Μαρτυρία και διδαχή

Συγχωρείτε και θα συγχωρηθείτε - Κυριακή ΙΑ' Ματθαίου
Συγχωρείτε και θα συγχωρηθείτε – Κυριακή ΙΑ’ Ματθαίου

Μιά ακόμη παραβολή καίριας σημασίας και με μεγάλο βάθος νοήματος μας κατέγραψε ο ευαγγελιστής Ματθαίος (18.23-35).

Λοιπόν ένας βασιλιάς θέλησε κάποτε να λογαριασθεί με τους άρχοντές του, που είχαν την είσπραξη των φόρων και λοιπών δημοσίων εσόδων.

Συνελήφθη τότε κάποιος τους να έχει καταχρασθεί μυθώδες πόσο, που το είχε σπαταλήσει – θα ήταν φαίνεται ο κρατικός θησαυροφύλακας. Ο βασιλιάς διέταξε δήμευση της περιουσίας του και πώληση του ίδιου και όλης της οικογένειάς του ως δούλων.

Ο αυλικός συντετριμμένος και πάνω στην απελπισία του υποσχέθηκε τα αδύνατα: Παρακάλεσε να του δοθεί διορία και θ’ απέδιδε όλα τα σφετερισμένα. Ο βασιλιάς τον λυπήθηκε και του χάρισε το χρέος!

Βγαίνοντας ο αμνηστευμένος και με διαγραμμένη την υπεξαίρεση, συνάντησε συνάδελφό του, ο οποίος του όφειλε ελάχιστα συγκριτικά χρήματα. Δεν κάμφθηκε στις παρακλήσεις του και δεν του έδωσε καιρό για να τα επιστρέψει. Τον άρπαξε και τον έπνιγε, και τον φυλάκισε τελικά.

Αυτά τα γνωστοποίησαν στον βασιλιά, που οργισμένος τώρα παρέδωσε στους βασανιστές τον σκληρόκαρδο, ώσπου ν’ αποσβέσει το κολοσσιαίο ποσό – το οποίο ποτέ δεν θα κατόρθωνε ν’ αποσβέσει, οπότε διαρκώς θα βασανιζόταν.

Και κλείνει ο Κύριος ερμηνεύοντας: «Ούτω και ο πατήρ μου ο επουράνιος ποιήσει υμίν, εάν μη αφήτε έκαστος τω αδελφώ αυτού από των καρδιών υμών τα παραπτώματα αυτών».

Η πλασματική αυτή ιστορία λέχθηκε για να καταλάβει ο Πέτρος τί σημαίνει ότι πρέπει να συγχωρούμε «εβδομηκοντάκις επτά». Είχε ρωτήσει τον Διδάσκαλο αμέσως πριν από την περικοπή μας, μέχρι πόσες φορές να συγχωρεί τον φταίχτη, έως εφτά; Και ο Χριστός του απάντησε έως εβδομήντα φορές το εφτά, δηλ. να συγχωρεί πάντα.

* * *

Συγχωρώντας δίνουμε λίγα και παίρνουμε πολλά, αν βέβαια δεν ψευδόμαστε κάθε φορά που απαγγέλλουμε την Κυριακή προσευχή. «Πάτερ ημών ο εν τοίς ουρανοίς… άφες ημίν τα οφειλήματα ημών, ως και ημείς αφίεμεν τοίς οφειλέταις ημών» (Ματθ. 6.9-12).

Ο Ίδιος ο Χριστός μας δίδαξε τη συγκεκριμένη προσευχή, άρα αυτοδεσμεύεται. Σε μας απόκειται να εκμεταλλευθούμε τον νόμο της ταυτοπαθείας. Είναι εξασφαλισμένο το τεράστιο, ασύλληπτο στον νου όφελος, μια που το υποσχέθηκε σαφώς και στη συνέχεια του Πάτερ ημών. «Εάν γαρ αφήτε τοίς ανθρώποις τα παραπτώματα αυτών, αφήσει και υμίν ο πατήρ υμών ο ουράνιος· εάν δε μη αφήτε τοίς ανθρώποις τα παραπτώματα αυτών, ουδέ ο πατήρ υμών αφήσει τα παραπτώματα υμών» (Ματθ. 6.14-15). Κατ’ ακολουθία είναι «υποχρεωμένος» να δίνει την άφεση στους αμνησίκακους.

Αφάνταστη συγκατάβαση του Θεού ο παραλληλισμός και η συν-έπεια των δυό αφέσεων. Απέχει παρασάγγας η μια άφεση από την άλλη. Στην πρώτη ο πηλός και το χώμα αμνηστεύει τον πηλό και το χώμα για πήλινα και χωμάτινα μηδαμινά παραπτώματα, δηλ. για βλάβη χρημάτων, για μείωση δόξας και παρόμοια ρέοντα και εφήμερα του κόσμου τούτου του φθαρτού και παρερχόμενου.

Αυτή δε η άφεση μας εφελκύει τη δεύτερη αφάνταστη θεία άφεση. Ο Πλαστουργός συγχωρεί τον πηλό και το χώμα, που Τον έχει προσβάλει με προσβολή άπειρη, αφού τόλμησε να προσβάλει δια της αμαρτίας τον Δημιουργό, τον άπειρο Θεό.

Στα χέρια μας έχουμε τη συγχώρησή μας, φωνάζουν Γραφή, Πατέρες (π.χ. Χρυσοστόμου, Είς Ανδριάντας 20.21) και γεγονότα. Το κλειδί της θείας συγγνώμης είναι διαθέσιμο… στο κοινό! Το έχει αφήσει εκτεθειμένο ο Πανάγαθος.

Ή μάλλον μας το έχει δώσει με «συμβολαιογραφική» πράξη υπογεγραμμένη και κυρωμένη τελεσίδικα με θεανθρώπινο αίμα. Τίτλο και περίληψή της έχει φράση που ο Ίδιος μας έβαλε στο στόμα: «Άφες ημίν τα οφειλήματα ημών, ως και ημείς αφίεμεν τοίς οφειλέταις ημών» (Ματθ. 6.12).

Λοιπόν πώς τολμάμε ν’ απαγγέλουμε ολόκληρο το Πάτερ ημών, αν δεν συγχωρούμε; Τουλάχιστον ας παραλείπαμε την επίμαχη φράση. Μη προσθέτουμε στη μνησικακία και άλλες σοβαρές αμαρτίες σαν την ψευδολογία και τον εμπαιγμό του Θεού.

Δεν συμβιβάζεται να αιτούμε συγγνώμη, δηλ. έλεος και όχι δικαιοσύνη, από τον Πολυεύσπλαγχνο, όταν εμείς είμαστε άσπλαχνοι, σκληροί και εκδικητικοί. Δεν γίνεται δυό μέτρα και δυό σταθμά.

Προσταχθήκαμε να ευεργετούμε τους εχθρούς μας, και να πεθαίνουμε ακόμη γι’ αυτούς – είναι αδελφοί μας. «Ότι εκείνος υπέρ ημών την ψυχήν αυτού έθηκε· και ημείς οφείλομεν υπέρ των αδελφών τας ψυχάς τιθέναι», τονίζει ο ευαγγελιστής της αγάπης (Α΄ Ιω. 3.16). Αν δεν έχουμε ακόμη αποθησαυρίσει μιά τέτοια διάθεση-απόφαση, τουλάχιστον ας τους συγχωρούμε, επειδή κατά τον ιερό Χρυσόστομο «Τίποτε δεν μισεί και αποστρέφεται τόσο ο Θεός, όσο αυτόν που μνησικακεί» (Είς την Γένεσιν 27.6).

Λοιπόν «Πάτερ ημών ο εν τοίς ουρανοίς… άφες ημίν τα οφειλήματα ημών, ως και ημείς αφίεμεν τοίς οφειλέταις ημών». Αμήν!

 

 

Ιερομόναχος Ιουστίνος 

 

 

 

 

Συγχωρείτε και θα συγχωρηθείτε – Κυριακή ΙΑ’ Ματθαίου

Ορθόδοξη πίστη και ζωή στο email σας. Λάβετε πρώτοι όλες τις τελευταίες αναρτήσεις της Κοινωνίας Ορθοδοξίας:
Έχετε εγγραφεί επιτυχώς στο newsletter! Θα λάβετε email επιβεβαίωσης σε λίγα λεπτά. Παρακαλούμε, ακολουθήστε τον σύνδεσμο μέσα του για να επιβεβαιώσετε την εγγραφή. Εάν το email δεν εμφανιστεί στο γραμματοκιβώτιό σας, παρακαλούμε ελέγξτε τον φάκελο του spam.
Έχετε εγγραφεί επιτυχώς στο newsletter!
Λυπούμαστε, υπήρξε ένα σφάλμα. Παρακαλούμε, ελέγξτε το email σας.