευχηθούν. Αδελφοί μας που ζουν στο εξωτερικό διανύουν δεκάδες και εκατοντάδες χιλιόμετρα κάθε Κυριακή για να εκκλησιαστούν σε ορθόδοξο ναό. Γέροντες και γριές 80 και 90 ετών, με τρεμάμενα πόδια, έρχονται κάθε Κυριακή στην Εκκλησία.

Τι απολογία θα δώσουμε στο Θεό όταν έχουμε την υγεία μας, όταν έχουμε την Εκκλησία δίπλα μας, όταν ζούμε σε ελεύθερο κράτος, και δεν εκκλησιαζόμαστε;

Από το τεύχος: Αρχιμ. Επιφανίου Χατζηγιάγκου, “Θέματα πνευματικής οικοδομής”. Εκδόσεις Ορθόδοξος Κυψέλη, σελ. 11.

Γιατί δεν εκκλησιάζεσαι;

The post Γιατί δεν εκκλησιάζεσαι; appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

Ψυχή που προσεύχεται είναι ζωντανή. Ψυχή που δεν προσεύχεται είναι νεκρή. Ας μη φανεί αυτό υπερβολικό. Όταν ένας νέος αισθάνεται μέσα του αγάπη και έρωτα αγνό για μια κοπέλα, την σκέφτεται διαρκώς, μέρα και νύχτα. Μπορεί να κάνει οτιδήποτε. Το μυαλό του όμως είναι συνεχώς προσκολλημένο στο πρόσωπο που αγαπά. Τι το παράξενο λοιπόν για μια ψυχή, που αγαπά το Χριστό και αισθάνεται “θείον έρωτα”, να θέλει συνεχώς να σκέφτεται και να συνομιλεί μ’ Αυτόν;

Μια σύντομη, εύκολη και περιεκτική προσευχή που μας παρέδωσαν οι Πατέρες, με την οποία προσεύχονται πολλοί χριστιανοί, είναι το «Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με».

Η αδιάλειπτη επανάληψη της προσευχής αυτής φωτίζει τον νου, θερμαίνει την καρδιά, ενισχύει την θέληση και διώχνει τον διάβολο και όλες τις πονηρές, μάταιες και βλάσφημες σκέψεις που μας φέρνει.

Αφού λοιπόν η προσευχή είναι τόσο σπουδαίο έργο και μητέρα όλων των αρετών, ας προσπαθήσουμε να την αυξήσουμε και να την κάνουμε θερμότερη. Και ας μη φέρνουμε δικαιολογία τις πολλές μας ασχολίες· γιατί τίποτα δεν είναι ανώτερο απ’ αυτήν. Εξάλλου υπάρχουν άνθρωποι με πολύ περισσότερες φροντίδες που αφιερώνουν πολύ χρόνο στην προσευχή.

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα του βασιλιά Δαβίδ. Όπως παρατηρεί ο ιερός Χρυσόστομος:

«Ενώ ήταν βασιλιάς, με τόσες φροντίδες, κυβερνούσε λαούς και πόλεις, τον απασχολούσαν αναρίθμητες υποθέσεις που δεν τον άφηναν ούτε μια στιγμή να αναπνεύσει, πόλεμοι, επαναστάσεις, ανταρσίες…, εν τούτοις αυτός όχι μόνο τις μέρες αλλά και τις νύχτες πρόσθετε στις προσευχές του. “Μεσονύκτιον εξηγειρόμην του εξομολογείσθαι σοι επί τα κρίματα της δικαιοσύνης σου” (Ψαλμ. 118:62).

» Αν λοιπόν αυτός, με όλες τις φροντίδες, ούτε νύκτα δεν ησύχαζε αλλά έκανε τις προσευχές του με μεγαλύτερη προθυμία και προσοχή από τους μοναχούς που ζουν στα όρη, ποια δικαιολογία έχουμε εμείς που, ενώ ζούμε με άνεση, όχι μόνο τη νύχτα δεν προσευχόμαστε, αλλά ούτε και την ημέρα δεν κάνουμε όπως πρέπει τις προσευχές μας;».

Από το τεύχος: Αρχιμ. Επιφανίου Χατζηγιάγκου, “Θέματα πνευματικής οικοδομής”. Εκδόσεις Ορθόδοξος Κυψέλη, σελ. 31.

Προσευχή, η μητέρα όλων των αρετών

The post Προσευχή, η μητέρα όλων των αρετών appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

«Όπως η βροχή μαλακώνει το σκληρό έδαφος και η φωτιά το σίδερο, έτσι και η προσευχή μαλακώνει τη σκληρή ψυχή από τα πάθη» (ι. Χρυσόστομος).

«Η προσευχή είναι φύλακας της σωφροσύνης (αγνότητος), χαλινάρι του θυμού, καταστέλλει την υπερηφάνεια, καθαρίζει από την μνησικακία, διώχνει το φθόνο, εξαφανίζει το άγχος» ( Γρηγόριος Νύσσης).

Η προσευχή είναι απαραίτητη πριν από κάθε πράξη ή λόγο μας.

«Όσα λέμε ή πράττουμε χωρίς προσευχή, ύστερα αποδεικνύονται ή σφαλερά ή βλαβερά» (Μάρκος ο ασκητής)

Το δυσκολότερο έργο

Αφού η προσευχή είναι το ανώτερο έργο του ανθρώπου, πολεμείται, όπως είναι επόμενο, και περισσότερο από τον διάβολο. Γι’ αυτό και η προσευχή είναι το δυσκολότερο έργο στην πνευματική μας ζωή.

«Ο δαίμονας φθονεί πολύ τον άνθρωπο που προσεύχεται και χρησιμοποιεί κάθε μέσο για να παραβλάψει το σκοπό του» (Νείλος ασκητής).

Ρώτησαν κάποτε τον αββά Αγάθωνα ποια αρετή νομίζει πως είναι η πιο δύσκολη.

– Η προσευχή, αποκρίθηκε εκείνος. Όταν ποθήσει η ψυχή να συνομιλεί με τον δημιουργό της, αγωνίζονται τα πονηρά πνεύματα να την εμποδίσουν, γιατί ξέρουν πως δεν υπάρχει πιο ισχυρό όπλο εναντίον τους από την προσευχή (Γεροντικό).

Γι’ αυτό βλέπουμε ότι κατά την ώρα της προσευχής οι δαίμονες μας φέρνουν χίλια δύο εμπόδια· αισθήματα κοπώσεως και νύστας, περισπασμό του νου με ποικίλα προβλήματα κλπ., για να μας εμποδίσουν να προσευχηθούμε όπως πρέπει.

Πώς η προσευχή μας θα γίνει θερμή και ζωντανή;

Ο ιερός Χρυσόστομος απαντά:

α) Όταν γίνεται κάτω από το βάρος μιας θλίψεως. «Είναι γεγονός πως ο νους του ανθρώπου, όσο απολαμβάνει ανέσεις, σκορπίζεται δεξιά και αριστερά. Όταν όμως τον στεναχωρήσει ένα πρόβλημα, τότε κάτω από την πίεση αυτή αναπέμπει καθαρές και θερμές προσευχές προς τον ουρανό».

Όλοι μπορούμε να βεβαιώσουμε ότι τις πιο θερμές προσευχές μας τις κάναμε όταν περνούσαμε μια αρρώστια, μια αγωνία, μια δοκιμασία.

β) Το δεύτερο που συντελεί στην θερμή προσευχή είναι η ανάμνηση των αμαρτιών μας, όπως συνέβη στον εκ δεξιών του Χριστού ληστή.

γ) Και τέλος, η νηστεία. «Πάντοτε είναι μεγάλη η δύναμη της προσευχής· όταν όμως συνοδεύεται με νηστεία, γίνεται ακόμα πιο δυνατή».

Από το τεύχος: Αρχιμ. Επιφανίου Χατζηγιάγκου, “Θέματα πνευματικής οικοδομής”. Εκδόσεις Ορθόδοξος Κυψέλη, σελ. 25, 29.

Πνευματικές ωφέλειες από την προσευχή

The post Πνευματικές ωφέλειες από την προσευχή appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.