Η συναναστροφή με τουρκόπουλα και οι διαρκείς πιέσεις έκαναν τον Δημήτριο να αρνηθεί σιγά-σιγά την πίστη του και να ασπασθεί την μουσουλμανική θρησκεία με το όνομα Μεχμέτ. Προσέλκυσε στο βάραθρο της απωλείας τον αδελφό του, ο οποίος ήλθε να τον ψέξει για την αποστασία του, αλλά όταν πληροφορήθηκε ότι ο ίδιος ο πατέρας του ήλθε στην Τρίπολη για να τον επαναφέρει στον ευθύ δρόμο και έφυγε χωρίς να μπορέσει να τον δει και να του μιλήσει, ο Δημήτριος άρχισε να συνειδητοποιεί την σοβαρότητα του ανομήματός του και κατελήφθη από σωτηριώδη λύπη, η οποία τον οδήγησε στην μετάνοια. Επιχείρησε να διαφύγει αλλά καθώς δεν εύρισκε οδηγό, αναγκάστηκε να παραμείνει στην υπηρεσία του αφεντικού του, δοκιμαζόμενος διαρκώς από τύψεις συνειδήσεως.

Κατόρθωσε τέλος να επιβιβασθεί σε πλοίο με προορισμό την Σμύρνη, και φθάνοντας στην Μαγνησία πήγε στην Μονή του Τιμίου Προδρόμου κοντά στις Κυδωνίες (σημ. Αϊβαλί), εξομολογήθηκε στον ηγούμενο και βρήκε κάποια ανακούφιση. Η αθρόα προσέλευση προσκυνητών, ωστόσο, δεν του πρόσφερε συνθήκες ευνοϊκές για την μετάνοια, άφησε λοιπόν την μονή και επί κάποιο διάστημα εργάστηκε ως καφεπώλης και κουρέας ώστε να συγκεντρώσει τα απαραίτητα χρήματα για να φτιάξει την ασημένια κανδήλα που είχε τάξει στην εικόνα του Τιμίου Προδρόμου, του κήρυκα της μετανοίας.

Άρχισε να φλέγεται από τον πόθο του Χριστού, ενώ η ανάγνωση Βίων των νεομαρτύρων τον έκανε ν’ αποφασίσει να επιστρέψει στον τόπο όπου αρνήθηκε την πίστη του και να ομολογήσει τον Χριστό, αποπλένοντας το ανόμημά του με το ίδιο του το αίμα. Εξομολογήθηκε την πρόθεσή του στον άγιο Μακάριο Κορίνθου [17 Απρ.], ο οποίος την εποχή εκείνη έμενε στην Χίο.

Ο άγιος πολύ σοφά του υπενθύμισε ότι η εξομολόγηση και η μετάνοια αρκούν για να σβήσουν κάθε αμάρτημα, ακόμη και το βαρύτερο, όπως την άρνηση του Πέτρου. Πρόσθεσε όμως ότι το έργο της μετανοίας είναι δρόμος μακρύς και επίπονος που απαιτεί συντριβή καρδίας και ταπείνωση κάθε ημέρα του επίγειου βίου και για τον λόγο αυτόν ορισμένοι, φοβούμενοι μήπως περιέλθουν σε νέες αμαρτίες μετά την μετάνοιά τους, επιλέγουν την ταχύτερη οδό του μαρτυρίου για να κατακτήσουν τον Παράδεισο. Διότι, σύμφωνα με τους αγίους Πατέρες, «Μαρτύριον αποκάθαρσις είναι αμαρτιών μετά δόξης». Βλέποντας το νεαρόν της ηλικίας του Δημητρίου, ο άγιος Μακάριος του υπενθύμισε ότι το μεν πνεύμα πρόθυμον η δε σαρξ ασθενής (Ματθ. 26:41) και τον συμβούλευσε να ακολουθήσει την οδό της μετανοίας, δια της ασκήσεως και της ησυχίας.

Οι πατρικές αυτές συμβουλές αναζωπύρωσαν στην καρδιά του Δημητρίου τον πόθο του μαρτυρίου, το οποίο αποφάσισε να δοκιμάσει με ασκητικούς αγώνες. Έμενε άγρυπνος όλη την νύχτα μέσα στο ψύχος, σε απομονωμένη τοποθεσία στο βουνό, χύνοντας άφθονα δάκρυα και τύπτοντας το στήθος του τόσο δυνατά ώστε συχνά η μύτη του αιμορραγούσε.

Η ψυχή του χαιρόταν διαβάζοντας διηγήσεις και Μαρτύρια διαφόρων νεομαρτύρων και, θέτοντας καθημερινώς αναβαθμούς στην καρδία του (Ψαλμ. 83:6), φλεγόταν από πόθο να μιμηθεί το μαρτύριό τους. Τέλος ο νέος του πνευματικός, άγιος Νικηφόρος ο Χίος [1 Μαΐου], του έδωσε την ευλογία του να επιστρέψει στην Πελοπόννησο, να ομολογήσει την πίστη και να προσπαθήσει να μεταστρέψει τον αδελφό του. Φθάνοντας στο Άργος, έμεινε κοντά στον ιεροδιδάσκαλο Ησαΐα, ο οποίος τον φρόντισε και συδαύλισε τον θείο πόθο του, διηγούμενος άθλους μαρτύρων. Ο Δημήτριος έτρωγε μία φορά την εβδομάδα και ο πόθος του μαρτυρίου τον κατέφλεγε, σε βαθμό που η φυσιογνωμία του ακτινοβολούσε σαν πυρακτωμένος σίδηρος.

Την Δευτέρα του Θωμά του έτους 1803 έφθασε στην Τρίπολη, και όποιον χριστιανό γνωστό του συναντούσε τον χαιρετούσε και τον έκανε κοινωνό του σχεδίου του. Κατά την διάρκεια μιας από τις ολονύκτιες αγρυπνίες του, είδε σε όραμα μια φαεσφόρα μορφή, η οποία τον παρότρυνε να μην αργοπορεί και υποσχέθηκε να τον στηρίξει. Ο Δημήτριος μετέλαβε των Αχράντων Μυστηρίων και διέτρεξε την πόλη φορώντας χριστιανικά ενδύματα, χωρίς όμως να αναγνωριστεί από κάποιον Τούρκο.

Απογοητευμένος από την αποτυχία του, επέστρεψε θρηνώντας στον ιερέα Αντώνιο, ο οποίος προσπάθησε να τον πείσει να εγκαταλείψει το σχέδιό του. Αντί όμως να αποθαρρυνθεί, ο άγιος αισθανόταν τον πόθο του μαρτυρίου να τον καταφλέγει ακόμη περισσότερο. Πήρε τέλος την ευλογία του ιερέως και πήγε τρέχοντας στο μαγαζί του παλαιού αφέντη του και χαιρέτησε όλους τους παρισταμένους ανακράζοντας: «Χριστός Ανέστη!» Οι Τούρκοι καλφάδες τον αναγνώρισαν και νομίζοντας ότι είχε τρελλαθεί προσπάθησαν να τον φέρουν στα λογικά του για να σώσει την ζωή του. Παρά την επιμονή των πρώην αφεντικών του, ο Δημήτριος έμεινε καθισμένος στο κατώφλι του κουρείου, δηλώνοντας ότι δεν το κουνούσε από εκεί μέχρι να εξαλείψει το ανόμημά του με το ίδιο του το αίμα. Άρπαξε τότε ένας Τούρκος το νεαρό παιδί και το πήγε στον διοικητή, ενώ όλοι οι χριστιανοί της Τρίπολης δέονταν υπέρ αυτού.

Ο δικαστής, κατάπληκτος από το ακλόνητο φρόνημα του νεαρού Δημητρίου κατά την ανάκριση, τον έστειλε στον διοικητή, χωρίς να απαγγείλει καταδίκη, ελπίζοντας ότι η φυλάκιση θα πτοούσε το ηθικό του. Σε όλες τις ερωτήσεις ο Δημήτριος απαντούσε επαναλαμβάνοντας: «Χριστιανός είμαι και λατρεύω Πατέρα, Υιόν και Άγιον Πνεύμα, Τριάδα ομοούσιον και αχώριστον!» Όταν τέλος ο διοικητής απήγγειλε την θανατική καταδίκη, το πρόσωπο του αγίου φωτίστηκε με χαρά και ιλαρότητα υπερφυσική και ο Δημήτριος προσέτρεξε στον τόπο θανάτωσης ωσάν έλαφος διψώσα επί τας πηγάς των υδάτων (Ψαλμ. 41:1).

Φθάνοντας στο μέσον του παζαριού, ανέκραξε: «Δόξα Σοι, Χριστέ ο Θεός, ο σταυρωθείς υπέρ ημών, ο αξιώσας εμέ τον αμαρτωλό να χύσω το αίμα μου υπέρ του αγίου Ονόματός Σου!» Έκλινε τον αυχένα και απετμήθη η κεφαλή του με τρία χτυπήματα του ξίφους. Μετά τα δύο πρώτα χτυπήματα, ο Δημήτριος φώναξε: «Μνήσθητι μου, Κύριε, όταν έλθης εν τη Βασιλεία Σου!»

Κατόπιν οι οφθαλμοί του αγίου άνοιξαν και η κεφαλή του φάνηκε να ζωντανεύει, καταδεικνύοντας ότι ο μάρτυς ζούσε πλέον εις τον αιώνα. Επί τρεις ημέρες, το τίμιο σκήνωμα έμεινε στον τόπο του μαρτυρίου: φαινόταν πάλλευκο και εκθαμβωτικό ωσάν το χιόνι. Η τιμία κάρα κατατέθηκε κατόπιν στον ναό του αγίου Δημητρίου· ανέβλυζε νωπό αίμα που ευωδίαζε θαυμαστά και επιτελούσε πολλές ιάσεις.

Από το βιβλίο: Νέος Συναξαριστής της Ορθοδόξου Εκκλησίας, υπό Ιερομονάχου Μακαρίου Σιμωνοπετρίτου. Τόμος όγδοος, Απρίλιος, σελ. 131. Ίνδικτος, Αθήναι 2007.

Ο άγιος νεομάρτυρας Δημήτριος ο Πελοποννήσιος

The post Ο άγιος νεομάρτυρας Δημήτριος ο Πελοποννήσιος appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

Εμπιστεύθηκαν την μόρφωσή του στον άγιο Λέανδρο· μία ημέρα ο Ισίδωρος δραπέτευσε από το σχολείο για να αποφύγει τις επιπλήξεις του αδελφού του. Στάθηκε για να ξεκουραστεί κοντά σ’ ένα πηγάδι και με παιδική περιέργεια παρατηρούσε τις αυλακιές στο φιλιατρό. Μια γυναίκα που ήλθε να πάρει νερό, του εξήγησε ότι το σκοινί τού κουβά γλύφοντας την πέτρα κατέληξε να την αυλακώσει. Ο μικρός Ισίδωρος κατάλαβε τότε ότι αν το σχοινί μπορούσε να αυλακώσει την πέτρα, η φιλόπονη μελέτη θα μπορούσε να κατανικήσει την δυσχέρεια της διανοίας του. Επέστρεψε κοντά στον αδελφό του και πρόκοψε τόσο, ώστε ξεπερνώντας τους διδασκάλους του κατέστη ο σοφότερος άνθρωπος του καιρού του, σε βαθμό ώστε πολλοί έρχονταν από μακριά για να ακούσουν τους λόγους του.

Συνεργός στο ποιμαντικό έργο του αγίου Λεάνδρου, αντιστάθηκε σθεναρά στον αιρετικό βασιλέα Λεοβίγιλδο και εργάστηκε δραστήρια για την μεταστροφή των αρειανοφρόνων Γότθων. Κατά την διάρκεια της εξορίας του αδελφού του ανέλαβε εξ ολοκλήρου την υπεράσπιση της αληθινής Πίστεως και των συμφερόντων της Εκκλησίας. Μετά την μεταστροφή του βασιλέα Ρεκχαρέδου (589), ο Ισίδωρος αποσύρθηκε σε μονή, όπου αφιερώθηκε στην ησυχία, την μελέτη και την προσευχή· σύντομα όμως εκοιμήθη ο Λέανδρος (600) και ο Ισίδωρος υποχρεώθηκε να δεχθεί την χειροτονία εις επίσκοπον Σεβίλλης, πρώτης έδρας της Εκκλησίας της Ισπανίας.

Κατά τα σαράντα χρόνια της επισκοπικής του θητείας ο άγιος Ισίδωρος υπήρξε παρηγορητής των χειμαζομένων, καταφύγιο των δεινοπαθούντων, υπέρμαχος της δικαιοσύνης. Ιδιαίτερη ήταν η μέριμνά του για τις ιερές Ακολουθίες, ώστε φρόντιζε να τελούνται με τρόπο αντάξιο της θείας δόξης· για τον λόγο αυτό θεωρείται εκείνος που καθιέρωσε το λεγόμενο μοζαραβικό λειτουργικό Τυπικό. Πλήθη κόσμου προσέρχονταν για να αντλήσουν από την σοφία του, που υπερείχε, λέγεται, εκείνης του Σολομώντος, και να ακούσουν τα κηρύγματά του που πολύ συχνά επιβεβαιώνονταν με θαύματα. Κατά την διάρκεια της Β’ Συνόδου της Σεβίλλης (619), της οποίας προήδρευσε, αφού με τρόπο εκπληκτικό αναίρεσε τα επιχειρήματα ενός αιρετικού μονοφυσίτη οπαδού του Σεβήρου, θεράπευσε έναν τυφλό, αγγίζοντάς τον απλώς με το γάντι του.

Ίδρυσε μεγάλο αριθμό μονών και διοργάνωσε στην Σεβίλλη σχολή για την επιμόρφωση των κληρικών, όπου αρεσκόταν να διδάσκει ο ίδιος. Κανένα γνωστικό αντικείμενο δεν του ήταν ξένο, και άφησε κληρονομιά έναν εντυπωσιακό αριθμό πραγματειών κάθε είδους, οι οποίες αποτέλεσαν την κύρια πηγή τής γνώσεως στην Δύση κατά τον Μεσαίωνα (1).

Φθάνοντας σε μεγάλη ηλικία, ο άγιος επίσκοπος προσεβλήθη από σοβαρή ασθένεια. Μοίρασε τότε όλα του τα υπάρχοντα σε ελεημοσύνες και προετοιμάστηκε με προσευχή και μετάνοια, προλέγοντας την θλιβερή μοίρα που επιφυλασσόταν στην Εκκλησία της Ισπανίας. Τέσσερεις ημέρες πριν την εκδημία του διέταξε να τον μεταφέρουν στον καθεδρικό ναό, όπου ξαπλωμένος πάνω σε τέφρα και σποδό στο μέσον του ναού, φορώντας έναν τρίχινο χιτώνα, επικαλέστηκε το έλεος του Κυρίου με μια σεμνή και μεγαλειώδη προσευχή, λέγοντας μεταξύ άλλων: «Δι’ εμέ, Κύριε, και όχι για τους δικαίους, καθιέρωσες στην Εκκλησία το σωτηριώδες λουτρό της μετανοίας…». Αφού έλαβε την άφεση των αμαρτιών από κάποιον από τους παριστάμενους επισκόπους, ζήτησε να τον βοηθήσουν όλοι με τις προσευχές τους, αντάλλαξε ασπασμό αγάπης με τους ιερείς, προσευχήθηκε υπέρ του λαού και κατόπιν επέστρεψε στο κελλί του όπου εκοιμήθη εν σιωπή στις 4 Απριλίου 636.

Το σκήνωμα του αγίου Ισιδώρου κατατέθηκε αρχικά ανάμεσα σε εκείνα των αγίων Λεάνδρου και Φλωρεντίνης στον μητροπολιτικό ναό της Σεβίλλης· αργότερα μεταφέρθηκε στην πόλη Λεόν.

(1) Ιδίως τις “Ετυμολογίες” του, όπου καταγράφονται όλες τις γνώσεις της εποχής του. Και σε αυτόν επομένως, πριν από τους Άραβες, η Δύση οφείλει την γνωριμία της με τον Αριστοτέλη.

Από το βιβλίο: Νέος Συναξαριστής της Ορθοδόξου Εκκλησίας, υπό Ιερομονάχου Μακαρίου Σιμωνοπετρίτου. Απρίλιος. Εκδόσεις Ορμύλια.

Ο άγιος Ισίδωρος επίσκοπος Σεβίλλης

The post Ο άγιος Ισίδωρος επίσκοπος Σεβίλλης appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

Την Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως, ενώ ασπαζόταν το τίμιο Ξύλο, αποφάσισε να ακολουθήσει και εκείνος τον Χριστό έως θανάτου. Τρεις ημέρες αργότερα, μόλις είχε επιστρέψει στο εργαστήριο του μετά τον Εσπερινό, όταν ήρθε ένα τουρκόπουλο να αγοράσει ψωμί. Ο Μιχαήλ το ρώτησε τότε σε αυστηρό τόνο ποια ήταν η πίστη του και αν καταλάβαινε αυτά που πίστευε. Καθώς έτυχε να περνά ένας διδάσκαλος του μουσουλμανικού νόμου, το τουρκόπουλο τον φώναξε σε βοήθεια. Η συζήτηση φούντωσε προσελκύοντας πλήθος πλεραστικών, οι οποίοι τελικά άρπαξαν τον τολμητία χριστιανό και τον οδήγησαν ενώπιον του δικαστή, κατηγορώντας τον Μιχαήλ για βλασφημία κατά του Μωάμεθ. Παρ’ ότι αγράμματος, ο άγιος εξέθεσε με παρρησία τα μυστήρια της Πίστεως ως προς την Αγία Τριάδα και την Ενανθρώπηση του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού. Ο δικαστής τον απειλούσε ότι θα τον καταδικάσει να καεί ζωντανός για τη βλασφημία του, και ο άγιος αναφώνησε: «Πιστεύω στον Κύριό μου Ιησού Χριστό που είναι Θεός, Υιός Θεού, Δημιουργός του κόσμου και Σωτήρας μου, και είμαι έτοιμος να υποστώ τα πάνδεινα από αγάπη για Εκείνον. Πάρτε λοιπόν τα χρήματά μου και αγοράστε ξύλα για να με κάψετε ζωντανό, γιατί δε θέλω να προσφέρω θυσία στο Θεό μου με δικά σας ξύλα!»

Στη φυλακή, εν αναμονή της θανατώσεως, δέχτηκε τους χριστιανούς που τον επισκέφτηκαν για να τον ενθαρρύνουν, με μεγάλη χαρά, με πρόσωπο μεταμορφωμένο από την θεία χάρη, και τους αποκάλυψε ότι ο Χριστός του είχε εμφανιστεί για να τον απαλλάξει από κάθε φόβο για τα μαρτύρια.

Την Πέμπτη της Διακαινησίμου (21 Μαρτίου 1544), τον έβγαλαν από τη φυλακή για μια ύστατη ανάκριση· ο δικαστής του ξαναδιάβασε τα πρακτικά της ομολογίας πίστεώς του και τον κάλεσε να ασπασθεί την μουσουλμανική πίστη, υποσχόμενος πλεονεκτήματα και τιμές. Ο άγιος του αποκρίθηκε: «Τι θα κέρδιζα με αυτά τα χρήματα και τις τιμές που μου υπόσχεσαι; Άντε, ας μη χάνουμε χρόνο, γιατί βιάζομαι να προσφερθώ θυσία στο Θεό μου, να καώ σαν άρτος εκλογής, πρόσφορο στο θυσιαστήριο της Αγίας Τριάδος!» Τα λόγια αυτά συγκίνησαν τόσο τον δικαστή ώστε αναλύθηκε σε δάκρυα. Συνήλθε όμως γρήγορα και απήγγειλε την καταδίκη.

Ολόκληρη η πόλη συνωστιζόταν στην διαδρομή μέχρι τον τόπο της θανάτωσης, κοντά στον ναό της Υπαπαντής, άλλοι κατά μήκος της οδού, άλλοι πάνω σε στέγες ή σαν πουλιά στα δέντρα, οι μουσουλμάνοι με φωνές μίσους, οι χριστιανοί προσευχόμενοι σιωπηλά για να λάβει ο μάρτυς το στεφάνι της νίκης.

Όταν η συνοδεία έφτασε μπροστά στην πυρά, άλειψαν τον άγιο με θειάφι, ώστε μόλις άναψαν τη φωτιά, το σώμα του μάρτυρος λαμπάδιασε σαν δαυλός, ή μάλλον σαν κερί ευλαβικό, και δοξολογώντας σιωπηλά τον Θεό ο άγιος Μιχαήλ παρέδωσε την ψυχή του στον Κύριο.

(*) Από σύγχυση με τον άγιο Μιχαήλ τον Μαυροειδή εξ Ανδριανουπόλεως [17 Φεβρ.], επονομάσθηκε Μαυρουδής.

Από το βιβλίο: Νέος Συναξαριστής της Ορθοδόξου Εκκλησίας, υπό Ιερομονάχου Μακαρίου Σιμωνοπετρίτου. Τόμος έκτος, Φεβρουάριος. Εκδόσεις Ορμύλια, σελ. 218.

Ο άγιος νεομάρτυς Μιχαήλ εξ Αγράφων, τελειωθείς εν Θεσσαλονίκη

The post Ο άγιος νεομάρτυς Μιχαήλ εξ Αγράφων, τελειωθείς εν Θεσσαλονίκη appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.

* * *

Ο άγιος Δανιήλ ίδρυσε το πρώτο μοναστήρι της Μόσχας, προς τιμή τού προστάτη του αγίου Δανιήλ του Στυλίτου, όπου και εκάρη μοναχός προς το τέλος του βίου του. Από ταπείνωση ζήτησε στη διαθήκη του να ταφεί στο κοιμητήριο της μονής, μαζί με τους άλλους μοναχούς, και όχι στον ναό ως πρίγκηπας, και παρέδωκε την ψυχή του στον Κύριο στις 4 Μαρτίου 1303.

Αργότερα το μοναστήρι μεταφέρθηκε σε άλλη τοποθεσία, ο τάφος του εγκαταλείφθηκε και η μνήμη του λησμονήθηκε, ως την ημέρα που ο πρίγκηπας φανερώθηκε σε έναν νέο της ακολουθίας του μεγάλου ηγεμόνος Ιωάννου Γ’ Βασίλιεβιτς και του είπε να μεταφέρει σε εκείνον αυτά τα λόγια: «Αν με ξεχάσατε, Αυτός, ο Θεός μου, δεν με ξεχνά». Από τότε ο μέγας ηγεμόνας έκανε μνημόσυνα, μοίραζε ελεημοσύνες και προσέφερε γεύματα στους φτωχούς για την ανάπαυση των ψυχών των προγόνων του. Ύστερα από την θαυματουργή ίαση του γιου ενός εμπόρου της Κολόμνα, άρχισε ο λαός να τιμά τον άγιο Δανιήλ. Η τιμή του επικυρώθηκε από την Εκκλησία το 1652, όταν τα τίμια λείψανά του ευρέθησαν άφθορα (*).

(*) Η μετακομιδή των λειψάνων του στην Μονή του Αγίου Δανιήλ εορτάζεται στις 30 Αυγούστου. Αφού πλειστάκις μετατοπίσθηκε και ανακατασκευάστηκε στην διάρκεια της ιστορίας της, η Μονή αυτή έγινε από το 1987 η έδρα του Πατριαρχείου Μόσχας.

Από το βιβλίο: Νέος Συναξαριστής της Ορθοδόξου Εκκλησίας, υπό Ιερομονάχου Μακαρίου Σιμωνοπετρίτου. Τόμος έκτος, Φεβρουάριος. Εκδόσεις Ορμύλια, σελ. 50.

Ο άγιος Δανιήλ, ηγεμόνας Μόσχας

The post Ο άγιος Δανιήλ, ηγεμόνας Μόσχας appeared first on Κοινωνία Ορθοδοξίας.